அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சீசருக்கு (ரோமப் பேரரசருக்கு)க் கடிதம் எழுதி, அவரை இஸ்லாத்திற்கு அழைத்தார்கள். அக்கடிதத்தை திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரலி) அவர்களிடம் கொடுத்து, அதனை புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் ஒப்படைக்குமாறும், அவர் அதனைச் சீசரிடம் சேர்ப்பிக்க வேண்டும் என்றும் கட்டளையிட்டார்கள். பாரசீகப் படைகளை விட்டும் அல்லாஹ் தன்னை விடுவித்ததற்கு (வெற்றியளித்ததற்கு) நன்றிக்கடனாக, சீசர் (ஹெராக்லியஸ்) 'ஹிம்ஸ்' நகரிலிருந்து 'இல்யா' (ஜெருசலேம்) நகருக்கு நடந்தே வந்திருந்தார்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதம் சீசரை அடைந்தபோது, அதை அவர் படித்துவிட்டு, "இங்கு அந்தக் கூட்டத்தாரில் (குறைஷியரில்) யாரேனும் இருந்தால் என்னிடம் அழைத்து வாருங்கள்; தம்மை இறைத்தூதர் என்று கூறிக்கொள்ளும் அம்மனிதரைப் பற்றி நான் விசாரிக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) கூறினார்கள்: (அப்போது) அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் அறிவித்தார்:
"நான் குறைஷியர் சிலருடன் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் இருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுக்கும் இடையே போர்நிறுத்த ஒப்பந்தம் இருந்த காலம் அது. நாங்கள் வியாபாரத்திற்காகச் சென்றிருந்தோம். சீசரின் தூதர் எங்களை ஷாம் தேசத்தின் ஓரிடத்தில் கண்டார். அவர் என்னையும் என் தோழர்களையும் அழைத்துக் கொண்டு 'இல்யா'வை அடைந்தார். நாங்கள் அவர் முன்னிலையில் கொண்டு செல்லப்பட்டோம். அவர் தமது அரசவையில், தலையில் கிரீடம் அணிந்தவராக, ரோமப் பிரமுகர்கள் புடைசூழ அமர்ந்திருந்தார்.
அவர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு வம்சாவளியில் உங்களில் மிக நெருக்கமானவர் யார் என்று இவர்களிடம் கேள்" என்று கூறினார்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "நான், 'வம்சாவளியில் நானே அவருக்கு மிக நெருக்கமானவன்' என்று சொன்னேன்."
அதற்கு அவர், "அவருக்கும் உமக்கும் என்ன உறவு?" என்று கேட்டார்.
நான், "அவர் என் தந்தையின் சகோதரர் மகன் (என் ஒன்றுவிட்ட சகோதரர்)" என்று கூறினேன். அன்றைய தினம் அக்குழுவினரில் 'பனூ அப்து மனாஃப்' குலத்தைச் சேர்ந்தவன் என்னைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை.
சீசர், "அவரை என் அருகில் வரச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார். பிறகு என் தோழர்களை எனக்குப் பின்னால் என் தோள்களுக்கு அருகே நிற்கும்படி கட்டளையிட்டார்.
பிறகு தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "இவருடைய தோழர்களிடம் சொல்: நான் இவரிடம், தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதரைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (உடனே) இவரைப் பொய்யர் என்று நீங்கள் மறுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் பொய் சொன்னால் என் தோழர்கள் அதை எடுத்துச் சொல்லி விடுவார்களோ என்ற வெட்கம் மட்டும் எனக்கு இருந்திருக்காவிட்டால், அவர் (நபிகளார்) குறித்து நான் பொய் சொல்லியிருப்பேன். ஆனால், என் தோழர்கள் என் மீது பொய்மை சாற்றுவதை நான் வெட்கமாகக் கருதியதால் அவரிடம் உண்மையே பேசினேன்."
பிறகு சீசர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "உங்களில் அவருடைய குலப்பெருமை எப்படிப்பட்டது?" என்று அவரிடம் கேள் என்றார்.
நான், "எங்களில் அவர் உயர்ந்த குலத்தவர்" என்று கூறினேன்.
"உங்களில் அவருக்கு முன்பு யாரேனும் இப்படி (நான் இறைத்தூதர் என்று) சொல்லியிருக்கிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன்னால், அவர் பொய் சொல்வார் என்று நீங்கள் அவர்மீது குறை கூறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருக்கின்றனரா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"மக்களில் மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா? அல்லது சாமானியர்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "சாமானியர்களே (அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்)" என்றேன்.
"அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா? அல்லது குறைகிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை; அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்" என்றேன்.
"அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் மோசடி செய்வாரா?" என்று கேட்டார்.
நான், "இல்லை; ஆனால், இப்போது நாங்கள் அவருடன் ஒரு (போர்நிறுத்த) காலக்கெடுவில் இருக்கிறோம். (அதில்) அவர் மோசடி செய்வாரோ என்று நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்" என்று கூறினேன்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "இந்தப் வாக்கியத்தைத் தவிர, (அவரைக் குறைவுபடுத்தும் விதமாக) வேறு எதையும் என்னால் இடைச்செருக முடியவில்லை. அதுவும் என்மீது அறிவிக்கப்பட்டுவிடுமோ என்று நான் அஞ்சினேன்."
"அவருடன் நீங்கள் போரிட்டதுண்டா? அல்லது அவர் உங்களுடன் போரிட்டதுண்டா?" என்று அவர் கேட்டார்.
நான் "ஆம்" என்றேன்.
"அவருடனான உங்கள் போர் எப்படி இருந்தது?" என்று கேட்டார்.
"எங்களுக்கிடையே வெற்றி தோல்வி மாறி மாறி வரும். ஒரு முறை அவருக்கும், மறுமுறை எங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும் (சமமாக இருந்தது)" என்று கூறினேன்.
"அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?" என்று கேட்டார்.
நான் கூறினேன்: "'அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்குங்கள்; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்காதீர்கள்; உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கி வந்தவற்றை விட்டுவிடுங்கள்' என்று அவர் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, தர்மம், கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றையும் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்."
நான் இதைச் சொன்னவுடன், அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்:
"அவரிடம் சொல்: அவருடைய வம்சாவளியைப் பற்றி உம்மிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் நற்குலத்தவர் என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே, அவர்கள் தங்கள் சமுதாயத்தின் நற்குலத்திலேயே அனுப்பப்படுவார்கள்.
'உங்களில் இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொன்னதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொல்லியிருந்தால், 'முன்னர் சொல்லப்பட்ட சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன் அவர் மீது நீங்கள் பொய்யுரைப்பதாகக் குற்றம் சுமத்தியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். மக்களிடம் பொய் சொல்லாதவர், அல்லாஹ்வின் மீது பொய் சொல்ல மாட்டார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.
'அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்தனரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருந்தால், 'இவர் தம் முன்னோர்களின் ஆட்சியைக் கேட்கிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா அல்லது சாமானியர்களா?' என்று கேட்டேன். 'சாமானியர்களே அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்' என்று கூறினீர். அவர்களே இறைத்தூதர்களின் (முக்கிய) பின்பற்றுபவர்களாக இருப்பார்கள்.
'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?' என்று கேட்டேன். 'அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவே.
'அவருடைய மார்க்கத்தில் நுழைந்த பின், அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிடும்போது அதன் நிலை இதுவே; எவரும் அதை வெறுக்க மாட்டார்கள்.
'அவர் மோசடி செய்வாரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே; அவர்கள் மோசடி செய்ய மாட்டார்கள்.
'நீங்கள் அவருடனும், அவர் உங்களுடனும் போரிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'ஆம் என்றும், உங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் (வெற்றி தோல்வியில்) மாறி மாறி அமையும் என்றும், ஒருமுறை அவருக்கும், மறுமுறை உங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும்' என்றும் கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே சோதிக்கப்படுவார்கள்; இறுதியில் நன்முடிவு அவர்களுக்கே உரியதாகும்.
'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?' என்று கேட்டேன். 'அல்லாஹ்வை வணங்கவும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கியவற்றை விட்டுவிடுமாறும் உங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும், மேலும் 'தொழுகை, வாய்மை, கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றைக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும் கூறினீர்."
(பிறகு சீசர் கூறினார்:) "இவை அனைத்தும் ஓர் இறைத்தூதரின் தன்மைகளாகும். அவர் வெளிப்படுவார் என்று நான் அறிந்திருந்தேன். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து தோன்றுவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. நீர் கூறியது உண்மையானால், என் இந்த இரு பாதங்களுக்குக் கீழே உள்ள இடத்தையும் அவர் சீக்கிரம் உரிமையாக்கிக் கொள்வார். அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் நம்பினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்திருந்தால், அவரது பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: பிறகு சீசர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அது படிக்கப்பட்டது. அதில் இருந்ததாவது:
"அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதிடமிருந்து ரோமப் பேரரசர் ஹெராக்லியஸுக்கு (எழுதப்படுவது).
நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்.
இதற்குப் பின், நான் உம்மை இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! அல்லாஹ் உமக்குரிய நற்கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் புறக்கணித்தால், (உமது) குடிமக்களின் (விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.
'வேதக்காரர்களே! நமக்கும் உங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு விஷயத்தின் பால் வாருங்கள். (அதாவது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வைத் தவிர மற்றவர்களை இரட்சகர்களாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது. பின்னர் அவர்கள் புறக்கணித்தால், 'நாங்கள் (அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படிந்த) முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீங்களே சாட்சியாக இருங்கள்' என்று கூறிவிடுங்கள்.' (திருக்குர்ஆன் 3:64)"
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: அவர் தமது பேச்சை முடித்தபோது, அவரைச் சுற்றியிருந்த ரோமப் பிரமுகர்களின் சப்தம் உயர்ந்தது; கூச்சல் அதிகமானது. அவர்கள் என்ன சொன்னார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம்.
நானும் என் தோழர்களும் வெளியேறித் தனித்திருந்தபோது நான் அவர்களிடம், "இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபிகளாரின்) காரியம் வலிமை பெற்றுவிட்டது. பனீ அல்-அஸ்ஃபரின் (ரோமர்களின்) மன்னர் அவருக்குப் பயப்படுகிறார்" என்று கூறினேன்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழைக்கும் வரை, நான் (நபிகளாரின் மார்க்கத்தை) வெறுத்த போதிலும், அவருடைய மார்க்கம் வெற்றியடையும் என்பதை நான் உறுதியாக நம்புபவனாகவே இருந்தேன்."