الأدب المفرد

13. كتاب الْمَشُورَةِ

அல்-அதப் அல்-முஃபரத்

13. ஆலோசனை

256
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَبِي الْهَيْثَمِ‏:‏ هَلْ لَكَ خَادِمٌ‏؟‏ قَالَ‏:‏ لاَ، قَالَ‏:‏ فَإِذَا أَتَانَا سَبْيٌ فَأْتِنَا فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرَأْسَيْنِ لَيْسَ مَعَهُمَا ثَالِثٌ، فَأَتَاهُ أَبُو الْهَيْثَمِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ اخْتَرْ مِنْهُمَا، قَالَ‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، اخْتَرْ لِي، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ الْمُسْتَشَارَ مُؤْتَمَنٌ، خُذْ هَذَا، فَإِنِّي رَأَيْتُهُ يُصَلِّي، وَاسْتَوْصِ بِهِ خَيْرًا، فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ‏:‏ مَا أَنْتَ بِبَالِغٍ مَا قَالَ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ أَنْ تُعْتِقَهُ، قَالَ‏:‏ فَهُوَ عَتِيقٌ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْ نَبِيًّا وَلاَ خَلِيفَةً، إِلاَّ وَلَهُ بِطَانَتَانِ‏:‏ بِطَانَةٌ تَأْمُرُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَاهُ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَبِطَانَةٌ لاَ تَأْلُوهُ خَبَالاً، وَمَنْ يُوقَ بِطَانَةَ السُّوءِ فَقَدْ وُقِيَ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் அபுல் ஹைதாம் அவர்களிடம், "உங்களிடம் வேலையாள் யாரேனும் இருக்கிறாரா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இல்லை" என்று பதிலளித்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நம்மிடம் கைதிகள் வரும்போது எம்மிடம் வாருங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(பின்னர்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இரண்டு கைதிகள் கொண்டு வரப்பட்டனர்; அவ்விருவரைத் தவிர (வேறெவரும்) அவர்களுடன் இருக்கவில்லை. அப்போது அபுல் ஹைதாம் அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இவ்விருவரில் (ஒருவரைத்) தேர்ந்தெடுத்துக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்காக நீங்களே தேர்ந்தெடுங்கள்" என்று கூறினார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆலோசனை கேட்கப்படுபவர் நம்பிக்கைக்குரியவர் ஆவார். இவரை எடுத்துக்கொள்ளுங்கள்; ஏனெனில், இவர் தொழுவதை நான் கண்டேன். இவரிடம் நல்ல முறையில் நடந்துகொள்ளுங்கள் (அவரைப் பேணிப் பாதுகாக்கும்படி நான் உங்களுக்கு அறிவுறுத்துகிறேன்)." என்று கூறினார்கள்.

(இதை அறிந்த) அபுல் ஹைதாம் அவர்களின் மனைவி, "நீங்கள் இவரை விடுதலை செய்தால் ஒழிய, இவரைப் பற்றி நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதற்கு உங்களால் முழுமையாகச் செயல் வடிவம் கொடுக்க முடியாது" என்று கூறினார். உடனே அபுல் ஹைதாம், "இவர் சுதந்திரமானவர் (நான் இவரை விடுதலை செய்துவிட்டேன்)" என்று கூறினார்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் எந்தவொரு நபியையோ அல்லது கலீஃபாவையோ, அவருக்கு இரண்டு விதமான நெருக்கமான ஆலோசகர்கள் இருந்தாலன்றி அனுப்புவதில்லை. ஒருவர், நன்மையானதைச் செய்யும்படி அவரை ஏவி, தீயதிலிருந்து தடுப்பார்; மற்றவர் அவரைச் சீரழிப்பதில் எந்தக் குறைவும் வைக்கமாட்டார். எவர் (அந்தத்) தீய ஆலோசகரிடமிருந்து பாதுகாக்கப்படுகிறாரோ, அவரே (உண்மையில்) பாதுகாக்கப்பட்டுள்ளார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صـحـيـح (الألباني)
بَابُ الْمَشُورَةِ
ஆலோசனை அத்தியாயம்
257
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ‏:‏ قَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ‏:‏ وَشَاوِرْهُمْ فِي بَعْضِ الامْرِ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், (குர்ஆனின் வசனத்தை) 'வஷாவிர்கும் ஃபீ பஃளில் அம்ரி' (காரியங்களில் சிலவற்றில் அவர்களுடன் கலந்தாலோசனை செய்வீராக) என்று ஓதினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صـحـيـح (الألباني)
258
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ السَّرِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ قَالَ‏:‏ وَاللَّهِ مَا اسْتَشَارَ قَوْمٌ قَطُّ إِلاَّ هُدُوا لأَفْضَلِ مَا بِحَضْرَتِهِمْ، ثُمَّ تَلاَ‏:‏ ‏{‏وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏
அல்-ஹஸன் (ரஹ்மதுல்லாஹி அலைஹி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! எந்த ஒரு சமூகத்தாரும் ஒருபோதும் ஆலோசனை செய்யவில்லை, அவர்கள் தங்களுக்குக் கிடைக்கும் மிகச் சிறந்த ஒன்றிற்கு வழிகாட்டப்படாமல் இருந்ததில்லை (அதாவது, ஆலோசனை செய்தால் சிறந்த தீர்வை அடைவார்கள்)." பின்னர், (திருக்குர்ஆன் 42:38 வசனத்தை) 'வ அம்ருஹும் ஷூரா பைனஹும்' (அவர்களின் காரியம் அவர்களுக்கிடையே கலந்தாலோசனை மூலம் நடைபெறுகிறது) என்று ஓதினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صـحـيـح (الألباني)
بَابُ إِثْمِ مَنْ أَشَارَ عَلَى أَخِيهِ بِغَيْرِ رُشْدٍ
பாடம்: தன் சகோதரனுக்கு நேர்வழியல்லாத ஆலோசனையை வழங்குபவரின் பாவம்.
259
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ مَنْ تَقَوَّلَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ، فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ وَمَنِ اسْتَشَارَهُ أَخُوهُ الْمُسْلِمُ، فَأَشَارَ عَلَيْهِ بِغَيْرِ رُشْدٍ فَقَدْ خَانَهُ وَمَنْ أُفْتِيَ فُتْيَا بِغَيْرِ ثَبْتٍ، فَإِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் கூறாத ஒன்றை நான் கூறியதாக என் மீது யார் இட்டுக்கட்டுகிறாரோ, அவர் நரகத்தில் தனது இருப்பிடத்தை ஆக்கிக்கொள்ளட்டும். யார் தனது முஸ்லிம் சகோதரர் தன்னிடம் ஆலோசனை கேட்கும்போது தவறான (அல்லது நேர்வழியல்லாத) ஆலோசனையை வழங்குகிறாரோ, அவர் அவருக்குத் துரோகம் செய்துவிட்டார். யாருக்கேனும் ஆதாரமற்ற ஒரு மார்க்கத் தீர்ப்பு (ஃபத்வா) வழங்கப்பட்டால், அதன் பாவம் அந்தத் தீர்ப்பை வழங்கியவர் மீதே சாரும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صـحـيـح (الألباني)