مسند أحمد

9. مسند عبد الله بن العباس بن عبد المطلب، عن النبي ﷺ

முஸ்னது அஹ்மத்

9. முஸ்னத் அப்துல்லாஹ் பின் அல்-அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப், அனின் நபி (ஸல்) (நபி (ஸல்) அவர்களிடம...

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ وَمُغِيرَةُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ وَهُوَ قَائِمٌ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) நின்ற நிலையில் ஸம்ஸம் நீரைக் குடித்தார்கள் என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَجْلَحُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ ﷺ مَا شَاءَ اللهُ وَشِئْتَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ أَجَعَلْتَنِي وَاللهَ عَدْلًا بَلْ مَا شَاءَ اللهُ وَحْدَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "(காரியங்கள்) அல்லாஹ்வும் நீங்களும் நாடியவாறு (நடக்கின்றன)" என்று கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "என்னை அல்லாஹ்வுக்கு நிகரானவனாக (சமமானவனாக) ஆக்கிவிட்டீரா? மாறாக, 'அல்லாஹ் ஒருவன் மட்டுமே நாடியவாறு (நடக்கும்)' (என்றே சொல்ல வேண்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مَسَحَ النَّبِيُّ ﷺ رَأْسِي وَدَعَا لِي بِالْحِكْمَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் எனது தலையைத் தடவிக் கொடுத்து, எனக்கு (மார்க்க) ஞானம் (ஹிக்மத்) கிடைக்கப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ طَافَ بِالْبَيْتِ وَهُوَ عَلَى بَعِيرِهِ وَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ بِمِحْجَنٍ كَانَ مَعَهُ قَالَ وَأَتَى السِّقَايَةَ فَقَالَ اسْقُونِي فَقَالُوا إِنَّ هَذَا يَخُوضُهُ النَّاسُ وَلَكِنَّا نَأْتِيكَ بِهِ مِنَ البَيْتِ فَقَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِيهِ اسْقُونِي مِمَّا يَشْرَبُ مِنْهُ النَّاسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தமது இறுதி ஹஜ்ஜின் போது) தமது ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தார்கள். மேலும், தம்மிடமிருந்த ஒரு (வளைந்த நுனியுடைய) வளைதடியால் (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லைத் தொட்டு (இஸ்திலாம்) செய்தார்கள். பிறகு, (ஸம்ஸம்) தண்ணீர் வழங்கும் இடத்திற்கு வந்து, "எனக்குத் தண்ணீர் தாருங்கள்" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கவர்கள், "இதில் மக்கள் (தங்கள் கைகளை இட்டு) கலக்குகிறார்கள்; ஆனால், நாங்கள் தங்களுக்கு வீட்டிலிருந்து (சுத்தமான) தண்ணீரைக் கொண்டு வருகிறோம்" என்றார்கள்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அது எனக்குத் தேவையில்லை. மக்கள் எதிலிருந்து பருகுகிறார்களோ அதிலிருந்தே எனக்கும் பருகுவதற்குத் தாருங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيْسَ الْخَبَرُ كَالْمُعَايَنَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு செய்தியைக் கேள்விப்படுவது (மட்டும்), அதனை நேரில் காண்பதற்கு (நேரடி அனுபவத்திற்கு) நிகராகாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ عِنْدَهَا فِي لَيْلَتِهَا فَقَامَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ لِأُصَلِّيَ بِصَلاتِهِ قَالَ فَأَخَذَ بِذُؤَابَةٍ كَانَتْ لِي أَوْ بِرَأْسِي حَتَّى جَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ
(அப்துல்லாஹ்) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் ஒரு முறை எனது சிறிய தாயார் மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரழி) அவர்களிடம் (அவரது வீட்டில்) ஓர் இரவு தங்கினேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் மனைவியான) அவரிடம் (தங்குவதற்குரிய) தமது முறைப்படி அங்கு இருந்தார்கள்.

அவர்கள் இரவில் (தஹஜ்ஜுத்) தொழுவதற்காக எழுந்தார்கள். நானும் அவர்களுடன் சேர்ந்து (அவர்களைப் பின்பற்றித்) தொழுவதற்காக அவர்களின் இடதுபுறத்தில் நின்றேன். அப்போது அவர்கள் எனது தலைமுடியைப் (பிடரி மயிரைப்) பிடித்து அல்லது எனது தலையைப் பிடித்து என்னை (சுற்றிக் கொண்டு வந்து) தமது வலதுபுறத்தில் நிறுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا خُيِّرَتْ بَرِيرَةُ رَأَيْتُ زَوْجَهَا يَتْبَعُهَا فِي سِكَكِالْمَدِينَةِ وَدُمُوعُهُ تَسِيلُ عَلَى لِحْيَتِهِ فَكُلِّمَ الْعَبَّاسُ لِيُكَلِّمَ فِيهِ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِبَرِيرَةَ إِنَّهُ زَوْجُكِ قَالَتْ تَأْمُرُنِي بِهِ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ إِنَّمَا أَنَا شَافِعٌ قَالَ فَخَيَّرَهَا فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَكَانَ عَبْدًا لِآلِ الْمُغِيرَةِ يُقَالُ لَهُ مُغِيثٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

பரீரா (ரலி) அவர்களுக்கு (அடிமைத்தளையிலிருந்து விடுதலையான பின், கணவனுடன் தொடர்ந்து வாழ்வதா அல்லது பிரிவதா என்ற) சுயவுரிமை வழங்கப்பட்டபோது, அவருடைய கணவர் மதீனாவின் வீதிகளில் அவரைப் பின்தொடர்ந்து செல்வதையும், அவருடைய கண்ணீர் தாடியில் வழிந்தோடியதையும் நான் கண்டேன். இது குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் பேசுவதற்காக (நபியின் சிறிய தந்தை) அப்பாஸ் (ரலி) கேட்டுக்கொள்ளப்பட்டார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பரீரா (ரலி) அவர்களிடம், "அவர் உமது கணவராயிற்றே (அவருடன் சேர்ந்து வாழலாமே)?" என்று கூறினார்கள். அதற்கு பரீரா (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் எனக்கு (அவ்வாறு செய்யும்படிக்) கட்டளையிடுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை, நான் (அவருக்காகப்) பரிந்துரை மட்டுமே செய்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு (முடிவெடுக்கும்) உரிமை அளித்திருந்ததால் பரீரா (ரலி) தமக்கான சுயவுரிமையையே (பிரிந்து செல்வதையே) தேர்ந்தெடுத்தார்கள். அந்தக் கணவர் முகீரா குடும்பத்தாருக்குச் சொந்தமான ஓர் அடிமையாக இருந்தார். அவருக்கு 'முகீத்' என்று பெயர்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ سُئِلَ عَنْ ذَرَارِيِّ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ اللهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இணைவைப்பாளர்களின் குழந்தைகளைப் (சிறுவயதிலேயே மரணிப்பவர்களைப்) பற்றி நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டபோது, "அவர்கள் (உயிருடன் வாழ்ந்திருந்தால்) என்ன செய்திருப்பார்கள் என்பதை அல்லாஹ்வே நன்கறிந்தவன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُبِضَ النَّبِيُّ ﷺ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (உயிரைக் கைப்பற்றப்பட்டு) மரணித்தபோது, அவர்களுக்கு வயது அறுபத்து ஐந்து ஆகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ الطَّعَامُ الَّذِي نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُبَاعَ حَتَّى يُقْبَضَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَأَحْسَبُ كُلَّ شَيْءٍ مِثْلَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"உணவுப் பொருட்களைத் (தம்) கைவசம் பெற்றுக்கொள்ளும் வரை அவற்றை விற்பனை செய்வதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை விதித்துள்ளார்கள்."

மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மற்ற எல்லாப் பொருட்களும் (இந்த விதிமுறையில்) இதைப் போன்றதே என நான் கருதுகிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا كَانَ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فَوَقَصَتْهُ نَاقَتُهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَمَاتَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَلا تَمَسُّوهُ بِطِيبٍ وَلا تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் (ஹஜ்ஜின் போது) இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் இருந்தபோது, அவருடைய ஒட்டகம் அவரைக் கீழே தள்ளியதில் (கழுத்து முறிந்து) அவர் இறந்துவிட்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை (சித்ர்) இலைகளாலும் குளிப்பாட்டுங்கள். இவரது (அவர் அணிந்திருந்த) இரண்டு (இஹ்ராம்) ஆடைகளிலேயே இவரைக் கஃபன் செய்யுங்கள். இவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள். இவரது தலையை மறைக்காதீர்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக இவர் மறுமை நாளில் (இறைவனை அழைத்து) 'தல்பியா' கூறியவராகவே உயிர்த்தெழுப்பப்படுவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ عَنْ زِيَادِ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ غَدَاةَ جَمْعٍ هَلُمَّ الْقُطْ لِي فَلَقَطْتُ لَهُ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الْخَذْفِ فَلَمَّا وَضَعَهُنَّ فِي يَدِهِ قَالَ نَعَمْ بِأَمْثَالِ هَؤُلاءِ وَإِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْكَانَ قَبْلَكُمْ بِالْغُلُوِّ فِي الدِّينِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

முஸ்தலிஃபா (ஜம்உ)வின் காலைப் பொழுதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம், "வாருங்கள், எனக்காகக் (கல்லெறிவதற்காகக்) கற்களைப் பொறுக்கித் தாருங்கள்" என்று கூறினார்கள். (சுண்டு விரலால்) சுண்டி எறியும் அளவிலான சிறு கற்களை நான் அவர்களுக்குப் பொறுக்கிக் கொடுத்தேன். அவற்றை அவர்களின் கையில் நான் வைத்தபோது அவர்கள், "ஆம், இதுபோன்ற (சிறிய) கற்களைக் கொண்டே (எறியுங்கள்). மார்க்கத்தில் வரம்பு மீறுவதைக் (தீவிரப்போக்கைக்) குறித்து உங்களை நான் எச்சரிக்கிறேன்; ஏனெனில், உங்களுக்கு முன் வாழ்ந்தவர்கள் மார்க்கத்தில் வரம்பு மீறிய (தீவிரப்போக்கை மேற்கொண்ட) காரணத்தினாலேயே அழிந்து போனார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سَافَرَ مِنَ الْمَدِينَةِ لَا يَخَافُ إِلا اللهَ عَزَّ وَجَلَّ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒருமுறை) மதீனாவிலிருந்து பயணம் மேற்கொண்டார்கள். (அப்பயணத்தின் போது) அவர்கள் வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எதற்கும் அஞ்சவில்லை (அதாவது அச்சமற்ற பாதுகாப்பான சூழலில் இருந்தார்கள்). அவர்கள் (மதீனாவுக்குத்) திரும்பி வரும் வரை (நான்கு ரக்அத் தொழுகைகளை) இரண்டு இரண்டு ரக்அத்துகளாகவே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ {وَلا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَلا تُخَافِتْ بِهَا} [الإسراء 110] قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ ﷺ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَسَبُّوا مَنِ أنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ قَالَ فَقَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ {وَلا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ} [الإسراء 110] أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ {وَلَا تُخَافِتْ بِهَا} [الإسراء 110] عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمِ الْقُرْآنَ حَتَّى يَأْخُذُوهُ عَنْكَ {وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا} [الإسراء 110]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் மறைந்து (இரகசியமாகப் பிரச்சாரம் செய்து) வாழ்ந்து வந்த காலத்தில், “வலா தஜ்ஹர் பிஸலாத்திக வலா துகாஃபித் பிஹா” (உமது தொழுகையில் சப்தமிட்டும் ஓதாதீர்; மிக மெதுவாகவும் ஓதாதீர்!) என்ற இந்த (அல்குர்ஆன் 17:110) வசனம் அருளப்பட்டது.

நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களுடன் தொழும்போது, குர்ஆனைச் சப்தமிட்டு ஓதுவார்கள். அதனைச் செவியுறும் இணைவைப்பவர்கள் (முஷ்ரிக்குகள்), குர்ஆனையும், அதனை அருளியவனையும் (அல்லாஹ்வையும்), அதனைக் கொண்டு வந்தவரையும் (ஜிப்ரீல் அல்லது நபியையும்) ஏசுவார்கள் (நிந்திப்பார்கள்).

ஆகையால், அல்லாஹ் (அஸ்ஸவஜல்) தனது நபிக்கு (பின்வருமாறு) கூறினான்:

“வலா தஜ்ஹர் பிஸலாத்திக” (உமது தொழுகையில் சப்தமிட்டும் ஓதாதீர்) - அதாவது, இணைவைப்பவர்கள் செவியுற்று குர்ஆனை ஏசும் அளவிற்கு உமது ஓதலில் சப்தமிடாதீர்.

“வலா துகாஃபித் பிஹா” (மிக மெதுவாகவும் ஓதாதீர்) - உமது தோழர்கள் உம்மிடமிருந்து குர்ஆனைக் கற்றுக் கொள்ள (மற்றும் மனனம் செய்ய) முடியாதவாறு, அவர்களுக்குக் கேட்காத அளவிற்கு மிக மெதுவாகவும் ஓதாதீர்.

“வப்தகி பைன தாலிக ஸபீலா” (இவ்விரண்டிற்கும் இடைப்பட்ட ஒரு வழியைத் தேடிக்கொள்வீராக!).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدَ عَنِ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ مَرَّ بِوَادِي الْأَزْرَقِ فَقَالَ أَيُّ وَادٍ هَذَا؟ قَالُوا هَذَا وَادِي الْأَزْرَقِ فَقَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلامُ وَهُوَ هَابِطٌ مِنَ الثَّنِيَّةِ وَلَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ بِالتَّلْبِيَةِ حَتَّى أَتَى عَلَى ثَنِيَّةِ هَرْشَى فَقَالَ أَيُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ؟ قَالُوا ثَنِيَّةُ هَرْشَى قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ جَعْدَةٍ عَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ خِطَامُ نَاقَتِهِ خُلْبَةٌ قَالَ هُشَيْمٌ يَعْنِي لِيفًا وَهُوَ يُلَبِّي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஸ்ரக்' பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து சென்றபோது, "இது என்ன பள்ளத்தாக்கு?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இது அஸ்ரக் பள்ளத்தாக்கு" என்று பதிலளித்தார்கள். அப்போது நபியவர்கள் கூறினார்கள்: "(ஹஜ்ஜுக்காக) மூஸா (அலை) அவர்கள் இந்த மலைப்பாதையிலிருந்து கீழே இறங்கியவாறு, வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வை நோக்கி உயர்ந்த குரலில் தல்பியா கூறியவர்களாகச் செல்வதை நான் (இப்போது என் கண்முன்னே) பார்ப்பதைப் போன்றுள்ளது."

பின்னர், நபியவர்கள் 'ஹர்ஷா' என்ற மலைப்பாதையை அடைந்தபோது, "இது எந்த மலைப்பாதை?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இது ஹர்ஷா மலைப்பாதை" என்று பதிலளித்தார்கள். அப்போது நபியவர்கள், "(ஹஜ்ஜுக்காக) யூனுஸ் பின் மத்தா (அலை) அவர்கள் சிவப்பான, திரண்ட உடலமைப்புக் கொண்ட ஒரு பெண் ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்து வருவதை நான் (இப்போது என் கண்முன்னே) பார்ப்பதைப் போன்றுள்ளது. அவர்கள் கம்பளியாலான நீளங்கி (ஜுப்பா) ஒன்றை அணிந்துள்ளார்கள். அவர்களின் ஒட்டகத்தின் கடிவாளம் 'குல்பா'வால் (பேரீச்ச நாரால்) ஆனது. அவர்கள் தல்பியா கூறியவாறு செல்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

('குல்பா' என்பது பேரீச்ச மர நாரைக் குறிக்கும் என அறிவிப்பாளர் ஹுஷைம் விளக்குகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَصْحَابُنَا مِنْهُمْ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَشْعَرَ بَدَنَتَهُ مِنَ الجَانِبِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ سَلَتَ الدَّمَ عَنْهَا وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது பலி ஒட்டகத்தின் வலது பக்கத்தில் (தோலைக் கீறி) அடையாளமிட்டார்கள். பின்னர் அதிலிருந்த (வழிந்த) இரத்தத்தைத் துடைத்தார்கள்; மேலும், அதற்கு இரண்டு செருப்புகளை (அடையாள) மாலையாக அணிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ الْأَسْدِيَّ أَهْدَى إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ رِجْلَ حِمَارِ وَحْشٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ وَقَالَ إِنَّا مُحْرِمُونَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் இருந்தபோது, ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா அல்-அஸதீ (ரலி) அவர்கள் ஒரு காட்டுக்கழுதையின் (வேட்டையாடப்பட்ட) காலை அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். அதனைத் திருப்பிக் கொடுத்த நபியவர்கள், "நிச்சயமாக நாங்கள் இஹ்ராமில் இருக்கிறோம் (எனவே வேட்டையாடப்பட்ட இறைச்சியை எங்களால் ஏற்க முடியாது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ سُئِلَ عَمَّنْ حَلَقَ قَبْلَ أَنْ يَذْبَحَ؟ وَنَحْوِ ذَلِكَ فَجَعَلَ يَقُولُ لَا حَرَجَ لَا حَرَجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(ஹஜ்ஜின் போது) அறுத்துப் பலியிடுவதற்கு முன்பாகவே (தலையை) மழித்துவிட்டவர் குறித்தும், அதுபோன்ற (முன்-பின் மாற்றமாகச் செய்யப்பட்ட) இதர செயல்கள் குறித்தும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(அதில்) குற்றமில்லை; (அதில்) குற்றமில்லை" என்று (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ سُئِلَ عَمَّنْ قَدَّمَ مِنْ نُسُكِهِ شَيْئًا قَبْلَ شَيْءٍ؟ فَجَعَلَ يَقُولُ لَا حَرَجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(ஹஜ்ஜின் போது) தனது கிரியைகளில் ஒன்றை மற்றொன்றுக்கு முன்பாக (வரிசை மாற்றிச்) செய்துவிட்டவரைப் பற்றி நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(அதனால்) எந்தக் குற்றமும் இல்லை" என்று (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ اللهُمَّ اغْفِرْ لِلمُحَلِّقِينَ فَقَالَ رَجُلٌ وَلِلمُقَصِّرِينَ؟ فَقَالَ اللهُمَّ اغْفِرْ لِلمُحَلِّقِينَ فَقَالَ الرَّجُلُ وَلِلمُقَصِّرِينَ؟ فَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ وَلِلمُقَصِّرِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! (ஹஜ் அல்லது உம்ராவின் போது) தலைமுடியை முழுமையாக மழித்துக் கொண்டவர்களுக்கு மன்னிப்பளிப்பாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

அப்போது ஒரு மனிதர், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) முடியைக் குறைத்துக் கொண்டவர்களுக்காகவுமா (பிரார்த்திக்கிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் (மீண்டும்), "யா அல்லாஹ்! தலைமுடியை முழுமையாக மழித்துக் கொண்டவர்களுக்கு மன்னிப்பளிப்பாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

அம்மனிதர் (மீண்டும்), "முடியைக் குறைத்துக் கொண்டவர்களுக்காகவுமா?" என்று கேட்டார்.

மூன்றாவது அல்லது நான்காவது முறை நபி (ஸல்) அவர்கள், "முடியைக் குறைத்துக் கொண்டவர்களுக்கும் (மன்னிப்பளிப்பாயாக!)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَاتٍ وَرِدْفُهُ أُسَامَةُ وَأَفَاضَ مِنْ جَمْعٍ وَرِدْفُهُ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَلَبَّى حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டபோது, உஸாமா (ரலி) அவர்களைத் தமது வாகனத்தில் தமக்குப் பின்னால் அமர்த்தியிருந்தார்கள். 'ஜம்உ' (முஸ்தலிஃபா)விலிருந்து (மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டபோது, ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர்த்தியிருந்தார்கள். மேலும், (மினாவில் உள்ள) ஜம்ரத்துல் அகபாவில் கல்லெறியும் வரை அவர்கள் தல்பியா சொல்லிக் கொண்டே இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً رَكِبَتِ الْبَحْرَ فَنَذَرَتْ إِنِ اللهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْجَاهَا أَنْ تَصُومَ شَهْرًا فَأَنْجَاهَا اللهُ عَزَّ وَجَلَّ فَلَمْ تَصُمْ حَتَّى مَاتَتْ فَجَاءَتْ قَرَابَةٌ لَهَا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صُومِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண் கடல் பயணம் மேற்கொண்டாள். (அப்போது) "அல்லாஹ் (தபாரக வதஆலா) என்னைக் காப்பாற்றினால், நான் ஒரு மாதம் நோன்பு நோற்பேன்" என்று அவள் நேர்ச்சை செய்தாள். அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) அவளைக் காப்பாற்றினான். ஆனால், அவள் (அந்த நேர்ச்சையை நிறைவேற்றி) நோன்பு நோற்காமலேயே இறந்துவிட்டாள். அவளுடைய உறவுக்காரப் பெண்மணி ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, இது குறித்துக் கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அவர் சார்பாக) நீ நோன்பு நோற்பாயாக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمَكَّةَ فَقُلْتُ إِنَّا إِذَا كُنَّا مَعَكُمْ صَلَّيْنَا أَرْبَعًا وَإِذَا رَجَعْنَا إِلَى رِحَالِنَا صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ قَالَ تِلْكَ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ
மூஸா பின் சலமா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நாங்கள் மக்காவில் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது நான் (அவர்களிடம்), "நாங்கள் உங்களுடன் (உள்ளூர்வாசியான இமாமுடன்) இருக்கும்போது நான்கு ரக்அத்கள் தொழுகிறோம்; (நாங்கள் பயணிகளாக இருப்பதால்) எங்கள் தங்குமிடங்களுக்குத் திரும்பியதும் (தனியாகத் தொழும்போது) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுகிறோம் (இது சரியா?)" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அதுதான் அபுல் காசிம் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்களின் வழிமுறை (சுன்னத்) ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُتَّخَذَ ذُو الرُّوحِ غَرَضًا
உயிருள்ளவற்றை (அம்பெய்வது போன்ற பயிற்சிகளுக்கு) இலக்காக ஆக்கிக்கொள்வதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள் என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَسَفَتِ الشَّمْسُ فَقَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ فَقَرَأَ سُورَةً طَوِيلَةً ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَقَرَأَ وَرَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

சூரிய கிரகணம் ஏற்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் (தொழுகைக்காக) நின்றார்கள். (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்) ஒரு நீண்ட அத்தியாயத்தை ஓதினார்கள். பிறகு ருகூஉ செய்தார்கள். பின்னர் தமது தலையை உயர்த்தி, (மீண்டும்) ஓதினார்கள். பிறகு (இரண்டாவது முறையாக) ருகூஉ செய்தார்கள்; தொடர்ந்து இரண்டு ஸஜ்தாக்கள் செய்தார்கள். பின்னர் (இரண்டாவது ரக்அத்திற்காக) எழுந்து நின்று ஓதினார்கள், பிறகு (மீண்டும் ஒருமுறை) ருகூஉ செய்தார்கள்; (அதன்பின் மீண்டும் ஓதி, மீண்டும் ருகூஉ செய்து) பின்னர் இரண்டு ஸஜ்தாக்கள் செய்தார்கள். (ஆக மொத்தம்) இரண்டு ரக்அத்களில் நான்கு ருகூஉகளும் நான்கு ஸஜ்தாக்களும் அமைந்திருந்தன.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ ﷺ مِنْ مَكَّةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍأَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ لَيَهْلِكُنَّ فَنَزَلَتْ {أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ} [الحج 39] قَالَ فَعُرِفَ أَنَّهُ سَيَكُونُ قِتَالٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هِيَ أَوَّلُ آيَةٍ نَزَلَتْ فِي الْقِتَالِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிலிருந்து வெளியேற்றப்பட்டபோது, அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள், "அவர்கள் தங்களின் நபியை வெளியேற்றிவிட்டார்கள். 'இன்னா லில்லாஹி வஇன்னா இலைஹி ராஜிஊன்' (நிச்சயமாக நாம் அல்லாஹ்வுக்கே உரியவர்கள்; மேலும், நிச்சயமாக நாம் அவனிடமே திரும்பிச் செல்பவர்கள்). நிச்சயமாக அவர்கள் (இந்தச் செயலின் காரணமாக) அழிந்துபோவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது, "(தங்களை எதிர்த்துப்) போரிடப்படுவோருக்கு, அவர்கள் அநீதி இழைக்கப்பட்டவர்கள் என்பதனால் (தற்காப்புக்காகப் போரிட) அனுமதி வழங்கப்பட்டுவிட்டது. மேலும், நிச்சயமாக அல்லாஹ் அவர்களுக்கு உதவி செய்யப் பேராற்றலுடையவன்" (அல்-குர்ஆன் 22:39) என்ற வசனம் அருளப்பட்டது.

"(இந்த வசனம் அருளப்பட்டதும்) இனி போர் நடைபெறும் என்பது அறியப்பட்டது" என்று (அபூபக்கர் ரலி) கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "போர் (அனுமதி) குறித்து அருளப்பட்ட முதல் வசனம் இதுதான்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عُذِّبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا وَلَيْسَ بِنَافِخٍ وَمَنْ تَحَلَّمَ عُذِّبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَعْقِدَ شَعِيرَتَيْنِ وَلَيْسَ عَاقِدًا وَمَنِ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ يَفِرُّونَ بِهِ مِنْهُ صُبَّ فِي أُذُنَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஒரு (உயிரினத்தின்) உருவத்தை (சிற்பமாகவோ அல்லது ஓவியமாகவோ) உருவாக்குகிறாரோ, அவர் மறுமை நாளில் அதற்கு உயிர் ஊதும் வரை வேதனை செய்யப்படுவார்; ஆனால், அவரால் ஒருபோதும் (உயிர்) ஊத முடியாது. எவர் தான் காணாத கனவைக் கண்டதாகப் பொய்யுரைக்கிறாரோ, அவர் மறுமை நாளில் இரண்டு வாற்கோதுமை மணிகளை ஒன்றோடொன்று முடிச்சிடும்படி (நிர்ப்பந்திக்கப்பட்டு) வேதனை செய்யப்படுவார்; ஆனால், அவரால் ஒருபோதும் அவ்வாறு முடிச்சிட முடியாது. எவர், தமது பேச்சைக் கேட்பதை வெறுத்துத் தன்னை விட்டும் விலகிச் செல்லும் மக்களின் பேச்சை (அவர்களுக்குத் தெரியாமல்) ஒட்டுக் கேட்கிறாரோ, மறுமை நாளில் அவரது இரு காதுகளிலும் வேதனை (உருக்கப்பட்ட ஈயம்) ஊற்றப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ كُرَيْبٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَوْ أنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ قَالَ بِسْمِ اللهِ اللهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فَإِنْ قُدِرَ بَيْنَهُمَا فِي ذَلِكَ وَلَدٌ لَمْ يَضُرَّ ذَلِكَ الْوَلَدَ الشَّيْطَانُ أَبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் தம் மனைவியிடம் (தாம்பத்திய உறவுக்காகச்) செல்லும்போது, 'பிஸ்மில்லாஹி, அல்லாஹும்ம ஜன்னிப்னிஷ் ஷைத்தான, வஜன்னிபிஷ் ஷைத்தான மா ரஸக்தனா' (பொருள்: அல்லாஹ்வின் பெயரால்... இறைவா! என்னை விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக! மேலும், எங்களுக்கு நீ வழங்கும் (குழந்தை) பாக்கியத்தை விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக!) என்று கூறிவிட்டு (உறவு கொண்டு), அதன் மூலம் அவர்களுக்கு ஒரு குழந்தை (பிறக்க வேண்டும் என்று) விதியாக்கப்படுமானால், அந்தக் குழந்தைக்கு ஷைத்தான் ஒருபோதும் தீங்கிழைக்க மாட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَدِينَةَ وَالنَّاسُ يُسَلِّفُونَ فِي التَّمْرِ الْعَامَ وَالْعَامَيْنِ أَوْ قَالَ عَامَيْنِ وَالثَّلاثَةَ فَقَالَ مَنْ سَلَّفَ فِي تَمْرٍ فَلْيُسَلِّفْ فِي كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, மக்கள் பேரீச்சம்பழங்களுக்காக ஓராண்டு மற்றும் ஈராண்டு - அல்லது 'ஈராண்டு மற்றும் மூன்றாண்டு' என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார் - (தவணை) காலக் கெடுவில் முன்பணம் செலுத்தி (ஸலம் எனும் முறையில்) வியாபாரம் செய்து வந்தனர். அப்போது அவர்கள், "யார் பேரீச்சம்பழங்களில் முன்பணம் செலுத்தி வியாபாரம் செய்கிறாரோ, அவர் குறிப்பிட்ட அளவையிலும், குறிப்பிட்ட எடையிலும் (குறிப்பிட்ட தவணை காலத்திற்கும்) முன்பணம் செலுத்தட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَعَثَ بِثَمَانِيَ عَشْرَةَ بَدَنَةً مَعَرَجُلٍ فَأَمَرَهُ فِيهَا بِأَمْرِهِ فَانْطَلَقَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ أَزْحَفَ عَلَيْنَا مِنْهَا شَيْءٌ؟ فَقَالَ انْحَرْهَا ثُمَّ اصْبُغْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ اجْعَلْهَا عَلَى صَفْحَتِهَا وَلا تَأْكُلْ مِنْهَا أَنْتَ وَلا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِكَ قال عبدُ الله قال أبي وَلَمْ يَسْمَعْ إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ مِنْ أَبِي التَّيَّاحِإِلا هَذَا الْحَدِيثَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரிடம் பதினெட்டு பலியிடும் ஒட்டகங்களை (மக்காவிற்கு) கொடுத்து அனுப்பி வைத்தார்கள். மேலும், அவற்றுக்கு என்ன செய்ய வேண்டும் என்பது குறித்து அவருக்குக் கட்டளை பிறப்பித்தார்கள். அவர் புறப்பட்டுச் சென்றார். பின்னர் (மீண்டும்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் திரும்பி வந்து, "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) அவற்றில் ஏதேனும் (களைப்பினால்) நடக்கும் திறனின்றி வழியிலேயே தங்கிவிட்டால் (நான் என்ன செய்ய வேண்டும்) எனத் தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அதை (அங்கேயே) அறுத்துவிடுவீராக! பின்னர் (அதன் கழுத்தில் அடையாளத்திற்காகக் கட்டப்பட்டுள்ள) காலணியை அதன் இரத்தத்தில் தோய்த்து, அதனை அதன் விலாப்புறத்தில் (அடையாளமாகப் பதித்து) வைத்து விடுவீராக! மேலும், அதிலிருந்து நீரோ உமது பயணத் தோழர்களில் எவருமோ உண்ண வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் (இமாம் அஹ்மதின் மகன்) கூறுகிறார்கள்: "இஸ்மாயீல் இப்னு உலய்யா அவர்கள் அபுத் தைய்யாஹ் அவர்களிடமிருந்து இந்த ஹதீஸைத் தவிர வேறெதையும் செவியுறவில்லை" என்று எனது தந்தை (இமாம் அஹ்மத்) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ لَا أَدْرِي أَسَمِعْتُهُ مِنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَمْ نُبِّئْتُهُ عَنْهُ قَالَ أَتَيْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ بِعَرَفَةَ وَهُوَ يَأْكُلُ رُمَّانًا فَقَالَ أَفْطَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِعَرَفَةَ وَبَعَثَتِ الَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ وَقَالَ لَعَنَ اللهُ فُلانًا عَمَدُوا إِلَى أَعْظَمِ أَيَّامِ الْحَجِّ فَمَحَوْا زِينَتَهُ وَإِنَّمَا زِينَةُ الْحَجِّ التَّلْبِيَةُ
அரஃபா பெருவெளியில் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் மாதுளம்பழம் சாப்பிட்டுக்கொண்டிருந்தபோது நான் அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் அரஃபா (தினத்தில்) நோன்பு நோற்கவில்லை (அதாவது நோன்பு துறந்திருந்தார்கள்). உம்முல் ஃபள்ல் (ரலி) அவர்கள் நபியவர்களுக்குப் பாலை அனுப்பி வைத்தார்கள்; அதனை நபியவர்கள் அருந்தினார்கள்."

மேலும் (தல்பியாவைத் தவிர்த்த ஒருவரைக் குறித்து), "அல்லாஹ் இன்னாரைச் சபிப்பானாக! அவர்கள் ஹஜ்ஜின் மிக மகத்தான நாட்களைக் குறிவைத்து, அதன் அழகை (அலங்காரத்தை) அழித்துவிட்டார்கள். நிச்சயமாக ஹஜ்ஜின் அழகு என்பது தல்பியா (கூறுவது) தான்!" என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ عَلِيًّا حَرَّقَ نَاسًا ارْتَدُّوا عَنِ الْإِسْلامِ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَمْ أَكُنْ لِأُحَرِّقَهُمْ بِالنَّارِ وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَاتُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللهِ وَكُنْتُ قَاتِلَهُمْ لِقَوْلِ رَسُولِ اللهِ ﷺ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَلِيًّا كَرَّمَ اللهُ وَجْهَهُ فَقَالَ وَيْحَ ابْنِ أُمِّ ابْنِ عَبَّاسٍ
**இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:**

இஸ்லாத்தை விட்டு வெளியேறிய (மதம் மாறிய) சிலரை அலி (ரலி) அவர்கள் தீயிட்டு எரித்தார்கள். இச்செய்தி இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, "நானாக இருந்தால் அவர்களைத் தீயினால் எரித்திருக்க மாட்டேன். ஏனெனில், 'அல்லாஹ் அளிக்கும் வேதனையைக் கொண்டு (நெருப்பால்) நீங்கள் வேதனை செய்யாதீர்கள்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள். மாறாக, 'தம் மார்க்கத்தை மாற்றிக் கொள்பவரைக் கொன்றுவிடுங்கள்' என்ற அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கூற்றுக்கிணங்க, நான் அவர்களைக் கொன்றிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.

இந்தச் செய்தி அலி (அல்லாஹ் அவரது முகத்தைக் கண்ணியப்படுத்துவானாக) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, "இப்னு அப்பாஸின் தாயின் மகனுக்கு (அவரது அறிவாற்றலுக்கு) அல்லாஹ் அருள் புரிவானாக! (அவர் கூறியது சரியே)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَيْسَ لَنَا مَثَلُ السُّوءِ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தீய உதாரணம் நமக்குத் தகுதியானதல்ல. (பிறருக்குக் கொடுத்த) தனது அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுகின்றவர், தான் வாந்தியெடுத்ததைத் திரும்பத் தின்னும் நாய்க்கு ஒப்பாவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللهِ وَالْفَتْحُ} [النصر 1] قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ نُعِيَتْ إِلَيَّ نَفْسِي بِأَنَّهُ مَقْبُوضٌ فِي تِلْكَ السَّنَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"{இதா ஜாஅ நஸ்ருல்லாஹி வல்ஃபத்ஹ் - (நபியே!) அல்லாஹ்வின் உதவியும் வெற்றியும் வரும்போது}" (அல்குர்ஆன் 110:1) எனும் வசனம் அருளப்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எனது மரணச் செய்தி எனக்கு அறிவிக்கப்பட்டுவிட்டது. (நிச்சயமாக) நான் இந்த ஆண்டிலேயே (உயிர்) கைப்பற்றப்படுவேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ يَزِيدَ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَجْمَعُ بَيْنَ الصَّلاتَيْنِ فِي السَّفَرِ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَالظُّهْرِ وَالْعَصْرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பயணத்தின்போது (ஒரே நேரத்தில்) இரண்டு தொழுகைகளைச் சேர்த்துத் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள்; (அவை) மஃரிப் மற்றும் இஷா, (மற்றும்) ளுஹர் மற்றும் அஸர் (ஆகியவை ஆகும்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ مَلْعُونٌ مَنْ سَبَّ أَبَاهُ مَلْعُونٌمَنْ سَبَّ أُمَّهُ مَلْعُونٌ مَنْ ذَبَحَ لِغَيْرِ اللهِ مَلْعُونٌ مَنْ غَيَّرَ تُخُومَ الْأَرْضِ مَلْعُونٌ مَنْ كَمَهَ أَعْمَى عَنْ طَرِيقٍ مَلْعُونٌ مَنْ وَقَعَ عَلَى بَهِيمَةٍ مَلْعُونٌ مَنْ عَمِلَ بِعَمَلِ قَوْمِ لُوطٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தன் தந்தையை ஏசுபவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). தன் தாயை ஏசுபவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). அல்லாஹ் அல்லாதவர்களுக்காக (வணக்க வழிபாடாகப் பிராணிகளை) அறுத்துப் பலியிடுபவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). நிலத்தின் எல்லைகளை (அத்துமீறி) மாற்றுபவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). பார்வையற்றவரை (சரியான) பாதையிலிருந்து (வேண்டுமென்றே) திசைதிருப்பி வழிகெடுப்பவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). கால்நடைகளுடன் (இயற்கைக்கு மாறான) உடலுறவு கொள்பவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்). லூத் (அலை) அவர்களின் சமுதாயத்தினர் செய்த (ஓரினச்சேர்க்கை போன்ற அருவருக்கத்தக்க) செயலைச் செய்பவன் சபிக்கப்பட்டவன் (ஆவான்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَدَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ زَيْنَبَ ابْنَتَهُ عَلَى زَوْجِهَا أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ بِالنِّكَاحِ الْأَوَّلِ وَلَمْ يُحْدِثْ شَيْئًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது மகள் ஸைனப் அவர்களை, அவருடைய கணவரான அபுல் ஆஸ் பின் அர்-ரபீஉவிடம் முதல் நிக்காஹ்வின் (திருமண ஒப்பந்தத்தின்) அடிப்படையிலேயே (மீண்டும் மனைவியாகத்) திருப்பி ஒப்படைத்தார்கள். இதற்காகப் புதிதாக எதையும் (புதிய திருமண ஒப்பந்தம் அல்லது புதிய மஹர் போன்றவற்றை) அவர்கள் ஏற்படுத்தவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ حَدَّثَنِي خُصَيْفٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ طَافَ مَعَ مُعَاوِيَةَ بِالْبَيْتِ فَجَعَلَ مُعَاوِيَةُ يَسْتَلِمُ الْأَرْكَانَ كُلَّهَا فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ لِمَ تَسْتَلِمُ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ؟ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَسْتَلِمُهُمَا فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لَيْسَ شَيْءٌ مِنَ الْبَيْتِ مَهْجُورًافَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب 21] فَقَالَ مُعَاوِيَةُ صَدَقْتَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்கள் முஆவியா (ரலி) அவர்களுடன் இறையில்லத்தை (கஅபாவைத்) தவாஃப் செய்தார்கள். அப்போது முஆவியா (ரலி) அவர்கள் (கஅபாவின்) அனைத்து மூலைகளையும் தொட்டு (இஸ்திலாம்) செய்தார்கள். உடனே இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் முஆவியா (ரலி) அவர்களிடம், "ஏன் இந்த இரண்டு மூலைகளையும் (ஷமி மற்றும் இராகி மூலைகளை) தொடுகிறீர்கள்? அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விரண்டையும் தொட்டதில்லையே!" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு முஆவியா (ரலி) அவர்கள், "இறையில்லத்தின் எந்தவொரு பகுதியும் புறக்கணிக்கப்படக் கூடியதல்ல (எனவே நான் அனைத்தையும் தொடுகிறேன்)" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "{லகத் கான லகும் ஃபீ ரசூலில்லாஹி உஸ்வதுன் ஹஸனா} (நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது)" [அல்-அஹ்ஸாப் 33:21] (என்ற குர்ஆன் வசனத்தை ஓதி, நபிவழியைப் பின்பற்றுவதே சிறந்தது என்று சுட்டிக்காட்டினார்கள்).

அதற்கு முஆவியா (ரலி) அவர்கள், "நீங்கள் உண்மையே கூறினீர்கள்" என்று (அதை ஏற்றுக்கொண்டு) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ حَدَّثَنِي خُصَيْفٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى أَنْ يُجْمَعَ بَيْنَ الْعَمَّةِ وَالْخَالَةِ وَبَيْنَ الْعَمَّتَيْنِ وَالْخَالَتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (ஒரே நேரத்தில் திருமண பந்தத்தில்) தந்தையின் சகோதரியையும் (அத்தை) தாயின் சகோதரியையும் (சின்னம்மா/பெரியம்மா) ஒன்று சேர்ப்பதையும், மேலும் இரண்டு தந்தைவழிச் சகோதரிகளையோ (அத்தைகளையோ) அல்லது இரண்டு தாய்வழிச் சகோதரிகளையோ (சின்னம்மா/பெரியம்மாக்களையோ) ஒன்று சேர்ப்பதையும் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ حَدَّثَنَا خُصَيْفٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّمَا نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ الثَّوْبِ الْمُصْمَتِ مِنْ قَزٍّ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا السَّدَى وَالْعَلَمُ فَلا نَرَى بِهِ بَأْسًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முழுவதும் (தூய) பட்டால் ஆன ஆடையை (அணிவதை)யே தடை செய்தார்கள். "ஆனால், (ஆடையில்) பாவு நூலாக (பட்டினைப் பயன்படுத்துவதிலும்), ஆடையின் விளிம்புகளில் (அல்லது அடையாளப் பட்டைகளில் பட்டினைப் பயன்படுத்துவதிலும்) எந்தத் தவறும் இருப்பதாக நாங்கள் கருதவில்லை" என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ الرَّقِّيَّ قَالَ قَالَ خُصَيْفٌ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّمَا نَهَى النَّبِيُّ ﷺ عَنِ الْمُصْمَتِ مِنْهُ فَأَمَّا الْعَلَمُ فَلا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"முழுமையாகப் பட்டால் ஆன (ஆடைகளைத்) தான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தடுத்தார்கள். ஆனால், (ஆடைகளில் உள்ள பட்டுப்) பட்டைகள் (அல்லது ஓரக் கலைநயங்களுக்குத்) தடையில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : முந்தய ஹதீஸ் போன்றது
مكرر / نفسه
حَدَّثَنَا عَثَّامُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَامِرِيُّ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَسْتَاكُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் (தஹஜ்ஜுத் தொழுகையில்) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பிறகு (அத்தொழுகையை முடித்துத்) திரும்பியதும் மிஸ்வாக் (பல் துலக்குதல்) செய்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ جَالِسًا فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ مِنَ الْأَنْصَارِ قَالَ فَرُمِيَ بِنَجْمٍ عَظِيمٍ فَاسْتَنَارَ قَالَ مَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ إِذَا كَانَ مِثْلُ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ كُنَّا نَقُولُ يُولَدُ عَظِيمٌ أَوْ يَمُوتُ عَظِيمٌ قُلْتُ لِلزُّهْرِيِّ أَكَانَ يُرْمَى بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ؟ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ غُلِّظَتْ حِينَ بُعِثَ النَّبِيُّ ﷺ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَإِنَّهُ لَا يُرْمَى بِهَا لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ رَبَّنَاتَبَارَكَ اسْمُهُ إِذَا قَضَى أَمْرًا سَبَّحَ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ سَبَّحَ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ هَذِهِ السَّمَاءَ الدُّنْيَا ثُمَّ يَسْتَخْبِرُ أَهْلُ السَّمَاءِ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ فَيَقُولُ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ لِحَمَلَةِ الْعَرْشِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ؟ فَيُخْبِرُونَهُمْ وَيُخْبِرُ أَهْلُ كُلِّ سَمَاءٍ سَمَاءً حَتَّى يَنْتَهِيَ الْخَبَرُ إِلَى هَذِهِ السَّمَاءِ وَيَخْطِفُ الْجِنُّ السَّمْعَ فَيُرْمَوْنَ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يَقْرِفُونَ فِيهِ وَيَزِيدُونَ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَيَخْطِفُ الْجِنُّ وَيُرْمَوْنَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களில் (அன்சாரிகளைச் சேர்ந்த) ஒரு குழுவினருடன் அமர்ந்திருந்தார்கள். அப்போது ஒரு பெரிய நட்சத்திரம் (எரிநட்சத்திரமாக) வீசப்பட்டுப் பிரகாசித்தது.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அறியாமைக் காலத்தில் (இஸ்லாத்திற்கு முந்தைய ஜாஹிலிய்யா காலத்தில்) இதுபோன்று நிகழ்ந்தால் நீங்கள் என்ன கூறுவீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "ஒரு பெரிய மனிதர் பிறந்துள்ளார் அல்லது ஒரு பெரிய மனிதர் இறந்துவிட்டார் என்று நாங்கள் கூறுவது வழக்கம்" என்றனர்.

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) இமாம் சுஹ்ரீ (ரஹ்) அவர்களிடம், 'அறியாமைக் காலத்திலும் இவ்வாறு (நட்சத்திரங்கள்) வீசப்பட்டனவா?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், ஆனால் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தூதராக) அனுப்பப்பட்ட போது அது (பாதுகாப்பு) பலப்படுத்தப்பட்டது' என்றார்கள்.

பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக இது எவருடைய இறப்பிற்காகவும் அல்லது எவருடைய பிறப்பிற்காகவும் வீசப்படுவதில்லை. மாறாக, பாக்கியம் பொருந்திய நமது இறைவன் ஏதேனும் ஒரு காரியத்தை முடிவு செய்தால், அர்ஷை (இறைச் சிம்மாசனத்தை) சுமந்து கொண்டிருக்கும் வானவர்கள் (இறைவனைத்) துதிக்கிறார்கள் (தஸ்பீஹ் செய்கிறார்கள்). பின்னர் அவர்களுக்கு அடுத்துள்ள வானத்தில் உள்ளவர்கள் துதிக்கிறார்கள். இவ்வாறு இந்தத் துதித்தல் (பூமிக்கு மிக அருகில் உள்ள) இந்த உலக வானத்தை வந்தடையும் வரை தொடர்கிறது.

பின்னர், அர்ஷைச் சுமக்கும் வானவர்களுக்கு அடுத்துள்ள வானவர்கள், அர்ஷைச் சுமக்கும் வானவர்களிடம், 'உங்கள் இறைவன் என்ன கூறினான்?' என்று வினவுகிறார்கள். அவர்கள் (இறைவன் கூறிய) அச்செய்தியை அவர்களுக்குத் தெரிவிக்கின்றனர். இவ்வாறு ஒவ்வொரு வானத்தில் உள்ள வானவர்களும் தங்களுக்குக் கீழுள்ள வானத்தவருக்கு அச்செய்தியைத் தெரிவிக்க, இறுதியாக அச்செய்தி இந்த (உலக) வானத்தை வந்தடைகிறது.

(அப்போது) ஜின்கள் அச்செய்தியைத் திருட்டுத்தனமாகச் செவிமடுக்கின்றன. (அதனாலேயே) அவற்றின் மீது (எரிநட்சத்திரங்கள்) வீசப்படுகின்றன. அவை எந்தச் செய்தியை (வானவர்கள் பேசியவாறே) உள்ளபடியே கொண்டு வந்தனவோ அது உண்மையாகும். ஆனால், அவை அதனுடன் (பொய்களைக்) கலந்து, அதிகப்படுத்திக் கூறிவிடுகின்றன."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مِنَ الْأَنْصَارِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُمْ كَانُوا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ رُمِيَ بِنَجْمٍ؛ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلا أَنَّهُ قَالَ إِذَا قَضَى رَبُّنَا أَمْرًا سَبَّحَهُ حَمَلَةُ الْعَرْشِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ حَتَّى يَبْلُغَ التَّسْبِيحُ السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَيَقُولُونَ الَّذِينَ يَلُونَ حَمَلَةَ الْعَرْشِ لِحَمَلَةِ الْعَرْشِ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ؟ فَيَقُولُونَ الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ فَيَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا فَيُخْبِرُ أَهْلُالسَّمَاوَاتِ بَعْضُهُمْ بَعْضًا حَتَّى يَبْلُغَ الْخَبَرُ السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ وَيَأْتِي الشَّيَاطِينُ فَيَسْتَمِعُونَ الْخَبَرَ فَيَقْذِفُونَ بِهِ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ وَيَرْمُونَ بِهِ إِلَيْهِمْ فَمَا جَاءُوا بِهِ عَلَى وَجْهِهِ فَهُوَ حَقٌّ وَلَكِنَّهُمْ يَزِيدُونَ فِيهِ وَيَقْرِفُونَ وَيَنْقُصُونَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களான அன்சாரிகள் சிலர் எனக்கு அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் ஒருநாள் இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தபோது, (வானில்) ஒரு நட்சத்திரம் (எரிகல்) வீசப்பட்டது. (அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அது குறித்து விளக்கமளித்த) அந்த ஹதீஸை (அறிவிப்பாளர்) முழுமையாகக் குறிப்பிட்டார்கள். அதில் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறியதாவது:

"நமது இறைவன் ஒரு காரியத்தைத் தீர்மானித்தால், அர்ஷைச் சுமக்கும் வானவர்கள் அவனைத் துதிக்கிறார்கள் (தஸ்பீஹ் செய்கிறார்கள்). பின்னர் அவர்களுக்கு அடுத்துள்ள வானவர்கள், பின்னர் அவர்களுக்கு அடுத்துள்ளவர்கள் என (இந்தத் தஸ்பீஹ் ஒலி) கீழ் வானத்தை (பூமிக்கு நெருக்கமான வானத்தை) வந்தடையும் வரை தொடர்கிறது. அப்போது, அர்ஷைச் சுமக்கும் வானவர்களுக்கு அடுத்துள்ளவர்கள் அர்ஷைச் சுமக்கும் வானவர்களிடம், 'உங்கள் இறைவன் என்ன கூறினான்?' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு அவர்கள், '(அவன்) சத்தியத்தையே கூறினான்; அவன் மிக உயர்ந்தவன்; மிகப்பெரியவன்' என்று பதிலளிப்பார்கள். மேலும், (இறைவன் கட்டளையிட்ட) இன்ன இன்ன செய்திகளைக் கூறுவார்கள்.

இவ்வாறு வானங்களில் உள்ளவர்கள் ஒருவருக்கொருவர் அந்தச் செய்தியை அறிவிப்பார்கள். இறுதியாக அந்தச் செய்தி கீழ் வானத்தை வந்தடையும். (அப்போது) ஷைத்தான்கள் வந்து அந்தச் செய்தியை ஒட்டுக் கேட்பார்கள். பின்னர் அதனை (பூமியிலுள்ள) தங்களது கூட்டாளிகளிடம் (சோதிடர்களிடம்) எறிவார்கள் (தெரிவிப்பார்கள்). அவர்கள் எதை (வானவர்களிடமிருந்து) உள்ளபடியே கொண்டு வந்தார்களோ அது உண்மையாகும். ஆனால், அவர்கள் அதனுடன் (பல பொய்களைக்) கூட்டுகிறார்கள், (தவறானவற்றைத்) திணிக்கிறார்கள் மற்றும் (உண்மையில் சிலவற்றைத்) குறைக்கிறார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّهُمَا قَالا لَمَّا نُزِلَ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ طَفِقَ يُلْقِي خَمِيصَةً عَلَى وَجْهِهِ فَلَمَّا اغْتَمَّ رَفَعْنَاهَا عَنْهُ وَهُوَ يَقُولُ لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ تَقُولُ عَائِشَةُ يُحَذِّرُهُمْ مِثْلَ الَّذِي صَنَعُوا
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் ஆயிஷா (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (மரண வேளை) நெருங்கியபோது, 'கமீஸா' (எனும் சதுர வடிவக் கருப்புப் போர்வை) ஒன்றை தமது முகத்தின் மீது போர்த்திக் கொள்ளலானார்கள். அவர்களுக்கு மூச்சுத் திணறல் (ஏற்பட்டு சிரமப்பட்ட) போது, நாங்கள் அதை அவர்களை விட்டு விலக்கினோம். அப்போது அவர்கள், "யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்கள் மீது அல்லாஹ்வின் சாபம் உண்டாகட்டும்! (ஏனெனில்) அவர்கள் தங்களுடைய நபிமார்களின் மண்ணறைகளை (கப்ருகளை) வழிபாட்டுத் தலங்களாக (பள்ளிகளாக) ஆக்கிக் கொண்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

"(யூதர்களும் கிறிஸ்தவர்களும்) செய்ததைப் போன்று (முஸ்லிம்களும்) செய்துவிடக் கூடாது என்பதற்காகவே நபியவர்கள் (தம் சமுதாயத்தை) இவ்வாறு எச்சரித்தார்கள்" என்று ஆயிஷா (ரலி) கூறுகிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ تَمَّ الشَّهْرُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "(இந்த) மாதம் இருபத்தொன்பது (நாட்களாக) நிறைவடைந்துவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ صَلَّيْتُ الظُّهْرَ بِالْبَطْحَاءِ خَلْفَ شَيْخٍ أَحْمَقَ فَكَبَّرَثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ تَكْبِيرَةً يُكَبِّرُ إِذَا سَجَدَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تِلْكَ صَلاةُ أَبِي الْقَاسِمِ عَلَيْهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ
இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "நான் 'பத்ஹா' (எனும் பள்ளத்தாக்கு) பகுதியில் (அறிவில்) குறைந்த ஒரு முதியவருக்குப் பின்னால் லுஹர் தொழுதேன். அவர் (தொழுகையில்) இருபத்தி இரண்டு முறை தக்பீர் கூறினார்; அவர் ஸஜ்தா செய்யும்போதும், (ஸஜ்தாவிலிருந்து) தமது தலையை உயர்த்தும்போதும் தக்பீர் கூறினார்" என்று சொன்னேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அது அபுல்காசிம் (முஹம்மது - ஸல் அவர்களின்) தொழுகை முறையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ وَابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَعْنَى وَقَالَ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَرَأَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ فِي صَلَوَاتٍ وَسَكَتَ فَنَقْرَأُ فِيمَا قَرَأَ فِيهِنَّ نَبِيُّ اللهِ وَنَسْكُتُ فِيمَا سَكَتَ فَقِيلَ لَهُ فَلَعَلَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي نَفْسِهِ فَغَضِبَ مِنْهَا وَقَالَ أَيُتَّهَمُ رَسُولُ اللهِ ﷺ؟ وَقَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ أَتَتَّهِمُ رَسُولَ اللهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் சில தொழுகைகளில் (சப்தமிட்டு) ஓதினார்கள்; (சிலவற்றில்) மௌனமாக இருந்தார்கள். எனவே, அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் எவற்றில் (சப்தமிட்டு) ஓதினார்களோ, நாங்களும் அவற்றில் (சப்தமிட்டு) ஓதுகிறோம்; அவர்கள் எவற்றில் மௌனமாக இருந்தார்களோ, நாங்களும் அவற்றில் மௌனமாக இருக்கிறோம்."

அப்போது அவரிடம், "ஒருவேளை அவர்கள் (மௌனமாக இருந்த தொழுகைகளிலும்) தமக்குள் ஓதியிருக்கக் கூடுமல்லவா?" என்று கேட்கப்பட்டது.

அதனால் கோபமடைந்த அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மீதா (மார்க்கக் கட்டளையை மறைத்தார் என்று) பழி சுமத்தப்படுகிறது?" என்று கேட்டார்கள்.

இப்னு ஜஃபர் மற்றும் அப்துர்ரஸ்ஸாக் ஆகியோரது அறிவிப்பில், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மீதா நீங்கள் பழி சுமத்துகிறீர்கள்?" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(திருமணமாகி கணவனை இழந்த அல்லது கணவனைப் பிரிந்த) கைம்பெண் தனது (திருமண) விஷயத்தில் தனது பொறுப்பாளரை (வலிய்யை) விட அதிக உரிமை உடையவளாவாள். கன்னிப் பெண்ணிடம் அவளது (திருமண) விஷயத்தில் அனுமதி கேட்கப்பட வேண்டும். அவளது மௌனமே அவளது சம்மதமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي الْمُطَّلِبُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يَتَوَضَّأُ مَرَّةً مَرَّةً وَيُسْنِدُ ذَاكَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (உளூவின் உறுப்புகளை) ஒவ்வொரு முறை வீதம் கழுவி உளூச் செய்பவர்களாக இருந்தார்கள். மேலும், இதனை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (அவர்களின் செயலாக) இணைத்துக் கூறுவார்கள் (அறிவிப்பார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمَ سَأَلَتْ رَسُولَ اللهِ ﷺ غَدَاةَ جَمْعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رِدْفُهُ فَقَالَتْ إِنَّ فَرِيضَةَ اللهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَمْسِكَ عَلَى الرَّحْلِ فَهَلْ تَرَى أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ؟ قَالَ نَعَمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

'ஜம்உ' (முஸ்தலிஃபா)வுடைய காலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்திருந்தபோது, 'கஸ்அம்' கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண்மணி (வந்து) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டார்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தன் அடியார்கள் மீது அல்லாஹ் விதியாக்கியுள்ள ஹஜ் கடமையானது என் தந்தையை அவர் முதியவராக இருக்கும் நிலையில் வந்தடைந்துள்ளது. அவர் வாகனத்தின் மீது நிலையாக அமர முடியாத அளவுக்கு (மிகவும்) முதியவராக இருக்கிறார். எனவே, நான் அவர் சார்பாக ஹஜ் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஆம், (நீ அவர் சார்பாக ஹஜ் செய்யலாம்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جِئْتُ أَنَا وَالْفَضْلُ وَنَحْنُ عَلَى أَتَانٍ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي بِالنَّاسِ بِعَرَفَةَ فَمَرَرْنَا عَلَى بَعْضِ الصَّفِّ فَنَزَلْنَا عَنْهَا وَتَرَكْنَاهَا تَرْتَعُ وَدَخَلْنَا فِي الصَّفِّ فَلَمْ يَقُلْ لِي رَسُولُ اللهِ ﷺ شَيْئًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நானும் (எனது சகோதரர்) ஃபழ்லும் ஒரு பெண் கழுதையின் மீது (அமர்ந்து) வந்தோம். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார்கள். நாங்கள் (தொழுகை நடக்கும்போது) தொழுகை வரிசையின் ஒரு பகுதிக்கு முன்னால் (அதனைக் கடந்து) சென்றோம். பின்னர் (அக்கழுதையிலிருந்து) இறங்கி, அதனை (அங்கேயே) மேய்வதற்காக விட்டுவிட்டு, (நாங்கள்) தொழுகை வரிசையில் இணைந்து கொண்டோம். (நாங்கள் வரிசைக்கு முன்னால் கடந்து சென்றது குறித்து) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் எதுவும் கூறவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ خَرَجَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْكَدِيدِ أَفْطَرَ وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالْآخِرِ مِنْ فِعْلِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قِيلَ لِسُفْيَانَ قَوْلُهُ إِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالْآخِرِ مِنْ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ أَوْ قَوْلِ ابْنِ عَبَّاسٍ؟ قَالَ كَذَا فِي الْحَدِيثِ
(அப்துல்லாஹ்) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்கா) வெற்றியின் போது (மக்காவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். (அப்போது) அவர்கள் நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள். 'கதீத்' எனும் இடத்தை அடைந்ததும் (தமது) நோன்பை விட்டுவிட்டார்கள் (முறித்துக்கொண்டார்கள்).

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் செயல்களில் இறுதியானதே (சட்டமாக/நடைமுறைக்கு) எடுத்துக்கொள்ளப்படும்.

(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்களிடம், "'இறுதியானதே எடுத்துக்கொள்ளப்படும்' என்ற இந்தக் கூற்று (இமாம்) ஸுஹ்ரீ (ரஹ்) அவர்களின் கூற்றா? அல்லது இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் கூற்றா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "ஹதீஸில் இவ்வாறே (இணைந்தே) இடம்பெற்றுள்ளது" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ عَنْ نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ؟ فَقَالَ اقْضِهِ عَنْهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

சஅத் பின் உபாதா (ரலி) அவர்கள் தமது தாயார் (நிறைவேற்ற வேண்டியிருந்த) ஒரு நேர்ச்சையை (அதை) நிறைவேற்றும் முன்பே அவர் இறந்துவிட்டதைப் குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டார்கள். அதற்கு நபியவர்கள், "(அவரது மகன் என்ற முறையில்) அவர் சார்பாக அதை நீர் நிறைவேற்றுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ أَقْسَمَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ لَا تُقْسِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (ஒரு விஷயத்தைக் கூறுமாறு) சத்தியம் செய்து வேண்டினார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "(அவ்வாறு) சத்தியம் செய்யாதீர்கள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ وَعْلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ أَيُّمَا إِهَابٍ دُبِغَ فَقَدْ طَهُرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"எந்தத் தோலாக (பதனிடப்படாத பச்சைத் தோலாக) இருந்தாலும் அது பதனிடப்பட்டால், அது (பயன்படுத்துவதற்குத்) தூய்மையாகிவிடுகிறது" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادٍ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ ارْفَعُوا عَنْ بَطْنِ مُحَسِّرٍ وَعَلَيْكُمْ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(வாடி) முஹஸ்ஸிர் பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதியிலிருந்து (விரைந்து சென்று உங்கள் வேகத்தை) அதிகரியுங்கள். மேலும், (ஜம்ராக்களில் எறிவதற்குச்) சுண்டி எறியும் அளவிலான (சிறிய) கற்களையே நீங்கள் பயன்படுத்திக் கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ ﷺ الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ يَسْتَأْمِرُهَا أَبُوهَا فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கன்னி கழிந்த பெண் (விதவை அல்லது விவாகரத்தானவள்), தனது (திருமண) விஷயத்தில் தனது பொறுப்பாளரை (வலிய்யை) விட அதிக உரிமை பெற்றவளாவாள். கன்னிப் பெண்ணிடம் அவளது தந்தை அவளது (திருமண) விஷயத்தில் சம்மதம் கேட்க வேண்டும்; அவள் மௌனமாக இருப்பதே அவளது சம்மதமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ بِالرَّوْحَاءِ فَلَقِيَ رَكْبًا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ مَنِ القَوْمُ؟ قَالُوا الْمُسْلِمُونَ قَالُوا فَمَنْ أَنْتُمْ؟ قَالَ رَسُولُ اللهِ فَفَزِعَتِ امْرَأَةٌ فَأَخَذَتْ بِعَضُدِ صَبِيٍّ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ مِحَفَّتِهَافَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ هَلْ لِهَذَا حَجٌّ؟ قَالَ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் 'ரவ்ஹா' எனும் இடத்தில் இருந்தபோது ஒரு பயணக் குழுவினரைச் சந்தித்தார்கள். அவர்களுக்குச் சலாம் கூறிவிட்டு, "நீங்கள் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "நாங்கள் முஸ்லிம்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள். பின்னர் அக்குழுவினர், "நீங்கள் யார்?" என்று கேட்க, "(நான்) அல்லாஹ்வின் தூதர்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்.

அப்போது ஒரு பெண்மணி (ஆவலுடன்) ஒரு சிறுவனின் கையைப் பிடித்துத் தன் சிவிகையிலிருந்து (பல்லக்கிலிருந்து) அவனை வெளியே தூக்கிக் காண்பித்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவனுக்கும் ஹஜ் (செய்வது செல்லுபடியாகுமா)?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்! (அவனை ஹஜ் செய்ய வைத்ததற்காக) உனக்கும் நற்கூலி உண்டு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ مَعْنَاهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் விடுவிக்கப்பட்ட அடிமையான குரைப் (ரஹ்) அவர்கள் வாயிலாக (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸின்) அதே கருத்தமைந்த செய்தி அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سُحَيْمٍ قَالَ سُفْيَانُ لَمْ أَحْفَظْ عَنْهُ غَيْرَهُ قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَعْبَدِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَشَفَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ السِّتَارَةِ وَالنَّاسُ صُفُوفٌ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَمْ يَبْقَ مِنْ مُبَشِّرَاتِ النُّبُوَّةِ إِلا الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُ ثُمَّ قَالَ أَلا إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் மரணத்திற்கு முன்னால் நோய்வாய்ப்பட்டிருந்த போது, அறையின்) திரையை விலக்கினார்கள். அப்போது மக்கள் அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் (தொழுகையில்) வரிசைகளாக நின்றிருந்தார்கள். அப்போது அவர்கள், "மக்களே! நபித்துவத்தின் நற்செய்திகளில் (உண்மையான) நல்ல கனவுகளைத் தவிர வேறெதுவும் (இனி) எஞ்சியிருக்கவில்லை. அதனை ஒரு முஸ்லிம் காண்பார் அல்லது அவருக்காக (வேறொருவரால்) காணப்படலாம்.

அறிந்துகொள்ளுங்கள்! ருகூஉ அல்லது ஸஜ்தா செய்த நிலையில் (குர்ஆன்) ஓதுவதற்கு நான் தடை செய்யப்பட்டுள்ளேன். எனவே, ருகூஇன் போது இறைவனைப் பெருமைப்படுத்துங்கள் (துதியுங்கள்). ஸஜ்தாவின் போது (அல்லாஹ்விடம்) அதிகமாக துஆ (பிரார்த்தனை) செய்யுங்கள். அது உங்களுக்கு (அல்லாஹ்வினால்) அங்கீகரிக்கப்படுவதற்கு மிகவும் தகுதியானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் தண்டனையைக் கொண்டு (நெருப்பைக் கொண்டு) நீங்கள் (எவரையும்) தண்டிக்காதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ صَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ فِي الْعِيدِ ثُمَّ خَطَبَ فَرَأَى أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعِ النِّسَاءَ فَأَتَاهُنَّ فَذَكَّرَهُنَّ وَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتِ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْخُرْصَ وَالْخَاتَمَ وَالشَّيْءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பெருநாளில் உரை (குத்பா) நிகழ்த்துவதற்கு முன்பாகத் தொழுதார்கள் என்பதற்கு நான் சாட்சியளிக்கிறேன். பின்னர் அவர்கள் உரை நிகழ்த்தினார்கள். (அப்போது) பெண்களுக்கு (உரை) செவியேற்கவில்லை என்று அவர்கள் கருதியதால், அவர்களிடம் சென்று அவர்களுக்கு (மார்க்கத்தை) நினைவூட்டி, அறிவுரை வழங்கினார்கள். மேலும், தர்மம் செய்யுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். உடனே பெண்கள் (தங்கள்) காதணிகளையும், மோதிரங்களையும் மற்றும் (பிற) பொருட்களையும் (தர்மமாகப்) போடத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنِ الشَّعْبِيِّعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ شَرِبَ مِنْ دَلْوٍ مِنْ زَمْزَمَ قَائِمًا قَالَ سَفْيَانُ كَذَا أَحْسَبُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (ஒருமுறை) ஜம்ஜம் (கிணற்றின்) ஒரு வாளியிலிருந்து நின்ற நிலையில் (நீர்) அருந்தினார்கள்.

"இவ்வாறே நான் கருதுகிறேன் (அதாவது இவ்வாறே எனக்கு அறிவிக்கப்பட்டது)" என்று (இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) சுஃப்யான் கூறுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ حَرْمَلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ شَرِبَ النَّبِيُّ ﷺ وَابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ يَمِينِهِ وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ شِمَالِهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ﷺ الشَّرْبَةُ لَكَ وَإِنْ شِئْتَ آثَرْتَ بِهَا خَالِدًا قَالَ مَا أُوثِرُ سُؤْرَ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَحَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு பானத்தை) அருந்தினார்கள். (அப்போது) அவர்களின் வலப்பக்கத்தில் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களும், இடப்பக்கத்தில் காலித் பின் அல்-வலீத் (ரலி) அவர்களும் இருந்தனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் (வலப்பக்கம் இருந்த) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "(அடுத்ததாகப்) பருகும் உரிமை உனக்கே உரியது; நீ விரும்பினால் (உனது உரிமையை) காலிதுக்கு விட்டுக் கொடுக்கலாம்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பருகிய மீதிப் பானத்தை (அருந்துவதில்) வேறெவருக்கும் நான் முன்னுரிமை அளிக்க மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ إِنْ شَاءَ اللهُ يَعْنِي اسْتَأْذَنَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى عَائِشَةَ فَلَمْ يَزَلْ بِهَا بَنُو أَخِيهَا قَالَتْ أَخَافُ أَنْ يُزَكِّيَنِي فَلَمَّا أَذِنَتْ لَهُ قَالَ مَا بَيْنَكِ وَبَيْنَ أَنْ تَلْقَيِ الْأَحِبَّةَ إِلا أَنْ يُفَارِقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ كُنْتِ أَحَبَّ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ يُحِبُّ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلا طَيِّبًا وَسَقَطَتْ قِلادَتُكِ لَيْلَةَ الْأَبْوَاءِ فَنَزَلَتْ فِيكِ آيَاتٌ مِنَ القُرْآنِ فَلَيْسَ مَسْجِدٌ مِنْ مَسَاجِدِ الْمُسْلِمِينَ إِلا يُتْلَى فِيهِ عُذْرُكِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَقَالَتْ دَعْنِي مِنْ تَزْكِيَتِكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَوَاللهِ لَوَدِدْتُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (மரணத் தருவாயிலிருந்த) ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் (உள்ளே வர) அனுமதி கேட்டார்கள். (ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் தயங்கியபோது) அவர்களின் சகோதரர் புதல்வர்கள் (அனுமதி அளிக்குமாறு) அவரிடம் தொடர்ந்து வலியுறுத்திக் கொண்டே இருந்தார்கள். அப்போது ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், "அவர் என்னைப் புகழ்வார் என்று நான் அஞ்சுகிறேன்" எனக் கூறினார்கள். பின்னர் அவருக்கு அனுமதி அளித்தபோது, இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (உள்ளே வந்து) கூறினார்கள்:

"உங்களுக்கும், (அல்லாஹ் மற்றும் அவனது தூதர் ஆகிய) உங்களுக்குப் பிரியமானவர்களை நீங்கள் சந்திப்பதற்கும் இடையில், உங்களது உயிர் உடலை விட்டுப் பிரிவதைத் தவிர வேறு (எந்தத் தடையுமில்லை). அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரிலேயே நீங்கள் தான் அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவராக இருந்தீர்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உங்களைப் போன்ற) தூய்மையானவற்றைத் தவிர வேறெதையும் நேசிக்க மாட்டார்கள்.

'அப்வா' (அல்லது பைதா) எனும் இடத்தில் (தங்கியிருந்த) இரவில் உங்கள் கழுத்தணி கீழே விழுந்து (தொலைந்து) போனது; அப்போது உங்களைக் குறித்து (உங்கள் தூய்மையை நிரூபித்து) குர்ஆனிலிருந்து வசனங்கள் அருளப்பட்டன. முஸ்லிம்களின் பள்ளிவாசல்களில் எந்தப் பள்ளிவாசலாக இருந்தாலும், அவற்றில் இரவிலும் பகலிலும் உங்களுடைய (தூய்மைக்கான) சான்று ஓதப்படாமல் இருப்பதில்லை."

அதற்கு ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், "இப்னு அப்பாஸே! நீங்கள் என்னைப் புகழ்வதை விட்டுவிடுங்கள். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! (இதற்கு முன்பே) நான் முற்றிலும் மறக்கப்பட்டவளாக இருந்திருக்க வேண்டும் என்றே நான் விரும்புகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَهَا إِنَّمَا سُمِّيتِ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ لِتَسْعَدِي وَإِنَّهُ لاسْمُكِ قَبْلَ أَنْ تُولَدِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அன்னை ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம்) கூறினார்கள்:

"நீங்கள் நற்பேறு (மகிழ்ச்சி) பெறுவதற்காகவே உங்களுக்கு 'உம்முல் முஃமினீன்' (இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை) என்று பெயரிடப்பட்டது. மேலும், நீங்கள் பிறப்பதற்கு முன்பே (அல்லாஹ்வின் விதியில்) இது உங்களின் பெயராக இருந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِنْ شَاءَ اللهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَهَى أَنْ يُتَنَفَّسَ فِي الْإِنَاءِ أَوْ يُنْفَخَ فِيهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அல்லாஹ் நாடினால்) அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (குடிக்கும்) பாத்திரத்தில் மூச்சு விடுவதையோ அல்லது அதில் ஊதுவதையோ தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ ﷺ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ قَالَ بِسْمِ اللهِ اللهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فَقُضِيَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ مَا ضَرَّهُ الشَّيْطَانُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் தமது மனைவியிடம் (தாம்பத்திய உறவுகொள்ளச்) செல்லும்போது, 'பிஸ்மில்லாஹி, அல்லாஹும்ம ஜன்னிப்னிஷ் ஷைத்தான, வஜன்னிபிஷ் ஷைத்தான மா ரஸக்தனா' (பொருள்: அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்; இறைவா! என்னை விட்டும் ஷைத்தானை அப்புறப்படுத்துவாயாக! மேலும், எங்களுக்கு நீ வழங்கும் [குழந்தைச் செல்வத்தை] விட்டும் ஷைத்தானை அப்புறப்படுத்துவாயாக!) என்று கூறினால், (அந்த உறவின் மூலம்) அவர்களுக்கு இடையில் ஒரு குழந்தை (பிறக்க வேண்டும் என்று) விதிக்கப்பட்டால், அந்தக் குழந்தைக்கு ஷைத்தான் ஒருபோதும் தீங்கு செய்ய முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَشَدَّادُ بْنُ مَعْقِلٍ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلا مَا بَيْنَ هَذَيْنِ اللَّوْحَيْنِ وَدَخَلْنَا عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ وَكَانَ الْمُخْتَارُ يَقُولُ الْوَحْيُ
அப்துல் அஸீஸ் பின் ருஃபைஃ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நானும் ஷத்தாத் பின் மஃகில் என்பவரும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்த இரு அட்டைகளுக்கு (திருக்குர்ஆனின் இரு அட்டைகளுக்கு) இடைப்பட்டதைத் தவிர (வேறு எதையும் மார்க்க ஆதாரமாக) விட்டுச் செல்லவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நாங்கள் முஹம்மத் பின் அலீ (ரஹ்) அவர்களிடம் சென்றோம். அவர்களும் அவ்வாறே கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர் அப்துல் அஸீஸ் கூறுகிறார்:) முக்தார் (என்பவன் தனக்கு) 'வஹீ' (இறைச்செய்தி வருவதாகக்) கூறி வந்தான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ وَقَالَ مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ قُرْآنٌ يُرِيدُ أَنْ يَحْفَظَهُ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} [القيامة 17]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு குர்ஆன் அருளப்படும்போது, (அதை மறந்துவிடுவோமோ என்ற அச்சத்தில்) அதனை (விரைவாக) மனனம் செய்ய விரும்புவார்கள். அப்போது அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்), "{(நபியே!) அதனை (மனனம் செய்வதில்) அவசரம் காட்டுவதற்காக உமது நாவை அசைக்காதீர்! நிச்சயமாக அதனை (உமது உள்ளத்தில்) ஒன்றிணைப்பதும், அதனை (உம்மால்) ஓதச் செய்வதும் நம்முடைய பொறுப்பாகும். எனவே, நாம் (ஜிப்ரீல் மூலம்) அதனை ஓதிக்காண்பிக்கும்போது அந்த ஓதுதலை நீர் பின்பற்றுவீராக!}" (அல்கியமா 75:16-18) என்று (வசனத்தை) அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا صَلَّى الْفَجْرَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ فَكُنَّا نَقُولُ لِعَمْرٍو إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلا يَنَامُ قَلْبِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

(நபி (ஸல்) அவர்கள்) ஃபஜ்ர் தொழுததும், (உறக்கத்தில்) மூச்சுவிடும் சத்தம் கேட்கும் அளவுக்குச் சாய்ந்து படுத்தார்கள்.

(இதைக் குறித்து) நாங்கள் அம்ரு என்பவரிடம், "நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'என் கண்கள் (மட்டுமே) உறங்குகின்றன; ஆனால், என் உள்ளம் உறங்குவதில்லை' என்று கூறியுள்ளார்கள்" எனத் தெரிவிப்போம்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا فَقَامَ فَصَنَعَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَمَا صَنَعَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ فَصَلَّى فَحَوَّلَهُ فَجَعَلَهُ عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ ﷺ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ فَأَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் என் சிறிய தாயார் (தாய் வழிச் சகோதரி) மைமூனா (ரலி) அவர்களின் இல்லத்தில் ஓர் இரவைக் கழித்தேன். நபி ((ஸல்)) அவர்கள் இரவில் (தூக்கத்திலிருந்து) எழுந்தார்கள். அவர்கள் இலகுவான முறையில் (குறைந்த அளவு நீரைக் கொண்டு) உளூச் செய்துவிட்டு, (தொழ) நின்றார்கள்.

நானும் அவர்கள் செய்ததைப் போன்றே (உளூ) செய்துவிட்டு, வந்து (அவர்களது இடப்பக்கத்தில்) நின்றேன். அப்போது அவர்கள் என்னைத் (தலையைப் பிடித்துத்) திருப்பித் தமது வலப்பக்கமாக நிறுத்திக் கொண்டார்கள். பின்னர் (நான்) நபி ((ஸல்)) அவர்களுடன் தொழுதேன்.

பிறகு அவர்கள் (மூச்சுச் சத்தம்) குறட்டை ஒலி கேட்கும் அளவுக்குப் படுத்து உறங்கினார்கள். அப்போது முஅத்தின் (தொழுகைக்காக அழைக்க) அவர்களிடம் வந்தார். பிறகு அவர்கள் (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுகைக்குச் சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّكُمْ مُلاقُو اللهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களிடையே) உரையாற்றும்போது, "நிச்சயமாக நீங்கள் (மறுமை நாளில்) வெறுங்காலுடனும், நிர்வாணமாகவும், விருத்தசேதனம் செய்யப்படாதவர்களாகவும் அல்லாஹ்வைச் சந்திப்பீர்கள்" என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ يَقُولُ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَخَرَّ رَجُلٌ عَنْ بَعِيرِهِ فَوُقِصَ فَمَاتَ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَادْفِنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَلا تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يَبْعَثُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُهِلًّا وَقَالَ مَرَّةً يُهِلُّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (அரஃபா மைதானத்தில்) இருந்தபோது, இஹ்ராம் கட்டியிருந்த ஒருவர் தமது ஒட்டகத்திலிருந்து கீழே விழுந்து, (கழுத்து முறிந்து) இறந்துவிட்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை (சித்ர்) இலைகளாலும் குளிப்பாட்டுங்கள். அவரது (இஹ்ராமிற்குப் பயன்படுத்திய) அந்த இரண்டு ஆடைகளிலேயே அவரை அடக்கம் செய்யுங்கள். அவரது தலையை மூடிவிடாதீர்கள். ஏனெனில், மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ் மறுமை நாளில் அவரை தல்பியா கூறியவராக (உயிர்ப்பித்து) எழுப்புவான்” என்று கூறினார்கள். (மற்றொரு முறை குறிப்பிடுகையில் ‘அவர் தல்பியா கூறுவார்’ என்று கூறினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي حُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلا تُقَرِّبُوهُ طِيبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"மேலும் அவருக்கு நறுமணத்தை நெருக்காதீர்கள் (அவருக்கு நறுமணம் பூச வேண்டாம்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلا فِتْنَةً لِلنَّاسِ} [الإسراء 60] قَالَ هِيَ رُؤْيَا عَيْنٍ رَآهَا النَّبِيُّ ﷺ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (பின்வரும் வசனம் குறித்து) அறிவிக்கிறார்கள்:

வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கூற்றான, "(நபியே!) உமக்கு நாம் காண்பித்த காட்சியினை மக்களுக்கு ஒரு சோதனையாகவே அன்றி நாம் ஆக்கவில்லை" (அல்குர்ஆன் 17:60) என்பது குறித்து அவர்கள் (விளக்கமளிக்கையில்): "அது நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவுப் பயணம் (இஸ்ரா) அழைத்துச் செல்லப்பட்ட இரவில், (கனவில் அல்லாமல்) தம் கண்களால் நேரில் கண்ட காட்சியாகும்" என்று குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَقَالَ مَرَّةً سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺيَخْطُبُ يَقُولُ مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள். (மற்றொரு முறை, "நபி (ஸல்) அவர்கள் உரையாற்றும்போது பின்வருமாறு கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்" என்று கூறினார்கள்):
"(இஹ்ராம் அணிந்திருப்பவர்களில்) செருப்புகள் கிடைக்காதவர் 'குஃப்'புகளை (தோல் காலுறைகளை) அணிந்து கொள்ளட்டும். கீழாடை கிடைக்காதவர் கால்சட்டையை அணிந்து கொள்ளட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثَمَانِيًا جَمِيعًا وَسَبْعًا جَمِيعًا قَالَ قُلْتُ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ أَظُنُّهُ أَخَّرَ الظُّهْرَ وَعَجَّلَ الْعَصْرَ وَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ وَعَجَّلَ الْعِشَاءَ؟ قَالَ وَأَنَا أَظُنَّ ذَلِكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் எட்டு (ரக்அத்)களைச் சேர்த்தும், ஏழு (ரக்அத்)களைச் சேர்த்தும் (ஒரே நேரத்தில்) தொழுதேன்.

(இதன் அறிவிப்பாளரான அம்ர் இப்னு தீனார் கூறுகிறார்:)
நான் (எனக்கு இதனை அறிவித்த) அபூஅஷ்ஷஃஸா (ஜாபிர் இப்னு ஜைத்)விடம், "அபூஅஷ்ஷஃஸாவே! (அல்லாஹ்வின் தூதர் - ஸல்) அவர்கள் ளுஹர் தொழுகையைப் பிற்படுத்தி (அதன் கடைசி நேரத்தில்) அஸ்ர் தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்தில்) முற்படுத்தியும், மஃக்ரிப் தொழுகையைப் பிற்படுத்தி (அதன் கடைசி நேரத்தில்) இஷா தொழுகையை (அதன் ஆரம்ப நேரத்தில்) முற்படுத்தியும் தொழுதிருப்பார்கள் என நான் கருதுகிறேன்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர், "நானும் அவ்வாறே கருதுகிறேன்" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو قَالَ أَبُو الشَّعْثَاءِ مَنْ هِيَ؟ قَالَ قُلْتُ يَقُولُونَ مَيْمُونَةُ قَالَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَكَحَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் மைமூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ أَنَا مِمَّنْ قَدَّمَ النَّبِيُّ ﷺ لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ وَقَالَ مَرَّةً إِنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَدَّمَ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"முஸ்தலிஃபா இரவில் (மினாவிற்கு) நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தாரில் இருந்த பலவீனமானவர்களை முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்தார்கள். அவ்வாறு முன்கூட்டியே அனுப்பி வைக்கப்பட்டவர்களில் நானும் ஒருவனாவேன்."

மற்றொரு முறை (அறிவிக்கையில்), "நிச்சயமாக நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தாரில் பலவீனமானவர்களை (முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினாவிற்கு) முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّمَا رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَوْلَ الْكَعْبَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவைச் சுற்றி (முதல் மூன்று சுற்றுகளில்) விரைந்து (ரமல்) நடந்ததெல்லாம், இணைவைப்பாளர்களுக்குத் தமது (மற்றும் முஸ்லிம்களின்) வலிமையைக் காட்டுவதற்காகவே ஆகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو أَوَّلًا فَحَفِظْنَاهُ عَنْ طَاوُسٍ وَقَالَ مَرَّةً أَخْبَرَنِي طَاوُسٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் (மருத்துவத் தேவைக்காக) இரத்தம் குத்தி எடுத்தார்கள் (ஹிஜாமா செய்து கொண்டார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
وَقَدْ حَدَّثَنَاهُ سُفْيَانُ وَقَالَ عَمْرٌو عَنْ عَطَاءٍ وَطَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் (உடலில் இருந்து அசுத்த) இரத்தம் குத்தி எடுத்தார்கள் (ஹிஜாமா செய்து கொண்டார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
وقَالَ سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلا يَمْسَحْ يَدَهُ حَتَّى يَلْعَقَهَا أَوْ يُلْعِقَهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் உணவு உண்டால், அவர் தமது கையைத் தாமே (விரல்களில் ஒட்டியுள்ள உணவை) நக்கும் வரை அல்லது (மனைவி, குழந்தை போன்றோரை) நக்கச் செய்யும் வரை அதைத் துடைக்க வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَيْسَ الْمُحَصَّبُ بِشَيْءٍ إِنَّمَا هُوَ مَنْزِلٌ نَزَلَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
முஹஸ்ஸப் (எனும் இடத்தில் தங்குவது ஹஜ்ஜின் வழிபாடுகளில்) ஒரு பொருட்டல்ல; அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தற்செயலாகத்) தங்கிய ஒரு தங்குமிடம் மட்டுமே ஆகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ وَابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَخَّرَهَا حَتَّى ذَهَبَ مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللهِ نَامَ النِّسَاءُ وَالْوِلْدَانُ فَخَرَجَ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَذِهِ السَّاعَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இஷாத்) தொழுகையை, அல்லாஹ் நாடிய அளவு இரவு நேரம் கடந்து செல்லும் வரை தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! பெண்களும் சிறுவர்களும் தூங்கிவிட்டனர்" என்று கூறினார்கள். பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் (வீட்டிலிருந்து) வெளியே வந்து, "என் சமுதாயத்திற்குச் சிரமமாக அமைந்துவிடும் என்றில்லாவிட்டால், இந்த நேரத்திலேயே இத்தொழுகையைத் தொழுமாறு அவர்களுக்கு நான் கட்டளையிட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُمِرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَنُهِيَ أَنْ يَكُفَّ شَعَرَهُ وَثِيَابَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஏழு (உறுப்புகள் தரையில் படுமாறு) ஸஜ்தா செய்யுமாறு கட்டளையிடப்பட்டார்கள். மேலும், (தொழுகையின் போது) முடியையும் ஆடையையும் சுருட்டி (ஒன்று சேர்த்து) வைத்துக் கொள்ளக் கூடாது என்று தடை செய்யப்பட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ أَمَّا الَّذِي نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُبَاعَ حَتَّى يُقْبَضَ فَالطَّعَامُ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بِرَأْيِهِ وَلَا أَحْسَبُ كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا مِثْلَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(வாங்கியவர்) தம்வசம் முழுமையாகக் கைப்பற்றும் வரை விற்கக் கூடாது என அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தது உணவுப் பொருட்களைத் தான்."

மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் தங்களின் சொந்தக் கருத்தாகக் கூறினார்கள்: "(உணவுப் பொருட்கள் மட்டுமின்றி) மற்ற அனைத்துப் பொருட்களுமே இதுபோன்று தான் (அதாவது அவை கைவசம் வந்த பிறகே விற்கப்பட வேண்டும்) என நான் கருதுகிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ الْجُمَحِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْمَدِينَةِ مُقِيمًا غَيْرَ مُسَافِرٍ سَبْعًا وَثَمَانِيًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில் தங்கியிருந்தபோது, பயணத்தில் இல்லாத நிலையில் (மக்ரிப் மற்றும் இஷாவைச் சேர்த்து) ஏழு மற்றும் (ளுஹ்ர் மற்றும் அஸரைச் சேர்த்து) எட்டு (ரக்அத்களாகத்) தொழுதார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَوْسَجَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَجُلٌ مَاتَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَمْ يَتْرُكْ وَارِثًا إِلا عَبْدًا هُوَ أَعْتَقَهُ فَأَعْطَاهُ مِيرَاثَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் ஒரு மனிதர் இறந்துவிட்டார். அவர் தாம் (முன்னர்) விடுதலை செய்த ஓர் அடிமையைத் தவிர வேறு எந்த வாரிசையும் விட்டுச் செல்லவில்லை. எனவே, (அவரது சொத்துக்களை என்ன செய்வது என்று வினவப்பட்டபோது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்த (முன்னாள்) அடிமைக்கே அவரது சொத்துக்களை வாரிசுரிமையாக வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَجِبْتُ مِمَّنْ يَتَقَدَّمُ الشَّهْرَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ أَوْ قَالَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"(ரமழான்) மாதம் தொடங்குவதற்கு முன்பே (முன்கூட்டியே) நோன்பு நோற்பவரைக் கண்டு நான் ஆச்சரியப்படுகிறேன். ஏனெனில், 'நீங்கள் அதை (பிறையை)க் காணும் வரை நோன்பு நோற்காதீர்கள்' அல்லது 'அதை (பிறையை)க் கண்ட பிறகே நோன்பு நோறுங்கள்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ ﷺ فَأَتَى الْغَائِطَ ثُمَّ خَرَجَ فَدَعَا بِالطَّعَامِ وَقَالَ مَرَّةً فَأُتِيَ بِالطَّعَامِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللهِ أَلا تَوَضَّأُ؟ قَالَ لَمْ أُصَلِّ فَأَتَوَضَّأَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அவர்கள் இயற்கை உபாதை கழிக்கச் சென்றார்கள். பின்னர் (அங்கிருந்து) வெளியே வந்ததும் உணவைக் கொண்டுவரும்படி கேட்டார்கள். (மற்றொரு அறிவிப்பில்: அவர்களுக்கு உணவு கொண்டு வரப்பட்டது). அப்போது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் உளூச் செய்ய மாட்டீர்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நான் (தற்போது) தொழப் போவதில்லையே, நான் உளூச் செய்வதற்கு!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا كُنْتُ أَعْرِفُ انْقِضَاءَ صَلاةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلا بِالتَّكْبِيرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகை முடிந்துவிட்டதை (தொழுகைக்குப் பின் சத்தமாக ஓதப்படும்) ‘தக்பீர்’ (எனும் இறைப் பெருமை) சப்தத்தைக் கொண்டே நான் அறிந்துகொள்வேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ وَلا تُسَافِرُ امْرَأَةٌ إِلا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ وَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي خَرَجَتِ الَى الْحَجِّ وَإِنِّي اكْتَتَبْتُ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا قَالَ انْطَلِقْ فَاحْجُجْ مَعَ امْرَأَتِكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எந்த ஓர் ஆணும் (அந்நியப்) பெண்ணுடன் தனித்திருக்கக் கூடாது. எந்தவொரு பெண்ணும் 'மஹ்ரம்' (திருமணம் செய்யத் தகாத நெருங்கிய உறவினர்) துணையின்றிப் பயணம் செய்யக் கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது ஒரு மனிதர் வந்து, "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) என் மனைவி ஹஜ்ஜுக்காகப் புறப்பட்டுள்ளார். நானோ இன்னின்ன அறப்போர்களில் (கலந்துகொள்வதற்காகப்) பெயர் பதிவு செய்துள்ளேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீர் (அறப்போருக்குச் செல்வதைத் தவிர்த்துவிட்டுப்) புறப்பட்டுச் சென்று, உமது மனைவியுடன் இணைந்து ஹஜ் செய்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ خَالِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ؟ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ وَقَالَ مَرَّةً دُمُوعُهُ الْحَصَى قُلْنَا يَا أَبَا الْعَبَّاسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ؟ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَجَعُهُ فَقَالَ ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا وَلا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي هَذَى اسْتَفْهِمُوهُ فَذَهَبُوا يُعِيدُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ وَأَمَرَ بِثَلاثٍ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أَوْصَى بِثَلاثٍ قَالَ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ وَسَكَتَ سَعِيدٌ عَنِ الثَّالِثَةِ فَلا أَدْرِي أَسَكَتَ عَنْهَا عَمْدًا وَقَالَ مَرَّةً أَوْ نَسِيَهَا وقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً وَإِمَّا أَنْ يَكُونَ تَرَكَهَا أَوْ نَسِيَهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"வியாழக்கிழமை! அந்த வியாழக்கிழமை எப்படிப்பட்ட (துயரமான) நாள்!" என்று கூறிவிட்டு, தம் கண்ணீர் (தரையிலுள்ள) சிறுகற்களை நனைக்கும் அளவுக்கு அவர்கள் அழுதார்கள். (பிறகு) ஒருமுறை "அவரது கண்ணீர்த்துளிகள்" (என்று அறிவிப்பாளர் கூறினார்).

நாங்கள், "அபுல் அப்பாஸ் (இப்னு அப்பாஸ்) அவர்களே! அந்த வியாழக்கிழமையில் அப்படி என்ன (நடந்தது)?" என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நோயின் வேதனை கடுமையாயிற்று. அப்போது அவர்கள், 'என்னிடம் (எழுதுபொருளைக்) கொண்டு வாருங்கள்; இதற்குப் பிறகு நீங்கள் ஒருபோதும் வழிதவறாத வகையில் ஒரு மடலை உங்களுக்கு நான் எழுதித் தருகிறேன்' என்று கூறினார்கள்.

அப்போது (அங்கிருந்தவர்களிடையே) சச்சரவு ஏற்பட்டது. எந்தவொரு நபியின் முன்னிலையிலும் சச்சரவு செய்வது தகுதியானதல்ல.

அவர்கள், 'அவர்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது? (நோயின் வேதனையால்) நிதானமிழந்து பேசுகிறார்களா? அவரிடமே மீண்டும் கேட்டுத் தெளிவுபடுத்துங்கள்' என்று பேசிக்கொண்டனர். (இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான சுஃப்யான் கூறும்போது, 'அதாவது பிதற்றுகிறார்களா?' என்று அது பொருள்படும் என்றார்).

எனவே, அவர்கள் (அதை உறுதிப்படுத்த) நபியவர்களிடம் மீண்டும் கேட்க முற்பட்டார்கள். அப்போது நபியவர்கள், 'என்னை (என் நிலையில்) விட்டுவிடுங்கள்; நீங்கள் என்னை எதன் பக்கம் (சச்சரவு செய்து) அழைக்கிறீர்களோ அதைவிட, நான் (இறைவனுடன்) இருக்கும் இந்த நிலை மிகவும் மேலானதாகும்' என்று கூறினார்கள்.

மேலும், மூன்று விஷயங்களை (நிறைவேற்றுமாறு) கட்டளையிட்டார்கள். (சுஃப்யான் ஒருமுறை கூறும்போது, 'மூன்று விஷயங்களை அறிவுறுத்தினார்கள்' என்று குறிப்பிட்டார்).

(அவை:) 'அரேபியத் தீபகற்பத்திலிருந்து இணைவைப்பாளர்களை வெளியேற்றிவிடுங்கள். மேலும், (பல்வேறு பகுதிகளிலிருந்து வரும்) தூதுக்குழுவினருக்கு நான் வழங்கி வந்ததைப் போன்றே நீங்களும் (கண்ணியப்படுத்தி) சன்மானங்களை வழங்குங்கள்' என்று கூறினார்கள்.

(இந்த ஹதீஸை அறிவித்த) சயீத் (பின் ஜுபைர்) அவர்கள் மூன்றாவது விஷயத்தைக் கூறாமல் மௌனமாக இருந்துவிட்டார்கள். அவர் வேண்டுமென்றே அதைக் கூறாமல் மௌனமாக இருந்துவிட்டாரா அல்லது அவர் அதை மறந்துவிட்டாரா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. சுஃப்யான் மற்றொரு முறை கூறும்போது, 'ஒன்று, அவர் அதை (கூறாமல்) விட்டுவிட்டார், அல்லது அதை மறந்துவிட்டார்' என்று குறிப்பிட்டார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ كَانَ النَّاسُ يَنْصَرِفُونَ فِي كُلِّ وَجْهٍ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَنْفِرُ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மக்கள் (ஹஜ்ஜை முடித்துவிட்டு) எல்லாத் திசைகளிலும் (தங்கள் ஊர்களுக்குப்) புறப்பட்டுச் சென்று கொண்டிருந்தனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "எவரும் (புனித) இல்லத்தை (கஅபாவை வலம் வருவதைத்) தனது கடைசிச் செயலாக ஆக்கிக் கொள்ளும் வரை (மக்காவிலிருந்து) புறப்பட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ مُنْذُ سَبْعِينَ سَنَةً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ مَا عَلِمْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَامَ يَوْمًا يَتَحَرَّى فَضْلَهُ عَلَى الْأَيَّامِ غَيْرَ يَوْمِ عَاشُورَاءَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أُخْرَى إِلا هَذَا الْيَوْمَ يَعْنِي عَاشُورَاءَ وَهَذَا الشَّهْرَ شَهْرَ رَمَضَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் இந்த ஆஷூரா நாளைத் தவிர வேறெந்த நாளையும் மற்ற நாட்களை விடச் சிறப்பானதாகக் கருதி (அதனைக்) குறித்துத் தேடி நோன்பு நோற்றதை நான் அறிந்ததில்லை."

(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் அவர்கள் மற்றொரு முறை (கூறும்போது), "இந்த நாளையும் - அதாவது ஆஷூரா நாளையும் - இந்த மாதத்தையும் - அதாவது ரமழான் மாதத்தையும் - தவிர (வேறெந்த காலத்தையும் அவர்கள் அவ்வாறு சிறப்பித்து நோன்பு நோற்றதை நான் அறிந்ததில்லை)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَنَا مِمَّنْ قَدَّمَ النَّبِيُّ ﷺ لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் முஸ்தலிபாவின் இரவில் (மினாவிற்கு) தமது குடும்பத்தாரில் உள்ள பலவீனமானவர்களை (குழந்தைகள் மற்றும் பெண்கள் போன்றோரை) முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்தார்கள். அவ்வாறு (முன்கூட்டியே) அனுப்பி வைக்கப்பட்டவர்களில் நானும் ஒருவனாவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أُمِرَ النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَنُهِيَ أَنْ يَكُفَّ شَعْرًا أَوْ ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏழு (உறுப்புகளின்) மீது ஸஜ்தா செய்யுமாறு கட்டளையிடப்பட்டார்கள். மேலும், (தொழுகையின் போது) தலைமுடியையோ அல்லது ஆடையையோ மடித்துக் கொள்ளக் கூடாது (ஒதுக்கி விடக்கூடாது) என்றும் தடுக்கப்பட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ سَالِمٍ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ قَتَلَ مُؤْمِنًا ثُمَّ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى قَالَ وَيْحَكَ وَأَنَّى لَهُ الْهُدَى سَمِعْتُ نَبِيَّكُمْ ﷺ يَقُولُ يَجِيءُ الْمَقْتُولُ مُتَعَلِّقًا بِالْقَاتِلِ يَقُولُ يَا رَبِّ سَلْ هَذَا فِيمَ قَتَلَنِي؟ وَاللهِ لَقَدِ أَنْزَلَهَا اللهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى نَبِيِّكُمْ ﷺ وَمَا نَسَخَهَا بَعْدَ إِذِ انْزَلَهَا قَالَ وَيْحَكَ وَأَنَّى لَهُ الْهُدَى؟!
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், ஓர் இறைநம்பிக்கையாளரை (முஃமினை) கொலை செய்துவிட்டு, பின்னர் தவ்பா செய்து (பாவமன்னிப்புத் தேடி), ஈமான் கொண்டு (நம்பிக்கை கொண்டு), நற்செயல்கள் புரிந்து நேர்வழி பெற்ற ஒரு மனிதனைப் பற்றி கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "உனக்குக் கேடுதான்! அவனுக்கு எப்படி நேர்வழி கிடைக்கும்? உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'கொலை செய்யப்பட்டவன், கொலையாளியைப் பற்றிக்கொண்டவனாக (மறுமையில்) வருவான். அவன், ‘என் இறைவா! இவன் என்னை எதற்காகக் கொலை செய்தான் என்று இவனிடம் கேட்பாயாக!’ என்று கூறுவான்.'

அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் அதனை (அக்கொலைக்கான தண்டனை பற்றிய வசனத்தை) உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு அருளினான்; அதனை அருளிய பிறகு அவன் அதனை மாற்றவும் (ரத்து செய்யவும்) இல்லை. உனக்குக் கேடுதான்! அவனுக்கு எப்படி நேர்வழி கிடைக்கும்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كُفِّنَ فِي ثَلاثَةِ أَثْوَابٍ فِي قَمِيصِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ وَحُلَّةٍ نَجْرَانِيَّةٍ الْحُلَّةُ ثَوْبَانِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மூன்று ஆடைகளில் கஃபன் செய்யப்பட்டார்கள். (அவை,) அவர்கள் மரணிக்கும் போது அணிந்திருந்த (அவர்களது) சட்டை மற்றும் நஜ்ரான் (பகுதியைச் சேர்ந்த) 'ஹுல்லா' (எனும் ஆடை) ஆகும். 'ஹுல்லா' என்பது இரண்டு ஆடைகளைக் கொண்டதாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَهُوَ صَائِمٌ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடையே (பயணத்தில் இருந்தபோது), நோன்பாளியாகவும் இஹ்ராம் அணிந்த (முஹ்ரிம்) நிலையிலும் இருந்தபோது இரத்தம் குத்தி (ஹிஜாமா செய்து) கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْمُكَاتَبِ يَعْتِقُ مِنْهُ بِقَدْرِ مَا أَدَّى دِيَةَ الْحُرِّ وَبِقَدْرِ مَا رَقَّ مِنْهُ دِيَةَ الْعَبْدِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

'முகாதப்' (விடுதலைக்காகத் தன் எஜமானரிடம் ஒப்பந்தம் செய்துகொண்ட அடிமை) குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர் (ஒப்பந்தத் தொகையில்) செலுத்தியுள்ள அளவுக்கு அவரிடமிருந்து (சுதந்திரம்) விடுதலையாகும்; (அதற்கேற்ப) சுதந்திரமானவரின் இழப்பீட்டுத் தொகையும் (தியத்), அவரிடம் எஞ்சியிருக்கும் அடிமைத்தனத்தின் அளவுக்கு அடிமையின் இழப்பீட்டுத் தொகையும் (வழங்கப்படும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ حَدَّثَنِي عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ سَنَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் காலமானபோது அவர்களுக்கு வயது அறுபத்து ஐந்தாக இருந்தது (பிறந்த மற்றும் இறந்த ஆண்டுகளை முழுமையாகக் கணக்கிடும் முறையில்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ آخِرُ شِدَّةٍ يَلْقَاهَا الْمُؤْمِنُ الْمَوْتُ وَفِي قَوْلِهِ {يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاءُ كَالْمُهْلِ} [المعارج 8] قَالَ كَدُرْدِيِّ الزَّيْتِ وَفِي قَوْلِهِ {آنَاءَ اللَّيْلِ} [آل عمران 113] قَالَ جَوْفُ اللَّيْلِ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا ذَهَابُ الْعِلْمِ؟ قَالَ هُوَ ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ مِنَ الأَرْضِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
ஓர் இறைநம்பிக்கையாளர் (முஃமின்) சந்திக்கும் கடைசிச் சிரமம் மரணம் ஆகும்.

மேலும், "{வானம் உருக்கப்பட்ட செம்பைப் போல் (அல்லது எண்ணெய் வண்டலைப் போல்) ஆகும் அந்நாளில்}" (அல்-மஆரிஜ் 70:8) எனும் இறைவசனத்தில் உள்ள 'அல்-முஹ்ல்' என்பதற்கு, "எண்ணெய் வண்டலைப் போன்று" என்று விளக்கமளித்தார்கள்.

மேலும், "{இரவு நேரங்களில்}" (ஆலு இம்ரான் 3:113) எனும் இறைவசனத்தில் உள்ள 'ஆனாஅல் லைல்' என்பதற்கு, "இரவின் மையப்பகுதி" என்று விளக்கமளித்தார்கள்.

மேலும் அவர்கள், "கல்வி மறைந்துவிடுவது (நீங்கிவிடுவது) என்றால் என்னவென்று உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். (அதற்கு அவர்களே), "அது பூமியிலிருந்து மார்க்க அறிஞர்கள் (மரணத்தின் மூலம்) மறைந்து விடுவதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي لَيْسَ فِي جَوْفِهِ شَيْءٌ مِنَ القُرْآنِ كَالْبَيْتِ الْخَرِبِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவருடைய உள்ளத்தில் (மனதில்) திருக்குர்ஆனில் சிறிதளவு கூட (மனப்பாடமாக) இல்லையோ, அவர் (குடியிருப்பவர் இல்லாத) பாழடைந்த வீட்டைப் போன்றவர் ஆவார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَكَّةَ ثُمَّ أُمِرَ بِالْهِجْرَةِ وَأُنْزِلَ عَلَيْهِ {وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا} [الإسراء 80]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் இருந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் (மதீனாவிற்கு) ஹிஜ்ரத் செய்யக் கட்டளையிடப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்களுக்கு, "(நபியே!) நீர் கூறுவீராக: என் இறைவா! என்னை (மதீனாவிற்குள்) உண்மையான (சிறந்த) முறையில் நுழையச் செய்வாயாக! என்னை (மக்காவிலிருந்து) உண்மையான (சிறந்த) முறையில் வெளியேற்றுவாயாக! மேலும், உன்னிடமிருந்து எனக்கு உதவி செய்யும் ஓர் அதிகாரத்தை (ஆற்றலை) வழங்குவாயாக!" (என்ற அல்-குர்ஆன் 17:80 வசனம்) அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَلَيْسَ عَلَى مُسْلِمٍ جِزْيَةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு பூமியில் (அதாவது அரேபிய தீபகற்பத்தில்) இரண்டு கிப்லாக்கள் (மதங்கள்) இருப்பது தகாது. மேலும், எந்தவொரு முஸ்லிமின் மீதும் ஜிஸ்யா (வரி) கிடையாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ يُحْشَرُ النَّاسُ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلامُ ثُمَّ قَرَأَ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍنُعِيدُهُ} [الأنبياء 104]
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மறுமை நாளில்) மக்கள் வெறுங்கால்களுடனும், நிர்வாணமாகவும், விருத்தசேதனம் செய்யப்படாதவர்களாகவும் (அல்லாஹ்வின் முன்னிலையில்) ஒன்றுதிரட்டப்படுவார்கள். (அந்நாளில்) மனிதர்களில் முதன்முதலாக ஆடை அணிவிக்கப்படுபவர் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் ஆவார்கள்."

பின்னர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "முதல் படைப்பை நாம் எவ்வாறு துவக்கினோமோ அவ்வாறே அதனை மீண்டும் உருவாக்குவோம்" (திருக்குர்ஆன் 21:104) என்ற வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ شَرِبَ لَبَنًا فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பால் அருந்தினார்கள். பின்னர் (தமது) வாயைக் கொப்பளித்தார்கள். மேலும், "நிச்சயமாக இதில் கொழுப்பு (பிசுபிசுப்பு) உள்ளது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ ذُكِرَ لِلنَّبِيِّ ﷺ ابْنَةُ حَمْزَةَ فَقَالَ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (திருமணம் செய்து கொள்வதற்காக) ஹம்ஸா (ரலி) அவர்களின் மகளைப் பற்றிக் குறிப்பிடப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நிச்சயமாக அவர் எனது பால்குடிச் சகோதரரின் மகளாவார் (எனவே அவர் எனக்குத் திருமணத்திற்குத் தடை செய்யப்பட்டவர்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنَ جُبَيْرٍ
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَرِنِي الْخَاتَمَ الَّذِي بَيْنَ كَتِفَيْكَ فَإِنِّي مِنْ أَطَبِّ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلا أُرِيكَ آيَةً؟ قَالَ بَلَى قَالَ فَنَظَرَ إِلَى نَخْلَةٍ فَقَالَ ادْعُ ذَلِكَ الْعِذْقَ قَالَ فَدَعَاهُ فَجَاءَ يَنْقُزُ حَتَّى قَامَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ ارْجِعْ فَرَجَعَ إِلَى مَكَانِهِ فَقَالَ الْعَامِرِيُّ يَا آلَ بَنِي عَامِرٍ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ رَجُلًا أَسْحَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ ஆமிர் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் இரு தோள்பட்டைகளுக்கு இடையே உள்ள (நுபுவ்வத்தின்) முத்திரையை எனக்குக் காட்டுங்கள். ஏனெனில், நான் மக்களில் (சிகிச்சை அளிப்பதில்) தலைசிறந்த மருத்துவராவேன்" என்று கூறினார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "நான் உமக்கு (அல்லாஹ்வின் தூதர் என்பதற்கு) ஓர் அற்புதத்தைக் காட்டட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம், (காட்டுங்கள்)" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பேரீச்ச மரத்தைப் பார்த்துவிட்டு, (அவரிடம்) "அந்தப் பேரீச்சங் குலையை நீர் அழைப்பீராக!" என்று கூறினார்கள். அவர் அதனை அழைத்தார். உடனே அது (மரத்திலிருந்து பிரிந்து) குதித்து வந்து நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் நின்றது. பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அதனைப் பார்த்து), "(உன் இடத்திற்கே) திரும்பிச் செல்" என்று கூறினார்கள். அது தனது இடத்திற்கே திரும்பிச் சென்றது.

(இதைக் கண்ட) ஆமிர் குலத்தவரான அம்மனிதர் (வியப்பில்), "பனூ ஆமிர் கூட்டத்தாரே! இன்றைய தினத்தில் நான் பார்த்த இவரைப் போன்ற மிகப் பெரிய ஒரு மந்திரவாதியை நான் பார்த்ததே இல்லை!" என்று (தவறாகப் புரிந்து கொண்டு) கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مَسْعُودِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنِّي نُصِرْتُ بِالصَّبَا وَإِنَّ عَادًا أُهْلِكَتْ بِالدَّبُورِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் 'ஸபா' (எனும் கீழைக்) காற்றின் மூலம் (எதிரிகளுக்கு எதிராக) உதவி செய்யப்பட்டுள்ளேன். மேலும், 'ஆத்' சமுதாயம் 'தபூர்' (எனும் மேலைக்) காற்றினால் அழிக்கப்பட்டது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى} [النجم 11] قَالَ رَأَى مُحَمَّدٌ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِقَلْبِهِ مَرَّتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (அல்லாஹ்வின்) பின்வரும் வசனம் குறித்துக் கூறினார்கள்:

"{மா கஸபல் ஃபுஆது மா ரஆ}" (அவர் கண்டதை உள்ளம் பொய்யாக்கவில்லை - அல்குர்ஆன் 53:11).

(இதன் விளக்கமாக) அவர்கள், "முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் மாண்பும் மகத்துவமும் மிக்க தமது இறைவனைத் தமது உள்ளத்தால் (அகக்கண்ணால்) இரண்டு முறை கண்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنِ ابْنِ حُدَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ وُلِدَتْ لَهُ ابْنَةٌ فَلَمْ يَئِدْهَا وَلَمْ يُهِنْهَا وَلَمْ يُؤْثِرْ وَلَدَهُ عَلَيْهَا يَعْنِي الذَّكَرَ أَدْخَلَهُ اللهُ بِهَا الْجَنَّةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஒருவருக்குப் பெண் குழந்தை பிறந்து, அவர் அவளை உயிருடன் புதைக்காமலும் (அறியாமைக் கால வழக்கப்படி), அவளை இழிவுபடுத்தாமலும், அவளை விடத் தமது (ஆண்) குழந்தைக்கு முன்னுரிமை அளிக்காமலும் இருந்தால், அப்பெண் குழந்தையின் காரணமாக அல்லாஹ் அவரைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَافَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَفَرًا فَأَقَامَ تِسْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ إِذَا سَافَرْنَا فَأَقَمْنَا تِسْعَ عَشْرَةَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فَإِذَا أَقَمْنَا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ صَلَّيْنَا أَرْبَعًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பயணம் (மக்கா வெற்றிக்காக) மேற்கொண்டார்கள். அப்பயணத்தில் (மக்காவில்) பத்தொன்பது நாட்கள் தங்கியிருந்தபோது (நான்கு ரக்அத் தொழுகைகளை) இரண்டு இரண்டு ரக்அத்துகளாகச் (சுருக்கித்) தொழுதார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "எனவே, நாங்களும் பயணம் மேற்கொண்டு (ஓரிடத்தில்) பத்தொன்பது நாட்கள் (வரை) தங்கினால், (தொழுகைகளை) இரண்டு இரண்டு ரக்அத்துகளாகத் தொழுவோம். அதற்கும் அதிகமாகத் தங்கினால் (முழுமையாக) நான்கு ரக்அத்துகளாகத் தொழுவோம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَعْتَقَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ الطَّائِفِ مَنْ خَرَجَ إِلَيْهِ مِنْ عَبِيدِ الْمُشْرِكِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தாயிஃப் (முற்றுகையின்) நாளில், இணைவைப்பவர்களின் அடிமைகளில் (அவர்களிடமிருந்து தப்பித்து) தம்மிடம் வந்தவர்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விடுதலை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ قَالَ وَكَانَ عِكْرِمَةُ يَكْرَهُ بَيْعَ الْفَصِيلِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'முஹாகலா' (விளைநிலத்திலுள்ள தானியத்தை அறுவடை செய்யப்பட்ட தானியத்திற்குப் பகரமாக விற்பது) மற்றும் 'முஸாபனா' (மரத்திலுள்ள பேரீச்சம்பழத்தை உலர்ந்த பேரீச்சம்பழத்திற்குப் பகரமாக விற்பது) ஆகிய (நிச்சயமற்ற தன்மை கொண்ட) வியாபாரங்களுக்குத் தடை விதித்தார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும்) இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள், (தாயிடமிருந்து பிரிக்கப்பட்ட இளம்) ஒட்டகக் கன்றை விற்பனை செய்வதை (அதில் ஏமாற்றம் நிகழ வாய்ப்புள்ளதால்) வெறுக்கக்கூடியவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ يَعْنِي الشَّيْبَانِيَّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ جُرَشَ يَنْهَاهُمِ انْ يَخْلِطُوا الزَّبِيبَ وَالتَّمْرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(பானம் தயாரிப்பதற்காக) உலர்ந்த திராட்சையையும் பேரீச்சம்பழத்தையும் ஒன்றாகக் கலக்க வேண்டாம் எனத் தடைசெய்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஜுரஷ்' (எனும் ஊர்) மக்களுக்குக் கடிதம் எழுதினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عَلَى صَاحِبِ قَبْرٍ بَعْدَ مَا دُفِنَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒருவர் அடக்கம் செய்யப்பட்ட பிறகு, (அவரது ஜனாஸாவிற்காக) அவரது மண்ணறையின் (கப்ரின்) மீது (ஜனாஸாத்) தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي عُمَرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ يُنْقَعُ لِلنَّبِيِّ ﷺ الزَّبِيبُ قَالَ فَيَشْرَبُهُ الْيَوْمَ وَالْغَدَ وَبَعْدَ الْغَدِ إِلَى مَسَاءِ الثَّالِثَةِ ثُمَّ يُؤْمَرُ بِهِ فَيُسْقَى أَوْ يُهَرَاقُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்களுக்காக உலர் திராட்சை (நீரில்) ஊறவைக்கப்படும். அதனை அவர்கள் அன்றைய தினமும், மறுநாளும், அதற்கு அடுத்த நாளுமாக மூன்றாம் நாள் மாலை வரை அருந்துவார்கள். பின்னர் (அதில் எஞ்சியிருப்பதை மற்றவர்களுக்குக்) குடிக்கக் கொடுக்கும்படியோ அல்லது (அது புளித்துப்போகும் நிலையில் இருந்தால்) கீழே ஊற்றிவிடும்படியோ கட்டளையிடுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَجْلَحُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَجُلًا يَقُولُ مَا شَاءَ اللهُ وَشِئْتَ فَقَالَ بَلْ مَا شَاءَ اللهُ وَحْدَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ் நாடியதும், நீங்கள் நாடியதும் (நடைபெறும்)" என்று கூறுவதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செவியுற்றார்கள். அப்போது அவர்கள், "மாறாக, அல்லாஹ் ஒருவன் மட்டுமே நாடியது (நடைபெறும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى فِي فَضَاءٍ لَيْسَ بَيْنَ يَدَيْهِ شَيْءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்கு முன்னால் எந்தப் பொருளும் (தடுப்பாக - சுத்ராவாக) இல்லாத நிலையில் ஒரு திறந்தவெளியில் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَبْدَ اللهِ بْنَ رَوَاحَةَ فِي سَرِيَّةٍ فَوَافَقَ ذَلِكَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَالَ فَقَدَّمَ أَصْحَابَهُ وَقَالَ أَتَخَلَّفُ فَأُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ ﷺ الْجُمُعَةَ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ قَالَ فَلَمَّا صلى رسول ﷺرَآهُ فقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَغْدُوَ مَعَ أَصْحَابِكَ قَالَ فَقَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ مَعَكَ الْجُمُعَةَ ثُمَّ أَلْحَقَهُمْ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ مَا أَدْرَكْتَ غَدْوَتَهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ரவாஹா (ரலி) அவர்களை ஒரு சிறிய படைப்பிரிவில் (தலைவராக) அனுப்பி வைத்தார்கள். அத்தினம் ஒரு வெள்ளிக்கிழமையாக அமைந்தது. அப்போது அவர், தம் தோழர்களை முன்னால் செல்லும்படி அனுப்பிவிட்டு, "நான் (மட்டும் பின்னால்) தங்கி, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் ஜும்ஆ தொழுகையை நிறைவேற்றிவிட்டு, பிறகு அவர்களுடன் (விரைந்து சென்று) இணைந்து கொள்கிறேன்" என்று கூறினார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஜும்ஆ) தொழுது முடித்ததும் அவரைப் பார்த்துவிட்டு, "உமது தோழர்களுடன் காலையிலேயே புறப்பட்டுச் செல்வதை விட்டும் உம்மைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "நான் தங்களுடன் ஜும்ஆ தொழுகையை நிறைவேற்றிவிட்டு, பிறகு அவர்களுடன் இணைந்து கொள்ளலாம் என நாடினேன்" என்றார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "பூமியில் உள்ள அனைத்தையும் நீர் (அறவழியில்) செலவு செய்தாலும், அவர்கள் காலையிலேயே புறப்பட்டுச் சென்றதால் (பெற்ற அந்தச் சிறப்பான) நன்மையை உம்மால் அடைந்துவிட முடியாது!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ الْحَرُورِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ الصِّبْيَانِ وَعَنِ الْخُمُسِ لِمَنْ هُوَ؟ وَعَنِ الصَّبِيِّ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ؟ وَعَنِ النِّسَاءِ هَلْ كَانَ يَخْرُجُ بِهِنَّ أَوْ يَحْضُرْنَ الْقِتَالَ؟ وَعَنِ الْعَبْدِ هَلْ لَهُ فِي الْمَغْنَمِ نَصِيبٌ؟ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا الصِّبْيَانُ فَإِنْ كُنْتَ الْخَضِرَ تَعْرِفُ الْكَافِرَ مِنَ المُؤْمِنِ فَاقْتُلْهُمْ وَأَمَّا الْخُمُسُ فَكُنَّا نَقُولُ إِنَّهُ لَنَا فَزَعَمَ قَوْمُنَا أَنَّهُ لَيْسَ لَنَا وَأَمَّا النِّسَاءُ فَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَخْرُجُ مَعَهُ بِالنِّسَاءِ فَيُدَاوِينَ الْمَرْضَى وَيَقُمْنَ عَلَى الْجَرْحَى وَلا يَحْضُرْنَ الْقِتَالَ وَأَمَّا الصَّبِيُّ فَيَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ إِذَا احْتَلَمَ وَأَمَّا الْعَبْدُ فَلَيْسَ لَهُ مِنَ المَغْنَمِ نَصِيبٌ وَلَكِنَّهُمْ قَدْ كَانَ يُرْضَخُ لَهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நஜ்தா அல்-ஹரூரீ (எனும் கவாரிஜ்களின் தலைவர்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்குக் கடிதம் எழுதினார். அதில், (போர்க்களத்தில் எதிரிகளின்) சிறுவர்களைக் கொல்வது குறித்தும், 'குமுஸ்' (போரில் கிடைக்கும் செல்வத்தில் ஐந்தில் ஒரு பங்கு) யாருக்கு உரியது என்பது குறித்தும், ஒரு சிறுவனிடமிருந்து அனாதை நிலை எப்போது நீங்கும் என்பது குறித்தும், பெண்கள் குறித்தும்—அதாவது (நபி (ஸல்) அவர்கள் போருக்குச் செல்லும்போது) அவர்களைத் தம்முடன் அழைத்துச் சென்றார்களா அல்லது அவர்கள் போரில் (நேரடியாகப்) பங்குகொண்டார்களா?—என்பது குறித்தும், அடிமைக்குப் போர்ப்பொருளில் (கனீமத்தில் நிர்ணயிக்கப்பட்ட) பங்கு உண்டா? என்பது குறித்தும் கேள்விகள் கேட்டிருந்தார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அவருக்குப் பின்வருமாறு பதிலளித்துக் கடிதம் எழுதினார்கள்:

சிறுவர்களைப் பொறுத்தவரை, நீங்கள் கிள்ர் (அலை) அவர்களைப் போன்று (எதிர்காலத்தில் யார்) இறைமறுப்பாளராக (மாறுவார் என்பதை) இறைநம்பிக்கையாளரிடமிருந்து பிரித்தறியும் ஆற்றல் பெற்றவராக இருந்தால் அவர்களைக் கொல்லுங்கள் (ஆனால் உங்களால் அவ்வாறு அறிய முடியாது என்பதால் அவர்களைக் கொல்லக் கூடாது).

'குமுஸ்' (ஐந்தில் ஒரு பங்கு) என்பதைப் பொறுத்தவரை, அது (நபி (ஸல்) அவர்களின் உறவினர்களாகிய) எங்களுக்கு உரியது என்று நாங்கள் கூறி வந்தோம். ஆனால், அது எங்களுக்குரியதல்ல என்று எமது சமூகத்தினர் (ஆட்சியாளர்கள்) வாதிட்டனர்.

பெண்களைப் பொறுத்தவரை, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்முடன் பெண்களையும் (போர்க்களத்திற்கு) அழைத்துச் செல்வார்கள். அங்கு அவர்கள் நோயாளிகளுக்குச் சிகிச்சையளிப்பார்கள்; காயமடைந்தவர்களுக்குப் பணிவிடை செய்வார்கள். ஆனால், அவர்கள் போரில் (நேரடியாகப்) பங்குகொள்ள மாட்டார்கள்.

சிறுவனைப் பொறுத்தவரை, அவன் பருவமடையும்போது (இந்திரியம் வெளியேறும்போது) அவனது அனாதை நிலை முடிவுக்கு வருகிறது.

அடிமையைப் பொறுத்தவரை, அவனுக்குப் போர்ப்பொருளில் (வீரர்களுக்கு வழங்கப்படுவது போன்ற நிலையான) எவ்விதப் பங்கும் இல்லை; எனினும், அவர்களுக்கு (அன்பளிப்பாகச்) சிறிதளவு (ரத்க்) வழங்கப்பட்டு வந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهَا أَحَبُّ إِلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ هَذِهِ الْأَيَّامِ يَعْنِي أَيَّامَ الْعَشْرِ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ وَلا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ قَالَ وَلا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ إِلا رَجُلًا خَرَجَ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْجِعْ مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இந்த நாட்களில் - அதாவது (துல் ஹஜ் மாதத்தின் முதல்) பத்து நாட்களில் - செய்யப்படும் நற்செயல்களை விட, கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்விடம் மிகவும் விருப்பமான நற்செயல்கள் வேறு எந்த நாட்களிலும் இல்லை" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது (தோழர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதை விடவுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் செய்வதை விடவும் தான்; ஆனால், தன் உயிரையும் பொருளையும் (பணயம் வைத்துப்) புறப்பட்டுச் சென்று, அவற்றிலிருந்து எதையும் திரும்பக் கொண்டு வராத (அதாவது போர்க்களத்திலேயே வீரமரணம் அடைந்து தனது உடைமைகளையும் இழந்த) ஒரு மனிதரைத் தவிர!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُجَاهِدٍ لَيْسَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ يَعْنِي مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ فِيهَا
முஜாஹித் (ரஹ்) அவர்கள் (தமது அறிவிப்பில்) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைக் குறிப்பிடாமல் நேரடியாக நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இதற்கு நிகரான (முந்தைய ஹதீஸைப் போன்ற) ஒரு செய்தியை அறிவிக்கிறார்கள். அதாவது: "எந்த நாட்களிலும் செய்யப்படும் (நற்)செயல்கள்..." (என்று அந்த ஹதீஸ் தொடர்கிறது).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَتَتِ النَّبِيَّ ﷺ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَقْضِي عَنْهَا؟ قَالَ فَقَالَ أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَمَا كُنْتِ تَقْضِينَهُ؟ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَدَيْنُ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَقُّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒரு பெண்மணி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தாயார் இறந்துவிட்டார்கள். அவர்கள் மீது ஒரு மாத கால நோன்பு (கடமையாக) உள்ளது. அவர்கள் சார்பாக நான் அதை நிறைவேற்றலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உன் தாயார் மீது ஏதேனும் கடன் இருந்தால், அதை நீ நிறைவேற்றுவாய் அல்லவா? சொல்" என்று கேட்டார்கள். அப்பெண்மணி, "ஆம், (நிச்சயமாக நிறைவேற்றுவேன்)" என்று கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், (வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க) அல்லாஹ்வின் கடன் (நிறைவேற்றப்படுவதற்கு) மிகவும் தகுதியானது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَيْرٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَئِنْ بَقِيتُ إِلَى قَابِلٍ لَأَصُومَنَّ الْيَوْمَ التَّاسِعَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"நான் அடுத்த ஆண்டு வரை (உயிரோடு) இருந்தால், நிச்சயமாக (முஹர்ரம் மாதத்தின்) ஒன்பதாவது நாளில் நோன்பு நோற்பேன்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي حَجَّتِهِ وَفِي عُمَرِهِ كُلِّهَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَالْخُلَفَاءُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களது ஹஜ்ஜிலும், தங்களது அனைத்து உம்ராக்களிலும் (தவாஃபின் முதல் மூன்று சுற்றுகளில் தோள்களை அசைத்து) 'ரமல்' (விரைந்து நடத்தல்) செய்தார்கள். மேலும், அபூபக்ர் (ரலி), உமர் (ரலி), உஸ்மான் (ரலி) மற்றும் (நேர்வழி நின்ற ஏனைய) கலீபாக்களும் (அவ்வாறே) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو الْفُقَيْمِيُّ عَنْ مِهْرَانَ أَبِي صَفْوَانَ
அபூ முஆவியா (முஹம்மத் இப்னு காஸிம்) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்: (அவர்களுக்கு) ஹஸன் பின் அம்ரு அல்-ஃபுகைமீ அவர்கள் அறிவித்தார்கள்; (அவர்) மிஹ்ரான் அபூ ஸஃப்வான் அவர்களிடமிருந்து (இதனை அறிவித்தார்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي الْمُحَارِبِيَّ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ مَهْرَانَ أَبِي صَفْوَانَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ أرَادَ الْحَجَّ فَلْيَتَعَجَّلْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஹஜ் செய்ய நாடுபவர் (அதனை நிறைவேற்ற) விரைந்து கொள்ளட்டும் (ஏனெனில் அவருக்கு நோய் ஏற்படலாம் அல்லது வாகனம் தொலைந்து போகலாம் அல்லது வேறு ஏதேனும் தேவை ஏற்படலாம்)."
ஹதீஸ் தரம் : முந்தய ஹதீஸ் போன்றது
مكرر / نفسه
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عِنْدَ كُسُوفِ الشَّمْسِثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரிய கிரகணத்தின்போது எட்டு (ருகூஉக்கள் கொண்ட) ரக்அத்களும் நான்கு ஸஜ்தாக்களும் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ يُحَدِّثُ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ عُمَرَ كَانَ يَقُولُ فِي الْحَرَامِ يَمِينٌ يُكَفِّرُهَا قَالَ هِشَامٌ وَكَتَبَ إِلَيَّ يَحْيَى يُحَدِّثُ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يَقُولُ فِي الْحَرَامِ يَمِينٌ يُكَفِّرُهَا فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} [الأحزاب 21]
உமர் (ரலி) அவர்கள் (ஆகுமான ஒன்றைத் தமக்கு) ‘ஹராம்’ (விலக்கப்பட்டது) எனக் கூறுவது குறித்துக் கூறினார்கள்: “(அது) ஒரு சத்தியமாகும்; அதற்குப் பரிகாரம் (கஃப்பாரா) செய்யப்பட வேண்டும்.”

மேலும், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (ஆகுமான ஒன்றைத் தமக்கு) ‘ஹராம்’ எனக் கூறுவது குறித்துக் கூறினார்கள்: “(அது) ஒரு சத்தியமாகும்; அதற்குப் பரிகாரம் செய்யப்பட வேண்டும்.” (இதைத் தெரிவித்துவிட்டு) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், “நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உங்களுக்கு ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது” (அல்குர்ஆன் 33:21) எனும் இறைவசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் (பலவீனமானது)
ضعيف
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَالِمٍ أَبُو جَهْضَمٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَبْدًا مَأْمُورًا بَلَّغَ وَاللهِ مَا أُرْسِلَ بِهِ وَمَا اخْتَصَّنَا دُونَ النَّاسِ بِشَيْءٍ لَيْسَ ثَلاثًا أَمَرَنَا أَنْ نُسْبِغَ الْوُضُوءَ وَأَنْ لَا نَأْكُلَ الصَّدَقَةَ وَأَنْ لَا نُنْزِيَ حِمَارًا عَلَى فَرَسٍ قَالَ مُوسَى فَلَقِيتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ حَسَنٍ فَقُلْتُ إِنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عُبَيْدِاللهِ حَدَّثَنِي كَذَا وَكَذَا فَقَالَ إِنَّ الْخَيْلَ كَانَتْ فِي بَنِي هَاشِمٍ قَلِيلَةً فَأَحَبَّ أَنْ تَكْثُرَ فِيهِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இறைவனால்) கட்டளையிடப்பட்ட ஓர் அடியாராகவே இருந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவர்கள் எதைக் கொண்டு அனுப்பப்பட்டார்களோ அதை அப்படியே (மக்களுக்கு) எடுத்துரைத்துவிட்டார்கள். பின்வரும் மூன்று விஷயங்களைத் தவிர, மற்ற மக்களை விட்டுவிட்டு (தங்கள் குடும்பத்தாராகிய) எங்களுக்கு எனப் பிரத்தியேகமாக அவர்கள் எதையும் (இரகசியமாகவோ அல்லது தனித்துவமாகவோ) குறிப்பிட்டுச் சொல்லவில்லை:

நாங்கள் அங்கத் தூய்மையை (உளூவை) முழுமையாகச் செய்ய வேண்டும், (கடமையான) தர்மப் பொருளை (ஸதகாவை) உண்ணக் கூடாது, குதிரையின் மீது கழுதையைத் தாண்டிச் சேரச் செய்யக் கூடாது (கோவேறு கழுதைகளை உருவாக்குவதற்காகக் கலப்பினம் செய்யக் கூடாது) என எங்களுக்கு அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) மூஸா பின் சாலிம் (ரஹ்) கூறுகிறார்:
நான் அப்துல்லாஹ் பின் ஹஸன் அவர்களைச் சந்தித்து, "அப்துல்லாஹ் பின் உபைதுல்லாஹ் என்னிடம் இன்னவாறு அறிவித்தார்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "பனூ ஹாஷிம் குலத்தாரிடம் குதிரைகள் குறைவாகவே இருந்தன. ஆகவே, அவர்களிடையே குதிரைகள் (குறைந்துவிடாமல்) அதிகமாவதை (நபி (ஸல்) அவர்கள்) விரும்பியதே (அவ்வாறு தடுத்ததற்குக்) காரணமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ عَلَى مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَقَالَتْ أَلا نُطْعِمُكُمْ مِنْ هَدِيَّةٍ أَهْدَتْهَا لَنَا أُمُّ عُفَيْقٍ ؟ قَالَ فَجِيءَ بِضَبَّيْنِ مَشْوِيَّيْنِ فَتَبَزَّقَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ لَهُخَالِدٌ كَأَنَّكَ تَقْذَرُهُ؟ قَالَ أَجَلْ قَالَتْ أَلا أُسْقِيكُمْ مِنْ لَبَنٍ أَهْدَتْهُ لَنَا؟ فَقَالَ بَلَى قَالَ فَجِيءَ بِإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَشَرِبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا عَنْ يَمِينِهِ وَخَالِدٌ عَنْ شِمَالِهِ فَقَالَ لِي الشَّرْبَةُ لَكَ وَإِنْ شِئْتَ آثَرْتَ بِهَا خَالِدًا فَقُلْتُ مَا كُنْتُ لِأُوثِرَ بِسُؤْرِكَ عَلَيَّ أَحَدًا فَقَالَ مَنْ أَطْعَمَهُ اللهُ طَعَامًا فَلْيَقُلْ اللهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ وَمَنْ سَقَاهُ اللهُ لَبَنًا فَلْيَقُلْ اللهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ يُجْزِئُ مَكَانَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ غَيْرَ اللَّبَنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நானும் காலித் பின் அல்-வலீத் (ரழி) அவர்களும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (நபியவர்களின் மனைவியான) மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். அப்போது அவர்கள், "உம்மு உஃபைக் நமக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கியதிலிருந்து உங்களுக்கு நாங்கள் உணவளிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

சுடப்பட்ட இரண்டு உடும்புகள் கொண்டுவரப்பட்டன. (அவை தமக்கு பழக்கமில்லாத உணவு என்பதால்) அதைக் கண்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அருவருப்படைந்து உமிழ்ந்தார்கள். அப்போது காலித் (ரழி) அவர்கள், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) நீங்கள் இதை (ஹராம் என்பதால்) அருவருக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம் (இது எனது சமூகத்தவர் உண்ணும் வழக்கத்தில் இல்லாததால் அருவருக்கிறேன்)" என்றார்கள்.

பின்னர் மைமூனா (ரழி) அவர்கள், "நமக்கு அன்பளிப்பாக வந்த பாலில் இருந்து உங்களுக்கு நான் குடிக்கத் தரட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் "சரி" என்றார்கள்.

ஒரு பாத்திரத்தில் பால் கொண்டுவரப்பட்டது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைக் குடித்தார்கள். (அப்போது) நான் அவர்களுக்கு வலப்பக்கத்திலும், காலித் (ரழி) இடப்பக்கத்திலும் இருந்தோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் (வலப்பக்கம் இருந்த சிறுவனான) என்னிடம், "இப்போது (முறைப்படி) குடிப்பதற்கான உரிமை உனக்குரியது. நீ விரும்பினால் (உன்னை விட வயதில் பெரியவரான) காலிதுக்கு இதை முன்னுரிமை அடிப்படையில் விட்டுக் கொடுக்கலாம்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நான், "தங்கள் எஞ்சிய பானத்தை (அருந்துவதன் மூலம் கிடைக்கும் பரக்கத்தை) எனக்குப் பதிலாக வேறு எவருக்கும் நான் விட்டுக் கொடுக்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் யாருக்கேனும் உணவளித்தால் அவர், 'அல்லாஹும்ம பாரிக் லனா ஃபீஹி வஅத்இம்னா கைரன் மின்ஹு' (யா அல்லாஹ்! இதில் எங்களுக்கு அபிவிருத்தி செய்வாயாக! மேலும், இதைவிடச் சிறந்ததை எங்களுக்கு உணவாக அளிப்பாயாக!) என்று கூறட்டும்.

அல்லாஹ் யாருக்கேனும் பாலைப் பருகக் கொடுத்தால் அவர், 'அல்லாஹும்ம பாரிக் லனா ஃபீஹி வஸித்னா மின்ஹு' (யா அல்லாஹ்! இதில் எங்களுக்கு அபிவிருத்தி செய்வாயாக! மேலும், இதை எங்களுக்கு அதிகப்படுத்துவாயாக!) என்று கூறட்டும். ஏனெனில், உணவிற்கும் பானத்திற்கும் சேர்த்துப் போதுமானதாக பாலைத் தவிர வேறெதுவும் இல்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّ عُفَيْقٍ أَهْدَتِ الَى أُخْتِهَا مَيْمُونَةَ بِضَبَّيْنِ فَذَكَرَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உம்மு உஃபைக் (ரலி) அவர்கள் தமது சகோதரியான மைமூனா (ரலி) அவர்களுக்கு இரண்டு உடும்புகளை அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். (என்று கூறிவிட்டு, முன்பு கூறப்பட்ட முழு ஹதீஸையும் அறிவிப்பாளர்) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَكِيعٌ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ ﷺ بِقَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لَا يَسْتَنْزِهُ مِنَ البَوْلِ قَالَ وَكِيعٌ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا الْآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ثُمَّ أَخَذَ جَرِيدَةً فَشَقَّهَا بِنِصْفَيْنِ فَغَرَزَ فِي كُلِّ قَبْرٍ وَاحِدَةً فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا؟ قَالَ لَعَلَّهُمَا أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا قَالَ وَكِيعٌ تَيْبَسَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு கப்ருகளைக் (கல்லறைகளைக்) கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்கள், "இவ்விரு கப்ருகளில் உள்ளவர்களும் வேதனை செய்யப்படுகிறார்கள். (தவிர்த்துக்கொள்வதற்குச் சிரமமான அல்லது அவர்கள் பார்வையில்) ஒரு பெரிய விஷயத்திற்காக அவர்கள் வேதனை செய்யப்படவில்லை. (ஆனால் அது அல்லாஹ்விடம் பெரியதாகும்). அவர்களில் ஒருவர் சிறுநீர் (கழிக்கும்போது அதன் துளிகள் தன் மீது படாமல்) தம்மைத் தூய்மையாகப் பேணிக்கொள்ளாதவராக இருந்தார். மற்றொருவர் (மக்களிடையே பிளவை ஏற்படுத்த) கோள்சொல்லித் திரிபவராக இருந்தார்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், ஒரு (பசுமையான) பேரீச்ச மட்டையை எடுத்து அதை இரண்டாகப் பிளந்து, ஒவ்வொரு கப்ரின் மீதும் ஒன்றை நட்டார்கள். அப்போது (தோழர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஏன் இவ்வாறு செய்தீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அந்த இரண்டு மட்டைகளும் காயாமல் இருக்கும் வரை, அவர்கள் இருவரின் வேதனையும் குறைக்கப்படலாம் (என்று நான் நம்புகிறேன்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِحَائِطٍ مِنْ حِيطَانِ الْمَدِينَةِ فَسَمِعَ صَوْتَ إِنْسَانَيْنِ يُعَذَّبَانِ فِي قَبْرِهِمَا فَذَكَرَهُ وَقَالَ حَتَّى يَيْبَسَا أَوْ مَا لَمْ يَيْبَسَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலுள்ள (சுவர் சூழ்ந்த) தோட்டங்களில் ஒன்றைக் கடந்து சென்றபோது, தங்களது மண்ணறைகளில் (கப்றுகளில்) வேதனை செய்யப்படும் இரண்டு மனிதர்களின் சத்தத்தைச் செவியுற்றார்கள். பின்னர் (அந்த நிகழ்வைப் பற்றி முழுமையாகக்) குறிப்பிட்டுவிட்டு, "(நான் நட்ட அந்தப் பேரீச்ச மட்டைகள்) காயும் வரை" அல்லது "அவை காயாத வரை (அவர்களின் வேதனை குறைக்கப்படலாம்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمُخَنَّثِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالْمُتَرَجِّلاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَقَالَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ فَأَخْرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فُلانًا وَأَخْرَجَ عُمَرُ فُلانًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஆண்களில் (தோற்றம், பேச்சு மற்றும் செயல்களில்) பெண்களைப் போன்று பாவனை செய்பவர்களையும், பெண்களில் (தோற்றம் மற்றும் நடத்தையில்) ஆண்களைப் போன்று பாவனை செய்பவர்களையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள். மேலும், "அவர்களை உங்கள் வீடுகளிலிருந்து வெளியேற்றுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இன்னாரை (மதீனாவிலிருந்து) வெளியேற்றினார்கள்; உமர் (ரலி) அவர்களும் இன்னாரை வெளியேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ صَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ فَيَرَى أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعِ النِّسَاءَ فَأَتَاهُنَّ وَمَعَهُ بِلالٌ نَاشِرًا ثَوْبَهُ فَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ أَنْ يَتَصَدَّقْنَ فَجَعَلَتِ الْمَرْأَةُ تُلْقِي وَأَشَارَ أَيُّوبُ إِلَى أُذُنِهِ وَإِلَى حَلْقِهِ كَأَنَّهُ يُرِيدُ التُّومَةَ وَالْقِلادَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பெருநாள்) உரை (குத்பா) நிகழ்த்துவதற்கு முன்னால் (பெருநாள் தொழுகையைத்) தொழுதார்கள்; பின்னர் உரை நிகழ்த்தினார்கள் என்பதற்கு நான் சாட்சியளிக்கிறேன். (தம் உரை) பெண்களுக்குக் கேட்கவில்லை என்று அவர்கள் கருதியதால், (அவர்களுக்கு உபதேசிப்பதற்காகப்) பெண்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது பிலால் (ரலி) அவர்கள் (தர்மங்களைச் சேகரிப்பதற்காகத்) தம் ஆடையை விரித்துப் பிடித்தவாறு நபியவர்களுடன் இருந்தார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் பெண்களுக்கு அறிவுரை வழங்கி, தர்மம் செய்யுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். உடனே பெண்கள் (தங்கள் நகைகளை) அதில் போடலானார்கள். (இதனை அறிவிக்கும்) அய்யூப் அவர்கள், காதணிகள் மற்றும் கழுத்தணிகளைக் குறிப்பதற்காகத் தம் காதையும் கழுத்தையும் சுட்டிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْمُكَاتَبِ يَعْتِقُ مِنْهُ بِقَدْرِ مَا أَدَّى دِيَةَ الْحُرِّ وَبِقَدْرِ مَا رَقَّ مِنْهُ دِيَةَ الْعَبْدِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"(சுய விடுதலைக்காகத் தன் எஜமானரிடம் ஒப்பந்தம் செய்துகொண்ட) 'முகாத்தப்' எனும் அடிமை குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அவன் (ஒப்பந்தத் தொகையில்) செலுத்திய அளவிற்கு ஏற்ப அவன் விடுதலையாவான். (அவன் காயப்படுத்தப்பட்டாலோ அல்லது கொல்லப்பட்டாலோ அவனுக்கான) இழப்பீட்டுத் தொகையானது (தியத்), அவன் சுதந்திரமான அளவிற்கு ஏற்பச் சுதந்திரமான மனிதனின் இழப்பீடாகவும், அவனிடம் எஞ்சியுள்ள அடிமைத்தன்மைக்கு ஏற்ப ஓர் அடிமையின் இழப்பீடாகவும் (கணக்கிடப்படும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا حَاتِمُ بْنُ أَبِي صَغِيرَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سَحَابٌ فَكَمِّلُوا الْعِدَّةَ ثَلاثِينَ وَلا تَسْتَقْبِلُوا الشَّهْرَ اسْتِقْبَالًا قَالَ حَاتِمٌ يَعْنِي عِدَّةَ شَعْبَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(ரமழான் பிறையைக்) கண்டு நோன்பு வையுங்கள்; (ஷவ்வால் பிறையைக்) கண்டு நோன்பை விடுங்கள். உங்களுக்கும் (பிறைக்கும்) இடையே மேகம் (மறைத்துத்) திரையிட்டால், (நாட்களின்) எண்ணிக்கையை முப்பதாக முழுமையாக்குங்கள். மேலும், (ரமழான்) மாதத்தை (அதற்கு முந்தைய ஓரிரு நாட்களில் நோன்பு நோற்பதன் மூலம்) முன்கூட்டியே வரவேற்காதீர்கள்."
(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹாத்திம் கூறுகிறார்: "(எண்ணிக்கை என்பது) ஷஅபான் மாதத்தின் எண்ணிக்கையை(க் குறிக்கும்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ عَرَفَةَ وَرِدْفُهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَالَتْ بِهِ النَّاقَةُ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ لَا يُجَاوِزَانِ رَأْسَهُ فَسَارَ عَلَى هِينَتِهِ حَتَّى أَتَى جَمْعًا ثُمَّ أَفَاضَ الْغَدَ وَرِدْفُهُ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ فَمَا زَالَ يُلَبِّيحَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். (மக்கள் விரைந்து சென்றதால்) அவர்களது ஒட்டகம் சற்று அலைபாய்ந்தது. அப்போது நபியவர்கள் (மக்களை அமைதிப்படுத்துவதற்காக) தமது இரு கைகளையும் தலைக்கு மேலே செல்லாதவாறு உயர்த்தி (சைகை செய்தவாறு) இருந்தார்கள். அவர்கள் 'ஜம்உ' (முஸ்தலிஃபா)வை வந்தடையும் வரை (மிகவும்) நிதானமாகப் பயணம் செய்தார்கள்.

பின்னர் மறுநாள் காலை (முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்களுக்குப் பின்னால் ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். அவர்கள் 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் கல்லெறியும் வரை தல்பியா சொல்லிக் கொண்டே இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حَبِيبِ بْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ خَطَبَ النَّاسَ بِتَبُوكَ مَا فِي النَّاسِ مِثْلُ رَجُلٍ آخِذٍ بِرَأْسِ فَرَسِهِ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ وَيَجْتَنِبُ شُرُورَ النَّاسِ وَمِثْلُ آخَرَ بَادٍ فِي نِعْمَةٍ يَقْرِي ضَيْفَهُ وَيُعْطِي حَقَّهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தபூக்கில் மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்திய நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் செய்வதற்காகத் தனது குதிரையின் கடிவாளத்தைப் பிடித்தவாறு, மக்களின் தீங்குகளிலிருந்து (தன்னைத் தற்காத்துக் கொண்டு அல்லது மக்களுக்குத் தீங்கு செய்யாமல்) விலகி இருப்பவரைப் போன்ற (சிறந்த) மனிதர் மக்களில் எவருமில்லை. மேலும், (ஊரை விட்டு ஒதுங்கிப்) பாலைவனத்தில் தனது கால்நடைகளுடன் (செல்வத்துடன்) வாழ்ந்துகொண்டு, (தன்னிடம் வரும்) விருந்தினரை உபசரித்து, அதன் (அந்தச் செல்வத்தின்) கடமையை (ஜகாத் போன்றவற்றை) நிறைவேற்றி வரும் இன்னொரு மனிதரைப் போன்றவரும் (சிறந்தவர்) மக்களில் எவருமில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَكَلَ كَتِفًا ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஆட்டின்) முன்னந்தொடை இறைச்சியைச் சாப்பிட்டார்கள். பின்னர், (நெருப்பில் சமைக்கப்பட்ட உணவை உண்டதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ لَبَنِ شَاةِ الْجَلالَةِ وَعَنِ الْمُجَثَّمَةِ وَعَنِ الشُّرْبِ مِنْ فِي السِّقَاءِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அசுத்தங்களைத் தின்று திரியும் (ஜல்லாலா எனும்) ஆட்டின் பாலைக் குடிப்பது, (உயிருள்ள பிராணிகளைக் கட்டிவைத்து இலக்காக ஆக்கிக் கொல்லப்படும்) 'முஜஸ்ஸமா' மற்றும் தண்ணீர்ப் பையின் (தோல் பையின்) வாய்ப்பகுதியில் நேரடியாக வாய்வைத்துக் குடிப்பது ஆகியவற்றை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَهُ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَنْتَ تُفْتِي الْحَائِضَ أَنْ تَصْدُرَ قَبْلَ أَنْ يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهَا بِالْبَيْتِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تُفْتِ بِذَلِكَ قَالَ إِمَّا لَا فَاسْأَلْ فُلَانَةَ الْأَنْصَارِيَّةَ هَلْ أَمَرَهَا النَّبِيُّ ﷺ بِذَلِكَ؟ فَرَجَعَ زَيْدٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَضْحَكُ فَقَالَ مَا أُرَاكَ إِلا قَدْ صَدَقْتَ
தாঊஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுடன் இருந்தேன். அப்போது அவர்களிடம் ஸைத் பின் ஸாபித் (ரலி) அவர்கள், "மாதவிடாய் ஏற்பட்ட பெண், இறையில்லத்தை (கஅபாவை வலம் வருவதை) தனது இறுதிச் செயலாக ஆக்காமல் (விடைபெறும் தவாஃப் செய்யாமல் மக்காவிலிருந்து) புறப்பட்டுச் செல்லலாம் என்று தாங்கள் தீர்ப்பளிக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "ஆம்!" என்றார்கள்.

ஸைத் (ரலி) அவர்கள், "இவ்வாறு தாங்கள் மார்க்கத் தீர்ப்பு அளிக்க வேண்டாம்" என்றார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "(என் கூற்றை நீங்கள் ஏற்கவில்லை என்றால்) இன்ன அன்சாரிப் பெண்ணிடம் சென்று, நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு அவ்வாறு கட்டளையிட்டார்களா? என்று கேட்டுப் பாருங்கள்" என்றார்கள்.

(அவ்வாறே சென்று விசாரித்துவிட்டு) ஸைத் (ரலி) அவர்கள் சிரித்துக்கொண்டே இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் திரும்பி வந்து, "நீங்கள் உண்மையே சொல்லியிருக்கிறீர்கள் என்றே நான் கருதுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மக்கா) வெற்றிக்குப் பிறகு (மக்காவிலிருந்து மதீனாவிற்கு) ஹிஜ்ரத் (புலம்பெயர்தல்) என்பது இல்லை. எனினும், ஜிஹாதும் (அறப்போரும்) நன்னோக்கமுமே (இனி எஞ்சியுள்ளன). எனவே, (அறப்போருக்காகப்) புறப்படும்படி நீங்கள் அழைக்கப்பட்டால், (உடனே) புறப்படுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سُفْيَانُ لَا أَعْلَمُهُ إِلا عَنِ النَّبِيِّ ﷺ {أَوْ أَثَرَةٍ مِنْ عِلْمٍ} [الأحقاف 4] قَالَ الْخَطُّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "இச்செய்தியை நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (வந்ததாகவே) அறிவேன்."

"{அவ் அதரதின் மின் இல்ம்}" [அல்-அஹ்காஃப் 46:4] (அதாவது: 'அல்லது எஞ்சிய ஏதேனும் ஒரு அறிவு' என்ற குர்ஆன் வசனத்திற்கு), "அது (மணலில்) கோடு வரைவதைக் குறிக்கும்" என்று (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள்) விளக்கமளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي مُخَوَّلٌ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاةِ الصُّبْحِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ الم تَنْزِيلُ وَهَلْ أَتَى وَفِي الْجُمُعَةِ بِسُورَةِ الْجُمُعَةِ وَإِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெள்ளிக்கிழமை ஸுப்ஹுத் (அதிகாலைத்) தொழுகையில் "அலிஃப் லாம் மீம் தன்ஸீல்" (அஸ்-ஸஜ்தா) மற்றும் "ஹல் அதா" (அல்-இன்ஸான்) ஆகிய அத்தியாயங்களையும், ஜும்ஆத் (வெள்ளிக்கிழமை நண்பகல் கூட்டுத்) தொழுகையில் "ஸூரத்துல் ஜும்ஆ" (அல்-ஜும்ஆ) மற்றும் "இதா ஜாஅகல் முனாஃபிகூன்" (அல்-முனாஃபிகூன்) ஆகிய அத்தியாயங்களையும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَكَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِمَّا غَيَّرَتِ النَّارُ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நெருப்பினால் (சமைக்கப்பட்டு) மாற்றமடைந்த (உணவுப்) பொருளை உண்டார்கள்; பின்னர் (அதற்காகப் புதியதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يَخَافُ إِلا اللهَ عَزَّ وَجَلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடையே பயணம் செய்தோம். அப்போது மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறெதற்கும் அஞ்சாத நிலையில் (அதாவது எவ்வித அச்சமோ அல்லது போர்ச் சூழலோ இல்லாத அமைதியான நிலையிலும்), அவர்கள் (நான்கு ரக்அத்துத் தொழுகையை) இரண்டு ரக்அத்துகளாகத் (சுருக்கித்) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِذَا لَمْ تُدْرِكِ الصَّلاةَ فِي الْمَسْجِدِ كَمْ تُصَلِّي بِالْبَطْحَاءِ؟ قَالَ رَكْعَتَيْنِ تِلْكَ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ
மூஸா பின் சலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "(நாங்கள் பயணத்தில் இருக்கும்போது) பள்ளிவாசலில் (ஜமாஅத்தோடு) தொழுகை கிடைக்கவில்லை என்றால், பத்ஹாவில் (நாங்கள் தங்கியிருக்கும் இடத்தில்) எத்தனை ரக்அத்துகள் தொழ வேண்டும்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "இரண்டு ரக்அத்துகள் (தொழ வேண்டும்). அதுவே அபுல் காஸிம் (முஹம்மது - ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ أَمْلاهُ عَلَيَّ سُفْيَانُ إِلَى شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مُرَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنِي طَلِيقُ بْنُ قَيْسٍ الْحَنَفِيُّ أَخُو أَبِي صَالِحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَدْعُو رَبِّ أَعِنِّي وَلا تُعِنْ عَلَيَّ وَانْصُرْنِي وَلا تَنْصُرْ عَلَيَّ وَامْكُرْ لِي وَلا تَمْكُرْ عَلَيَّ وَاهْدِنِي وَيَسِّرِ الْهُدَى إِلَيَّ وَانْصُرْنِي عَلَى مَنْ بَغَى عَلَيَّ رَبِّ اجْعَلْنِي لَكَ شَكَّارًا لَكَ ذَكَّارًا لَكَ رَهَّابًا لَكَ مِطْوَاعًا إِلَيْكَ مُخْبِتًا لَكَ أَوَّاهًا مُنِيبًا رَبِّ تَقَبَّلْ تَوْبَتِي وَاغْسِلْ حَوْبَتِي وَأَجِبْ دَعْوَتِي وَثَبِّتْ حُجَّتِي وَاهْدِ قَلْبِي وَسَدِّدْ لِسَانِي وَاسْلُلْ سَخِيمَةَ قَلْبِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு பிரார்த்தனை செய்வார்கள்:

"ரப்பி அஇன்னீ வலா துஇன் அலய்ய, வன்ஸுர்னீ வலா தன்ஸுர் அலய்ய, வம்குர் லீ வலா தம்குர் அலய்ய, வஹ்தினீ வயஸ்ஸிரில் ஹுதா இலய்ய, வன்ஸுர்னீ அலா மன் பகா அலய்ய. ரப்பிஜ்அல்னீ லக ஷக்காரா, லக தக்காரா, லக ரஹ்ஹாபா, லக மித்வாஆ, இலைக்க முஃக்பிதா, லக அவ்வாஹன் முனீபா. ரப்பி தகப்பல் தவ்பதீ, வக்ஸில் ஹவ்பதீ, வஅஜிப் தஅவதீ, வதப்பித் ஹுஜ்ஜதீ, வஹ்தி கல்பீ, வஸத்தித் லிஸானீ, வஸ்லுல் ஸகீமத கல்பீ."

(பொருள்: என் இறைவா! எனக்கு (உனது வழிபாட்டில்) உதவி செய்வாயாக! எனக்கு எதிராக (எனது இச்சைகளுக்கோ அல்லது எதிரிகளுக்கோ) நீ உதவி செய்துவிடாதே! எனக்கு (எதிரிகளுக்கு எதிராக) நீ வெற்றியைத் தருவாயாக! எனக்கு எதிராக (எவருக்கும்) வெற்றியைத் தந்துவிடாதே! எனக்குச் சாதகமாக (எதிரிகளின் சூழ்ச்சிகளை முறியடிக்க) நீ திட்டமிடுவாயாக! எனக்குப் பாதகமாக நீ திட்டமிட்டுவிடாதே! எனக்கு நேர்வழி காட்டுவாயாக! எனக்கு நேர்வழியை (பின்பற்றுவதை) எளிதாக்கித் தருவாயாக! எனக்கு அநீதியிழைப்பவர்களுக்கு எதிராக எனக்கு வெற்றியைத் தருவாயாக!

என் இறைவா! என்னை உனக்கு அதிகம் நன்றி செலுத்துபவனாகவும், உன்னை அதிகம் நினைவுகூருபவனாகவும், உன்னை அதிகம் அஞ்சுபவனாகவும், உனக்கு அதிகம் கீழ்ப்படிபவனாகவும், உன்னிடம் உள்ளச்சத்துடன் பணிபவனாகவும், உன்னிடமே (பணிந்து) அழுது முறையிட்டு மீளுபவனாகவும் ஆக்கியருள்வாயாக!

என் இறைவா! எனது தவ்பாவை (பாவமன்னிப்புக் கோரிக்கையை) ஏற்றுக்கொள்வாயாக! எனது பாவங்களைக் கழுவித் தூய்மையாக்குவாயாக! எனது பிரார்த்தனைக்குப் பதிலளிப்பாயாக! எனது (ஈமான் தொடர்பான) சான்றுகளை உறுதியாக்குவாயாக! எனது உள்ளத்திற்கு நேர்வழி காட்டுவாயாக! எனது நாவை (உண்மையின் பக்கம்) நேராக்குவாயாக! எனது உள்ளத்திலுள்ள குரோதத்தை (மற்றும் பொறாமையை) அகற்றிவிடுவாயாக!)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ وَمَا صَامَ شَهْرًا تَامًّا مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ إِلا رَمَضَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சில காலங்களில் தொடர்ச்சியாக உபரி) நோன்பு நோற்பார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால், 'அவர்கள் (இனி) நோன்பை விடமாட்டார்கள்' என்று நாங்கள் கூறுவோம். (வேறு சில காலங்களில் தொடர்ச்சியாக) நோன்பு நோற்காமலும் இருப்பார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால், 'அவர்கள் (இனி) நோன்பு நோற்க மாட்டார்கள்' என்று நாங்கள் கூறுவோம். அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்ததிலிருந்து ரமழான் மாதத்தைத் தவிர வேறெந்த மாதத்திலும் முழுமையாக (முப்பது நாட்களும்) நோன்பு நோற்றதில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌ الْخِنْصَرُ وَالْإِبْهَامُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"இதுவும் இதுவும் (இழப்பீட்டுத் தொகையில்) சமமானவை; (அதாவது) சுண்டு விரலும் பெருவிரலும் (சமமான ஈட்டுத்தொகையையே பெற்றுத்தரும்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ الْأَخْنَسِ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَا اقْتَبَسَ رَجُلٌ عِلْمًا مِنَ النُّجُومِ إِلا اقْتَبَسَ بِهَا شُعْبَةً مِنَ السِّحْرِ مَا زَادَ زَادَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் நட்சத்திரக் கலையிலிருந்து (ஜோதிடத்திலிருந்து) ஒரு கல்வியைக் கற்றுக்கொண்டாரோ, அவர் சூனியக் கலையிலிருந்து ஒரு பகுதியைக் கற்றுக்கொண்டவர் ஆவார். அவர் (ஜோதிடத்தை) எந்த அளவுக்கு அதிகமாகக் கற்கின்றாரோ, அந்த அளவுக்கு (சூனியத்தையும்) அதிகமாகக் கற்கின்றார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَعَمِلَهَا كُتِبَتْ عَشْرًا وَإِنْ لَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ حَسَنَةً وَإِنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَعَمِلَهَاكُتِبَتْ سَيِّئَةً وَإِنْ لَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ حَسَنَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(அல்லாஹ் கூறுகிறான்:) ஒருவர் ஒரு நன்மையைச் செய்ய நாடி (திட்டமிட்டு), அதனைச் செய்துவிட்டால் அது (அவருக்கு) பத்து நன்மைகளாகப் பதிவு செய்யப்படுகிறது. அவர் அதனைச் செய்யாவிட்டால் (நாடியதற்காக மட்டும்) அது ஒரு நன்மையாகப் பதிவு செய்யப்படுகிறது. மேலும், அவர் ஒரு தீமையைச் செய்ய நாடி, அதனைச் செய்துவிட்டால் அது ஒரு தீமையாக (மட்டுமே) பதிவு செய்யப்படுகிறது. அவர் அதனை (அல்லாஹ்வுக்கு அஞ்சி) செய்யாவிட்டால் அது (அவருக்கு) ஒரு நன்மையாகப் பதிவு செய்யப்படுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وَحَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَكَلَ لَحْمًا أَوْ عَرْقًا فَصَلَّى وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் இறைச்சியை அல்லது எலும்புடன் கூடிய இறைச்சியைச் சாப்பிட்டார்கள். பிறகு, (மீண்டும் உளூச் செய்யத்) தண்ணீரைத் தொடாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ دَاجِنَةً لِمَيْمُونَةَ مَاتَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَلا انْتَفَعْتُمْ بِإِهَابِهَا أَلا دَبَغْتُمُوهُ فَإِنَّهُ ذَكَاتُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மைமூனா (ரலி) அவர்களுக்குச் சொந்தமான ஒரு வளர்ப்பு ஆடு (தானாக) இறந்துவிட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் அதன் தோலால் பயனடைந்திருக்கலாமே? அதனை நீங்கள் பதப்படுத்தியிருக்கலாமே? ஏனெனில், (அவ்வாறு) பதப்படுத்துவதே அதற்குரிய (மார்க்க ரீதியான) தூய்மையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى الْعِيدَ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلا إِقَامَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (நோன்புப் பெருநாள் மற்றும் ஹஜ்ஜுப் பெருநாள் ஆகிய) பெருநாள் தொழுகையை பாங்கு மற்றும் இகாமத் (தொழுகைக்கான அழைப்பு மற்றும் தொழுகை தொடங்குவதற்கான அறிவிப்பு) இல்லாமலேயே நிறைவேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ حَدَّثَنِي مُسْلِمٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهُ كَانَ عَلَى أُمِّهَا صَوْمُ شَهْرٍ فَمَاتَتْ أَفَأَصُومُهُ عَنْهَا؟ قَالَ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَتَهُ؟ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَدَيْنُ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண்மணி, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தாயார் ஒரு மாத காலம் நோன்பு நோற்க வேண்டிய நிலையில் (அதை நிறைவேற்றாமல்) இறந்துவிட்டார். அவர் சார்பாக நான் நோன்பு நோற்கலாமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உன் தாயார் மீது ஏதேனும் (பொருளாதாரக்) கடன் இருந்திருந்தால், அதை நீ (அவர் சார்பாக) நிறைவேற்றுவாய் அல்லவா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்பெண்மணி, "ஆம்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறாயின், கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கடன்தான் (நிறைவேற்றப்படுவதற்கு/அடைக்கப்படுவதற்கு) மிகவும் தகுதியானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمُتَرَجِّلاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْمُخَنَّثِينَ مِنَ الرِّجَالَ وَقَالَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ قَالَ فَأَخْرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فُلانًا وَأَخْرَجَ عُمَرُ فُلانًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஆண்களைப் போன்று (தோற்றம் மற்றும் நடத்தையில்) பாவனை செய்யும் பெண்களையும், பெண்களைப் போன்று (தோற்றம் மற்றும் நடத்தையில்) பாவனை செய்யும் ஆண்களையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள். மேலும், "அவர்களை உங்கள் வீடுகளிலிருந்து வெளியேற்றி விடுங்கள்" என்றும் கூறினார்கள். (அதன்படி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இன்னாரை (ஒரு குறிப்பிட்ட நபரை) வெளியேற்றினார்கள்; உமர் (ரழி) அவர்கள் இன்னாரை (மற்றொரு நபரை) வெளியேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ شَرِبَ لَبَنًا فَمَضْمَضَ وَقَالَ إِنَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பால் அருந்தினார்கள். பின்னர் (தமது) வாயைக் கொப்பளித்தார்கள். மேலும், "நிச்சயமாக இதற்கு (பாலுக்கு)க் கொழுப்பு (சத்து) உண்டு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي الْأَعْمَشَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرِضَ أَبُو طَالِبٍ فَأَتَتْهُ قُرَيْشٌ وَأَتَاهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَعُودُهُ وَعِنْدَ رَأْسِهِ مَقْعَدُ رَجُلٍ فَقَامَ أَبُو جَهْلٍ فَقَعَدَ فِيهِ فَقَالُوا إِنَّ ابْنَ أَخِيكَ يَقَعُ فِي آلِهَتِنَا وَقَالَ مَا شَأْنُ قَوْمِكَ يَشْكُونَكَ؟ قَالَ يَا عَمِّ أُرِيدُهُمْ عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ تَدِينُ لَهُمْ بِهَا الْعَرَبُ وَتُؤَدِّي الْعَجَمُ إِلَيْهِمْ الْجِزْيَةَ قَالَ مَا هِيَ؟ قَالَ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ فَقَامُوا فَقَالُوا أَجَعَلَ الْآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا؟ قَالَ وَنَزَلَ {ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ} [ص 1] فَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ {إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ} [ص 5]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அபூதாலிப் நோய்வாய்ப்பட்டிருந்தபோது, குறைஷியர்கள் (அவருடைய இறுதி நேரத்தில் அவரிடம் ஒரு சமரசத்தை ஏற்படுத்திக்கொள்ள) அவரிடம் வந்தனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களும் அவரை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். அபூதாலிபின் தலைமாட்டில் ஒரு மனிதர் அமரும் அளவிற்கு (மட்டும்) இடம் காலியாக இருந்தது. (அல்லாஹ்வின் தூதர் அங்கே அமர்ந்து அபூதாலிபிடம் ஏகத்துவத்தைப் போதித்துவிடக் கூடாது என்பதற்காக) அப்போது அபூஜஹ்ல் எழுந்து சென்று அந்த இடத்தில் (முந்திக்கொண்டு) அமர்ந்துகொண்டான். குறைஷியர்கள் (அபூதாலிபிடம்), "உங்களுடைய சகோதரரின் மகன் எங்கள் தெய்வங்களை இகழ்ந்து பேசுகிறார்" என்று முறையிட்டனர்.

அப்போது அபூதாலிப் (நபி ((ஸல்)) அவர்களிடம்), "உன் சமூகத்தினர் உன்னைப் பற்றி முறையிடுகிறார்களே, என்ன விஷயம்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "என் சிறிய தந்தையே! நான் அவர்களிடம் ஒரேயொரு வார்த்தையைத் தான் கோருகிறேன். அதை அவர்கள் ஏற்றுக்கொண்டால் அரபியர்கள் அவர்களுக்குக் கட்டுப்படுவார்கள்; அரபியல்லாதவர்கள் (அவர்களது ஆட்சியின் கீழ்) அவர்களுக்கு 'ஜிஸ்யா' வரியைச் செலுத்துவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

"அது என்ன வார்த்தை?" என்று அபூதாலிப் கேட்டார்.

அதற்கு நபி ((ஸல்)) அவர்கள், "லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் (அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை)" என்று கூறினார்கள்.

உடனே அவர்கள் (அதிர்ச்சியடைந்து) கோபத்துடன் எழுந்து, "அவர் (இத்தனை) பல தெய்வங்களை ஒரே இறைவனாக ஆக்கிவிட்டாரா?" என்று கூறினர்.

அப்போது, "{ஸாத், வல் குர்ஆனி தித் திக்ர்} (ஸாத். அறிவுரை மிக்க இந்தக் குர்ஆனின் மீது சத்தியமாக!) [ஸாத் 38:1]" எனத் தொடங்கி "{இன்ன ஹாதா லஷைய்உன் உஜாப்} (நிச்சயமாக இது ஓர் ஆச்சரியமான விஷயமே!) [ஸாத் 38:5]" என்பது வரையான வசனங்கள் அருளப்பட்டு (அவற்றை நபி ((ஸல்)) அவர்கள்) ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ عُيَيْنَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ وَإِنَّ أَرْضَنَا أَرْضٌ بَارِدَةٌ فَذَكَرَ مِنْ ضُرُوبِ الشَّرَابِ فَقَالَ اجْتَنِبْ مَا أَسْكَرَ مِنْ زَبِيبٍ أَوْ تَمْرٍ أَوْ مَا سِوَى ذَلِكَ قَالَ مَا تَقُولُ فِي نَبِيذِ الْجَرِّ؟ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் வந்து, "நான் குராசான் (பகுதியைச்) சேர்ந்தவன். நிச்சயமாக எங்களுடைய பூமி குளிர்ந்த பூமியாகும்" என்று கூறிவிட்டு, (அங்கு அருந்தப்படும்) பல வகையான பானங்களைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார்.

அதற்கு (இப்னு அப்பாஸ் (ரலி)) அவர்கள், "உலர்ந்த திராட்சை, பேரீச்சம்பழம் அல்லது அது அல்லாத வேறு எதிலிருந்து (தயாரிக்கப்பட்டதாக) இருந்தாலும், போதையை ஏற்படுத்துவதை நீ தவிர்த்துக் கொள்" என்று கூறினார்கள்.

(மீண்டும்) அவர், "மண்பானையில் (ஜர்) தயாரிக்கப்படும் நபீத் (பானம்) குறித்து நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மண்பானையில் (தயாரிக்கப்படும்) நபீத் பானத்தைத் தடை செய்துள்ளார்கள்" என்று (பதிலளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ الْأَخْنَسِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ أَسْوَدَ أَفْحَجَ يَنْقُضُهَا حَجَرًا حَجَرًا يَعْنِي الْكَعْبَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(கறுப்பு நிறமும்) வளைந்த கால்களும் உடைய ஒருவன் அதை - அதாவது கஅபாவை - ஒவ்வொரு கல்லாகப் பெயர்த்து (இடிப்பதை) நான் (இப்போது என் கண்முன்னே) பார்ப்பது போன்று இருக்கிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنِي قَارِظٌ عَنْ أَبِي غَطَفَانَ قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ تَوَضَّأَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ اسْتَنْثِرُوا مَرَّتَيْنِ بَالِغَتَيْنِ أَوْ ثَلاثًا
அபூ கதஃபான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது: இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் உளூச் செய்ததை நான் கண்டேன். (அப்போது) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "(மூக்கிற்குத் தண்ணீர் செலுத்தி) இரண்டு முறை அல்லது மூன்று முறை நன்கு (முழுமையாகச்) சிந்துங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلااللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மன) துன்பம் (மற்றும் கவலை) ஏற்படும் வேளையில், "லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் அளீமுல் ஹலீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் அளீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புஸ் ஸமாவாதி வல்அர்ளி ரப்புல் அர்ஷில் கரீம்" (பொருள்: மகத்தானவனும், சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. மகத்தான அர்ஷின் (சிம்மாசனத்தின்) அதிபதியாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்கள் மற்றும் பூமியின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை) என்று பிரார்த்திப்பவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ نُصِرْتُ بِالصَّبَا وَأُهْلِكَتْ عَادٌ بِالدَّبُورِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் 'ஸபா' எனும் (கிழக்கிலிருந்து வீசும் இதமான) காற்றினால் (அகழ் போரின் போது) உதவி செய்யப்பட்டேன். 'ஆது' சமுதாயத்தினர் 'தபூர்' எனும் (மேற்கிலிருந்து வீசும் கடும்) காற்றினால் அழிக்கப்பட்டனர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ أَبَا الشَّعْثَاءِ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَكَحَ وَهُوَ حَرَامٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (உம்ராவுக்காக) இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் (மைமூனா (ரலி) அவர்களைத்) திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ أَبَا الشَّعْثَاءِ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا وَوَجَدَ سَرَاوِيلَ فَلْيَلْبَسْهَا وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ وَوَجَدَ خُفَّيْنِ فَلْيَلْبَسْهُمَا قُلْتُ لَمْ يَقُلْ لِيَقْطَعْهُمَا قَالَ لَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அரஃபா பெருவெளியில்) உரையாற்றும்போது, "கீழாடை (இஹ்ராம் ஆடை) கிடைக்காதவர் கால்சட்டையை அணிந்துகொள்ளட்டும். செருப்புகள் கிடைக்காதவர் தோலுறைகளை (குஃப்பைய்ன்) அணிந்துகொள்ளட்டும்" என்று கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்.

(அறிவிப்பாளர் அம்ரு பின் தீனார் கூறுகிறார்:) "அவற்றை (கணுக்காலுக்குக் கீழே இருக்குமாறு) வெட்டிக்கொள்ள வேண்டும் என்று அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறவில்லையா?" என்று நான் (அபுஷ் ஷஃதாவிடம்) கேட்டேன். அதற்கு அவர், "இல்லை" என்றார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَبَرَّزَ فَطَعِمَ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இயற்கை உபாதை கழித்துவிட்டு உணவு உண்டார்கள். (அதற்கிடையில்) அவர்கள் தண்ணீரைத் தொடவில்லை (அதாவது உணவிற்காக பிரத்யேகமாக உளூ செய்யவில்லை).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أُنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ وَهُوَ ابْنُ ثَلاثٍ وَأَرْبَعِينَ فَمَكَثَ بِمَكَّةَ عَشْرًا وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا وَقُبِضَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاثٍ وَسِتِّينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு (வஹீ - இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டபோது அவர்களுக்கு வயது நாற்பத்து மூன்றாகும். (அதன் பிறகு) அவர்கள் மக்காவில் பத்து ஆண்டுகளும், மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகளும் தங்கியிருந்தார்கள். அவர்கள் தமது அறுபத்து மூன்றாவது வயதில் (இவ்வுலகை விட்டுப்) பிரிந்தார்கள் (மரணமடைந்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَرَضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذِهِ الصَّدَقَةَ كَذَا وَكَذَا وَنِصْفَ صَاعٍ بُرًّا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்தத் தர்மத்தை (ஸகாத்துல் ஃபித்ரை) 'இவ்வளவு இவ்வளவு' (பேரீச்சம்பழம் மற்றும் வாற்கோதுமை போன்றவற்றில் ஒரு ஸாஉ) எனவும், கோதுமையில் 'அரை ஸாஉ' எனவும் கடமையாக்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَلَّى مِنَ اللَّيْلِ ثَلاثَ عَشْرَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதின்மூன்று (ரக்அத்கள்) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ مِمَنِ الوَفْدُ أَوْ قَالَ الْقَوْمُ ؟ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْوَفْدِ أَوْ قَالَ الْقَوْمِ غَيْرَ خَزَايَا وَلا نَدَامَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ أَتَيْنَاكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَلَسْنَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلا فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَأَخْبِرْنَا بِأَمْرٍ نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ وَنُخْبِرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَسَأَلُوهُ عَنْ أَشْرِبَةٍ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللهِ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللهِ؟ قَالُوا اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ وَإِقَامُ الصَّلاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ المَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ وَالْمُقَيَّرِ قَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(பஹ்ரைன் பகுதியிலிருந்து) அப்துல் கைஸ் கோத்திரத்தின் தூதுக்குழுவினர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தபோது, "நீங்கள் எந்தக் கூட்டத்தைச் சேர்ந்த தூதுக்குழுவினர்?" (அல்லது எந்தச் சமூகத்தினர்?) என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "(நாங்கள்) ரபீஆ கோத்திரத்தினர்" என்று பதிலளித்தனர். "(இறைவனால்) இழிவோ (தாமதத்தினால்) கைசேதமோ அடையாமல் வந்திருக்கும் இந்தத் தூதுக்குழுவினரை (அல்லது சமுதாயத்தினரை) வரவேற்கிறேன்" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் (உங்களிடமிருந்து) வெகு தூரத்திலிருந்து வந்துள்ளோம். எங்களுக்கும் உங்களுக்குமிடையே (இறைமறுப்பாளர்களான) முழர் குலத்தைச் சேர்ந்த கூட்டம் உள்ளது. (அவர்களது அச்சத்தால்) போர் செய்யத் தடை விதிக்கப்பட்ட புனித மாதங்களில் தவிர வேறு மாதங்களில் எங்களால் உங்களிடம் வர முடியாது. எனவே, நாங்கள் சொர்க்கம் நுழைவதற்குக் காரணமானதும், எங்களை நம்பிப் பின்னால் (ஊரில்) இருக்கின்றவர்களுக்கு நாங்கள் எதனை எடுத்துரைக்க முடியுமோ அத்தகைய (தெளிவான) கட்டளைகளை எங்களுக்குக் கூறுங்கள்" என்று கேட்டனர். மேலும், (மது தயாரிக்கப் பயன்படுத்தப்படும்) பானங்கள் குறித்தும் அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டனர்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் நான்கு காரியங்களைச் செய்யும்படி அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்; நான்கு காரியங்களைத் தவிர்க்கும்படி அவர்களைத் தடுத்தார்கள்.

"அல்லாஹ்வின் மீது மட்டுமே நம்பிக்கை (ஈமான்) கொள்ள வேண்டும்" என அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டுவிட்டு, "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வது என்றால் என்னவென்று உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று பதிலளித்தனர். "அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்றும், முஹம்மது அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் சாட்சி கூறுவது, தொழுகையை நிலைநிறுத்துவது, ஸகாத் வழங்குவது, ரமழானில் நோன்பு நோற்பது, மேலும் (எதிரிகளிடமிருந்து கைப்பற்றப்படும்) போர்ப் பொருள்களில் (கனீமத்) ஐந்தில் ஒரு பங்கை நீங்கள் (அல்லாஹ்வின் வழியில்) வழங்கி விடுவது ஆகியவையே (அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வதாகும்)" என்று விளக்கினார்கள்.

மேலும், சுரைக்குடுக்கை (துப்பா'), பச்சை நிற மண்பாண்டம் (ஹன்தம்), மரத்தில் குடையப்பட்ட பாத்திரம் (நக்கீர்), மற்றும் தார் பூசப்பட்ட பாத்திரம் (முஸஃப்பத் அல்லது முக்கய்யர்) ஆகிய பாத்திரங்களை (மது தயாரிக்கப்) பயன்படுத்த வேண்டாம் என்று அவர்களைத் தடுத்தார்கள்.

"இவற்றை நீங்கள் (மனப்பாடம் செய்து) நினைவில் வையுங்கள்; உங்களுக்குப் பின்னால் (ஊரில்) இருப்பவர்களுக்கும் இவற்றைத் தெரிவியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جُعِلَ فِي قَبْرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَطِيفَةٌ حَمْرَاءُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கப்ரில் (அடக்கம் செய்யப்பட்டபோது அவர்களுக்குக் கீழே) ஒரு சிவப்பு நிறப் போர்வை (வெல்வெட் போன்ற மென்மையான துணி) வைக்கப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قِيلَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ حِينَ فَرَغَ مِنْ بَدْرٍ عَلَيْكَ الْعِيرَ لَيْسَ دُونَهَا شَيْءٌ قَالَ فَنَادَاهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنَّهُ لَا يَصْلُحُ لَكَ قَالَ وَلِمَ؟ قَالَ لِأَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ إِنَّمَا وَعَدَكَ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ وَقَدْ أَعْطَاكَ مَا وَعَدَكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பத்ரு (போரை) முடித்த போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "(இப்போது) நீங்கள் (அபூ சுஃப்யானின்) வியாபாரக் கூட்டத்தை நோக்கிச் செல்லுங்கள்; (அதைப் பிடிப்பதற்குத் தடையாக) அதற்கு முன்னால் எதுவும் இல்லை" என்று (சில தோழர்களால்) கூறப்பட்டது. அப்போது அப்பாஸ் பின் அப்தில் முத்தலிப் அவர்கள் நபியவர்களை அழைத்து, "நிச்சயமாக அது உங்களுக்குத் தகுதியானதல்ல (முறைப்படியானது அல்ல)" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபியவர்கள், "ஏன்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கவர்கள், "ஏனெனில், மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ் (குறைஷிகளின் படை அல்லது வியாபாரக் கூட்டம் ஆகிய) இரண்டு கூட்டங்களில் ஒன்றைத் தருவதாகவே உங்களுக்கு வாக்களித்திருந்தான். அவன் உங்களுக்கு (வெற்றியின் மூலம்) வாக்களித்ததை (ஏற்கனவே) வழங்கிவிட்டான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ழயீஃப் முல்தரிப் (பலவீனமானது, குழப்பமானது)
ضعيف مضطرب
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ بِنَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ يَسُوقُ غَنَمًا لَهُ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا مَا سَلَّمَ عَلَيْنَا إِلا لِيَتَعَوَّذَ مِنَّا فَعَمَدُوا إِلَيْهِ فَقَتَلُوهُ وَأَتَوْا بِغَنَمِهِ النَّبِيَّ ﷺ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللهِ فَتَبَيَّنُوا} [النساء 94]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ ஸுலைம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் தமது ஆடுகளை ஓட்டிச் சென்றவாறு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் சிலர் (ஒரு போர் பயணத்தில்) இருந்த இடத்தைக் கடந்து சென்றார். அப்போது அவர் அத்தோழர்களுக்கு ஸலாம் கூறினார். அதற்கு அவர்கள், "(தன்னைக் கொல்லாமல்) நம்மிடமிருந்து தம்மைக் காப்பாற்றிக் கொள்வதற்காகவே தவிர (உண்மையான நம்பிக்கையுடன்) இவர் நமக்கு ஸலாம் கூறவில்லை" என்று (தவறாகக் கருதி) கூறி, அவரை நோக்கிச் சென்று அவரைக் கொன்றுவிட்டனர். மேலும், அவருடைய ஆடுகளை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு வந்தனர். அப்போது, "யா அய்யுஹல்லதீன ஆமனூ இதா ழரப்து(ம்) ஃபீ ஸபீலில்லாஹி ஃபதபய்யனூ" (நம்பிக்கை கொண்டோரே! நீங்கள் அல்லாஹ்வின் பாதையில் -போருக்காக- புறப்பட்டுச் சென்றால் தெளிவாக விசாரித்துக் கொள்ளுங்கள்) எனும் [அந்நிஸா 4:94] இறைவசனம் அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ أَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَنْبَأَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا يَقُولُ سَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عَبَّاسٍ الْمَعْنَى عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى} [الشورى 23] فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَرَابَةُ مُحَمَّدٍ ﷺ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَجِلْتَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمْ يَكُنْ بَطْنٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلا لِرَسُولِ اللهِ ﷺ فِيهِمْ قَرَابَةٌ فَنَزَلَتْ {قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى} [الشورى 23] إِلا أَنْ تَصِلُوا قَرَابَةَ مَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் வந்து, அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) அருளிய "{குல் லா அஸ்அலுகும் அலைஹி அஜ்ரன் இல்லல் மவத்தத்த ஃபில் குர்பா}" [அஷ்-ஷூரா: 23] (நபியே! நீர் கூறும்: இதற்காக நான் உங்களிடம் எந்தக் கூலியையும் கேட்கவில்லை, உறவினர்களுக்கிடையிலான அன்பைத் தவிர) என்ற வசனத்தின் கருத்தைப் பற்றிக் கேட்டார்.

(அப்போது அங்கிருந்த) ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள், "(இதன் பொருள்) முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களின் (நெருங்கிய) உறவினர்கள்" என்று கூறினார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "நீர் (பதிலளிக்க) அவசரப்பட்டு விட்டீர்! நிச்சயமாக, குறைஷியரின் எந்தவொரு கிளைக் கோத்திரத்திலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு இரத்த உறவுமுறை இல்லாமல் இருந்ததில்லை. எனவேதான், '{குல் லா அஸ்அலுகும் அலைஹி அஜ்ரன் இல்லல் மவத்தத்த ஃபில் குர்பா}' என்ற வசனம் அருளப்பட்டது. (அதாவது) 'எனக்கும் உங்களுக்குமிடையிலான அந்த உறவுமுறையை நீங்கள் பேணி நடக்க வேண்டும் (என்பதைத் தவிர வேறெந்தக் கூலியையும் இதற்காக நான் உங்களிடம் கேட்கவில்லை)' என்பதே இதன் கருத்தாகும்" என்று விளக்கமளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِامْرَأَةٍ مِنَ الْأَنْصَارِ سَمَّاهَا ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَسِيتُ اسْمَهَا مَا مَنَعَكِ أَنْ تَحُجِّي مَعَنَا الْعَامَ؟ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللهِ إِنَّمَا كَانَ لَنَا نَاضِحَانِ فَرَكِبَ أَبُو فُلانٍ وَابْنُهُ لِزَوْجِهَا وَابْنِهَا نَاضِحًا وَتَرَكَ نَاضِحًا نَنْضَحُ عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ فَإِذَا كَانَ رَمَضَانُ فَاعْتَمِرِي فِيهِ فَإِنَّ عُمْرَةً فِيهِ تَعْدِلُ حَجَّةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அன்சாரிப் பெண்மணி ஒருவரிடம் (அப்பெண்ணின் பெயரை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் குறிப்பிட்டார்கள்; ஆனால், நான் அதை மறந்துவிட்டேன்), "இந்த ஆண்டு எங்களுடன் ஹஜ் செய்வதற்கு உன்னைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அப்பெண்மணி, "அல்லாஹ்வின் நபியே! எங்களிடம் (விவசாயத்திற்குப் பயன்படும்) தண்ணீர் சுமக்கும் இரண்டு ஒட்டகங்கள் மட்டுமே இருந்தன. ஒன்றில் என் கணவரும், அவருடைய மகனும் ஏறிச் (ஹஜ்ஜுக்குச்) சென்றுவிட்டனர். (விவசாய நிலத்திற்குத்) தண்ணீர் பாய்ச்சுவதற்காக மற்றொரு ஒட்டகத்தை எங்களிடம் விட்டுச் சென்றுவிட்டனர்" என்று பதிலளித்தார்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "ரமலான் மாதம் வந்துவிட்டால், அதில் நீ உம்ரா செய். ஏனெனில், ரமலானில் செய்யப்படும் ஓர் உம்ரா, (என்னுடன் சேர்ந்து செய்யும்) ஒரு ஹஜ்ஜுக்கு நிகரானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ
யஹ்யா (இப்னு ஸயீத்) அவர்கள் சுஃப்யான் (அல்-தவ்ரீ) அவர்களிடமிருந்தும், அவர் மூஸா பின் அபீ ஆயிஷா அவர்களிடமிருந்தும், அவர் உபைதுல்லாஹ் பின் அப்தில்லாஹ் (பின் உத்பா) அவர்களிடமிருந்தும் (எங்களுக்கு) அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي مُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ يُحْشَرُ النَّاسُ عُرَاةً حُفَاةً غُرْلًا فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ الصَّلاةُ وَالسَّلامُ ثُمَّ قَرَأَ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ} [الأنبياء 104]
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மறுமை நாளில்) மக்கள் நிர்வாணமானவர்களாகவும், வெறும் காலுடையவர்களாகவும், விருத்தசேதனம் செய்யப்படாதவர்களாகவும் (அல்லாஹ்வின் முன்னிலையில்) ஒன்றுதிரட்டப்படுவார்கள். அவர்களில் முதன்முதலாக ஆடை அணிவிக்கப்படுபவர் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் ஆவார்கள்."

பின்னர் நபியவர்கள், "{கமா பதஃனா அவ்வல கல்கின் நுஈதுஹு} (முதல் படைப்பை நாம் எவ்வாறு தொடங்கினோமோ, அவ்வாறே அதனை மீண்டும் உருவாக்குவோம் - அல்-அன்பியா: 104)" என்ற (திருக்குர்ஆன்) வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحَرِّمَ مَا حَرَّمَ اللهُ وَرَسُولُهُ فَلْيُحَرِّمِ النَّبِيذَ
அபுல் ஹகம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் 'ஜர்' (பச்சை அல்லது மஞ்சள் நிறப் பூச்சு பூசப்பட்ட மண்பானை) எனும் பாத்திரத்தில் தயாரிக்கப்படும் 'நபீத்' (பேரீச்சம்பழம் அல்லது திராட்சையை நீரில் ஊறவைத்துத் தயாரிக்கப்படும் பானம்) குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஜர்' (மண்பானை) மற்றும் 'துப்பா' (உலர்ந்த சுரைக்குடுக்கை) ஆகியவற்றில் 'நபீத்' பானம் தயாரிப்பதைத் தடை செய்தார்கள். மேலும், 'அல்லாஹ்வும் அவனுடைய தூதரும் தடை செய்ததை (மதுவை), தமக்கும் தடை செய்யப்பட்டதாக ஆக்கிக்கொள்வது எவருக்கு மகிழ்ச்சி தருமோ, அவர் (இத்தகைய பாத்திரங்களில் தயாரிக்கப்படும்) 'நபீத்' பானத்தைத் தடை செய்து கொள்ளட்டும்' என்று கூறினார்கள்" என பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ فِطْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو الطُّفَيْلِ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ قَوْمَكَ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَدْ رَمَلَ بِالْبَيْتِ وَأَنَّهَا سُنَّةٌ قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا قُلْتُ كَيْفَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا؟ قَالَ قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالْبَيْتِ وَلَيْسَ بِسُنَّةٍ قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ وَالْمُشْرِكُونَ عَلَى جَبَلِ قُعَيْقِعَانَ فَبَلَغَهُ أَنَّهُمْ يَتَحَدَّثُونَ أَنَّ بِهِمْ هَزْلًا فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا لِيُرِيَهُمْ أَنَّ بِهِمْ قُوَّةً
அபுத்துஃபைல் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவைச் சுற்றி (தவாஃபின் போது) விரைந்து நடந்தார்கள் (ரமல் செய்தார்கள்) என்றும், அது (நிரந்தரமான) சுன்னத் என்றும் உங்கள் சமூகத்தார் (குறைஷியர்) கூறுகிறார்களே?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர்கள் உண்மையையும் கூறியுள்ளனர்; பொய்யையும் கூறியுள்ளனர்" என்றார்கள்.

நான், "அது எப்படி உண்மையையும் பொய்யையும் கூறியதாகும்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவைச் சுற்றி விரைந்து நடந்தார்கள் (என்பது உண்மை). ஆனால், அது (அனைத்து தவாஃபுகளுக்கும் உரிய நிரந்தரமான) சுன்னத் அல்ல. (உம்ரத்துல் களா-வின் போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் விரைந்து நடந்தபோது, இணைவைப்பவர்கள் 'குஐகிஆன்' மலையில் (அமர்ந்து வேடிக்கை பார்த்துக் கொண்டு) இருந்தார்கள். முஸ்லிம்கள் (மதீனாவின் காய்ச்சலால்) பலவீனமாக இருப்பதாக அவர்கள் பேசிக்கொள்ளும் செய்தி நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியது. எனவே, தங்களிடம் வலிமை இருப்பதை அவர்களுக்குக் காட்டுவதற்காக (முதல் மூன்று சுற்றுகளில் மட்டும்) விரைந்து நடக்கும்படி (ரமல் செய்யும்படி) நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்களுக்கு உத்தரவிட்டார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَوَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ يُحَدِّثُ بَعْدَ مَا كَبِرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ زَائِرَاتِ الْقُبُورِ وَالْمُتَّخِذِينَ عَلَيْهَا الْمَسَاجِدَ وَالسُّرُجَ
"கப்ருகளை (ஜியாரத் செய்யச்) சந்திக்கும் பெண்களையும், அவற்றின் (கப்ருகளின்) மீது பள்ளிவாசல்களை (வணக்கத்தலங்களை) அமைப்பவர்களையும், (அங்கே) விளக்குகளை ஏற்றுபவர்களையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள்" என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ مُعَتِّبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا حَسَنٍ مَوْلَى أَبِي نَوْفَلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ اسْتَفْتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فِي مَمْلُوكٍ تَحْتَهُ مَمْلُوكَةٌ فَطَلَّقَهَا تَطْلِيقَتَيْنِ ثُمَّ عَتَقَا هَلْ يَصْلُحُ لَهُ أَنْ يَخْطُبَهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَضَى بِذَلِكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ
ஓர் ஆண் அடிமையின் கீழ் (மனைவியாக) ஒரு பெண் அடிமை இருந்தாள். அவன் அவளுக்கு இரண்டு முறை 'தலாக்' (விவாகரத்து) கூறிவிட்டான். பின்னர், அவர்கள் இருவரும் (அடிமைத்தளையிலிருந்து) விடுதலை செய்யப்பட்டனர். (இப்போது) அவன் அவளை (மீண்டும்) மணம் முடிக்கப் பெண் கேட்கலாமா? என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் மார்க்கத் தீர்ப்பு கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "ஆம் (கேட்கலாம்); அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறுதான் தீர்ப்பளித்துள்ளார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي الَّذِي يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ يَتَصَدَّقُ بِدِينَارٍ أَوْ بِنِصْفِ دِينَارٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மாதவிடாய் நிலையில் உள்ள தன் மனைவியுடன் (தாம்பத்திய) உறவு கொள்பவர் குறித்து நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறும்போது, "அவர் ஒரு தீனார் அல்லது அரைத் தீனாரைத் தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று தெரிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ تَكَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالْإِمَامُ يَخْطُبُ فَهُوَ كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا وَالَّذِي يَقُولُ لَهُ أَنْصِتْ لَيْسَ لَهُ جُمُعَةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஜும்ஆ நாளில் இமாம் (குத்பா) உரை நிகழ்த்திக் கொண்டிருக்கும்போது எவர் பேசுகிறாரோ, அவர் (அறிவற்ற நிலையில்) புத்தகங்களைச் சுமந்து செல்லும் கழுதையைப் போன்றவர் ஆவார். மேலும், (பேசுபவரைப் பார்த்து) 'மௌனமாக இரு' என்று (வாய்மொழியாகக்) கூறுகின்றவருக்கும் ஜும்ஆ (வின் முழுமையான நற்பலன்) கிடையாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ غَضُّوا مِنَ الثُّلُثِ إِلَى الرُّبُعِ فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الثُّلُثُ كَثِيرٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
மக்கள் (தமது மரண சாசனத்தில் - வஸிய்யத்தில் - தானமாக வழங்கும் அளவை) மூன்றில் ஒரு பங்கிலிருந்து நான்கில் ஒரு பங்காகக் குறைத்துக் கொண்டால் (நன்றாக இருக்கும்)! ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மூன்றில் ஒரு பங்கு என்பதே (தானம் செய்வதற்கு) அதிகம்தான்" என்று கூறியுள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْعَلاءُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أُنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ عَشْرًا بِمَكَّةَ وَعَشْرًا بِالْمَدِينَةِ فَقَالَ مَنْ يَقُولُ ذَلِكَ؟ لَقَدْ أُنْزِلَ عَلَيْهِ بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا َخَمْسًا وَسِتِّينَ وَأَكْثَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் ஒருவர் வந்து, "நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு மக்காவில் பத்து (ஆண்டுகளும்), மதீனாவில் பத்து (ஆண்டுகளும் வஹீ - இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது" என்று கூறினார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அவ்வாறு கூறுவது யார்? நிச்சயமாக, அவர்களுக்கு மக்காவில் பதினைந்து (ஆண்டுகளும்), மதீனாவில் பத்து (ஆண்டுகளும் வஹீ) அருளப்பட்டது. (அவர்கள் மரணித்தபோது அவர்களின் வயது) அறுபத்து ஐந்து அல்லது அதற்கும் அதிகமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا؟ قَالُوا هَذَا يَوْمٌ حَرَامٌ قَالَ أَيُّ بَلَدٍ هَذَا قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا؟ قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ إِنَّ أَمْوَالَكُمْ وَدِمَاءَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا ثُمَّ أَعَادَهَا مِرَارًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ اللهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ مِرَارًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللهِ إِنَّهَا لَوَصِيَّةٌ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَالَ أَلا فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் (ஹஜ்ஜத்துல் விதா) போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "மக்களே! இது எந்த நாள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு மக்கள், "இது புனிதமான நாள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், "இது எந்த ஊர்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இது புனிதமான ஊர்" என்றார்கள்.
அவர்கள், "இது எந்த மாதம்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இது புனிதமான மாதம்" என்றார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களது இந்த மாதத்தில், உங்களது இந்த ஊரில் இன்றைய தினம் எவ்வாறு புனிதமானதோ, அவ்வாறே உங்கள் செல்வங்களும், உங்கள் உயிர்களும், உங்கள் மானமும் உங்களுக்குப் புனிதமானவையாகும் (அவற்றைச் சீரழிப்பது உங்களுக்குத் தடுக்கப்பட்டுள்ளது)" என்று கூறினார்கள். பிறகு இதை அவர்கள் பலமுறை திரும்பக் கூறினார்கள்.

பின்னர், தங்களது தலையை வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, "யா அல்லாஹ்! நான் (உனது செய்தியை) எத்திவைத்து விட்டேனா?" என்று பலமுறை கேட்டார்கள்.

(இதை அறிவிக்கும்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நிச்சயமாக இது நபி (ஸல்) அவர்கள், மாண்பும் மகிமையும் மிக்க தம் இறைவனிடம் (சமர்ப்பித்த) ஒரு பொறுப்புரையாகும்."

பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள், "அறிந்துகொள்ளுங்கள்! (இங்கு) வந்திருப்பவர் வராதவருக்கு (இச்செய்தியை) எத்திவைத்து விடட்டும்! எனக்குப் பிறகு உங்களில் ஒருவர் மற்றவரின் கழுத்தை வெட்டி (கொலை செய்து), காஃபிர்களாக (நிராகரிப்பவர்களாக) மாறிவிடாதீர்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مُسْلِمٍ الطَّحَّانُ الصَّغِيرُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ يَرْفَعُ الْحَدِيثَ فِيمَا أُرَى إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ تَرَكَ الْحَيَّاتِ مَخَافَةَ طَلَبِهِنَّ فَلَيْسَ مِنَّا مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"பாம்புகள் (பழிவாங்கும் நோக்கில் தம்மைத்) தேடி வரும் என்று பயந்து அவற்றை (கொல்லாமல்) விட்டுவிடுபவர் நம்மைச் சார்ந்தவர் அல்லர். அவற்றுடன் நாம் போர் தொடுத்ததிலிருந்து (அதாவது ஆதி மனிதர் ஆதம் (அலை) அவர்கள் காலத்திலிருந்தே) அவற்றுடன் நாம் ஒருபோதும் சமாதானம் செய்துகொள்ளவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ {آمَنَّا بِاللهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ} [البقرة 136] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ {آمَنَّا بِاللهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} [آل عمران 52]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் (சுன்னத்) தொழுகையின் முதல் ரக்அத்தில் {ஆமன்னா பில்லாஹி வமா உன்ஸில இலைனா வமா உன்ஸில இலா இப்ராஹீம...} (நாங்கள் அல்லாஹ்வையும், எங்களுக்கு அருளப்பட்டதையும், இப்ராஹீமுக்கு அருளப்பட்டதையும் நம்பினோம் - அல்பகரா 2:136) எனும் வசனத்தை அதன் இறுதி வரையிலும், இரண்டாவது ரக்அத்தில் {ஆமன்னா பில்லாஹி வஷ்ஹத் பிஅன்னா முஸ்லிமூன்} (நாங்கள் அல்லாஹ்வை நம்பினோம்; மேலும், நிச்சயமாக நாங்கள் முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீரே சாட்சியாக இருப்பீராக - ஆலு இம்ரான் 3:52) எனும் வசனத்தையும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ كِنَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ مُتَخَشِّعًا مُتَضَرِّعًا مُتَوَاضِعًا مُتَبَذِّلًا مُتَرَسِّلًا فَصَلَّى بِالنَّاسِ رَكْعَتَيْنِ كَمَا يُصَلِّي فِي الْعِيدِ لَمْ يَخْطُبْ كَخُطْبَتِكُمْ هَذِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மழை வேண்டிப் பிரார்த்திப்பதற்காகப்) புறப்பட்டபோது, உள்ளச்சம் கொண்டவர்களாகவும், (அல்லாஹ்விடம்) கெஞ்சிப் பிரார்த்திப்பவர்களாகவும், பணிவுடையவர்களாகவும், சாதாரண (ஆடம்பரமற்ற) ஆடை அணிந்தவர்களாகவும், நிதானமானவர்களாகவும் சென்றார்கள். பெருநாள் தொழுகையைப் போன்றே மக்களுக்கு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவித்தார்கள். (ஆனால்) உங்களது இந்த (நீண்ட) உரையைப் போன்று அவர்கள் உரை நிகழ்த்தவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا خَرَجَ النَّبِيُّ ﷺ مِنْ مَكَّةَ خَرَجَ عَلِيٌّ بِابْنَةِ حَمْزَةَ فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَجَعْفَرٌ وَزَيْدٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ عَلِيٌّ ابْنَةُ عَمِّي وَأَنَا أَخْرَجْتُهَا وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا عِنْدِي وَقَالَ زَيْدٌ ابْنَةُ أَخِي وَكَانَ زَيْدٌ مُؤَاخِيًا لِحَمْزَةَ آخَى بَيْنَهُمَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِزَيْدٍ أَنْتَ مَوْلايَ وَمَوْلاهَا وَقَالَ لِعَلِيٍّ أَنْتَ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَالَ لِجَعْفَرٍ أَشْبَهْتَ خَلْقِي وَخُلُقِي وَهِيَ إِلَى خَالَتِهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (உம்ரத்துல் களா முடிந்து) மக்காவிலிருந்து வெளியேறியபோது, அலி (ரலி) அவர்கள் ஹம்ஸா (ரலி) அவர்களின் மகளைத் (உமாமாவைத்) தம்முடன் அழைத்து வந்தார்கள். அச்சிறுமியைப் (பராமரிப்பது) தொடர்பாக அலி (ரலி), ஜஅஃபர் (ரலி), ஸைத் (ரலி) ஆகியோருக்கிடையே (உரிமைப்) பிரச்சினை ஏற்பட்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தங்களின் வழக்கைக் கொண்டு வந்தனர்.

அலி (ரலி) அவர்கள், "இவள் என் சிறிய தந்தையின் மகள்; நானே இவளை (மக்காவிலிருந்து) அழைத்து வந்தேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஜஅஃபர் (ரலி) அவர்கள், "இவள் என் சிறிய தந்தையின் மகள்; இவளுடைய தாயின் சகோதரி (சித்தி - அஸ்மா பின்த் உமைஸ்) என்னிடம் (என் மனைவியாக) இருக்கிறாள்" என்று கூறினார்கள்.

ஸைத் (ரலி) அவர்கள், "இவள் என் சகோதரரின் மகள்" என்று கூறினார்கள். ஸைத் (ரலி) அவர்கள் ஹம்ஸா (ரலி) அவர்களுக்குச் சகோதரராக இருந்தார்கள். (ஏனெனில்) அவ்விருவரையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிற்கு ஹிஜ்ரத் செய்த ஆரம்ப காலத்தில்) மார்க்கச் சகோதரர்களாக ஆக்கியிருந்தார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸைத் (ரலி) அவர்களிடம், "நீர் எனக்கும் அவளுக்கும் மவ்லா (ஆதரவாளர்) ஆவீர்" என்று கூறினார்கள்.

அலி (ரலி) அவர்களிடம், "நீர் என் சகோதரரும், என் தோழரும் ஆவீர்" என்று கூறினார்கள்.

ஜஅஃபர் (ரலி) அவர்களிடம், "நீர் என் தோற்றத்திலும் குணத்திலும் என்னை ஒத்திருக்கிறீர்" என்று கூறினார்கள்.

(இறுதியாக,) "அச்சிறுமி அவளுடைய தாயின் சகோதரியிடமே (சித்தியிடமே) ஒப்படைக்கப்பட வேண்டும் (ஏனெனில் சித்தி தாய்க்கு நிகரானவர்)" என்று தீர்ப்பளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ بَيْعِ الْخَمْرِ فَقَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ صَدِيقٌ مِنْ ثَقِيفٍ أَوْ مِنْ دَوْسٍ فَلَقِيَهُ بِمَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ بِرَاوِيَةِ خَمْرٍ يُهْدِيهَا إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا أَبَا فُلانٍ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ اللهَ حَرَّمَهَا؟ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ عَلَى غُلامِهِ فَقَالَ اذْهَبْ فَبِعْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا أَبَافُلانٍ بِمَاذَا أَمَرْتَهُ؟ قَالَ أَمَرْتُهُ أَنْ يَبِيعَهَا قَالَ إِنَّ الَّذِي حَرَّمَ شُرْبَهَا حَرَّمَ بَيْعَهَا فَأَمَرَ بِهَا فَأُفْرِغَتْ فِي الْبَطْحَاءِ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் வஅலா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் மதுபானம் விற்பது குறித்துக் கேட்டேன். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தகீஃப் அல்லது தவ்ஸ் (குலத்தைச்) சேர்ந்த ஒரு நண்பர் இருந்தார். (மக்கா) வெற்றியின் ஆண்டில், அவர் ஒரு தோல் பை (நிறைய) மதுபானத்தை நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்குவதற்காகக் கொண்டு வந்து (மக்காவில்) அவர்களைச் சந்தித்தார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அபூ ஃபுலானே! அல்லாஹ் இதனை ஹராமாக்கிவிட்டான் (தடை செய்துவிட்டான்) என்பதை நீர் அறியமாட்டீரா?" என்று கேட்டார்கள்.

உடனே அந்த மனிதர் தன் பணியாளரை நோக்கி, "நீ சென்று இதனை விற்று விடு!" என்று (இரகசியமாகக்) கூறினார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அபூ ஃபுலானே! அவனுக்கு என்ன கட்டளையிட்டீர்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர், "இதனை விற்றுவிடுமாறு அவனுக்குக் கட்டளையிட்டேன்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக எவன் அதனைப் பருகுவதை ஹராமாக்கினானோ, அவனே அதனை விற்பதையும் ஹராமாக்கியுள்ளான்" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட) அவர் (அதை ஊற்றிவிடுமாறு) கட்டளையிட்டார்; அந்த மதுபானம் பத்ஹா (எனும் பள்ளத்தாக்குப்) பகுதியில் ஊற்றப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَعْرِضُ الْكِتَابَ عَلَى جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي كُلِّ رَمَضَانَ فَإِذَا أَصْبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ اللَّيْلَةِ الَّتِي يَعْرِضُ فِيهَا مَا يَعْرِضُ أَصْبَحَ وَهُوَ أَجْوَدُ مِنَ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ لَا يُسْأَلُ عَنْ شَيْءٍ إِلا أَعْطَاهُ فَلَمَّا كَانَ فِي الشَّهْرِ الَّذِي هَلَكَ بَعْدَهُ عَرَضَ عَلَيْهِ عَرْضَتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒவ்வொரு ரமழானிலும் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம் (குர்ஆன் எனும்) வேதத்தை ஓதிக்காட்டுவார்கள். எந்த இரவில் அவர்கள் (குர்ஆனை) ஓதிக்காட்டுகிறார்களோ, அதற்கு அடுத்த நாள் காலையில், (தொடர்ந்து நன்மைகளைச் சுமந்து) வீசும் காற்றை விட அதிகமாக வாரி வழங்கும் கொடையாளியாக அவர்கள் இருப்பார்கள். அவர்களிடம் எது கேட்கப்பட்டாலும், அதை அவர்கள் கொடுக்காமல் இருந்ததில்லை. அவர்கள் மரணிப்பதற்கு (முன்னதாக) இருந்த அந்த (ரமழான்) மாதத்தில், (ஜிப்ரீல் அலை அவர்களிடம்) இரண்டு முறை (குர்ஆனை) ஓதிக்காட்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِجِبْرِيلَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا قَالَ فَنَزَلَتْ {وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلا بِأَمْرِ رَبِّكَ} [مريم 64] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம், "நீங்கள் (வழக்கமாக) எங்களைச் சந்திப்பதை விட இன்னும் அதிகமாக எங்களைச் சந்திக்க உங்களுக்குத் தடையாக இருப்பது எது?" என்று கேட்டார்கள். அப்போது, "(வானவர்களாகிய) நாம் உமது இறைவனின் கட்டளையாலன்றி இறங்கமாட்டோம்" (என்று தொடங்கும் மர்யம் 19:64-ஆவது) வசனம் அந்த வசனத்தின் இறுதிவரை அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ حَضَرْنَا مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ جَنَازَةَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ ﷺ بِسَرِفَ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هَذِهِ مَيْمُونَةُ إِذَا رَفَعْتُمْ نَعْشَهَا فَلا تُزَعْزِعُوهَا وَلا تُزَلْزِلُوهَا فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ عِنْدَهُ تِسْعُ نِسْوَةٍ وَكَانَ يَقْسِمُ لِثَمَانٍ وَوَاحِدَةٌ لَمْ يَكُنْ لِيَقْسِمَ لَهَا قَالَ عَطَاءٌ الَّتِي لَمْ يَكُنْ يَقْسِمُ لَهَا صَفِيَّةُ
அதாஉ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

'ஸரிஃப்' எனும் இடத்தில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவி மைமூனா (ரலி) அவர்களின் ஜனாஸாவில் (ஈமச்சடங்கில்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுடன் நாங்கள் கலந்துகொண்டோம். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"இவர்கள் (நபியவர்களின் மனைவியான) மைமூனா ஆவார்கள். இவர்களது ஜனாஸாவை (பாடையை) நீங்கள் தூக்கும்போது அதைக் குலுக்கவோ, உலுக்கவோ வேண்டாம். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஒன்பது மனைவியர் இருந்தனர். அவர்களில் எட்டுப் பேருக்குத் தங்களது (தங்கும்) நாள்களை அவர்கள் பங்கிட்டிருந்தார்கள். ஒருவருக்கு மட்டும் (அவர் தனது முறையை விட்டுக் கொடுத்ததால்) அவ்வாறு பங்கிடவில்லை."

அதாஉ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "(நபியவர்கள்) எவருக்கு நாள்களைப் பங்கிடவில்லையோ அவர் ஸஃபிய்யா (ரலி) ஆவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ عَنْ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ أَكْثَرُ مَا يُصَلِّي رَسُولُ اللهِ ﷺ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ {آمَنَّا بِاللهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ} [البقرة 136] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ وَالْأُخْرَى {آمَنَّا بِاللهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} [آل عمران 52]
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஃபஜ்ரு (தொழுகை)க்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்துகளில் (சுன்னத் தொழுகையில்) பெரும்பாலும் (முதல் ரக்அத்தில்), "ஆமன்னா பில்லாஹி வமா உன்ஸில இலைனா வமா உன்ஸில இலா இப்ராஹீம வஇஸ்மாயீல..." (நாங்கள் அல்லாஹ்வையும், எங்களுக்கு அருளப்பட்டதையும், இப்ராஹீம் மற்றும் இஸ்மாயீலுக்கு அருளப்பட்டதையும் விசுவாசித்தோம்...) [அல்குர்ஆன் 2:136] என்ற வசனத்தை அதன் இறுதி வரையிலும், மற்றொன்றில் (இரண்டாவது ரக்அத்தில்), "ஆமன்னா பில்லாஹி வஷ்ஹத் பிஅன்னா முஸ்லிமூன்" (நாங்கள் அல்லாஹ்வை விசுவாசித்தோம்; நிச்சயமாக நாங்கள் முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீயே சாட்சியாக இரு) [அல்குர்ஆன் 3:52] எனும் வசனத்தையும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ صَوْمِ رَجَبٍ كَيْفَ تَرَى فِيهِ ؟ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்களிடம் ரஜப் மாத நோன்பு குறித்து, "அதைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கருதுகிறீர்கள்?" என்று (உஸ்மான் பின் ஹக்கீம் ஆகிய நான்) கேட்டபோது, அவர்கள் கூறினார்கள்:

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (எனக்கு) அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'இனி நோன்பை விடவே மாட்டார்கள்' என்று நாங்கள் கூறுமளவுக்கு (தொடர்ந்து) நோன்பு நோற்பார்கள். மேலும், 'இனி நோன்பு நோற்கவே மாட்டார்கள்' என்று நாங்கள் கூறுமளவுக்கு (தொடர்ந்து) நோன்பை விட்டுவிடுவார்கள் (அதாவது ரஜப் மாதத்திற்கென்று பிரத்யேகமாக எந்தக் கட்டாயமும் இல்லை, அதே சமயம் அம்மாதத்தில் நோன்பு நோற்பது தடுக்கப்படவும் இல்லை)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَيْرُ أَكْحَالِكُمُ الْإِثْمِدُ يَجْلُو الْبَصَرَ وَيُنْبِتُ الشَّعَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களது கண் மை (சுர்மா) வகைகளில் சிறந்தது 'இஸ்மித்' (எனும் கல் வகை மை) ஆகும். அது பார்வையைத் தெளிவாக்குகிறது; மேலும், (கண் இமை) முடிகளை வளரச் செய்கிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ لَقِيَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ تَزَوَّجْتَ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ تَزَوَّجْ ثُمَّ لَقِيَنِي بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ تَزَوَّجْتَ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ تَزَوَّجْ فَإِنَّ خَيْرَ هَذِهِ الْأُمَّةِ كَانَ أَكْثَرَهَا نِسَاءً
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் என்னைச் சந்தித்து, "நீங்கள் திருமணம் செய்து கொண்டீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "இல்லை" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "திருமணம் செய்து கொள்ளுங்கள்" என்றார்கள். அதன் பிறகு மீண்டும் என்னைச் சந்தித்தபோதும், "நீங்கள் திருமணம் செய்து கொண்டீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "இல்லை" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "திருமணம் செய்து கொள்ளுங்கள்; ஏனெனில், இச்சமுதாயத்தில் மிகவும் சிறந்தவர் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள்) அதிக மனைவியரைக் கொண்டவராகவே இருந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا أَرْسَلْتَ الْكَلْبَ فَأَكَلَ مِنَ الصَّيْدِ فَلا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ وَإِذَا أَرْسَلْتَهُ فَقَتَلَ وَلَمْ يَأْكُلْ فَكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى صَاحِبِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் (வேட்டைக்காகப் பழக்கப்பட்ட) நாயை அனுப்பும்போது, அது (வேட்டையாடப்பட்ட) பிராணியிலிருந்து (எதையேனும்) தின்றுவிட்டால், (அதை) நீங்கள் உண்ண வேண்டாம். ஏனெனில், அது தனக்காகவே அதனைப் பிடித்து வைத்துள்ளது. நீங்கள் அதனை அனுப்பிய பின், அது (வேட்டைப் பிராணியைக்) கொன்று, (அதிலிருந்து) எதையும் தின்னாமல் இருந்தால், நீங்கள் அதனை உண்ணுங்கள். ஏனெனில், அது தன் எஜமானனுக்காகவே அதனைப் பிடித்து வைத்துள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي جَنَابٍ الْكَلْبِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ ثَلاثٌ هُنَّ عَلَيَّ فَرَائِضُ وَهُنَّ لَكُمْ تَطَوُّعٌ الْوَتْرُ وَالنَّحْرُ وَصَلاةُ الضُّحَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "மூன்று காரியங்கள் என் மீது கடமையாக்கப்பட்டவையாகும்; ஆனால், அவை உங்களுக்கு உபரியான (சுன்னத்தான)வைகளாகும். (அவை:) வித்ரு தொழுகை, குர்பானி கொடுத்தல் மற்றும் லுஹா தொழுகை ஆகியவையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَفَاضَ مِنْ مُزْدَلِفَةَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பாகவே முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து (மினாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فِي تَاسِعَةٍ تَبْقَى أَوْ خَامِسَةٍ تَبْقَى أَوْ سَابِعَةٍ تَبْقَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அதை (லைலத்துல் கத்ர் இரவை ரமலானின்) கடைசிப் பத்து நாட்களில் தேடுங்கள். ஒன்பது (இரவுகள்) மீதமிருக்கையிலோ (அதாவது 21-வது இரவிலோ), அல்லது ஐந்து (இரவுகள்) மீதமிருக்கையிலோ (அதாவது 25-வது இரவிலோ), அல்லது ஏழு (இரவுகள்) மீதமிருக்கையிலோ (அதாவது 23-வது இரவிலோ) அதைத் தேடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا قَاتَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَوْمًا حَتَّى يَدْعُوَهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எந்தவொரு சமுதாயத்தாரையும் (இஸ்லாத்தின் பக்கம்) அழைக்கும் வரை அவர்களுடன் போர் புரிந்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَأْمُرُ بَنَاتَهُ وَنِسَاءَهُ أَنْ يَخْرُجْنَ فِي الْعِيدَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் புதல்வியரையும், தம் மனைவியரையும் இரண்டு பெருநாட்களிலும் (தொழும் திடலுக்குப்) புறப்பட்டுச் செல்லுமாறு கட்டளையிடுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي إِسْحَاقَعَنِ الْأَرْقَمِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا مَرِضَ النَّبِيُّ ﷺ أَمَرَ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ثُمَّ وَجَدَ خِفَّةً فَخَرَجَ فَلَمَّا أَحَسَّ بِهِ أَبُو بَكْرٍ أَرَادَ أَنْ يَنْكُصَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَاسْتَفْتَحَ مِنَ الآيَةِ الَّتِي انْتَهَى إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தமது இறுதி நாட்களில்) நோயுற்றிருந்தபோது, மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். பின்னர், (தமது உடலில்) சிறிது தெம்பை (உடல்நலம் தேறியதாக) உணர்ந்தபோது (பள்ளிவாசலுக்குப்) புறப்பட்டு வந்தார்கள். நபியவர்களின் வருகையை உணர்ந்த அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள் (இமாம் பதவியிலிருந்து) பின்வாங்க முற்பட்டார்கள். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (அங்கேயே நிற்குமாறு) அவர்களுக்குச் சைகை செய்தார்கள். பின்னர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களின் இடதுபுறத்தில் அமர்ந்தார்கள். மேலும், அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள் எந்த வசனத்தை ஓதி நிறுத்தியிருந்தார்களோ, அதிலிருந்து நபியவர்கள் (தொடர்ந்து) ஓதத் துவங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَمَى الْجَمْرَةَ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ رَاكِبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் நஹ்ருடைய (பலியிடும்) நாளில் (மினாவில் உள்ள) 'ஜம்ரத்துல் அகபா' எனும் ஜம்ராவில் வாகனத்தில் அமர்ந்தவாறு (கல்லெறியும் கடமையை நிறைவேற்றிக்) கல்லெறிந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَا تَعِبْ عَلَى مَنْ صَامَ فِي السَّفَرِ وَلا عَلَى مَنْ أَفْطَرَ قَدْ صَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي السَّفَرِ وَأَفْطَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

பயணத்தில் நோன்பு நோற்பவரையோ அல்லது (பயணச் சலுகையைப் பயன்படுத்தி) நோன்பை விடுபவரையோ நீங்கள் குறை கூறாதீர்கள். (ஏனெனில்,) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பயணத்தின்போது நோன்பு நோற்றும் இருக்கிறார்கள்; (சில நேரங்களில்) நோன்பை விட்டும் இருக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ أَوْ غَيْرِهِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَرْسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى أَهْلِ قَرْيَةٍ عَلَى رَأْسِ أَرْبَعَةِ فَرَاسِخَ أَوْ قَالَ فَرْسَخَيْنِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَأَمَرَ مَنْ أكَلَ أَنْ لَا يَأْكُلَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَمَنْ لَمْ يَأْكُلْ أَنْ يُتِمَّ صَوْمَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஆஷூரா நாளில், நான்கு ஃபர்ஸக் (சுமார் 22 கி.மீ) அல்லது இரண்டு ஃபர்ஸக் (சுமார் 11 கி.மீ - என அறிவிப்பாளர் சந்தேகத்துடன் கூறுகிறார்) தொலைவில் இருந்த ஒரு கிராமத்து மக்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (செய்தி) ஆளனுப்பி, "எவரேனும் (ஏற்கனவே) சாப்பிட்டிருந்தால் அவர் அன்றைய நாளின் எஞ்சிய பகுதியில் (உண்ணாமல் தடுத்துக் கொள்ளட்டும்); எவர் (இதுவரை) உண்ணாமல் இருக்கிறாரோ அவர் தமது நோன்பை முழுமையாக்கிக் கொள்ளட்டும்" என்று கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا جَاءَ مُسْلِمًا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثُمَّ جَاءَتِ امْرَأَتُهُ مُسْلِمَةً بَعْدَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهَا أَسْلَمَتْ مَعِي فَرَدَّهَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் ஒரு மனிதர் (மக்காவிலிருந்து ஹிஜ்ரத் செய்து) இஸ்லாத்தை ஏற்று வந்தார். பின்னர் அவருக்குப் பின் அவருடைய மனைவியும் இஸ்லாத்தை ஏற்று (மதீனாவுக்கு) வந்தார். அப்போது அந்த மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிச்சயமாக இவளும் என்னுடனேயே (ஒரே காலப்பகுதியில்) இஸ்லாத்தை ஏற்றிருந்தாள்" என்று கூறினார். எனவே, நபி (ஸல்) அவர்கள் அந்தப் பெண்ணை (மீண்டும் ஒரு புதிய திருமண ஒப்பந்தம் இன்றி) அவருக்கே திருப்பி ஒப்படைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي جَهْضَمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ بِإِسْبَاغِ الْوُضُوءِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
உளூவை (உறுப்புகள் நனையும்படி) முழுமையாகச் செய்யும்படி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عَلَى بِسَاطٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு விரிப்பின் (தரை விரிப்பின்) மீது தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَشَهِدْتَ الْعِيدَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَ نَعَمْ وَلَوْلا مَكَانِي مِنْهُ مَا شَهِدْتُهُ لِصِغَرِي قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَصَلَّى عِنْدَ دَارِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَطَبَ لَمْ يَذْكُرْ أَذَانًا وَلَا إِقَامَةً
அப்துர்ரஹ்மான் பின் ஆபிஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நீங்கள் பெருநாள் (தொழுகையில்) கலந்துகொண்டதுண்டா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம். நான் சிறுவனாக இருந்ததால், (நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு நான் நெருங்கிய உறவினராக இருந்த) அந்த அந்தஸ்து மட்டும் இல்லாவிட்டால் நான் அதில் கலந்துகொண்டிருக்க முடியாது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழும் இடத்திற்குப்) புறப்பட்டுச் சென்று, கஸீர் பின் அஸ்ஸல்த் என்பவரின் இல்லத்திற்கு அருகே (அமைந்திருந்த திடலில்) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார்கள்."

(அப்போது) பாங்கோ, இகாமத்தோ சொல்லப்பட்டதாக அவர்கள் குறிப்பிடவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ بْنِ صُخَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلاةَ الْخَوْفِ بِذِي قَرَدٍ أَرْضٍ مِنْ أَرْضِ بَنِي سُلَيْمٍ فَصَفَّ النَّاسُ خَلْفَهُ صَفَّيْنِ صَفٌّ مُوَازِي الْعَدُوِّ وَصَفٌّ خَلْفَهُ فَصَلَّى بِالصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ رَكْعَةً ثُمَّ نَكَصَ هَؤُلاءِ إِلَى مَصَافِّ هَؤُلاءِ وَهَؤُلاءِ إِلَى مَصَافِّ هَؤُلاءِ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً أُخْرَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ சுலைம் குலத்தாருக்குச் சொந்தமான நிலங்களில் ஒன்றான 'தீ கரத்' எனும் இடத்தில் அச்சநிலைத் தொழுகையை (ஸலாத்துல் கவ்ஃப்) தொழுவித்தார்கள். மக்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் இரண்டு வரிசைகளாக அணிவகுத்து நின்றனர். ஒரு வரிசையினர் எதிரிகளுக்கு நேராகவும் (பாதுகாப்பிற்காகவும்), மற்றொரு வரிசையினர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னாலும் (தொழுவதற்காகவும்) நின்றனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் தமக்கு அடுத்துப் பின்னால் இருந்த வரிசையினருக்கு ஒரு ரக்அத் தொழுவித்தார்கள். பின்னர், இவர்கள் (பின்னோக்கிச் சென்று) அவர்களின் இடத்திற்கும், அவர்கள் (முன்னோக்கி வந்து) இவர்களின் இடத்திற்கும் (தங்கள் நிலைகளை) மாற்றிக் கொண்டனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களுக்கு (அந்த இரண்டாவது குழுவினருக்கு) மற்றொரு ரக்அத் தொழுவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ طَاوُسًا عَنِ السُّبْحَةِ فِي السَّفَرِ قَالَ وَالْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ يَنَّاقٍ جَالِسٌ فَقَالَ الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ وَطَاوُسٌ يَسْمَعُ حَدَّثَنَا طَاوُسٌعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَرَضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلاةَ الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَكَمَا تُصَلِّي فِي الْحَضَرِ قَبْلَهَا وَبَعْدَهَا فَصَلِّ فِي السَّفَرِ قَبْلَهَا وَبَعْدَهَا قَالَ وَكِيعٌ مَرَّةً وَصَلِّهَا فِي السَّفَرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உள்ளூரிலும் (ஹளர்) பயணத்திலும் (ஸஃபர்) தொழுகைகளைக் கடமையாக்கினார்கள். எனவே, நீங்கள் உள்ளூரில் இருக்கும்போது (அக்கடமையான) தொழுகைக்கு முன்பும் பின்பும் (சுன்னத்தான தொழுகைகளைத்) தொழுவதைப் போலவே, பயணத்தில் இருக்கும்போதும் அதற்கு முன்பும் பின்பும் (சுன்னத்தான தொழுகைகளைத்) தொழுதுகொள்ளுங்கள்.

(அறிவிப்பாளர் வகீஉ அவர்கள் மற்றொரு முறை இதனைக் குறிப்பிடுகையில், "பயணத்திலும் அதனைத் தொழுவீர்களாக!" என்று கூறினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُمِرْتُ بِرَكْعَتَيِ الضُّحَى وَبِالْوَتْرِ وَلَمْ يُكْتَبْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(முற்பகலில் தொழப்படும்) ளுஹாவுடைய இரண்டு ரக்அத்துகளையும், வித்ரு தொழுகையையும் (நிறைவேற்றுமாறு) எனக்குக் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளது; ஆனால், அவை (என் மீது) கடமையாக்கப்படவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا قَرَأَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى قَالَ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், 'சப்பிஹிஸ்ம ரப்பிகல் அஃலா' (உமது மிக உயர்ந்த இறைவனின் திருநாமத்தைப் போற்றித் துதிப்பீராக - அல்குர்ஆன் 87:1) என்று ஓதினால், (அதற்குப் பதிலாக) 'ஸுப்ஹான ரப்பியல் அஃலா' (மிக உயர்ந்தவனான என் இறைவன் தூய்மையானவன்) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا مَرَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِوَادِي عُسْفَانَ حِينَ حَجَّ قَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَيُّ وَادٍ هَذَا؟ قَالَ وَادِي عُسْفَانَ قَالَ لَقَدْ مَرَّ بِهِ هُودٌ وَصَالِحٌ عَلَى بَكَرَاتٍ حُمْرٍ خُطُمُهَا اللِّيفُ أُزُرُهُمْ الْعَبَاءُ وَأَرْدِيَتُهُمْ النِّمَارُ يُلَبُّونَ يَحُجُّونَ الْبَيْتَ الْعَتِيقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காகச் சென்றபோது 'உஸ்ஃபான்' (மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடைப்பட்ட ஒரு பகுதி) பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்கள், "அபூபக்கரே! இது எந்தப் பள்ளத்தாக்கு?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள், "இது 'உஸ்ஃபான்' பள்ளத்தாக்கு" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக ஹூத் (அலை) மற்றும் ஸாலிஹ் (அலை) ஆகிய (இரு இறைத்தூதர்களும்) பேரீச்ச நாராலான கடிவாளங்கள் பூட்டப்பட்ட, சிவப்பு நிற இளம் (பெண்) ஒட்டகங்களின் மீது ஏறி இப்பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து சென்றுள்ளனர். அவர்கள் (கம்பளித் துணியாலான) போர்வைகளைக் கீழாடையாகவும், வரிவரியான (சிறுத்தை தோல் போன்ற தோற்றமுடைய) கம்பளி ஆடைகளை மேலாடையாகவும் அணிந்திருந்தனர். அவர்கள் (லப்பைக்கல்லாஹும்ம என) தல்பியா முழங்கியவாறு, பழமையான ஆலயத்திற்கு (கஅபாவிற்கு) ஹஜ் செய்வதற்காகச் சென்றார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يُنْبَذُ لَهُ لَيْلَةَ الْخَمِيسِ فَيَشْرَبُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَيَوْمَ الْجُمُعَةِ قَالَ وَأُرَاهُ قَالَ وَيَوْمَ السَّبْتِ فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْعَصْرِ فَإِنْ بَقِيَ مِنْهُ شَيْءٌ سَقَاهُ الْخَدَمَ أَوْ أَمَرَ بِهِ فَأُهْرِيقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களுக்காக வியாழக்கிழமை இரவில் 'நபீத்' (பேரீச்சம்பழம் அல்லது உலர்திராட்சை ஊறவைத்த நீர்) தயாரிக்கப்படும். அதனை அவர்கள் வியாழக்கிழமையிலும், வெள்ளிக்கிழமையிலும் அருந்துவார்கள். "சனிக்கிழமையன்றும் (அருந்துவார்கள்) என அவர் கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்" என்று (அறிவிப்பாளர் யஹ்யா பின் உபைது) குறிப்பிடுகிறார். (சனிக்கிழமை) அஸர் நேரம் வந்ததும், அதில் ஏதேனும் மீதமிருந்தால் அதனைப் பணியாளர்களுக்குக் குடிக்கக் கொடுத்துவிடுவார்கள்; அல்லது (அது புளித்துப்போயிருக்கலாம் என்ற அச்சத்தில்) அதனை ஊற்றிவிடுமாறு உத்தரவிடுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"எவர் குர்ஆனைப் பற்றி (அதன் விளக்கவுரையில்) எவ்வித அறிவுமின்றிப் பேசுகிறாரோ, அவர் நரகத்தில் தனது இருப்பிடத்தை அமைத்துக் கொள்ளட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللهُ} [البقرة 284] قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا فَأَلْقَى اللهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ} [البقرة 285286]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"{இன் துப்து மா ஃபீ அன்ஃபுஸிகும் அவ் துஃக்ஃபூஹு யுஹாஸிப்கும் பிஹில்லாஹ்} (உங்கள் உள்ளங்களில் இருப்பதை நீங்கள் வெளிப்படுத்தினாலும் அல்லது அதனை நீங்கள் மறைத்து வைத்தாலும் அதைப் பற்றி அல்லாஹ் உங்களிடம் கணக்குக் கேட்பான்) [அல்-பகரா: 284]" என்ற வசனம் அருளப்பட்டபோது, (அதன் தீவிரத்தன்மை காரணமாக) ஸஹாபாக்களின் உள்ளங்களில் முன்னெப்போதும் வேறு எதனாலும் ஏற்படாத ஒரு (கவலையும் அச்சமும்) ஏற்பட்டது.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் '{ஸமிஃனா, வஅதஃனா, வஸல்லம்னா}' (நாங்கள் செவியுற்றோம், கீழ்ப்படிந்தோம், மேலும் அல்லாஹ்வின் கட்டளைகளுக்கு முழுமையாகப் பணிந்தோம்) என்று கூறுங்கள்" எனக் கூறினார்கள். (அவ்வாறே அவர்கள் கூறியபோது) அல்லாஹ் அவர்களது உள்ளங்களில் ஈமானை (உறுதியான நம்பிக்கையை) போட்டான். பின்னர் மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ் பின்வரும் வசனங்களை அருளினான்:

"{ஆமனர் ரஸூலு பிமா உன்ஸில இலைஹி மிர் ரப்பிஹி வல்முஃமினூன், குல்லுன் ஆமன பில்லாஹி வமலாஇகதிஹி வகுதுபிஹி வறுஸுலிஹி, லா நுஃபர்ரிகு பைன அஹதிம் மிர் றுஸுலிஹி, வகாலூ ஸமிஃனா வஅதஃனா குஃப்ரானக ரப்பனா வஇலைகல் மஸீர்.

லா யுகல்லிஃபுல்லாஹு நஃப்ஸன் இல்லா வுஸ்அஹா, லஹா மா கஸபத் வஅலைஹா மக்தஸபத், ரப்பனா லா துஆகித்னா இன் னஸீனா அவ் அஃக்தஃனா, ரப்பனா வலா தஹ்மில் அலைனா இஸ்ரன் கமா ஹமல்தஹு அலல்லதீன மின் கப்லினா, ரப்பனா வலா துஹம்மில்னா மா லா தாகத லனா பிஹி, வஅஃபு அன்னா வஃக்பிர்லனா வர்ஹம்னா, அந்த மவ்லானா ஃபன்ஸுர்னா அலல் கவ்மில் காஃபிரீன்.}

(பொருள்: இத்தூதர், தம் இறைவனிடமிருந்து தமக்கு அருளப்பட்டதை நம்புகிறார்; முஃமின்களும் (நம்புகின்றனர்). இவர்கள் யாவரும் அல்லாஹ்வையும், அவனுடைய வானவர்களையும், அவனுடைய வேதங்களையும், அவனுடைய தூதர்களையும் நம்புகிறார்கள். 'நாங்கள் இறைத்தூதர்களில் எவர் ஒருவரையும் பிரித்துப் பார்க்கமாட்டோம்; மேலும், நாங்கள் செவியுற்றோம்; கீழ்ப்படிந்தோம்; எங்கள் இறைவனே! உன்னிடமே நாங்கள் மன்னிப்பு கோருகிறோம்; நாங்கள் மீளுவதும் உன்னிடமேதான்' என்று கூறுகிறார்கள்.

அல்லாஹ் எந்த ஓர் ஆத்மாவுக்கும் அது தாங்கிக்கொள்ள முடியாத அளவுக்கு (சிரமத்தைக் கொடுத்து) கடமையாக்குவதில்லை. அது செய்த நன்மை அதற்குரியதாகும்; அது செய்த தீமை அதன் மீதே சுமையாகும். 'எங்கள் இறைவா! நாங்கள் மறந்துபோயிருந்தாலோ அல்லது தவறு செய்திருந்தாலோ எங்களைக் குற்றம் பிடித்துவிடாதே! எங்கள் இறைவா! எங்களுக்கு முன் இருந்தவர்கள் மீது நீ சுமத்தியதைப்போன்று எங்கள் மீதும் அச்சுமையைச் சுமத்திவிடாதே! எங்கள் இறைவா! எங்கள் சக்தியை மீறிய பளுவை எங்கள் மீது சுமத்திவிடாதே! எங்கள் பிழைகளைப் பொறுத்தருள்வாயாக! எங்களை மன்னித்தருள்வாயாக! எங்கள் மீது கருணை புரிவாயாக! நீயே எங்கள் பாதுகாவலன்; எனவே காஃபிரான கூட்டத்தாரின் மீது நாங்கள் வெற்றியடைய எங்களுக்கு உதவி செய்வாயாக!') [அல்-பகரா: 285-286]."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ الْمَكِّيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا أَهْلَ كِتَابٍ فَادْعُهُمِ الَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوكَ لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوكَ لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ حِجَابٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்களை ஏமன் நாட்டிற்கு அனுப்பிய போது (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக நீங்கள் வேதக்காரர்களான (யூத மற்றும் கிறித்தவ) ஒரு சமூகத்தாரிடம் செல்கிறீர்கள். எனவே, 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்றும், 'நிச்சயமாக நான் அல்லாஹ்வின் தூதர்' என்றும் சாட்சி கூறுமாறு அவர்களுக்கு (முதலில்) அழைப்பு விடுப்பீராக! இதற்கு அவர்கள் உமக்குக் கட்டுப்பட்டால் (ஏற்றுக்கொண்டால்), ஒவ்வொரு நாளும் பகலிலும் இரவிலும் ஐந்து வேளைத் தொழுகைகளை அல்லாஹ் அவர்கள் மீது கடமையாக்கியுள்ளான் என்பதை அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பீராக! இதற்கும் அவர்கள் கட்டுப்பட்டால், அல்லாஹ் அவர்களின் செல்வங்களில் தர்மத்தை (ஜகாத்தை) கடமையாக்கியுள்ளான்; அது அவர்களிலுள்ள செல்வந்தர்களிடமிருந்து வசூலிக்கப்பட்டு, அவர்களிலுள்ள ஏழைகளுக்கே (திருப்பி) அளிக்கப்படும் என்பதை அவர்களுக்குத் தெரிவிப்பீராக! இதற்கும் அவர்கள் உமக்குக் கட்டுப்பட்டால், (ஜகாத் வசூலிக்கும் போது) அவர்களது செல்வங்களில் மிகச் சிறந்தவற்றை (எடுத்துக் கொள்வதைத்) தவிர்த்துக் கொள்வீராக! மேலும், அநீதியிழைக்கப்பட்டவனின் பிரார்த்தனைக்கு அஞ்சுவீராக! ஏனெனில், அந்தப் பிரார்த்தனைக்கும் அல்லாஹ்வுக்கும் இடையே எந்தத் திரையும் (தடையும்) இல்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உளூவின் ஒவ்வொரு உறுப்பையும்) ஒரு முறை (மட்டும்) கழுவி உளூச் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ شُعْبَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا سَجَدَ يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி ((ஸல்)) அவர்கள் ஸஜ்தாச் செய்யும்போது, அவர்களின் இரு அக்குள்களின் வெண்மை (வெளியே) தெரியும் (அளவிற்குத் தமது கைகளை விலாப்புறத்திலிருந்து விலக்கி வைப்பார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الْغَسِيلِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ خَطَبَ النَّاسَ وَعَلَيْهِ عِصَابَةٌ دَسِمَةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தமது இறுதி உபாதையின் போது) எண்ணெய்ப் பசையுடைய (கறுப்பு நிற) ஒரு துணியைத் தம் தலையில் கட்டியவர்களாக மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ حُسَيْنٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَصَفْوَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ حُسَيْنٍأَنَّهَا سَمِعَتِ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تُدِيمُوا إِليَ الْمَجْذُومِينَ النَّظَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தொழுநோயாளிகளைத் தொடர்ந்து (உற்றுப்) பார்க்காதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ النَّاسَ غَضُّوا مِنَ الثُّلُثِ إِلَى الرُّبُعِ فِي الْوَصِيَّةِ لِأَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ الثُّلُثُ كَثِيرٌ أَوْ كَبِيرٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
மக்கள் (தங்களின்) மரண சாசனத்தில் (வஸிய்யத்தில்) மூன்றில் ஒரு பங்கிலிருந்து நான்கில் ஒரு பங்காகக் குறைத்துக்கொள்ள வேண்டும் என நான் விரும்புகிறேன். ஏனெனில், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "மூன்றில் ஒரு பங்கு என்பதே அதிகம் (அல்லது பெரியது)" என்று கூறியுள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ قَوْمَكَ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَدْ رَمَلَوَأَنَّهَا سُنَّةٌ قَالَ صَدَقَ قَوْمِي وَكَذَبُوا قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَلَيْسَتْ بِسُنَّةٍ وَلَكِنَّهُ قَدِمَ وَالْمُشْرِكُونَ عَلَى جَبَلِ قُعَيْقِعَانَ فَتَحَدَّثُوا أَنَّ بِهِ وَبِأَصْحَابِهِ هَزْلًا وَجَهْدًا وَشِدَّةً فَأَمَرَهُمْ فَرَمَلُوا بِالْبَيْتِ لِيُرِيَهُمْ أَنَّهُمْ لَمْ يُصِبْهُمْ جَهْدٌ
ஆமிர் பின் வாஸிலா (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபாவை வலம் வரும்போது) 'ரமல்' (எனும் விரைவு நடை) நடந்தார்கள் என்றும், அது ஒரு சுன்னத் (நபிவழி) என்றும் உங்கள் சமூகத்தார் (குறைஷிகள்) கூறுகிறார்களே?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "என் சமூகத்தார் (ஒரு விஷயத்தில்) உண்மையையும் கூறினார்கள்; (மற்றொன்றில்) தவறாகவும் கூறினார்கள் (பொய் சொன்னார்கள்). அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ரமல்' நடையில்தான் நடந்தார்கள் (என்பது உண்மை). ஆனால், அது (அடிப்படையில் ஒரு நிரந்தரமான) சுன்னத் அல்ல. (உண்மை என்னவெனில்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (உம்ராவிற்காக) மக்காவிற்கு வந்தபோது, இணைவைப்பவர்கள் 'குஐகிஆன்' மலையின் மீது (அமர்ந்து வேடிக்கை பார்த்துக் கொண்டு) இருந்தார்கள். 'நபியவர்களுக்கும் அவர்களுடைய தோழர்களுக்கும் (மதீனாவின் காய்ச்சலால்) மெலிவும், பலவீனமும், கடுமையான சிரமமும் ஏற்பட்டுள்ளது' என்று அவர்கள் தங்களுக்குள் பேசிக்கொண்டார்கள். எனவே, தங்களுக்கு எவ்விதச் சோர்வும் ஏற்படவில்லை என்பதை அவர்களுக்குக் காண்பிப்பதற்காக, கஅபாவை 'ரமல்' நடையில் வலம் வரும்படி தம் தோழர்களுக்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِجِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ أَلا تَزُورُنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا؟ فَنَزَلَتْ {وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيْدِينَا وَمَا خَلْفَنَا} [مريم 64] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம், "(வஹீயுடன்) தற்போது நீங்கள் எங்களைச் சந்திப்பதை விட அதிகமாக எங்களைச் சந்திக்கக் கூடாதா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது, "வமா நதனஸ்ஸலு இல்லா பிஅம்ரி ரப்பிக லஹு மா பைன அய்தீனா வமா கல்ஃபனா..." (உமது இறைவனின் கட்டளையின்றி (வானவர்களாகிய) நாம் இறங்குவதில்லை. நமக்கு முன்னால் உள்ளவையும், நமக்கு பின்னால் உள்ளவையும் அவனுக்கே உரியன) எனும் (மரியம் 19:64-வது) வசனம் இறுதிவரை அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَهْدَى فِي بُدْنِهِ جَمَلًا كَانَ لِأَبِي جَهْلٍ بُرَتُهُ فِضَّةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) பலியிடுவதற்காக (மக்காவிற்கு) அனுப்பிய ஒட்டகங்களில், (பத்ருப் போரில் போர்க்கைப்பற்றாகப் பெறப்பட்ட) அபூஜஹ்லுக்குச் சொந்தமாக இருந்த ஓர் ஒட்டகத்தையும் (ஹத்யாக) அனுப்பினார்கள். அதன் மூக்கு வளையம் வெள்ளியால் ஆனதாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أُتِيَ بِجُبْنَةٍ قَالَ فَجَعَلَ أَصْحَابُهُ يَضْرِبُونَهَا بِالْعِصِيِّ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ضَعُوا السِّكِّينَ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللهِ وَكُلُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் பாலாடைக்கட்டி (Cheese) ஒன்று கொண்டு வரப்பட்டது. (அது கடினமாக இருந்ததால் அல்லது அதன் தயாரிப்பு முறை குறித்து ஐயமுற்றதால்) அப்போது நபித்தோழர்கள் அதனைத் தடிகளால் தட்டலானார்கள். இதைக் கண்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(அதன் மீது) கத்தியை வையுங்கள் (அறுத்து எடுங்கள்); அல்லாஹ்வின் பெயரைக் கூறி (பிஸ்மில்லாஹ் சொல்லி) உண்ணுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَعَطَاءٍ قَالَا الْأَضْحَى سُنَّةٌ وَقَالَ عِكْرِمَةُعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُمِرْتُ بِالْأَضْحَى وَالْوَتْرِ وَلَمْ تُكْتَبْ
அபூ ஜஃபர் மற்றும் அதாஉ (ரஹ்) ஆகியோர் கூறினார்கள்: "அழ்ஹா (குர்பானி) என்பது சுன்னத்தாகும்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அழ்ஹா (குர்பானி கொடுக்கும்படியும்), வித்ரு (தொழும்படியும்) நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்; ஆனால், அவை (உங்கள் மீது கடமையானதாக) எழுதப்படவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَمِسْعَرٌ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدَّمَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ أُغَيْلِمَةَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَلَى حُمُرَاتٍ لَنَا مِنْ جَمْعٍ قَالَ سُفْيَانُ بِلَيْلٍ فَجَعَلَ يَلْطَحُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ أُبَيْنَى لَا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَزَادَ سُفْيَانُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا إِخَالُ أَحَدًا يَعْقِلُ يَرْمِي حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ அப்துல் முத்தலிப் குலத்தைச் சேர்ந்த (எங்களைப் போன்ற) சிறுவர்களாகிய எங்களை, முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து (ஜம்உ) எங்கள் கழுதைகளின் மீது ஏற்றி (மற்றவர்களுக்கு) முன்பாகவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அனுப்பிவைத்தார்கள். (இதனை அறிவிக்கும் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) சுஃப்யான் (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்: "(அது) ஓர் இரவு நேரம்." அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்கள் தொடைகளில் (அன்பாகத்) தட்டி, "என் அருமைச் சிறுவர்களே! சூரியன் உதிக்கும் வரை நீங்கள் (ஜம்ராவில்) கல்லெறிய வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள் கூடுதலாக அறிவிக்கிறார்கள்: "சூரியன் உதிக்கும் வரை அறிவுடைய (விவேகமுள்ள) எவரும் கல்லெறிவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை" என இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ جَاءَ فَنَامَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் (தூக்கத்திலிருந்து) எழுந்து, தமது இயற்கைத் தேவையை (மலம் அல்லது சிறுநீர் கழிப்பதை) நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர் தமது முகத்தையும் இரு கைகளையும் கழுவிவிட்டு வந்து (மீண்டும்) உறங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஆழ்ந்து உறங்கியதால்) மூச்சுவிடும் சத்தம் கேட்கும் அளவுக்கு உறங்கினார்கள். பிறகு (உறக்கத்திலிருந்து) எழுந்து தொழுதார்கள்; ஆனால், அவர்கள் (மீண்டும்) உளுச் செய்யவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ عَنِ الْحَسَنِ يَعْنِي الْعُرَنِيَّ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا نَدْرِي أَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ؟ وَلَكِنَّا نَقْرَأُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ளுஹர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளில் (குர்ஆனை) ஓதுவார்களா என்பது எங்களுக்குத் தெரியாது. ஆயினும், நாங்கள் ஓதுகிறோம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ نَجِيحٍ سَمِعَهُ مِنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் சொர்க்கத்தை எட்டிப் பார்த்தேன்; அதில் (குடியிருப்பவர்களில்) அதிகமானவர்களாக ஏழைகளையே கண்டேன். நான் நரகத்தையும் எட்டிப் பார்த்தேன்; அதில் (குடியிருப்பவர்களில்) அதிகமானவர்களாகப் பெண்களையே கண்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ كُنَّا نُخَابِرُ وَلا نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى عَنْهُ قَالَ عَمْرٌو ذَكَرْتُهُ لِطَاوُسٍ فَقَالَ طَاوُسٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَمْنَحُ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ الْأَرْضَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ لَهَا خَرَاجًا مَعْلُومًا
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நாங்கள் (விவசாயத்திற்காக நிலங்களை) குத்தகைக்கு விட்டு வந்தோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தடை செய்தார்கள் என்று ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரலி) அவர்கள் (வாதிட்டுத்) தெரிவிக்கும் வரை, அதில் எந்தத் தவறும் இருப்பதாக நாங்கள் கருதவில்லை.

(இதனை அறிவிக்கும்) அம்ரு பின் தீனார் (ரஹ்) கூறுகிறார்: நான் இச்செய்தியைத் தாவூஸ் (ரஹ்) அவர்களிடம் கூறினேன். அதற்குத் தாவூஸ் (ரஹ்) அவர்கள், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாகப் பின்வருமாறு தெரிவித்தார்கள்:

"உங்களில் ஒருவர் தமது சகோதரருக்கு (விவசாயம் செய்ய) நிலத்தை (இலவசமாக) வழங்குவது, அதற்காக ஒரு குறிப்பிட்ட குத்தகையைப் பெறுவதை விட அவருக்குச் சிறந்ததாகும்" என்றே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ كَيْفَ بِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ مَاتُوا وَهُمْ يَشْرَبُونَهَا؟ فَنَزَلَتْ {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواوَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة 93] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மதுபானம் (தடைசெய்யப்பட்ட சட்டம்) அருளப்பட்டபோது, (மக்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மது அருந்திக் கொண்டிருந்த நிலையில் (அத்தடை வருவதற்கு முன்பே) இறந்துவிட்ட நமது சகோதரர்களின் நிலை என்ன?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது, "நம்பிக்கை கொண்டு நற்செயல்கள் புரிவோர், (தடை செய்யப்படுவதற்கு முன்) உண்டவற்றின் மீது (அவர்கள் மீது) எந்தக் குற்றமுமில்லை" (அல்குர்ஆன் 5:93) என்ற வசனம் அதன் இறுதிவரை அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدَّمَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ أُغَيْلِمَةَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ عَلَى حُمُرَاتٍ لَنَا فَجَعَلَ يَلْطَحُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ أُبَيْنَى لَا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபாவாகிய) ஜம்ஃ-லிருந்து இரவிலேயே பனூ அப்துல் முத்தலிப் குலத்தைச் சேர்ந்த சிறுவர்களான எங்களை எங்களுடைய கழுதைகளின் மீது (ஏற்றி மினாவுக்கு) முன்னதாகவே அனுப்பி வைத்தார்கள். அப்போது அவர்கள் எங்கள் தொடைகளில் (அன்புடன்) தட்டிக்கொடுத்து, "என் அருமைப் பிள்ளைகளே! சூரியன் உதிக்கும் வரை நீங்கள் ஜம்ராவில் (கல்லெறியும் கடமையைச் செய்ய) கல்லெறிய வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا رَمَيْتُمُ الْجَمْرَةَ فَقَدْ حَلَّ لَكُمْ كُلُّ شَيْءٍ إِلا النِّسَاءَ فَقَالَ رَجُلٌ وَالطِّيبُ؟ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا أَنَا فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يُضَمِّخُ رَأْسَهُ بِالْمِسْكِ أَفَطِيبٌ ذَاكَ أَمْ لَا؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நீங்கள் (ஜம்ரத்துல் அகபாவில்) கல்லெறிந்ததும், பெண்களை (தாம்பத்திய உறவை)த் தவிர மற்ற அனைத்தும் உங்களுக்கு அனுமதிக்கப்பட்டு (ஹலாலாகி) விடுகின்றன.”

அப்போது ஒரு மனிதர், “(அனுமதிக்கப்பட்டவற்றில்) நறுமணமுமா?” என்று கேட்டார். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களின் தலையில் கஸ்தூரியை (அதிகமாகப்) பூசிக்கொள்வதை நான் பார்த்திருக்கிறேன். அது நறுமணம் இல்லையா என்ன?” என்று (மறு கேள்வியாகப்) பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ النَّبِيُّ ﷺ فِي الْأَخْدَعَيْنِ وَبَيْنَ الْكَتِفَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (தமது) கழுத்தின் இரு பக்கவாட்டு நரம்புகளிலும் (அல்-அக்தஐன்), இரு தோள்பட்டைகளுக்கு இடையிலும் (இரத்தம் குத்தி எடுக்கும்) ஹிஜாமா செய்து கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي جَهْضَمٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ نُنْزِيَ حِمَارًا عَلَى فَرَسٍ
பெண் குதிரையுடன் ஆண் கழுதையைச் சேர்த்து (கோவேறு கழுதையை உருவாக்குவதற்காக) இனப்பெருக்கம் செய்ய அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை விதித்தார்கள் என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَتْ عِيرٌ الْمَدِينَةَ فَاشْتَرَى النَّبِيُّ ﷺ مِنْهَا فَرَبِحَ أَوَاقِيَّ فَقَسَمَهَا فِي أَرَامِلِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَقَالَ لَا أَشْتَرِيشَيْئًا لَيْسَ عِنْدِي ثَمَنُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மதீனாவிற்கு ஒரு வியாபாரக் குழு வந்தது. அதிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (சில பொருட்களை) வாங்கினார்கள். (அவற்றை விற்றதில்) அவர்களுக்குப் பல 'ஊக்கியா'க்கள் (வெள்ளி நாணயங்கள்) லாபமாகக் கிடைத்தது. அதனை பனூ அப்துல் முத்தலிப் (வம்சத்தைச்) சேர்ந்த விதவைகளுக்குப் பங்கிட்டுக் கொடுத்தார்கள். மேலும், "என்னிடம் அதற்கான விலை (பணம்) (கைவசம்) இல்லாத நிலையில் எந்தவொரு பொருளையும் நான் வாங்க மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ قَيْسِ بْنِ حَبْتَرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ مَهْرِ الْبَغِيِّ وَثَمَنِ الْكَلْبِ وَثَمَنِ الْخَمْرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"விபச்சாரியின் கூலி (அவள் செய்யும் விபச்சாரத்திற்காகப் பெறும் ஊதியம்), நாயின் விலை மற்றும் மதுபானத்தின் விலை ஆகியவற்றை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنْ صُهَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّي فَجَاءَتْ جَارِيَتَانِ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ حَتَّى أَخَذَتَا بِرُكْبَتَيْهِ فَفَرَّعَ بَيْنَهُمَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுது கொண்டிருந்தார்கள். (அப்போது) பனூ அப்துல் முத்தலிப் குலத்தைச் சேர்ந்த இரண்டு சிறுமிகள் வந்து, (அன்னாரின்) இரண்டு முழங்கால்களையும் பிடித்துக் கொண்டார்கள். உடனே, நபி (ஸல்) அவர்கள் (தமது தொழுகையிலேயே) அந்த இருவரையும் (சண்டையிடாமல் அல்லது விளையாடாமல் இருக்க) பிரித்து விட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْنَى قَالا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} [الأنبياء 104] فَأَوَّلُ الْخَلَائِقِ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ ثُمَّ يُؤْخَذُ بِقَوْمٍ مِنْكُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ لَمْ يزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُذْ فَارَقْتَهُمْ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ} [المائدة 117] الْآيَةَ إِلَى {إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ} [المائدة 118]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு மத்தியில் (மறுமை குறித்த) நற்போதனை செய்வதற்காக எழுந்து நின்று கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக நீங்கள் (மறுமை நாளில்) செருப்பணியாதவர்களாகவும், நிர்வாணமானவர்களாகவும், விருத்தசேதனம் செய்யப்படாதவர்களாகவும் அல்லாஹ்வின் அளவில் ஒன்றுதிரட்டப்படுவீர்கள். (இதற்குச் சான்றாக) 'முதல் படைப்பை நாம் துவக்கியது போலவே, அதனை மீண்டும் உருவாக்குவோம்; இது நம் மீதான வாக்குறுதியாகும். நிச்சயமாக நாம் அதனைச் செய்பவர்களாகவே இருக்கிறோம்' (அல்குர்ஆன் 21:104) என்ற வசனத்தை ஓதிக்காட்டினார்கள்.

(தொடர்ந்து கூறினார்கள்:) "படைப்பினங்களில் முதன்முதலாக ஆடையணிவிக்கப்படுபவர் அர்ரஹ்மானின் உற்ற தோழரான இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் ஆவார்கள். பின்னர் உங்களில் ஒரு கூட்டம் இடது புறமாக (நரகத்தை நோக்கி) பிடித்துச் செல்லப்படும்."

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான இப்னு ஜஃபர் அவர்களின் அறிவிப்பில்: "என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில மனிதர்கள் கொண்டுவரப்பட்டு இடது புறமாகப் பிடித்துச் செல்லப்படுவார்கள்" என்று இடம்பெற்றுள்ளது.)

அப்போது நான், "என் இறைவா! (இவர்கள்) என் தோழர்கள்!" என்பேன். அதற்கு என்னிடம், "உங்களுக்குப் பிறகு இவர்கள் (மார்க்கத்தில்) புதிதாக எதை உருவாக்கினார்கள் என்பதை நீங்கள் அறிய மாட்டீர்கள். நீங்கள் இவர்களை விட்டுப் பிரிந்ததிலிருந்து இவர்கள் தங்கள் குதிகால்களின் வழியே (பழைய வழிகேட்டிற்கே) திரும்பிவிட்டார்கள்" என்று கூறப்படும்.

அப்போது அந்த நல்லடியார் (ஈஸா அலைஹிஸ்ஸலாம்) கூறியதைப்போலவே நானும், 'நான் அவர்களுடன் இருந்தவரை அவர்களைக் கண்காணிப்பவனாக இருந்தேன்' (அல்குர்ஆன் 5:117) என்பது முதல் 'நிச்சயமாக நீயே யாவற்றையும் மிகைத்தவனும், ஞானமிக்கவனும் ஆவாய்' (அல்குர்ஆன் 5:118) என்பது வரையிலான வசனங்களை ஓதுவேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ ذَرِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَدَّادٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أُحَدِّثُ نَفْسِي بِالشَّيْءِ لَأَنْ أخِرَّ مِنَ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَكَلَّمَ بِهِ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَدَّ كَيَدَهُ إِلَى الْوَسْوَسَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிச்சயமாக நான் என் மனதிற்குள் (சில விஷயங்களைப்) பேசிக் கொள்கிறேன்; அவற்றை நான் (வெளியே) பேசுவதை விட, வானத்திலிருந்து நான் (கீழே) விழுந்து விடுவதையே எனக்கு மிகவும் விருப்பமானதாகக் கருதுகிறேன்" என்று கூறினார்.

அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹு அக்பர்! அல்லாஹு அக்பர்! அல்லாஹு அக்பர்! அவனது (ஷைத்தானின்) சூழ்ச்சியை வெறும் மன ஊசலாட்டமாக (வஸ்வாஸாக) மாற்றிய (அல்லது திருப்பிவிட்ட) அல்லாஹ்வுக்கே எல்லாப் புகழும் (அல்ஹம்துலில்லாஹ்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِي الطَّرِيقِ فَاجْعَلُوهُ سَبْعَ أَذْرُعٍ وَمَنْ بَنَى بِنَاءً فَلْيَدْعَمْهُ حَائِطَ جَارِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"பாதை (அமைப்பது) குறித்து உங்களுக்குள் கருத்து வேறுபாடு ஏற்பட்டால், (அதன் அகலத்தை) ஏழு முழங்களாக அமைத்துக் கொள்ளுங்கள். மேலும், எவரேனும் ஒரு கட்டடத்தைக் கட்டினால், அவர் (தேவைப்பட்டால்) தமது அண்டை வீட்டாரின் சுவரை (ஆதரவாகக் கொண்டு) முட்டுக்கொடுத்துக் கொள்ளட்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ الْمَسْعُودِيِّ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ تَسَارَعَ قَوْمٌ فَقَالَ أَوْ فُنُودُوا لَيْسَ الْبِرُّ بِإِيضَاعِ الْخَيْلِ وَلَا الرِّكَابِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُ رَافِعَةً يَدَهَا تَعْدُو حَتَّى أَتَيْنَا جَمْعًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டபோது, ஒரு கூட்டத்தினர் (தங்கள் வாகனங்களை) மிக வேகமாகச் செலுத்திச் சென்றனர். அப்போது நபியவர்கள் கூறினார்கள் (அல்லது அவ்வாறு சத்தமிட்டு அறிவிக்கப்பட்டது): "குதிரைகளையோ அல்லது ஒட்டகங்களையோ (இவ்வளவு) வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் (மட்டும்) புண்ணியம் (நன்மை) இல்லை."

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "(இதைக் கேட்ட பிறகு) நாங்கள் 'ஜம்உ'வை (முஸ்தலிஃபாவை) வந்தடையும் வரை, எந்தவொரு வாகனப் பிராணியும் தன் முன்கால்களைத் தூக்கி அதிவேகமாக ஓடுவதை நான் காணவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَاءُ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தண்ணீரை (அதன் நிறம், மணம் அல்லது சுவை மாறாதவரை) எந்தப் பொருளும் அசுத்தப்படுத்துவதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ ﷺ اغْتَسَلَتْ مِنْ جَنَابَةٍ فَاغْتَسَلَ النَّبِيُّ ﷺ أَوْ تَوَضَّأَ مِنْ فَضْلِهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரில் ஒருவர் ஜனாபத் (பெருந்தொடக்கு) நீங்கக் குளித்தார்கள். பிறகு, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (அந்தப் பெண்மணி குளித்து) மீதமான தண்ணீரைக் கொண்டு குளித்தார்கள் அல்லது உளூச் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ بَعْضَ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ ﷺ اغْتَسَلَتْ مِنَ الجَنَابَةِ فَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ ﷺ بِفَضْلِهِ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّ الْمَاءَ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரில் ஒருவர் 'ஜனாபத்' (பெருந்தொடக்கு) நீங்குவதற்காகக் குளித்தார்கள். அவர் குளித்து மீதமிருந்த நீரைக் கொண்டு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அங்கசுத்தி (உளூ) செய்தார்கள். அப்போது (அது தான் குளித்து மீதமிருந்த நீர் என்பதை) அவர் நபியவர்களிடம் தெரிவித்தார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக, தண்ணீரை எந்தவொரு பொருளும் அசுத்தமாக்குவதில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ الْعَنْقَزِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عِمْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ هَجَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ نِسَاءَهُ شَهْرًا فَلَمَّا مَضَى تِسْعٌ وَعِشْرُونَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ قَدْ بَرَّتْ يَمِينُكَ وَقَدْ تَمَّ الشَّهْرُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது மனைவியரை விட்டு ஒரு மாதம் (விலகி இருக்கப்போவதாகச் சத்தியம் செய்து) விலகியிருந்தார்கள். இருபத்து ஒன்பது (நாட்கள்) கழிந்த போது, ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபியவர்களிடம் வந்து, "உங்களின் சத்தியம் நிறைவேறிவிட்டது; (இந்த) மாதமும் (29 நாட்களுடன்) முழுமையாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ فِطْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ شُرَحْبِيلَ أَبِي سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ كَانَتْ لَهُ أُخْتَانِ فَأَحْسَنَ صُحْبَتَهُمَا مَا صَحِبَتَاهُ دَخَلَ بِهِمَا الْجَنَّةَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ تُدْرِكُ لَهُ ابْنَتَانِ فَيَحْسَنَ إِلَيْهِمَا مَا صَحِبَتَاهُ إِلَّا أَدْخَلَهُ اللهُ تَعَالَى الْجَنَّةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவருக்கு இரண்டு சகோதரிகள் இருந்து, அவர்கள் அவருடன் இருக்கும் காலமெல்லாம் (அதாவது அவர்கள் மணம் முடித்துச் செல்லும் வரை அல்லது அவர் மரணிக்கும் வரை) அவர்களை நல்ல முறையில் அரவணைத்து (பராமரித்து) நடந்துகொள்கிறாரோ, அவர் அவ்விருவரின் காரணமாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்."

முஹம்மத் பின் உபைது (ரஹ்) அவர்களின் அறிவிப்பில் பின்வருமாறு இடம்பெற்றுள்ளது:
"எவருக்கு இரண்டு பெண் குழந்தைகள் இருந்து (அவர்கள் பருவ வயதை அடைந்து), அவர்கள் அவருடன் இருக்கும் காலமெல்லாம் அவர்களை நல்ல முறையில் அரவணைத்து (பராமரித்து) நடந்துகொள்கிறாரோ, அவரை உயர்ந்தோனாகிய அல்லாஹ் சொர்க்கத்தில் நுழைவிக்காமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا قَاتَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَوْمًا قَطُّ إِلا دَعَاهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எந்தவொரு கூட்டத்தாருக்கும் (இஸ்லாத்தின் பக்கம்) அழைப்பு விடுக்காமல் ஒருபோதும் அவர்களுடன் போர் செய்ததில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَرَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَيْرٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَئِنْ عِشْتُ قَالَ رَوْحٌ لَئِنْ سَلِمْتُ إِلَى قَابِلٍ لَأَصُومَنَّ الْيَوْمَ التَّاسِعَ يَعْنِي عَاشُورَاءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அடுத்த ஆண்டு வரை உயிருடன் இருந்தால் - (அறிவிப்பாளர்) ரவ்ஹ் (கூறும்போது), 'நான் நலமுடன் இருந்தால்' (என்று குறிப்பிட்டார்கள்) - நிச்சயமாக (முஹர்ரம்) ஒன்பதாவது நாளிலும் நோன்பு நோற்பேன்" (அதாவது ஆஷூரா நோன்புடன் சேர்த்து).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنِي يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ دَاوُدَ بْنِالْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قِيلَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ أَيُّ الْأَدْيَانِ أَحَبُّ إِلَى اللهِ؟ قَالَ الْحَنِيفِيَّةُ السَّمْحَةُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "மார்க்கங்களில் அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமானது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(ஏகத்துவத்தை அடிப்படையாகக் கொண்ட) நேரானதும், (சிரமங்கள் அற்ற) எளிமையானதுமான மார்க்கமே (அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமானது)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ مُحْرِمٌ احْتِجَامَةً فِيرَأْسِهِ قَالَ يَزِيدُ مِنْ أَذًى كَانَ بِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் (தமது) தலையில் 'ஹிஜாமா' (இரத்தம் உறிஞ்சி எடுத்தல்) செய்து கொண்டார்கள். "(அவர்களுக்கு ஏற்பட்டிருந்த) ஒரு வலியின் (தொந்தரவின்) காரணமாகவே (அவ்வாறு செய்தார்கள்)" என்று (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) யஸீத் கூறுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُبِضَ النَّبِيُّ ﷺ وَإِنَّ دِرْعَهُ مَرْهُونَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ مِنْ يَهُودَ عَلَى ثَلَاثِينَ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَخَذَهَا رِزْقًا لِعِيَالِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் வஃபாத்தான (மரணமடைந்த) போது, அவர்களின் போர்க் கவச ஆடை ஒரு யூதரிடம் அடகு வைக்கப்பட்டிருந்தது. தமது குடும்பத்தாரின் உணவுக்காக (வாங்கிய) முப்பது ஸாஃ வாற்கோதுமைக்காக (அதற்கு ஈடாக) அதை அவர்கள் அடகு வைத்திருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بُعِثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَوْ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعِينَ سَنَةً فَمَكَثَ بِمَكَّةَ ثَلاثَ عَشْرَةَ سَنَةً وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ قَالَ فَمَاتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ ابْنُ ثَلاثٍ وَسِتِّينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (நபியாக) அனுப்பப்பட்டபோது - அல்லது அவர்களுக்குத் திருக்குர்ஆன் அருளப்பட்டபோது - அவர்களுக்கு வயது நாற்பது ஆகும். அவர்கள் மக்காவில் பதின்மூன்று ஆண்டுகளும், மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகளும் தங்கியிருந்தார்கள். பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது) அறுபத்து மூன்றாம் வயதில் காலமானார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُعْتِقُ مَنْ جَاءَهُ مِنَ العَبِيدِ قَبْلَ مَوَالِيهِمْ إِذَا أَسْلَمُوا وَقَدْ أَعْتَقَ يَوْمَ الطَّائِفِ رَجُلَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அடிமைகள் தங்களின் எஜமானர்களுக்கு முன்னதாகவே (அல்லாஹ்வின் தூதரிடம்) வந்து இஸ்லாத்தை ஏற்றுக் கொண்டால், அவர்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அடிமைத்தளையிலிருந்து) விடுதலை செய்து வந்தார்கள். (அவ்வாறே) தாயிஃப் (போர் நடைபெற்ற) நாளில் (தன்னிடம் வந்த) இரண்டு நபர்களை அவர்கள் விடுதலை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ وَيَعْلَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الْمِنْهَالِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُعَوِّذُ حَسَنًا وَحُسَيْنًا يَقُولُ أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لامَّةٍ وَكَانَ يَقُولُ كَانَ إِبْرَاهِيمُ أَبِي يُعَوِّذُ بِهِمَا إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் பேரப்பிள்ளைகளான) ஹஸன், ஹுஸைன் ஆகியோருக்காக (அல்லாஹ்விடம்) பாதுகாப்புக் கோருவார்கள். (அப்போது) "உஈதுகுமா பிகலிமாத்தில்லாஹித் தாம்மதி மின் குல்லி ஷைத்தானின் வஹாம்மத்தின் வமின் குல்லி அய்னின் லாம்மத்தின்" (பொருள்: எல்லாவகையான ஷைத்தான்களை விட்டும், கொடிய விஷ ஜந்துக்களை விட்டும், தீய கண் திருஷ்டிகளை விட்டும், பரிபூரணமான அல்லாஹ்வின் வார்த்தைகளைக் கொண்டு உங்கள் இருவருக்காகவும் நான் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) என்று கூறுவார்கள்.

மேலும் அவர்கள், "(நிச்சயமாக) என் தந்தை (மூதாதையரான) இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் இஸ்மாயீல், இஸ்ஹாக் ஆகிய இருவருக்கும் இவற்றைக் கொண்டே பாதுகாப்புத் தேடி வந்தார்கள்" என்றும் கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَى رَجُلٌ رُؤْيَا فَجَاءَ لِلنَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ ظُلَّةً تَنْطِفُ عَسَلًا وَسَمْنًا فَكَانَ النَّاسُ يَأْخُذُونَ مِنْهَا فَبَيْنَ مُسْتَكْثِرٍ وَبَيْنَ مُسْتَقِلٍّ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَكَأَنَّ سَبَبًا مُتَّصِلًا إِلَى السَّمَاءِ وقَالَ يَزِيدُ مَرَّةً وَكَأَنَّ سَبَبًا دُلِّيَ مِنَ السَّمَاءِ فَجِئْتَ فَأَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ فَأَعْلَاكَ اللهُ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَأَخَذَ بِهِ فَعَلا فَأَعْلَاهُ اللهُ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكُمَا فَأَخَذَ بِهِ فَعَلا فَأَعْلاهُ اللهُ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكُمْ فَأَخَذَ بِهِ فَقُطِعَ بِهِ ثُمَّ وُصِلَ لَهُ فَعَلا فَأَعْلاهُ اللهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللهِ فَأَعْبُرُهَا فَأَذِنَ لَهُ فَقَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَالْإِسْلامُ وَأَمَّا الْعَسَلُ وَالسَّمْنُ فَحَلاوَةُ الْقُرْآنِ فَبَيْنَ مُسْتَكْثِرٍ وَبَيْنَ مُسْتَقِلٍّ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَأَمَّا السَّبَبُ فَمَا أَنْتَ عَلَيْهِ تَعْلُو فَيُعْلِيكَ اللهُ ثُمَّ يَكُونُ مِنْ بَعْدِكَ رَجُلٌ عَلَى مِنْهَاجِكَ فَيَعْلُو وَيُعْلِيهِ اللهُ ثُمَّ يَكُونُ مِنْ بَعْدِكُمَا رَجُلٌ فيَأْخُذُ بِأَخْذِكُمَا فَيَعْلُو فَيُعْلِيهِ اللهُ ثُمَّ يَكُونُ مِنْ بَعْدِكُمْ رَجُلٌ يُقْطَعُ بِهِ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو فَيُعْلِيهِ اللهُ قَالَ أَصَبْتُ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ أَصَبْتَ وَأَخْطَأْتَ قَالَ أَقْسَمْتُ يَا رَسُولَ اللهِلَتُخْبِرَنِّي فَقَالَ لَا تُقْسِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் ஒரு கனவு கண்டார். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "நான் ஒரு கனவு கண்டேன். (அதில்) நிழல்தரும் ஒரு மேகம் (அல்லது நிழற்குடை) தேனையும் நெய்யையும் சொட்டுவதைப் போன்று இருந்தது. மக்கள் அதிலிருந்து (தங்கள் கைகளால்) எடுத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர்களில் அதிகப்படியாக எடுத்துக் கொள்பவர்களும் இருந்தனர், குறைவாக எடுத்துக் கொள்பவர்களும் இருந்தனர், (இவ்விரண்டிற்கும்) இடைப்பட்ட நிலையில் இருப்பவர்களும் இருந்தனர். மேலும், வானத்துடன் இணைக்கப்பட்ட ஒரு கயிறு இருப்பதைக் கண்டேன் (அல்லது 'வானத்திலிருந்து ஒரு கயிறு தொங்கவிடப்பட்டிருப்பதைப் போன்று' என அறிவிப்பாளர் யஸீத் அவர்கள் ஒருமுறை குறிப்பிட்டார்). (அல்லாஹ்வின் தூதரே!) தாங்கள் வந்து அந்தக் கயிற்றைப் பிடித்து மேலே ஏறினீர்கள்; அல்லாஹ் தங்களை உயர்த்தினான். பிறகு தங்களுக்குப் பின் ஒரு மனிதர் (அபூபக்கர்) வந்து, அதைப் பிடித்து மேலே ஏறினார்; அல்லாஹ் அவரை உயர்த்தினான். பிறகு உங்கள் இருவருக்கும் பின்னால் ஒரு மனிதர் (உமர்) வந்து, அதைப் பிடித்து மேலே ஏறினார்; அல்லாஹ் அவரை உயர்த்தினான். பிறகு உங்களுக்குப் பின்னால் மற்றொரு மனிதர் (உஸ்மான்) வந்து அதைப் பிடித்தார்; அப்போது அது அறுந்துவிட்டது. பின்னர் அது அவருக்காக மீண்டும் இணைக்கப்பட்டது. அவர் (அதன் மூலம்) மேலே ஏறினார்; அல்லாஹ் அவரை உயர்த்தினான்" என்று கூறினார்.

(அப்போது அங்கிருந்த) அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனது தந்தை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! எனக்கு அனுமதி அளியுங்கள்; நான் இக்கனவுக்கு விளக்கம் கூறுகிறேன்" என்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு அனுமதியளித்தார்கள்.

அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அந்த நிழல்தரும் மேகம் என்பது இஸ்லாம் ஆகும். தேனும் நெய்யும் என்பது குர்ஆனின் இனிமையும் மென்மையுமாகும். (அதில்) மக்கள் குர்ஆனைப் பெற்றுக்கொள்வதில் சிலர் அதிகமாகவும், சிலர் குறைவாகவும், சிலர் நடுத்தரமாகவும் இருக்கிறார்கள். அந்த (வானத்திலிருந்து தொங்கும்) கயிறு என்பது தாங்கள் எதன் மீது (சத்தியத்தில்) இருக்கிறீர்களோ அதுவாகும். அதைப் பிடித்து தாங்கள் மேலே ஏறுகிறீர்கள்; அல்லாஹ் தங்களை உயர்த்துகிறான். தங்களுக்குப் பிறகு தங்களது வழியில் ஒரு மனிதர் வருவார்; அவர் மேலே ஏறுவார், அல்லாஹ் அவரை உயர்த்துவான். உங்கள் இருவருக்கும் பிறகு ஒரு மனிதர் வந்து நீங்கள் இருவரும் பற்றியிருந்ததை நாடிப் பிடித்து மேலே ஏறுவார்; அல்லாஹ் அவரை உயர்த்துவான். உங்களுக்குப் பிறகு ஒரு மனிதர் வருவார்; அவர் அதைப் பிடிக்கும்போது அது அறுந்துவிடும், பின்னர் அது அவருக்காக மீண்டும் இணைக்கப்படும். அவர் (அதன் மூலம்) மேலே ஏறுவார்; அல்லாஹ் அவரை உயர்த்துவான்."

(விளக்கம் கூறி முடித்த) அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் சரியாகக் கூறிவிட்டேனா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் சிலவற்றைச் சரியாகக் கூறினீர்; சிலவற்றில் தவறினீர்" என்றார்கள். அபூபக்கர் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் எதில் தவறினேன் என்பதைத் தாங்கள் எனக்குக் கூறியே ஆக வேண்டும்" என்றார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "சத்தியம் செய்யாதீர்கள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்... (என்று தொடங்கி) அதன் (முந்தைய ஹதீஸின்) அதே கருத்தை இவர் (அறிவிப்பாளர்) குறிப்பிட்டுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ وَمُحَمَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ هَذِهِ عُمْرَةٌ اسْتَمْتَعْنَا بِهَا فَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ الْحِلَّ كُلَّهُ فَقَدْ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இது நாம் (தமத்துஃ முறையில்) நிறைவேற்றிப் பயன்பெற்ற உம்ராவாகும். எனவே, எவரிடம் (தன்னுடன் அழைத்து வந்த) பலிப்பிராணி (ஹத்யு) இல்லையோ, அவர் (உம்ராவை முடித்ததும் இஹ்ராமிலிருந்து) முழுமையாக விடுபட்டுக் கொள்ளட்டும். ஏனெனில், மறுமை நாள் வரை ஹஜ்ஜுக்குள் உம்ரா நுழைந்துவிட்டது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ عَلَيْهِمْ وَهُمْ جُلُوسٌ فَقَالَ أَلا أُحَدِّثُكُمْ بِخَيْرِ النَّاسِ مَنْزِلَةً؟ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ رَجُلٌ مُمْسِكٌ بِرَأْسِ فَرَسِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ حَتَّى يَمُوتَ أَوْ يُقْتَلَ أَفَأُخْبِرُكُمْ بِالَّذِي يَلِيهِ؟ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ امْرُؤٌ مُعْتَزِلٌ فِي شِعْبٍ يُقِيمُ الصَّلاةَ وَيُؤْتِي الزَّكَاةَ وَيَعْتَزِلُ شُرُورَ النَّاسِ أَفَأُخْبِرُكُمْ بِشَرِّ النَّاسِ مَنْزِلَةً؟ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ الَّذِي يُسْأَلُ بِاللهِ وَلا يُعْطِي بِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(நாங்கள்) அமர்ந்திருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்து, "மக்களில் அந்தஸ்தால் மிகவும் சிறந்தவரைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (அங்கிருந்தவர்கள்), "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போரில்) தான் மரணிக்கும் வரை அல்லது கொல்லப்படும் வரை தனது குதிரையின் கடிவாளத்தைப் பிடித்துக் கொண்டிருக்கும் மனிதர்தான் அவர்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், "(அந்தஸ்தில்) அவருக்கு அடுத்த நிலையில் இருப்பவரைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். (அதற்கு) அவர்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு மலைக் கணவாயில் (மக்களை விட்டும்) ஒதுங்கியிருந்து, தொழுகையை நிலைநாட்டி, ஸகாத் வழங்கி, மக்களின் தீங்குகளிலிருந்து விலகியிருக்கும் மனிதர்தான் அவர்" என்று கூறினார்கள்.

மீண்டும், "மக்களில் அந்தஸ்தால் மிகவும் கெட்டவரைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். (அதற்கு) அவர்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அறிவியுங்கள்)" என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பெயரைக் கூறி (உதவி) கேட்கப்பட்டும், (அல்லாஹ்வின் பெயரால்) எதையும் கொடுக்க மறுக்கிறானே அவன்தான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مِسْعَرُ بْنُ كِدَامٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَخِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي جُلُودِ الْمَيْتَةِ قَالَ إِنَّ دِبَاغَهُ قَدْ أَذْهَبَ بِخَبَثِهِ أَوْ رِجْسِهِ أَوْ نَجَسِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இறந்த (தானாகச் செத்த) பிராணிகளின் தோல்கள் குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக, அதனைப் பதப்படுத்துவது அதன் அசுத்தத்தை (அல்லது 'மாசை', அல்லது 'தீட்டை') நீக்கிவிடுகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ طَافَ بِالْبَيْتِ عَلَى نَاقَتِهِ يَسْتَلِمُالْحَجَرَ بِمِحْجَنِهِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ يَزِيدُ مَرَّةً عَلَى رَاحِلَتِهِ يَسْتَلِمُ الْحَجَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது பெண் ஒட்டகத்தின் மீது (அமர்ந்தவாறு) கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தார்கள். (அப்போது) தம்மிடமிருந்த வளைதடியால் (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லை இஸ்திலாம் செய்தார்கள் (தொட்டு முத்தமிட்டார்கள்). மேலும், ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையிலும் (அவ்வாறே வாகனத்தில் அமர்ந்தவாறு சஃயீ செய்தார்கள்).

(இதன் அறிவிப்பாளரான) யஸீத் அவர்கள் ஒருமுறை (அறிவிக்கும்போது) "தமது வாகனத்தின் மீது (அமர்ந்தவாறு) கல்லை இஸ்திலாம் செய்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ طَاوُسٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ وَابْنَ عَبَّاسٍ رَفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يُعْطِيَ الْعَطِيَّةَ فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلا الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي الْعَطِيَّةَ فَيَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ أَكَلَ حَتَّى إِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ رَجَعَ فِي قَيْئِهِ
இப்னு உமர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோர் (இந்த ஹதீஸை) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் உயர்த்தி (அறிவிப்பதாக) அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒரு மனிதன் (தான் வழங்கிய) அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுவது (மார்க்க ரீதியாக) அனுமதிக்கப்பட்டதல்ல; தந்தை தன் பிள்ளைக்கு வழங்கியதைத் தவிர. (வழங்கிய) அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுபவனுக்கு உதாரணம், வயிறு நிரம்பும் வரை தின்றுவிட்டு, (பின்னர்) வாந்தி எடுத்து, பிறகு தனது வாந்தியையே திரும்ப உண்ணும் நாயைப் போன்றதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
இப்னு உமர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கின்றனர்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு கருத்தைக்) கூறியதாக, (இதற்கு முந்தைய ஹதீஸில்) உள்ளதைப் போன்றே (இந்த அறிவிப்பிலும்) இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنِي يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الَّذِي يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ أَنْ يَتَصَدَّقَ بِدِينَارٍ أَوْ نِصْفِ دِينَارٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"தன் மனைவி மாதவிடாய் நிலையில் இருக்கும்போது அவளுடன் (தாம்பத்திய) உறவு கொள்பவர், ஒரு தீனார் அல்லது அரைத் தீனாரைத் தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ وَرَوَاهُ عَبْدُ الْكَرِيمِ أَبُو أُمَيَّةَ مِثْلَهُ بِإِسْنَادِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே இதிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. மேலும், அப்துல் கரீம் அபூ உமைய்யா அவர்களும் தமது அறிவிப்பாளர் தொடரின் வழியாக இதேபோன்று அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : முந்தய ஹதீஸ் போன்றது
مكرر / نفسه
حَدَّثَنِي يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَعَنَ الْمُخَنَّثِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالْمُتَرَجِّلاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَقَالَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُيُوتِكُمْ فَأَخْرَجَ النَّبِيُّ ﷺ فُلانًا وَأَخْرَجَ عُمَرُ فُلانًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பெண்களைப் போன்று (தோற்றத்திலும் நடத்தையிலும்) பாவனை செய்யும் ஆண்களையும், ஆண்களைப் போன்று (தோற்றத்திலும் நடத்தையிலும்) பாவனை செய்யும் பெண்களையும் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள். மேலும், "அவர்களை உங்கள் வீடுகளிலிருந்து வெளியேற்றுங்கள்" என்று கூறினார்கள். (அதன்படி) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் இன்னாரை (பெண் தன்மை கொண்ட ஒருவரை) வெளியேற்றினார்கள்; உமர் (ரலி) அவர்களும் இன்னாரை (அவ்வாறான ஒருவரை) வெளியேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ فَرَضَ الصَّلاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْعَلَى الْمُقِيمِ أَرْبَعًا وَعَلَى الْمُسَافِرِ رَكْعَتَيْنِ وَعَلَى الْخَائِفِ رَكْعَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நிச்சயமாக வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் உங்கள் நபியின் நாவின் வாயிலாக, (ஊரில்) தங்கியிருப்பவருக்கு நான்கு (ரக்அத்துகளாகவும்), பயணியாக இருப்பவருக்கு இரண்டு ரக்அத்துகளாகவும், அச்ச நிலையில் (போர்க்களத்தில்) இருப்பவருக்கு ஒரு ரக்அத்தாகவும் தொழுகையைக் கடமையாக்கினான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ التَّمِيمِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُمِرْتُ بِالسِّوَاكِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَوْ حَسِبْتُ أَنْ سَيَنْزِلُ عَلَيَّ فِيهِ قُرْآنٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(பல் துலக்கப் பயன்படும்) மிஸ்வாக் செய்யும்படி நான் (அல்லாஹ்வினால்) கட்டளையிடப்பட்டேன். எந்த அளவிற்கென்றால், இது குறித்து எனக்குக் குர்ஆன் (வசனம்) அருளப்படுமோ என்று நான் நினைத்தேன் அல்லது எண்ணினேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْكَعْبَةَ وَفِيهَا سِتُّ سَوَارٍ فَقَامَ عِنْدَ كُلِّ سَارِيَةٍ وَلَمْ يُصَلِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவினுள் நுழைந்தார்கள். அதில் ஆறு தூண்கள் இருந்தன. அவர்கள் ஒவ்வொரு தூணின் அருகிலும் (பிரார்த்தனை செய்தவாறு) நின்றார்கள்; ஆனால், அவர்கள் (அங்கு) தொழவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا مَاتَ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ هَنِيئًا لَكَ الْجَنَّةُ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ نَظَرَ غَضْبَانَ فَقَالَ وَمَا يُدْرِيكِ؟ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ فَارِسُكَ وَصَاحِبُكَ فَقَالَرَسُولُ اللهِ ﷺ وَاللهِ إِنِّي رَسُولُ اللهِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي فَأَشْفَقَ النَّاسُ عَلَى عُثْمَانَ فَلَمَّا مَاتَتْ زَيْنَبُ ابْنَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْحَقِي بِسَلَفِنَا الْخَيْرِ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ فَبَكَتِ النِّسَاءُ فَجَعَلَ عُمَرُ يَضْرِبُهُنَّ بِسَوْطِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِيَدِهِ وَقَالَ مَهْلًا يَا عُمَرُ ثُمَّ قَالَ ابْكِينَ وَإِيَّاكُنَّ وَنَعِيقَ الشَّيْطَانِ ثُمَّ قَالَ إِنَّهُ مَهْمَا كَانَ مِنَ العَيْنِ وَالْقَلْبِ فَمِنَ اللهِ وَمِنَ الرَّحْمَةِ وَمَا كَانَ مِنَ اليَدِ وَاللِّسَانِ فَمِنَ الشَّيْطَانِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உஸ்மான் பின் மழ்வூன் (ரலி) அவர்கள் மரணித்தபோது ஒரு பெண்மணி, "உஸ்மான் பின் மழ்வூனே! சொர்க்கம் உமக்கு நல்வாழ்த்தாக அமையட்டும்" என்று கூறினார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அப்பெண்மணியைக் கோபமாகப் பார்த்துவிட்டு, "(அவர் சொர்க்கவாசி என்பது) உனக்கு எப்படித் தெரியும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அப்பெண்மணி, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர் தங்களின் குதிரை வீரரும் (போர் வீரரும்), தங்களின் தோழருமாயிற்றே!" என்று கூறினார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் அல்லாஹ்வின் தூதராக இருந்தும் கூட, (மறுமையில்) எனக்கு என்ன செய்யப்படும் என்பது எனக்கே தெரியாது (அல்லாஹ்வின் அறிவிப்பு இன்றி எதையும் கூற முடியாது)" என்று கூறினார்கள். இதனால் மக்கள் உஸ்மான் (பின் மழ்வூன்) அவர்களைக் குறித்து (அவரது மறுமை நிலை என்னவாகுமோ என்று) அச்சமடைந்தார்கள்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் மகளான ஸைனப் (ரலி) மரணித்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நமது சிறந்த முன்னோரான உஸ்மான் பின் மழ்வூனுடன் நீ சேர்ந்துகொள்வாயாக!" என்று கூறினார்கள். (அப்போது) பெண்கள் அழுதனர். உடனே உமர் (ரலி) அவர்கள் தமது சாட்டையால் அவர்களை அடிக்கலானார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உமர் (ரலி) அவர்களின் கையைப் பிடித்து (தடுத்துவிட்டு), "உமரே, நிதானமாக இருங்கள்!" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் (பெண்களை நோக்கி), "நீங்கள் அழலாம்; ஆனால், ஷைத்தானின் கூச்சல்களை (ஒப்பாரி வைத்துப் புலம்புவதை) விட்டும் உங்களை நான் எச்சரிக்கிறேன்!" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் அவர்கள், "கண்ணாலும் உள்ளத்தாலும் வெளிப்படுவது (கண்ணீரும் கவலையும்) அல்லாஹ்விடமிருந்து வரும் அருளாகும். ஆனால், கையாலும் நாவாலும் வெளிப்படுவது (மார்பிலும் முகத்திலும் அடித்துக்கொள்வதும், ஒப்பாரி வைப்பதும்) ஷைத்தானிடமிருந்து வந்தவையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وَقَّتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَاالْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَقَالَ هُنَّ وَقْتٌ لِأَهْلِهِنَّ وَلِمَنْ مَرَّ بِهِنَّ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِنَّ يُرِيدُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ مَنْزِلُهُ مِنْ وَرَاءِ الْمِيقَاتِ فَإِهْلالُهُ مِنْ حَيْثُ يُنْشِئُ وَكَذَلِكَ فَكَذَلِكَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ إِهْلَالُهُمْ مِنْ حَيْثُ يُنْشِئُونَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவாசிகளுக்கு ‘துல் ஹுலைஃபா’வையும், ஷாம் (சிரியா உள்ளிட்ட பகுதிகள்) வாசிகளுக்கு ‘ஜுஹ்ஃபா’வையும், யெமன் வாசிகளுக்கு ‘யலம்லம்’ என்பதையும், நஜ்த் வாசிகளுக்கு ‘கர்ன்’ (கர்னுல் மனாஸில்) என்பதையும் (இஹ்ராம் அணிவதற்கான) எல்லைகளாக நிர்ணயித்தார்கள்.

மேலும், “இவை அந்தந்தப் பகுதி மக்களுக்கும், அந்தப் பகுதியைச் சேர்ந்தவர்களாக இல்லாமல் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்யும் நோக்கத்தில் இந்த எல்லைகளைக் கடந்து வரும் பிற மக்களுக்கும் உரிய (இஹ்ராம் அணிய வேண்டிய) எல்லைகளாகும். எவரது இருப்பிடம் இந்த எல்லைகளுக்கு உட்பட்ட பகுதியில் (மக்காவிற்கு மிக அருகில்) அமைந்துள்ளதோ, அவர் தான் (பயணத்தைத்) தொடங்கும் இடத்திலிருந்தே இஹ்ராம் அணிய வேண்டும். அவ்வாறே மக்காவாசிகளும் மக்காவிலிருந்தே இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ حِينَ أَتَاهُ فَأَقَرَّ عِنْدَهُ بِالزِّنَا لَعَلَّكَ قَبَّلْتَ أَوْ لَمَسْتَ؟ قَالَ لَا قَالَ فَنِكْتَهَا؟ قَالَ نَعَمْ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மாயிஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து (தான்) விபச்சாரம் செய்ததாக ஒப்புக்கொண்டபோது, அவரிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஒருவேளை நீர் (அப்பெண்ணை) முத்தமிட்டிருக்கலாம் அல்லது (உணர்ச்சியுடன்) தொட்டிருக்கலாம் (அல்லவா)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இல்லை" என்றார். "(அப்படியானால்) அவளுடன் உடலுறவு கொண்டீரா?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள். அவர், "ஆம்" என்றார். இதையடுத்து, அவருக்கு (கல்லெறிந்து மரண தண்டனை நிறைவேற்ற) நபி (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்; அவ்வாறே அவர் கல்லெறியப்பட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ رُسْتُمَ أَبُو عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُقِيمَتْ صَلاةُ الصُّبْحِ فَقَامَ رَجُلٌ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ فَجَذَبَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِثَوْبِهِ فَقَالَ أَتُصَلِّي الصُّبْحَ أَرْبَعًا؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

சுப்ஹுத் தொழுகைக்கு இகாமத் சொல்லப்பட்டபோது, ஒரு மனிதர் (சுன்னத்தான) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவதற்காக எழுந்து நின்றார். உடனே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருடைய ஆடையைப் பிடித்து இழுத்து, "நீர் சுப்ஹுத் தொழுகையை நான்கு ரக்அத்களாகத் தொழுகிறீரா?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ {وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا} [النور 4] قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْأَنْصَارِ أَهَكَذَا أُنْزِلَتْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَا تَسْمَعُونَ إِلَى مَا يَقُولُ سَيِّدُكُمْ؟ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ لَا تَلُمْهُ فَإِنَّهُ رَجُلٌ غَيُورٌ وَاللهِ مَاتَزَوَّجَ امْرَأَةً قَطُّ إِلَّا بِكْرًا وَمَا طَلَّقَ امْرَأَةً لَهُ قَطُّ فَاجْتَرَأَ رَجُلٌ مِنَّا عَلَى أَنْ يَتَزَوَّجَهَا مِنْ شِدَّةِ غَيْرَتِهِ فَقَالَ سَعْدٌ وَاللهِ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّهَا حَقٌّ وَأَنَّهَا مِنَ اللهِ وَلَكِنِّي قَدْ تَعَجَّبْتُ أَنِّي لَوْ وَجَدْتُ لَكَاعًا قَدْ تَفَخَّذَهَا رَجُلٌ لَمْ يَكُنْ لِي أَنْ أَهِيجَهُ وَلَا أُحَرِّكَهُ حَتَّى آتِيَ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَوَاللهِ لَا آتِي بِهِمْ حَتَّى يَقْضِيَ حَاجَتَهُ قَالَ فَمَا لَبِثُوا إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى جَاءَ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ فَجَاءَ مِنْ أَرْضِهِ عِشَاءً فَوَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ رَجُلًا فَرَأَى بِعَيْنَيْهِ وَسَمِعَ بِأُذُنَيْهِ فَلَمْ يَهِجْهُ حَتَّى أَصْبَحَ فَغَدَا عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي جِئْتُ أَهْلِي عِشَاءً فَوَجَدْتُ عِنْدَهَا رَجُلًا فَرَأَيْتُ بِعَيْنَيَّ وَسَمِعْتُ بِأُذُنَيَّ فَكَرِهَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا جَاءَ بِهِ وَاشْتَدَّ عَلَيْهِ وَاجْتَمَعَتِ الْأَنْصَارُ فَقَالُوا قَدِ ابْتُلِينَا بِمَا قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الْآنَ يَضْرِبُ رَسُولُ اللهِ ﷺ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ وَيُبْطِلُ شَهَادَتَهُ فِي الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ هِلَالٌ وَاللهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَ اللهُ لِي مِنْهَا مَخْرَجًا فَقَالَ هِلَالٌ يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي قَدْ أَرَى مَا اشْتَدَّ عَلَيْكَ مِمَّا جِئْتُ بِهِ وَاللهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَصَادِقٌ فَوَاللهِ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ يُرِيدُ أَنْ يَأْمُرَ بِضَرْبِهِ إِذْ نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ الْوَحْيُ وَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ عَرَفُوا ذَلِكَ فِي تَرَبُّدِ جِلْدِهِ يَعْنِي فَأَمْسَكُوا عَنْهُ حَتَّى فَرَغَ مِنَ الوَحْيِ فَنَزَلَتْ {وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ} [النور 6]الْآيَةَ كُلَّها فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا هِلَالُ فَقَدْ جَعَلَ اللهُ لَكَ فَرَجًا وَمَخْرَجًا فَقَالَ هِلَالٌ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو ذَاكَ مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَرْسِلُوا إِلَيْهَا فَأَرْسَلُوا إِلَيْهَا فَجَاءَتْ فَتَلَاهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَيْهِمَا وَذَكَّرَهُمَا وَأَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَذَابَ الْآخِرَةِ أَشَدُّ مِنْ عَذَابِ الدُّنْيَا فَقَالَ هِلَالٌ وَاللهِ يَا رَسُولَ اللهِ لَقَدْ صَدَقْتُ عَلَيْهَا فقالَتْ كَذَبَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَاعِنُوا بَيْنَهُمَا فَقِيلَ لِهِلَالٍ اشْهَدْ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ فَلَمَّا كَانَ فِي الْخَامِسَةِ قِيلَ يَا هِلَالُ اتَّقِ اللهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكَ الْعَذَابَ فَقَالَ لَا وَاللهِ لَا يُعَذِّبُنِي اللهُ عَلَيْهَا كَمَا لَمْ يَجْلِدْنِي عَلَيْهَا فَشَهِدَ فِي الْخَامِسَةِ أَنَّ لَعْنَةَ اللهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الكَاذِبِينَ ثُمَّ قِيلَ لَهَا اشْهَدِي أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللهِ إِنَّهُ لَمِنَ الكَاذِبِينَ فَلَمَّا كَانَتِ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهَا اتَّقِ اللهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكِ الْعَذَابَ فَتَلَكَّأَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ وَاللهِ لَا أَفْضَحُ قَوْمِي فَشَهِدَتْ فِي الْخَامِسَةِ أَنَّ غَضَبَ اللهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ فَفَرَّقَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَهُمَا وَقَضَى أَنْ لَا يُدْعَى وَلَدُهَا لِأَبٍ وَلَا تُرْمَى هِيَ بِهِ وَلَا يُرْمَى وَلَدُهَا وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَعَلَيْهِ الْحَدُّ وَقَضَى أَنْ لَا بَيْتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلَا قُوتَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلَاقٍ وَلَا مُتَوَفًّى عَنْهَا وَقَالَ إِنْ جَاءَتْ بِهِ أُصَيْهِبَ أُرَيْسِحَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِهِلَالٍ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الْأَلْيَتَيْنِ فَهُوَ لِلَّذِي رُمِيَتْ بِهِ فَجَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَالْأَلْيَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْلَا الْأَيْمَانُ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ قَالَ عِكْرِمَةُ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَمِيرًا عَلَى مِصْرٍ وَكَانَ يُدْعَى لِأُمِّهِ وَمَا يُدْعَى لِأَبٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(வல்லதீன யர்மூனல் முஹ்ஸனாதி சும்ம லம் யஃதூ பிஅர்பஅதி ஷுஹதாஅ ஃபஜ்லிதூஹும் ஸமானீன ஜல்ததன் வலா தர்கபலூ லஹும் ஷஹாததன் அபதா) "எவர்கள் ஒழுக்கமான பெண்கள் மீது அவதூறு கூறி, பின்னர் (அதற்குச் சாட்சியாக) நான்கு சாட்சிகளைக் கொண்டு வரவில்லையோ, அவர்களுக்கு எண்பது கசையடிகள் கொடுங்கள்; மேலும், அவர்களின் சாட்சியத்தை ஒருபோதும் ஏற்காதீர்கள்..." (அல்குர்ஆன் 24:4) என்ற வசனம் அருளப்பட்ட போது, அன்சாரிகளின் தலைவரான ஸஅத் பின் உப்பாதா (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவ்வாறு தான் (இந்தச் சட்டம்) அருளப்பட்டதா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அன்சாரிகளே! உங்கள் தலைவர் கூறுவதை நீங்கள் கேட்கவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவரை நீங்கள் குறை கூற வேண்டாம். அவர் மிகுந்த ரோஷம் (கீரா) கொண்டவர். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவர் கன்னியரல்லாத எந்தப் பெண்ணையும் திருமணம் செய்ததில்லை. மேலும், அவர் எந்தப் பெண்ணையாவது விவாகரத்து செய்துவிட்டால், அவருடைய கடுமையான ரோஷத்தின் காரணமாக எங்களில் எந்தவொரு ஆணும் அப்பெண்ணைத் திருமணம் செய்யத் துணிய மாட்டார்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது ஸஅத் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, இது சத்தியமானது என்றும் அல்லாஹ்விடமிருந்தே வந்துள்ளது என்றும் நான் அறிவேன். ஆயினும், ஒரு மானங்கெட்ட பெண்ணுடன் (தன் மனைவியுடன்) ஒருவன் (தவறான நிலையில்) இருப்பதை நான் கண்டாலும், நான் நான்கு சாட்சிகளைக் கொண்டு வரும் வரை அவனை நான் விரட்டவோ, அசைக்கவோ கூடாதா என்று எண்ணி நான் ஆச்சரியப்படுகிறேன். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் (நான்கு சாட்சிகளைத் தேடிச் சென்று) அவர்களைக் கூட்டிக்கொண்டு வருவதற்குள், அவன் தன் காரியத்தை முடித்துவிட்டுச் சென்றுவிடுவானே!" என்று கூறினார்கள்.

அவர்கள் இவ்வாறு பேசி சிறிது நேரம் தான் ஆகியிருக்கும்; அதற்குள் ஹிலால் பின் உமைய்யா (ரழி) அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். (தபூக் போரில் பின்தங்கி, பின்னர்) அல்லாஹ்வினால் தவ்பா ஏற்கப்பட்ட மூவரில் இவரும் ஒருவராவார். அவர் தனது தோட்டத்திலிருந்து இரவு நேரத்தில் வீடு திரும்பிய போது, தனது மனைவியிடம் ஒரு அந்நிய ஆடவன் இருப்பதைக் கண்டார். அதைத் தன் கண்களால் பார்த்தார், தன் காதுகளால் கேட்டார். ஆனால் (சட்டம் தெரியாததால்) விடியும் வரை அவர் அவனைக் குறித்து எதுவும் செய்யவில்லை.

மறுநாள் காலை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்ற அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் இரவு என் மனைவியிடம் சென்ற போது, அவளிடம் ஒரு அந்நிய ஆடவன் இருந்ததைக் கண்டேன். அதை நான் என் கண்களால் பார்த்தேன், என் காதுகளால் கேட்டேன்" என்று கூறினார். அவர் கொண்டு வந்த இந்தச் செய்தியை (கணவன் தன் மனைவி மீதே அவதூறு கூறுவதை) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெறுத்தார்கள்; இது அவர்களுக்குக் கடுமையான நெருக்கடியை ஏற்படுத்தியது.

அப்போது அன்சாரிகள் ஒன்று கூடி, "ஸஅத் பின் உப்பாதா கூறிய விஷயத்தில் நாம் சோதிக்கப்பட்டு விட்டோம். இப்போது (நான்கு சாட்சிகள் இல்லாததால் அவதூறு சட்டப்படி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹிலால் பின் உமைய்யாவுக்கு கசையடி கொடுக்க உத்தரவிடுவார்கள், மேலும் முஸ்லிம்களிடையே அவரது சாட்சியத்தை செல்லாததாக்கி விடுவார்கள்" என்று பேசிக்கொண்டனர்.

அதற்கு ஹிலால் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! இதிலிருந்து அல்லாஹ் எனக்கு ஒரு தீர்வினை ஏற்படுத்துவான் என்று நான் உறுதியாக நம்புகிறேன்" என்று கூறினார். மேலும், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் கொண்டு வந்த இந்தச் செய்தி உங்களுக்கு எந்தளவு சிரமத்தை ஏற்படுத்தியுள்ளது என்பதை நான் காண்கிறேன். ஆனால் அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் உண்மையே கூறுகிறேன் என்பதை அல்லாஹ் நன்கு அறிவான்" என்றார்.

அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு கசையடி கொடுக்க உத்தரவிட எண்ணிய போது, அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்படத் தொடங்கியது. நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ அருளப்படும் போது அவர்களின் முகம் மாறுபடுவதை (அவர்கள் படும் சிரமத்தை) தோழர்கள் அறிந்துகொள்வார்கள். எனவே, வஹீ இறங்கி முடியும் வரை மக்கள் (அவருக்குத் தண்டனை வழங்காமல்) தடுத்து நிறுத்தப்பட்டனர்.

அப்போது, (வல்லதீன யர்மூன அஸ்வாஜஹும் வலம் யகுன் லஹும் ஷுஹதாஉ இல்லா அன்ஃபுசுஹும் ஃபஷஹாதது அஹதிஹிம்) "எவர்கள் தங்கள் மனைவியர் மீது அவதூறு கூறி, அவர்களுக்குத் தங்களைத் தவிர வேறு சாட்சிகள் இல்லையோ, அத்தகையவர்களில் ஒருவரின் சாட்சியமானது..." (அல்குர்ஆன் 24:6) என்ற வசனம் முழுவதும் அருளப்பட்டது. பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (வஹீயின் சுமை) நீங்கியதும், "ஹிலாலே! நற்செய்தி பெற்றுக்கொள். அல்லாஹ் உனக்கு ஒரு விடுதலையையும் தீர்வையும் ஏற்படுத்தி விட்டான்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு ஹிலால் (ரழி), "என் இறைவனிடமிருந்து இதையே நான் எதிர்பார்த்திருந்தேன்" என்று கூறினார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவளை (அவரது மனைவியை) அழைத்து வாருங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே ஆள் அனுப்பப்பட்டு அவள் வந்தாள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவ்விருவர் முன்பாகவும் அந்த வசனங்களை ஓதிக்காட்டி, இருவருக்கும் அறிவுரை கூறினார்கள். மேலும், "இவ்வுலக வேதனையை விட மறுமையின் வேதனை மிகவும் கடுமையானது" என்பதை அவர்களுக்குத் தெரிவித்தார்கள். அப்போது ஹிலால் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதரே, நான் அவள் மீது உண்மையான குற்றச்சாட்டையே கூறினேன்" என்றார். ஆனால் அவள், "அவர் பொய் சொல்கிறார்" என்று கூறினாள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவ்விருவருக்கும் இடையே 'லிஆன்' (சத்தியப்பிரமாணம் செய்து பிரித்தல்) செய்து வையுங்கள்" என்று கூறினார்கள். ஹிலாலிடம், "சாட்சியம் கூறுவீராக!" என்று கூறப்பட்டது. அவர், தான் உண்மையே கூறுவதாக அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு நான்கு முறை சாட்சியம் அளித்தார். ஐந்தாவது முறை அவர் சாட்சியம் கூற வந்த போது, "ஹிலாலே! அல்லாஹ்வை அஞ்சிக்கொள். இவ்வுலக வேதனையை விட மறுமை வேதனை இலேசானது அன்று. நிச்சயமாக, இது (இந்த ஐந்தாவது சாட்சியம்) உன் மீது (பொய் சத்தியம் செய்ததற்கான) வேதனையை அவசியமாக்கிவிடும்" என்று அவருக்கு நினைவூட்டப்பட்டது. அதற்கு அவர், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! என் மீது கசையடியிலிருந்து அல்லாஹ் எப்படி என்னைக் காப்பாற்றினானோ, அதே போன்று (மறுமையில்) இதற்காக என்னைத் தண்டிக்க மாட்டான்" என்று கூறிவிட்டு, "நான் பொய்யராக இருந்தால், என் மீது அல்லாஹ்வின் சாபம் உண்டாகட்டும்!" என்று ஐந்தாவது முறையாகச் சாட்சியம் அளித்தார்.

பின்னர் அவளிடம் (மனைவியிடம்), "அவர் (கணவர்) பொய்யர் என்று அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டு நான்கு முறை சாட்சியம் அளிப்பாயாக!" என்று கூறப்பட்டது. ஐந்தாவது முறை அவள் சாட்சியம் கூற வந்த போது, "அல்லாஹ்வை அஞ்சிக்கொள். இவ்வுலக வேதனையை விட மறுமை வேதனை இலேசானது அன்று. நிச்சயமாக, இது (இந்த ஐந்தாவது சாட்சியம்) உன் மீது வேதனையை அவசியமாக்கிவிடும்" என்று அவளுக்கு நினைவூட்டப்பட்டது. இதைக் கேட்ட அவள் சிறிது நேரம் தயங்கி நின்றாள். பின்னர், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் என் சமுதாயத்தாரை அவமானப்படுத்த மாட்டான்" என்று கூறிவிட்டு, "அவர் உண்மையாளராக இருந்தால், என் மீது அல்லாஹ்வின் கோபம் உண்டாகட்டும்!" என்று ஐந்தாவது முறையாகச் சாட்சியம் அளித்தாள்.

அதன் பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்விருவரையும் (நிரந்தரமாகப்) பிரித்து வைத்தார்கள். மேலும், அவள் பெற்றெடுக்கும் குழந்தை எந்தத் தந்தைக்கும் இணைத்து அழைக்கப்படக் கூடாது என்றும், இதற்காக அவளை யாரும் அவதூறாகப் பேசக் கூடாது என்றும், அவளது குழந்தையை இழிவாகப் பேசக் கூடாது என்றும், யாராவது அவளையோ அவளது குழந்தையையோ அவதூறு கூறினால் அவர்கள் மீது (அவதூறுக்கான) தண்டனை நிறைவேற்றப்படும் என்றும் தீர்ப்பளித்தார்கள். மேலும், விவாகரத்தோ அல்லது கணவனின் மரணமோ இல்லாமல் (லிஆன் மூலம்) அவர்கள் இருவரும் பிரிக்கப்பட்டதால், அவளுக்குக் கணவனிடமிருந்து இருப்பிடமோ, ஜீவனாம்சமோ கிடைக்காது என்றும் தீர்ப்பளித்தார்கள்.

பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவள் சிவந்த நிறமும், மெலிந்த பின்புறமும், மெல்லிய கெண்டைக்கால்களும் கொண்ட குழந்தையைப் பெற்றெடுத்தால், அக்குழந்தை ஹிலாலுக்குப் பிறந்ததாகும். மாறாக, மாநிறமும், சுருள் முடியும், பருத்த தேகமும், சதைப்பற்றுள்ள கெண்டைக்கால்களும், பெருத்த பின்புறமும் கொண்ட குழந்தையை அவள் பெற்றெடுத்தால், அது அவள் மீது யாரோடு குற்றம் சாட்டப்பட்டதோ அவனுக்குப் பிறந்ததாகும்" என்று கூறினார்கள்.

அவள் (இரண்டாவதாகக் குறிப்பிடப்பட்ட அடையாளங்கள் கொண்ட) மாநிறமும், சுருள் முடியும், பருத்த தேகமும், சதைப்பற்றுள்ள கெண்டைக்கால்களும், பெருத்த பின்புறமும் கொண்ட குழந்தையையே பெற்றெடுத்தாள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவள் செய்த சத்தியப் பிரமாணம் மட்டும் தடையாக இல்லாவிட்டால், எனக்கும் அவளுக்கும் இடையே (தண்டனை வழங்குவதில்) வேறுபார்க்க வேண்டிய விஷயம் இருந்திருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.

இக்ரிமா (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்: அதன் பின்னர் அக்குழந்தை (வளர்ந்து பெரியவனான பிறகு) எகிப்தின் ஆளுநராக ஆனார். அவர் அவரது தாயின் பெயரைக் கொண்டே அழைக்கப்பட்டார், எந்தத் தந்தையின் பெயருடனும் இணைத்து அழைக்கப்படவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلامٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِينَاءَعَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُمَا شَهِدَا عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ وَهُوَ عَلَى أَعْوَادِ الْمِنْبَرِ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمُ الْجُمُعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَلَيُكْتَبَنَّ مِنَ الغَافِلِينَ
இப்னு உமர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மிம்பர் (மரக்கட்டைகளால் ஆன சொற்பொழிவு மேடை) மீது நின்றவாறு பின்வருமாறு கூறுவதை தாங்கள் சாட்சியமளித்து (உறுதிப்படுத்தி)க் கூறுகிறார்கள்:
"ஜும்ஆத் தொழுகைகளைக் கைவிடுவதிலிருந்து (அலட்சியமாகத் தவிர்ப்பதிலிருந்து) மக்கள் கட்டாயம் விலகிக் கொள்ள வேண்டும். இல்லையெனில், வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் அவர்களின் உள்ளங்கள் மீது முத்திரையிட்டு விடுவான்; பின்னர் அவர்கள் (நேர்வழியைப் புறக்கணித்த) அலட்சியவாதிகளின் பட்டியலில் எழுதப்பட்டு விடுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِوَلَدِهَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ بِهِ لَمَمًا وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ طَعَامِنَا فَيُفْسِدُ عَلَيْنَا طَعَامَنَا قَالَ فَمَسَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَدْرَهُ وَدَعَا لَهُ فَثَعَّ ثَعَّةً فَخَرَجَ مِنْ فِيهِ مِثْلُ الْجَرْوِ الْأَسْوَدِ فَشُفِيَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண் தனது மகனுடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவனுக்கு (ஜின் தீண்டியதால் ஏற்படும்) ஒருவிதப் பைத்தியம் (லமம்) பிடித்துள்ளது. நாங்கள் உணவருந்தும் நேரத்தில் அது இவனைப் பிடித்துக்கொள்கிறது, அதனால் இவன் எங்கள் உணவை (எங்களுக்குப் பயன்படாதவாறு) பாழாக்கி விடுகிறான்" என்று கூறினாள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவனது நெஞ்சைத் தடவி, அவனுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். உடனே அவன் (ஏதோ ஒன்றை) வாந்தி எடுத்தான். அவனது வாயிலிருந்து ஒரு கருப்பு நாய்க்குட்டியைப் போன்ற ஒன்று வெளியேறியது. பின்னர் அவன் (முழுமையாகக்) குணமடைந்தான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا بَهْزٌ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ إِلَى الْبَيْتِ وَشَكَا إِلَيْهِ ضَعْفَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ إِنَّ اللهَ غَنِيٌّ عَنْ نَذْرِ أُخْتِكَ فَلْتَرْكَبْ وَلْتُهْدِ بَدَنَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உக்பா பின் ஆமிர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (வந்து), தமது சகோதரி (கஅபா எனும் இறை) இல்லத்திற்கு நடந்து செல்வதாக நேர்ச்சை செய்துள்ளதைக் கூறி, அவளது பலவீனத்தைக் குறித்து முறையிட்டார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ் உமது சகோதரியின் (இந்தத் சிரமமான) நேர்ச்சையின் பால் தேவையற்றவன். எனவே, அவர் வாகனத்தில் பயணிக்கட்டும்; மேலும், ஓர் ஒட்டகத்தைப் பலியிடட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنِي عَمِّي الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ قَالَ أَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ وَهُوَ مُتَّكِئٌ عِنْدَ زَمْزَمَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ وَكَانَ نِعْمَ الْجَلِيسُ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ يَوْمِ عَاشُورَاءَ قَالَ عَنْ أَيِّ بَالِهِ تَسْأَلُ؟ قُلْتُ عَنْ صَوْمِهِ أَيُّ يَوْمٍ أَصُومُهُ؟ قَالَ إِذَا رَأَيْتَ هِلالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ فَإِذَا أَصْبَحْتَ مِنْ تَاسِعَةٍ فَأَصْبِحْ مِنْهَا صَائِمًا قُلْتُ أَكَذَاكَ كَانَ يَصُومُهُ مُحَمَّدٌ ﷺ ؟ قَالَ نَعَمْ
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர்கள் ஸம்ஸம் (கிணற்றுக்கு) அருகில் சாய்ந்து அமர்ந்திருந்தார்கள். நான் அவர்களின் அருகில் அமர்ந்தேன்; அவர்கள் அமர்ந்து பழகுவதற்கு மிகச் சிறந்த (தோழராக) இருந்தார்கள். நான், "ஆஷூரா நாளைப் பற்றி எனக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அதில் எந்த விஷயத்தைப் பற்றி நீ கேட்கிறாய்?" என்றார்கள்.

நான், "அந்நாளின் நோன்பைப் பற்றிக் கேட்கிறேன்; நான் எந்த நாளில் நோன்பு நோற்க வேண்டும்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "முஹர்ரம் மாதத்தின் பிறையை நீ பார்த்துவிட்டால் (நாட்களை) எண்ணிக் கொள். ஒன்பதாவது நாள் காலையை நீ அடையும்போது, (அன்றைய தினம்) நோன்பாளியாக விடிவாயாக!" என்றார்கள்.

நான், "முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு தான் (ஒன்பதாம் நாளில்) நோன்பு நோற்பார்களா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "ஆம்!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ لَيْثًا قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ عَلِّمُوا وَيَسِّرُوا وَلا تُعَسِّرُوا وَإِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْكُتْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(மக்களுக்குக்) கற்றுக்கொடுங்கள்; (காரியங்களை) எளிதாக்குங்கள்; (மக்களுக்குக்) கடினமாக்காதீர்கள். மேலும், உங்களில் ஒருவருக்குக் கோபம் வந்தால், அவர் அமைதியாக இருக்கட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمِنْهَالَ بْنَ عَمْرٍو يُحَدِّثُ عَنْ سَعَيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَعُودُ مَرِيضًا لَمْ يَحْضُرْ أَجَلُهُ فَيَقُولُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أَسْأَلُ اللهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَشْفِيَكَ إِلا عُوفِيَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எந்தவொரு முஸ்லிமான அடியாரும் (மரணத் தறுவாயில் உள்ளவர் அல்லாத) ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் சென்று, அந்த நோயாளிக்கு மரண நேரம் நெருங்கியிருக்காத நிலையில், அவரிடம் 'அஸ்அலுல்லாஹல் அளீம், ரப்பல் அர்ஷில் அளீம், அன் யஷ்பியக' (பொருள்: மகத்தான அர்ஷின் அதிபதியாகிய மகத்தான அல்லாஹ்விடம் உமக்கு நோய் நிவாரணம் அளிக்கப் பிரார்த்திக்கிறேன்) என்று ஏழு முறை கூறினால், அவர் (அந்த நோயிலிருந்து) குணமளிக்கப்படாமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ أُرَاهُ رَفَعَهُ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا فَقَالَ أَسْأَلُ اللهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَشْفِيَكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ شَفَاهُ اللهُ إِنْ كَانَ قَدْ أُخِّرَ يَعْنِي فِي أَجَلِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(அறிவிப்பாளர் அபூ முஆவியா கூறுகிறார்: இச்செய்தியை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள்) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் உயர்த்தி (கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன்). நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எவர் ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் சென்று (அவரிடம்), 'அஸ்அலுல்லாஹல் அழீம், ரப்பல் அர்ஷில் அழீம், அன் யஷ்ஃபியக்' (மகத்துவமிக்கவனும், மகத்தான அர்ஷின் அதிபதியுமான அல்லாஹ்விடம் உனக்குக் குணமளிக்கப் பிரார்த்திக்கிறேன்) என்று ஏழு முறை கூறுகிறாரோ, (அவருடைய மரணத் தவணை இன்னும் வராமல்) அவர் பிற்படுத்தப்பட்டிருந்தால், அல்லாஹ் அவருக்கு (அந்த நோயிலிருந்து) நிவாரணம் அளிப்பான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَذَكَرَ أَنَّ أُخْتَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ إِلَى الْبَيْتِ قَالَ مُرْ أُخْتَكَ أَنْ تَرْكَبَ وَلْتُهْدِ بَدَنَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உக்பா பின் ஆமிர் (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தமது சகோதரி (கஅபா எனும்) இறையில்லத்திற்கு நடந்து செல்வதாக நேர்ச்சை செய்துள்ளதைப் பற்றிக் கூறினார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "உமது சகோதரியை (சிரமமின்றி) வாகனத்தில் ஏறிச் செல்லும்படியும், (நேர்ச்சையை மாற்றியமைத்ததற்காக) ஒரு ஒட்டகத்தைப் பலியிடும்படியும் கூறுவீராக!" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ فَمَاتَتْ فَأَتَى أَخُوهَا النَّبِيَّ ﷺ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أُخْتِكَ دَيْنٌأَكُنْتَ قَاضِيَهُ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَاقْضُوا اللهَ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண் ஹஜ் செய்வதாக நேர்ச்சை செய்திருந்தார். ஆனால், (அதை நிறைவேற்றுவதற்குள்) அவர் இறந்துவிட்டார். எனவே, அவருடைய சகோதரர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து இது குறித்துக் கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது சகோதரிக்கு ஏதேனும் கடன் இருந்திருந்தால் அதனை நீர் அடைப்பீரா? (சொல்லும்)" என்று கேட்டார்கள். அவர், "ஆம் (அடைப்பேன்)" என்றார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவ்வாறாயின், வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வுக்குச் செலுத்த வேண்டிய (நேர்ச்சை எனும்) கடனை நிறைவேற்றுங்கள். ஏனெனில், (வாக்குறுதி) நிறைவேற்றப்படுவதற்கு அவனே மிகவும் தகுதியானவன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَرَوْحٌ قَالا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ رَوْحٌ سَمِعْتُ مُسْلِمًا الْقُرِّيَّ قَالَ مُحَمَّدٌ عَنْ مُسْلِمٍ الْقُرِّيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَهَلَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالْعُمْرَةِ وَأَهَلَّ أَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ قَالَ رَوْحٌ أَهَلَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ أَحَلَّ وَكَانَ مِمَّنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ طَلْحَةُ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَحَلا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜோடு சேர்த்துச் செய்யும்) உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் கட்டினார்கள். அவர்களின் தோழர்கள் (மட்டும்) ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் கட்டினார்கள்."

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ரவ்ஹ் என்பவர் (கூறும்போது சற்று மாற்றமாகக்) கூறுகிறார்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் கட்டினார்கள். (பிறகு நபியவர்கள் கட்டளையிட்டதற்கிணங்க) எவரிடம் குர்பானிப் பிராணி (ஹத்யு) இல்லையோ அவர் (உம்ராவை முடித்துவிட்டு) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டார். குர்பானிப் பிராணி கொண்டு வராதவர்களில் தல்ஹா (ரழி) அவர்களும் மற்றொருவரும் இருந்தனர். எனவே, அவர்கள் இருவரும் (உம்ராவை முடித்து) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டனர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ الْمُجَبِّرِ التَّيْمِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَاهُ فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلًا قَتَلَ رَجُلًا مُتَعَمِّدًا؟ قَالَ {جَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا} قَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ فِي آخِرِ مَا نَزَلَ مَا نَسَخَهَا شَيْءٌ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَمَا نَزَلَ وَحْيٌ بَعْدَ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدَى؟ قَالَ وَأَنَّى لَهُ بِالتَّوْبَةِ وَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ رَجُلٌ قَتَلَ رَجُلًا مُتَعَمِّدًا يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ آخِذًا قَاتِلَهُ بِيَمِينِهِ أَوْ بِيَسَارِهِ وَآخِذًا رَأْسَهُ بِيَمِينِهِ أَوْ بِشِمَالِهِ تَشْخَبُ أَوْدَاجُهُ دَمًا فِي قُبُلِ الْعَرْشِ يَقُولُ يَا رَبِّ سَلْ عَبْدَكَ فِيمَ قَتَلَنِي؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அவர்களிடம் வந்து, "ஒருவர் மற்றொருவரை வேண்டுமென்றே கொலை செய்தால் (அவனது நிலை என்னவென்று) நீங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "{ஜஸாவுஹு ஜஹன்னமு காலிதன் ஃபீஹா வ கழதிபல்லாஹு அலைஹி வ லஅனஹு வ அஅத்த லஹு அதாபன் அளீமா} [பொருள்: அவனுக்குரிய தண்டனை நரகமே ஆகும். அதில் அவன் (நீண்ட காலம்) நிரந்தரமாக இருப்பான். மேலும், அல்லாஹ் அவன் மீது கோபம் கொள்கிறான்; அவனைச் சபிக்கிறான். அவனுக்குக் கடுமையான வேதனையையும் தயார் செய்து வைத்துள்ளான்]" என்று (திருக்குர்ஆன் 4:93 ஆவது வசனத்தை ஓதிக்) காட்டினார்கள்.

மேலும், "இவ்வசனம் (கொலை தொடர்பான சட்டங்களில்) இறுதியாக அருளப்பட்டவற்றில் ஒன்றாகும். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணிக்கும் வரை (இதன் சட்டத்தை) எந்தவொரு வசனமும் மாற்றிவிடவில்லை (மன்ஸூக் செய்யவில்லை). அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பிறகு (புதிய சட்டங்கள் வர) எந்த வஹீயும் அருளப்படவுமில்லை" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அந்த மனிதர், "(ஒருவேளை அவன்) பாவமன்னிப்பு (தவ்பா) தேடி, ஈமான் கொண்டு, நற்செயல்கள் புரிந்து, பின்னர் நேர்வழியில் நிலைத்திருந்தால் (அவனுக்கு மன்னிப்பு உண்டா)?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அவனுக்கு எப்படித் தவ்பா (ஏற்றுக்கொள்ளப்படுதல்) இருக்க முடியும்? நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டுள்ளேன்: 'அவனைப் பெற்ற தாய் அவனை இழக்கட்டும்! (அதாவது, அவன் அழிந்து போகட்டும்). ஒரு மனிதர் மற்றொரு மனிதரை வேண்டுமென்றே கொலை செய்தால், மறுமை நாளில் (கொலை செய்யப்பட்டவன்) தன்னைக் கொலை செய்தவனைத் தனது வலது அல்லது இடது கையால் பிடித்துக் கொண்டும், (வெட்டப்பட்ட) தனது தலையைத் தனது வலது அல்லது இடது கையால் ஏந்திக் கொண்டும் வருவான். அவனது கழுத்து நரம்புகளிலிருந்து இரத்தம் பீறிட்டு வழியும். (அல்லாஹ்வின்) அர்ஷுக்கு முன்பாக நின்று கொண்டு அவன், "என் இறைவா! உனது இந்த அடியான் என்னை எதற்காகக் கொலை செய்தான் என்று இவனிடம் கேள்!" என்று கூறுவான்'" என பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَحْيَى أَبِي عُمَرَ قَالَ ذَكَرُوا النَّبِيذَ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُنْبَذُ لَهُ فِي السِّقَاءِ قَالَ شُعْبَةُ مِثْلَ لَيْلَةِ الاثْنَيْنِ فَيَشْرَبُهُ يَوْمَ الاثْنَيْنِ وَالثُّلاثَاءِ إِلَى الْعَصْرِ فَإِنْ فَضَلَ مِنْهُ شَيْءٌ سَقَاهُ الْخُدَّامَ أَوْ صَبَّهُ قَالَ شُعْبَةُ وَلا أَحْسِبُهُ إِلا قَالَ وَيَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ إِلَى الْعَصْرِ فَإِنْ فَضَلَ مِنْهُ شَيْءٌ سَقَاهُ الْخُدَّامَ أَوْ صَبَّهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் 'நபீத்' (பேரீச்சம்பழம் அல்லது திராட்சை ஊறவைக்கப்பட்ட பானம்) பற்றிப் பேசப்பட்டபோது அவர்கள் கூறினார்கள்:

'அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுக்காகத் தோல் பையில் 'நபீத்' ஊறவைக்கப்படும்.'

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஷுஃபா (ரஹ்) கூறுகிறார்: '(உதாரணமாக) திங்கட்கிழமை இரவில் (அது) ஊறவைக்கப்பட்டால், அதனை அவர்கள் திங்கள் மற்றும் செவ்வாய்க்கிழமைகளில் அஸர் நேரம் வரை அருந்துவார்கள். அதில் ஏதேனும் (மிச்சம்) மீதமிருந்தால், அதனைப் பணியாளர்களுக்குக் குடிக்கக் கொடுப்பார்கள்; அல்லது (அதிகமாகப் புளித்துவிடும் என்ற அச்சத்தில்) அதைக் கீழே ஊற்றிவிடுவார்கள்.'

மேலும் ஷுஃபா (ரஹ்) கூறுகிறார்: 'புதன்கிழமை அஸர் நேரம் வரை (அருந்துவார்கள்) என்று அவர் (யஹ்யா அபூ உமர்) கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன். (அப்போதும்) அதில் ஏதேனும் மீதமிருந்தால், அதனைப் பணியாளர்களுக்குக் குடிக்கக் கொடுப்பார்கள்; அல்லது அதைக் கீழே ஊற்றிவிடுவார்கள்.'
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ إِنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يَدُسُّ فِي فَمِ فِرْعَوْنَ الطِّينَ مَخَافَةَ أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர், இதை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் கூற்றாகவே உயர்த்தி அறிவிக்கிறார்)

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(ஃபிர்அவ்ன் கடலில் மூழ்கடிக்கப்பட்ட போது) அவன் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை) என்று கூறிவிடுவானோ (அதன் மூலம் அவனுக்கு அல்லாஹ்வின் கருணை கிடைத்துவிடுமோ) என்ற அச்சத்தினால், ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் அவனது வாயில் (கடல்) களிமண்ணைத் திணித்துக் கொண்டிருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبٍ يَعْنِي ابْنَ الشَّهِيدِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ شَهِدْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ وَابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَتَذْكُرُ حِينَ اسْتَقْبَلْنَا رَسُولَ اللهِ ﷺ وَقَدْ جَاءَ مِنْ سَفَرٍ؟ فَقَالَ نَعَمْ فَحَمَلَنِي وَفُلانًا غُلامًا مِنْ بَنِي هَاشِمٍ وَتَرَكَكَ
அப்துல்லாஹ் பின் அபீமுலைக்கா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் இப்னு ஸுபைர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோருடன் இருந்தேன். அப்போது இப்னு ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஒரு பயணத்திலிருந்து (திரும்பி) வந்தபோது, நாம் அவர்களை வரவேற்கச் சென்றோமே, அது உங்களுக்கு நினைவிருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "ஆம்! (நினைவிருக்கிறது). அப்போது நபி ((ஸல்)) அவர்கள் என்னையும் பனூ ஹாஷிம் குலத்தைச் சேர்ந்த இன்னார் என்ற ஒரு சிறுவனையும் (தமது வாகனத்தில்) ஏற்றிக் கொண்டார்கள்; உங்களை (ஏற்றாமல்) விட்டுவிட்டார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَدْخُلُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ يَنْظُرُ بِعَيْنِ شَيْطَانٍ أَوْ بِعَيْنَيْ شَيْطَانٍ قَالَ فَدَخَلَ رَجُلٌ أَزْرَقُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ عَلامَ سَبَبْتَنِي أَوْ شَتَمْتَنِي أَوْ نَحْوَ هَذَا ؟ قَالَ وَجَعَلَ يَحْلِفُ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي الْمُجَادَلَةِ {وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ} [المجادلة 14] وَالْآيَةُ الْأُخْرَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இப்போது) ஷைத்தானின் கண்ணால் அல்லது ஷைத்தானின் இரு கண்களால் பார்க்கும் ஒரு மனிதர் உங்களிடம் வருவார்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்வாறே, நீல நிறக் கண்களை உடைய ஒரு மனிதர் (அங்கே) உள்ளே வந்தார். அவர் (நபிகளாரிடம்), "முஹம்மதே! எதற்காக என்னை நீங்கள் ஏசினீர்கள்? அல்லது திட்டினீர்கள்? (அல்லது இது போன்ற வேறு வார்த்தையைச் சொன்னார்)" என்று கேட்டார். மேலும், அவர் (தான் அவ்வாறு செய்யவில்லை என்று) சத்தியம் செய்யவும் தொடங்கினார்.

அப்போது அல்-முஜாதலா அத்தியாயத்தின் இந்த வசனம் அருளப்பட்டது: "அவர்கள் அறிந்து கொண்டே பொய்ச் சத்தியம் செய்கிறார்கள்" (அல்குர்ஆன் 58:14). மேலும், (இதனைத் தொடர்ந்த) மற்றொரு வசனமும் அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الدَّجَّالِ أَعْوَرُ هِجَانٌأَزْهَرُ كَأَنَّ رَأْسَهُ أَصَلَةٌ أَشْبَهُ النَّاسِ بِعَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قَطَنٍ فَإِمَّا هَلَكَ الْهُلَّكُ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ قَالَ شُعْبَةُ فَحَدَّثْتُ بِهِ قَتَادَةَ فَحَدَّثَنِي بِنَحْوٍ مِنْ هَذَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தஜ்ஜாலைக் குறித்துக் கூறினார்கள்: "அவன் ஒற்றைக்கண்ணன்; (பளபளப்பான) வெண்ணிறமுடையவன். அவனது தலை ஒரு (பெரிய) மலைப்பாம்பைப் போலிருக்கும். மக்களில் அவன் அப்துல் உஸ்ஸா பின் கத்தன் என்பவனுக்கு மிகவும் ஒப்பானவனாக இருப்பான். (அவனைப் பின்பற்றி) அழிவோர் அழிந்துபோனாலும், (அவன் இறைவன் அல்ல என்பதை அறிந்து கொள்ளுங்கள்.) நிச்சயமாக உங்கள் இறைவன் ஒற்றைக்கண்ணன் அல்லன்."

ஷுஃபா (ரஹ்) கூறுகிறார்: "நான் இச்செய்தியை கத்தாதாவிடம் தெரிவித்தேன். அவரும் எனக்கு இதேபோன்று அறிவித்தார்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللهِإِنِّي شَيْخٌ كَبِيرٌ عَلِيلٌ يَشُقُّ عَلَيَّ الْقِيَامُ فَأْمُرْنِي بِلَيْلَةٍ لَعَلَّ اللهَ يُوَفِّقُنِي فِيهَا لِلَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ عَلَيْكَ بِالسَّابِعَةِ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் நபியே! நான் மிகவும் முதியவனாகவும் நோயாளியாகவும் இருக்கிறேன். (தொழுகைக்காக நீண்ட நேரம்) நிற்பது எனக்குச் சிரமமாக இருக்கிறது. எனவே, 'லைலத்துல் கத்ர்' இரவை அடைவதற்கு அல்லாஹ் எனக்கு வாய்ப்பளிக்கும் வகையில் (குறிப்பிட்ட) ஓர் இரவில் (வணங்குமாறு) எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் (ரம்ழானின் கடைசிப் பத்தின்) ஏழாவது (இரவைப்) பற்றிக்கொள்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ مَرَّ بِي رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَاخْتَبَأْتُ مِنْهُ خَلْفَ بَابٍ فَدَعَانِي فَحَطَأَنِي حَطْأَةً ثُمَّ بَعَثَ بِي إِلَى مُعَاوِيَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் சிறுவர்களுடன் விளையாடிக் கொண்டிருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னைக் கடந்து சென்றார்கள். நான் (அவர்களுக்கு அஞ்சி அல்லது வெட்கப்பட்டு) ஒரு கதவின் பின்னால் ஒளிந்து கொண்டேன். அவர்கள் என்னை அழைத்து, என் முதுகில் (அன்பாகத்) தட்டினார்கள். பிறகு என்னை (அழைத்து வருவதற்காக) முஆவியா (ரலி) அவர்களிடம் அனுப்பி வைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ وَمَا صَامَ شَهْرًا مُتَتَابِعًا غَيْرَ رَمَضَانَ مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சில காலங்களில் தொடர்ந்து) நோன்பு நோற்பார்கள்; எந்தளவுக்கு என்றால், "அவர்கள் (இனி) நோன்பை விடமாட்டார்கள்" என்று நாங்கள் கூறுவோம். (சில காலங்களில்) அவர்கள் நோன்பு நோற்காமலும் இருப்பார்கள்; எந்தளவுக்கு என்றால், "அவர்கள் (இனி) நோன்பு நோற்கவே மாட்டார்கள்" என்று நாங்கள் கூறுவோம். அவர்கள் மதீனாவுக்கு வந்ததிலிருந்து ரமழான் மாதத்தைத் தவிர வேறு எந்த மாதத்திலும் (முழுமையாகத்) தொடர்ந்து நோன்பு நோற்றதில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنِ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ ﷺ بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَدِمَ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلَمْ يُقَصِّرْ وَلَمْ يُحِلَّ مِنْ أَجْلِ الْهَدْيِ وَأَمَرَ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ أَنْ يَطُوفَ وَأَنْ يَسْعَى وَيُقَصِّرَ أَوْ يَحْلِقَ ثُمَّ يُحِلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜிற்காக இஹ்ராம் கட்டினார்கள். அவர்கள் (மக்காவிற்கு) வந்ததும், (கஅபா) ஆலயத்தைத் தவாஃப் செய்தார்கள்; ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே (ஸயீ) செய்தார்கள். அவர்கள் பலிப்பிராணியை (தங்களுடனே) கொண்டு வந்திருந்த காரணத்தால், (தமது) முடியைக் குறைக்கவுமில்லை; (ஹஜ்ஜை முடிக்கும் வரை) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவுமில்லை. ஆனால், பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வராதவர்களை (தவாஃப் மற்றும் ஸயீ செய்துவிட்டு), முடியைக் குறைத்து அல்லது மழித்து (உம்ராவை முடித்து) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடுமாறு (அதன் மூலம் ஹஜ்ஜைத் தமத்துஃ ஆக மாற்றுமாறு) கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا جَابِرٌ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ مَرَّ بِقِدْرٍ فَأَخَذَ مِنْهَا عَرْقًا أَوْ كَتِفًا فَأَكَلَهُ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சமைத்துக் கொண்டிருந்த) ஒரு சமையல் பாத்திரத்தைக் கடந்து சென்றபோது, அதிலிருந்து எலும்புடன் கூடிய ஒரு இறைச்சித் துண்டையோ அல்லது (ஆட்டின்) தோள்பட்டை இறைச்சியையோ எடுத்துச் சாப்பிட்டார்கள். பிறகு அவர்கள் (உணவு உண்டதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صُومُوا يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَخَالِفُوا فِيهِ الْيَهُودَ صُومُوا قَبْلَهُ يَوْمًا أَوْ بَعْدَهُ يَوْمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நீங்கள் ஆஷூரா (முஹர்ரம் பத்தாம்) நாளில் நோன்பு நோற்றுக்கொள்ளுங்கள். அதில் யூதர்களுக்கு மாறுசெய்யுங்கள்; (அவர்களுக்கு மாறுபடும் விதமாக) அதற்கு முன்பாக ஒரு நாள் அல்லது அதற்குப் பின்பாக ஒரு நாள் (சேர்த்து) நோன்பு நோற்றுக்கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ إِذَا احْتَجَمَ احْتَجَمَ فِي الْأَخْدَعَيْنِ قَالَ فَدَعَا غُلامًا لِبَنِي بَيَاضَةَ فَحَجَمَهُ وَأَعْطَى الْحَجَّامَ أَجْرَهُ مُدًّا وَنِصْفًا قَالَ وَكَلَّمَ مَوَالِيَهُ فَحَطُّوا عَنْهُ نِصْفَ مُدٍّ وَكَانَ عَلَيْهِ مُدَّانِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹிஜாமா (இரத்தம் குத்தி எடுத்தல்) செய்து கொள்வதாக இருந்தால், (கழுத்தின் இரு பக்கவாட்டிலுள்ள) 'அல்-அக்தஐன்' (நரம்புகளில்) செய்து கொள்வார்கள். (ஒருமுறை) பனூ பயாதா (குலத்தைச்) சேர்ந்த ஓர் இளைஞரை (அடிமையை) நபி (ஸல்) அவர்கள் அழைத்தார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு ஹிஜாமா செய்தார். (அதற்காக) இரத்தம் குத்தி எடுத்த அந்த இளைஞருக்கு ஒன்றரை 'முத்' (தானியத்தை) கூலியாக வழங்கினார்கள். மேலும், அந்த இளைஞரின் எஜமானர்களிடம் நபி (ஸல்) அவர்கள் (பரிந்துரைத்துப்) பேசினார்கள். அதனால் அவர்கள் அவருக்கு (அந்த அடிமைக்கு) விதிக்கப்பட்டிருந்த (தினசரி வரியிலிருந்து) அரை 'முத்' அளவைக் குறைத்துக் கொண்டார்கள். (ஏனெனில்) முன்னர் அவர் மீது இரண்டு 'முத்' (அளவு வரி) விதிக்கப்பட்டிருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالا سَنَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ الصَّلاةَ فِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَهِيَ تَمَامٌ وَالْوَتْرُ فِي السَّفَرِ سُنَّةٌ
இப்னு உமர் (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பயணத்தின்போது தொழுகையை (நான்கு ரக்அத்கள் கொண்ட தொழுகைகளை) இரண்டு ரக்அத்களாகத் தொழுவதை வழிமுறையாக ஆக்கினார்கள். அதுவே (பயணிகளுக்குப்) பூரணமானதாகும். மேலும், பயணத்தில் வித்ருத் தொழுவதும் (நபி வழியிலான) சுன்னத்தாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا وَلَوْ كَمَفْحَصِ قَطَاةٍ لِبَيْضِهَا بَنَى اللهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு பள்ளிவாசலைக் கட்டுகிறாரோ - அது கானாங்கோழி (தன்) முட்டையிடுவதற்காக (தரையைக் குடைந்து) அமைக்கும் கூட்டைப் போன்று (மிகச் சிறியதாக) இருந்தாலும் சரி - அல்லாஹ் அவருக்காகச் சொர்க்கத்தில் ஒரு வீட்டைக் கட்டுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ قَالَ تَمَتَّعْتُ فَنَهَانِي نَاسٌ عَنْ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَمَرَنِي بِهَا قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى الْبَيْتِ فَنِمْتُ فَأَتَانِي آتٍ فِي مَنَامِي فَقَالَ عُمْرَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ وَحَجٌّ مَبْرُورٌ قَالَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي رَأَيْتُ فَقَالَ اللهُ أَكْبَرُ اللهُ أَكْبَرُ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ وَقَالَ فِي الْهَدْيِ جَزُورٌ أَوْ بَقَرَةٌ أَوْ شَاةٌ أَوْ شِرْكٌ فِي دَمٍ
அபூஜம்ரா அள்-ளுபஈ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் 'தமத்துஃ' (முறையில் ஹஜ் - அதாவது ஒரே பயணத்தில் முதலில் உம்ராவை முடித்துவிட்டுப் பின்னர் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் அணிவது) செய்தேன். ஆனால் மக்கள் சிலர் என்னை அவ்வாறு செய்ய வேண்டாம் என்று தடுத்தனர். எனவே, நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று அதைப் பற்றிக் கேட்டேன். அவர்கள் என்னை அவ்வாறே (தமத்துஃ) செய்யும்படி ஏவினார்கள். பின்னர் நான் (தங்கியிருந்த) வீட்டிற்குச் சென்று உறங்கினேன். அப்போது என் கனவில் வந்த ஒருவர், "(உமது) உம்ரா ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது, (உமது) ஹஜ் புண்ணியமிக்கது!" என்று கூறினார்.

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, நான் கண்ட கனவை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹு அக்பர்! அல்லாஹு அக்பர்! (இது) அபுல்காசிம் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்களின் சுன்னாவாகும் (வழிமுறையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.

மேலும், (ஹஜ்ஜின்) பலிப்பிராணி (ஹத்யு) குறித்துக் கூறுகையில், "ஓர் ஒட்டகம், அல்லது ஒரு மாடு, அல்லது ஓர் ஆடு, அல்லது ஒரு பலிப்பிராணியில் (கூட்டாகப்) பங்கு கொள்வது (ஆகியவற்றில் ஏதேனும் ஒன்றை வசதிக்கேற்ப நிறைவேற்ற வேண்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي السَّفَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ شُفَيٍّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَعَلَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ عَنِ الصَّلاةِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ لَمْ يُصَلِّ إِلا رَكْعَتَيْنِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மக்கள் பயணத்தின்போது (நிறைவேற்றும்) தொழுகை குறித்து அவரிடம் கேட்கலானார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்தாரை விட்டுப் (பயணத்திற்காகப்) புறப்பட்டால், மீண்டும் தமது குடும்பத்தாரிடம் திரும்பி வரும் வரை (நான்கு ரக்அத் தொழுகைகளை) இரண்டு ரக்அத்களாகவேயன்றி (முழுமையாகத்) தொழுததில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ شُفَيٍّ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
சயீத் பின் ஷுஃபை (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் (அப்துல்லாஹ்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் (ஒரு குறிப்பிட்ட) ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى عَنِ الْمُجَثَّمَةِ وَالْجَلَّالَةِ وَأَنْ يُشْرَبَ مِنْ فِي السِّقَاءِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (அம்பெய்வதற்காகவோ அல்லது வேறு எதற்காகவோ) உயிரினங்களைக் கட்டி வைத்து இலக்காக்கிக் கொல்வதையும், அசுத்தங்களைத் தின்னும் பிராணிகளையும் (அவற்றின் இறைச்சியை உண்பதையும், அவற்றின் பாலைக் குடிப்பதையும்), தண்ணீர் தோல்பையின் (அல்லது பாத்திரத்தின்) வாயில் நேரடியாக வாய் வைத்துத் குடிப்பதையும் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ يُفْتِي النَّاسَ لَا يُسْنِدُ إِلَى نَبِيِّ اللهِ ﷺشَيْئًا مِنْ فُتْيَاهُ حَتَّى جَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ وَإِنِّي أُصَوِّرُ هَذِهِ التَّصَاوِيرَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ادْنُهْ إِمَّا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاثًا فَدَنَا فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً فِي الدُّنْيَا يُكَلَّفُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَنْفُخَ فِيهِ الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ
அந்நள்ர் பின் அனஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் இருந்தேன். அவர்கள் மக்களுக்கு மார்க்கத் தீர்ப்புகள் (ஃபத்வா) வழங்கிக் கொண்டிருந்தார்கள். (அப்போது) ஈராக்கைச் சேர்ந்த ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வரும் வரை, அவர்கள் தமது தீர்ப்புகள் எதையும் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களின் பெயரால் (நேரடியாகச் சான்று காட்டி) அறிவிக்கவில்லை. அந்த மனிதர் வந்து, “நான் ஈராக் வாசிகளில் ஒருவன். நான் இந்த உருவங்களை (உயிரினங்களின் படங்களை) உருவாக்குகிறேன்” என்று கூறினார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அவரிடம், “அருகில் வா” என்று இரண்டு அல்லது மூன்று முறை கூறினார்கள். அவர் அருகில் வந்ததும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘இவ்வுலகில் ஓர் உருவத்தை (உயிரினங்களின் உருவத்தை) உருவாக்குகிறவர், மறுமை நாளில் அதில் உயிரூதும்படி நிர்ப்பந்திக்கப்படுவார். ஆனால், அவரால் ஒருபோதும் அதில் (உயிரை) ஊற்ற முடியாது’ என்று கூற நான் கேட்டுள்ளேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஏற்கனவே திருமணமான பெண் (தய்யிப்), தன் பொறுப்பாளரை (வலிய்யை) விடத் தன் (திருமண) விஷயத்தில் அதிக உரிமையுடையவளாவாள். கன்னிப் பெண்ணிடம் அவளது (திருமண) விஷயத்தில் சம்மதம் கேட்கப்பட வேண்டும்; அவளது மௌனமே அவளது சம்மதமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ ﷺ وَهِيَ خَالَتُهُ قَالَ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُبِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ خَوَاتِمَ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ الَّذِي صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ أُذُنِي الْيُمْنَى فَفَتَلَهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் (எனது சிறிய தாயாரும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியுமான மைமூனா (ரலி) அவர்களின் இல்லத்தில் ஓர் இரவு தங்கியிருந்தேன். நான் ஒரு தலையணையின் குறுக்கு வாக்கில் படுத்துக்கொண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் மனைவியும் அதன் நீள வாக்கில் படுத்துக்கொண்டனர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நள்ளிரவு வரை, அல்லது அதற்குச் சற்று முன்போ அல்லது அதற்குச் சற்றுப் பின்போ வரை தூங்கினார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விழித்தெழுந்து அமர்ந்து, தமது கையால் முகத்தைத் தடவித் தூக்கக் கலக்கத்தைப் போக்கினார்கள். பிறகு 'ஆலு இம்ரான்' அத்தியாயத்தின் இறுதிப் பத்து வசனங்களை ஓதினார்கள். பின்பு, தொங்கவிடப்பட்டிருந்த ஒரு (பழைய) தோல் பையை (நோக்கிச் சென்று), அதிலிருந்து உளூச் செய்தார்கள். அவர்கள் தமது உளூவை மிக நேர்த்தியாகச் செய்தார்கள். பிறகு எழுந்து தொழத் தொடங்கினார்கள்.

(இதைக் கண்ட) நான் எழுந்து, அவர்கள் செய்தது போலவே (உளூச்) செய்துவிட்டு, அவர்களுக்குப் பக்கத்தில் (இடது புறமாக) நின்றேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது வலது கையை எனது தலையின் மீது வைத்து, எனது வலது காதைப் பிடித்துத் திருகினார்கள் (என்னைத் தமக்கு வலது பக்கமாக மாற்றினார்கள்). பின்னர் அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள், பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள், பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள், பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள், பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள், பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் (என மொத்தம் பன்னிரண்டு ரக்அத்கள்) தொழுதார்கள். பின்னர் வித்ரு தொழுதார்கள்.

அதன் பிறகு முஅத்தின் (தொழுகை அறிவிப்பாளர்) அவர்களிடம் வரும் வரை படுத்துக் கொண்டார்கள். (அவர் வந்ததும்) எழுந்து சுருக்கமாக இரண்டு ரக்அத்கள் (ஃபஜ்ருடைய சுன்னத்) தொழுதார்கள். பின்னர் (பள்ளிவாசலுக்குப்) புறப்பட்டுச் சென்று சுப்ஹுத் தொழுகையைத் தொழுவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ فِي الْمَنَامِ بِنِصْفِ النَّهَارِ أَشْعَثَ أَغْبَرَ مَعَهُ قَارُورَةٌ فِيهَا دَمٌ يَلْتَقِطُهُ أَوْ يَتَتَبَّعُ فِيهَا شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ مَا هَذَا؟ قَالَ دَمُ الْحُسَيْنِ وَأَصْحَابِهِ لَمْ أَزَلْ أَتَتَبَّعُهُ مُنْذُالْيَوْمَ قَالَ عَمَّارٌ فَحَفِظْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ فَوَجَدْنَاهُ قُتِلَ ذَلِكَ الْيَوْمَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் நண்பகலில் நபி (ஸல்) அவர்களைக் கனவில் கண்டேன். அவர்கள் (தலைமுடி) கலைந்தவர்களாகவும், (உடல் முழுவதும்) புழுதி படிந்தவர்களாகவும் இருந்தார்கள். அவர்களிடம் இரத்தம் உள்ள ஒரு குடுவை இருந்தது; அதில் அவர்கள் (அந்த இரத்தத்தைச்) சேகரித்துக் கொண்டிருந்தார்கள் (அல்லது அதில் எதையோ தேடிக் கொண்டிருந்தார்கள்). நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இது ஹுஸைன் மற்றும் அவருடைய தோழர்களின் இரத்தம். இன்றைய தினம் (முழுவதும்) நான் இதைத் தொடர்ந்து சேகரித்துக் கொண்டிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவிக்கும்) அம்மார் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "நாங்கள் அந்த நாளை (நினைவில்) குறித்து வைத்துக் கொண்டோம்; (பின்னர் விசாரித்த போது) அதே நாளில் தான் ஹுஸைன் (ரலி) அவர்கள் கொல்லப்பட்டிருந்தார்கள் என்பதை நாங்கள் அறிந்து கொண்டோம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عِمْرَانَ أَبِي الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَتْ قُرَيْشٌ لِلنَّبِيِّ ﷺ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ أَنْ يَجْعَلَ لَنَا الصَّفَا ذَهَبًا وَنُؤْمِنُ بِكَ قَالَ وَتَفْعَلُونَ؟ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَدَعَا فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ إِنَّ رَبَّكَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلامَ وَيَقُولُ إِنْ شِئْتَ أَصْبَحَ لَهُمُ الصَّفَا ذَهَبًا فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْهُمْ عَذَّبْتُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ العَالَمِينَ وَإِنْ شِئْتَ فَتَحْتُ لَهُمْ بَابَ التَّوْبَةِ وَالرَّحْمَةِ قَالَ بَلْ بَابُ التَّوْبَةِ وَالرَّحْمَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

குறைஷிகள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "எங்களுக்காக உங்களுடைய இறைவனிடம் ஸஃபா (மலையைத்) தங்கமாக ஆக்கித் தருமாறு பிரார்த்தியுங்கள்; (அப்படிச் செய்தால்) நாங்கள் உங்களை ஈமான் கொள்வோம் (நம்புவோம்)" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அவ்வாறு நடந்தால்) நீங்கள் (உறுதியாக) அப்படிச் செய்வீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "ஆம்" என்றனர்.

(அவ்வாறே) நபி (ஸல்) அவர்கள் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அப்போது ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "நிச்சயமாக உங்களின் இறைவன் உங்களுக்கு சலாம் கூறுகிறான். மேலும், 'நீங்கள் விரும்பினால், அவர்களுக்காக ஸஃபா மலையைத் தங்கமாக ஆக்கி விடுகிறேன். ஆனால், அதன் பிறகு அவர்களில் யாரேனும் நிராகரித்தால், அகிலத்தாரில் வேறு எவருக்கும் நான் அளிக்காத (கடுமையான) வேதனையை அவருக்கு நான் அளிப்பேன். அல்லது, நீங்கள் விரும்பினால் அவர்களுக்காக தவ்பா (மன்னிப்பு) மற்றும் ரஹ்மத்தின் (அருளின்) வாசலைத் திறந்து வைக்கிறேன்' என்று இறைவன் கூறுகிறான்" என்றார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை! (வேண்டாம்), தவ்பா மற்றும் ரஹ்மத்தின் வாசலையே (திறந்து வைக்குமாறு நாடுகிறேன்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ ﷺ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(எந்தவொரு மனிதரும்) 'நான் மத்தாவின் மகன் யூனுஸை விடச் சிறந்தவன்' என்று சொல்வது எவருக்கும் தகுதியற்றதாகும்."

(இவ்வாறு குறிப்பிடும்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் யூனுஸ் (அலை) அவர்களை அவர்களின் தந்தையின் பெயரோடு இணைத்துக் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُعَلِّمُهُمِ الدُّعَاءَ كَمَا يُعَلِّمُهُمِ السُّورَةَ مِنَ القُرْآنِ يَقُولُ قُولُوا اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் திருக்குர்ஆனின் ஒரு அத்தியாயத்தை (சூராவை) எங்களுக்குக் கற்பிப்பதைப் போன்றே, (அதன் முக்கியத்துவம் கருதி) பின்வரும் பிரார்த்தனையையும் (துஆவையும்) எங்களுக்குக் கற்பிப்பவர்களாக இருந்தார்கள். (அவர்கள் கூறினார்கள்:) "நீங்கள் (இவ்வாறு) கூறுங்கள்:

'அல்லாஹும்ம இன்னீ அஊது பிக மின் அதாபி ஜஹன்னம், வ அஊது பிக மின் அதாபில் கப்ரி, வ அஊது பிக மின் ஃபித்னதில் மஸீஹித் தஜ்ஜால், வ அஊது பிக மின் ஃபித்னதில் மஹ்யா வல் மமாத்.'

(பொருள்: இறைவா! நிச்சயமாக நான் நரகத்தின் வேதனையிலிருந்து உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மேலும், மண்ணறையின் (கப்ரின்) வேதனையிலிருந்து உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மேலும், மஸீஹுத் தஜ்ஜாலின் குழப்பத்திலிருந்து உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மேலும், வாழ்வு மற்றும் மரணத்தின் சோதனைகளிலிருந்தும் உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்.)"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ دَاوُدَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى نَبِيُّ اللهِ ﷺ بِالنَّاسِ يَوْمَ فِطْرٍ رَكْعَتَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَ بَعْدَ الصَّلاةِ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِ بِلالٍ فَانْطَلَقَ إِلَى النِّسَاءِ فَخَطَبَهُنَّ ثُمَّ أَمَرَ بِلالًا بَعْدَ مَا قَفَّى مِنْ عِنْدِهِنَّ أَنْ يَأْتِيَهُنَّ فَيَأْمُرَهُنَّ أَنْ يَتَصَدَّقْنَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் நோன்புப் பெருநாளன்று (ஈதுல் ஃபித்ர்) மக்களுக்குப் பாங்கும் இகாமத்தும் இன்றி இரண்டு ரக்அத்கள் (தொழுகை) நடத்தினார்கள். தொழுகைக்குப் பிறகு (மக்களுக்கு) உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார்கள். பிறகு, பிலால் (ரலி) அவர்களின் கையைப் பிடித்துக்கொண்டு (அங்கிருந்து புறப்பட்டு) பெண்களிடம் சென்று அவர்களுக்கும் உரை நிகழ்த்தினார்கள். பின்னர், (நபி ஸல் அவர்கள்) அவர்களிடம் இருந்து திரும்பிய பிறகு, (மீண்டும்) அப்பெண்களிடம் சென்று தர்மம் (ஸதகா) செய்யுமாறு (அவர்களைத் தூண்டி) ஏவும்படி பிலால் (ரலி) அவர்களுக்கு உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا أَبِي مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا عَنْ طَارِقٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اللهُمَّ إِنَّكَ أَذَقْتَ أَوَائِلَ قُرَيْشٍ نَكَالًا فَأَذِقْ آخِرَهُمْ نَوَالًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு பிரார்த்தனை செய்தார்கள்):
"யா அல்லாஹ்! நிச்சயமாக நீ குறைஷியர்களில் முந்தையவர்களுக்கு (உன்னை எதிர்த்தவர்களுக்கு) கடுமையான தண்டனையைச் சுவைக்கச் செய்தாய்; எனவே, அவர்களில் பிந்தையவர்களுக்கு (இஸ்லாத்தை ஏற்றவர்களுக்கு) உனது அருட்கொடையைச் சுவைக்கச் செய்வாயாக!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ الْعِيدَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ صَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلا إِقَامَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடனும், அபூபக்கர், உமர் மற்றும் உஸ்மான் (ரலி) ஆகியோருடனும் பெருநாள் (தொழுகையில்) பங்கேற்றிருக்கிறேன். அவர்கள் அனைவரும் பாங்கு மற்றும் இகாமத் இன்றி, குத்பாவிற்கு (உரைக்கு) முன்பாகவே (பெருநாள் தொழுகையைத்) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ بِمِثْلِ ذَلِكَ
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முன்னர் கூறப்பட்ட செய்தியைப்) போன்றே ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ الْعِيدَ ثُمَّ خَطَبَ وَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ خَطَبَ وَعُمَرُ ثُمَّ خَطَبَ وَعُثْمَانُ ثُمَّ خَطَبَ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلا إِقَامَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் பெருநாள் தொழுகையைத் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார்கள். (அவர்களுக்குப் பின்) அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களும் (தமது ஆட்சிக் காலத்தில்) தொழுதுவிட்டு, பின்னர் உரை நிகழ்த்தினார்கள். உமர் (ரலி) அவர்களும் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் உரை நிகழ்த்தினார்கள். உஸ்மான் (ரலி) அவர்களும் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் உரை நிகழ்த்தினார்கள். (இவை அனைத்தும்) பாங்கு மற்றும் இகாமத் இன்றியே நடைபெற்றன.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ حَنْظَلَةَ السَّدُوسِيِّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ الْعِيدَ رَكْعَتَيْنِ لَا يَقْرَأُ فِيهِمَا إِلا بِأُمِّ الْكِتَابِ لَمْ يَزِدْ عَلَيْهَا شَيْئًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பெருநாள் தொழுகையை இரண்டு ரக்அத்களாகத் தொழுதார்கள். அவ்விரண்டிலும் அவர்கள் 'உம்முல் கிதாப்' (அல்-ஃபாத்திஹா அத்தியாயத்தை) தவிர வேறு எதையும் ஓதவில்லை; அதனுடன் வேறு எதையும் (துணை சூராவையோ அல்லது மேலதிக வசனங்களையோ) அவர்கள் சேர்த்து ஓதவுமில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ يَعْنِي ابْنَ أَبَانَ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ يَقُولُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رُكِزَتِ الْعَنَزَةُ بَيْنَ يَدَيِ النَّبِيِّ ﷺ بِعَرَفَاتٍ فَصَلَّى إِلَيْهَا وَالْحِمَارُ يَمُرُّ مِنْ وَرَاءِ الْعَنَزَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அரஃபாத்தில் நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு சிறிய ஈட்டி (சுத்ராவாக - தடுப்பாக) நடப்பட்டது. அவர்கள் அதனை முன்னோக்கித் தொழுதார்கள். அப்போது அந்த ஈட்டிக்கு அப்பால் (மறுபுறமாக) ஒரு கழுதை கடந்து சென்றது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ بَكْرِ بْنِ خُنَيْسٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَاصَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَهْلَ الطَّائِفِ فَخَرَجَإِلَيْهِ عَبْدَانِ فَأَعْتَقَهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بَكْرَةَ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُعْتِقُ الْعَبِيدَ إِذَا خَرَجُوا إِلَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாயிஃப் வாசிகளை (அவர்களின் கோட்டைக்குள் வைத்து) முற்றுகையிட்டார்கள். அப்போது (அங்கிருந்து தப்பித்து) இரண்டு அடிமைகள் வெளியேறி நபியவர்களிடம் வந்தனர். நபியவர்கள் அவ்விருவரையும் விடுதலை செய்தார்கள். அவ்விருவரில் ஒருவர் அபூபக்ரா (ரலி) ஆவார். மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (போர்க்களங்களில் எதிரிகளிடமிருந்து தப்பித்து) தன்னிடம் வெளியேறி வரும் அடிமைகளை விடுதலை செய்பவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ الْمُزَنِيُّ أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ عَائِذٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَخْنَسِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ فَرَضَ الصَّلاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْ ﷺ فِي الْحَضَرِ أَرْبَعًا وَفِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَفِي الْخَوْفِ رَكْعَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், உங்கள் நபியின் (ஸல்) நாவின் மூலம் (அதாவது அவர்களின் வாக்கின் மூலம்) தொழுகையை, ஊரில் இருக்கும்போது நான்கு (ரக்அத்களாக)வும், பயணத்தில் இருக்கும்போது இரண்டு (ரக்அத்களாக)வும், அச்சத்தின்போது (போர்க்களம் போன்ற இக்கட்டான சூழலில்) ஒரு ரக்அத்தாகவும் கடமையாக்கினான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ مُحَمَّدٍ ابْنُ أُخْتِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ أَنْ يَقُولَ بِسْمِ اللهِ اللهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنِي فَإِنِ قَضَى اللهُ بَيْنَهُمَا فِي ذَلِكَ وَلَدًا لَمْ يَضُرَّهُ الشَّيْطَانُ أَبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் தம் மனைவியிடம் (இல்லற உறவுக்காகச்) செல்லும்போது, 'பிஸ்மில்லாஹி, அல்லாஹும்ம ஜன்னிப்னிஷ் ஷைத்தான, வஜன்னிபிஷ் ஷைத்தான மா ரஸக்தனீ' (பொருள்: அல்லாஹ்வின் பெயரால்... இறைவா! என்னை விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக! மேலும், நீ எனக்கு வழங்கவிருக்கும் (குழந்தையை) விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக!) என்று கூற இயலாதா? ஏனெனில், (அந்த உறவின் மூலம்) அவர்கள் இருவருக்கும் ஒரு குழந்தை பிறக்க அல்லாஹ் விதித்திருந்தால், ஷைத்தான் ஒருபோதும் அக்குழந்தைக்கு எவ்விதத் தீங்கும் செய்யமாட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ يَا سَعِيدُ أَلَكَ امْرَأَةٌ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَإِذَا رَجَعْتَ فَتَزَوَّجْ قَالَ فَعُدْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا سَعِيدُ أَتَزَوَّجْتَ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ تَزَوَّجْ فَإِنَّ خَيْرَ هَذِهِ الْأُمَّةِ كَانَ أَكْثَرَهُمْ نِسَاءً
சயீத் (இப்னு ஜுபைர் - ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் என்னிடம், "சயீதே! உமக்கு மனைவி இருக்கிறாரா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "இல்லை" என்றேன். "நீ (ஊருக்குத்) திரும்பிச் சென்றதும் திருமணம் செய்துகொள்" என்று அவர்கள் கூறினார்கள். பின்னர் (மற்றொரு முறை) நான் அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அவர்கள், "சயீதே! நீ திருமணம் செய்துகொண்டாயா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "இல்லை" என்றேன். அதற்கு அவர்கள், "திருமணம் செய்துகொள்! ஏனெனில், இச்சமுதாயத்தில் மிகவும் சிறந்தவர் (நபிகள் நாயகம் ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்கள்) அதிக மனைவியரைக் கொண்டவராகவே இருந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الرَّحَبِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ اغْتَسَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ جَنَابَةٍ فَلَمَّا خَرَجَ رَأَى لُمْعَةً عَلَى مَنْكِبِهِ الْأَيْسَرِ لَمْ يُصِبْهَا الْمَاءُ فَأَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ فَبَلَّهَا ثُمَّ مَضَى إِلَى الصَّلاةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜனாபத் (பெருந்தொடக்கு) குளிப்பு குளித்தார்கள். அவர்கள் (குளித்து முடித்து) வெளியே வந்தபோது, தமது இடது தோள்பட்டையில் நீர் படாத ஒரு (காய்ந்த) பகுதியைக் கண்டார்கள். உடனே அவர்கள், தமது தலைமுடியில் (இருந்த ஈரத்தை) எடுத்து அந்தப் பகுதியை நனைத்தார்கள். பின்னர் (அவர்கள்) தொழுகைக்குச் சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مُسْلِمٍ الْخَثْعَمِيِّ عَنْ أَبِي كَعْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللهِ لَقَدْ أَبْطَأَ عَنْكَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ فَقَالَ وَلِمَ لَا يُبْطِئُ عَنِّي وَأَنْتُمْ حَوْلِي لَا تَسْتَنُّونَ وَلا تُقَلِّمُونَ أَظْفَارَكُمْ وَلا تَقُصُّونَ شَوَارِبَكُمْ وَلا تُنَقُّونَ رَوَاجِبَكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் தங்களிடம் வருவது (வஹீயைக் கொண்டு) தாமதமாகிவிட்டதே?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் (மிஸ்வாக் கொண்டு) பல் துலக்குவதில்லை, உங்களது நகங்களை வெட்டுவதில்லை, உங்களது மீசைகளைக் கத்தரிப்பதில்லை, உங்களது விரல் மூட்டுகளைச் சுத்தம் செய்வதில்லை. (இத்தகைய நிலையில்) நீங்கள் என்னைச் சுற்றி இருக்கும்போது அவர் (ஜிப்ரீல்) என்னிடம் வருவதற்கு ஏன் தாமதிக்க மாட்டார்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ يَزِيدَ عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ مَنْ أَتَى مَرِيضًا لَمْ يَحْضُرْ أَجَلُهُ فَقَالَ سَبْعَ مَرَّاتٍ أَسْأَلُ اللهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْيَشْفِيَهُ إِلَّا عُوفِيَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவரேனும் (மரணத் தவணை) நெருங்கியிராத ஒரு நோயாளியை நலம் விசாரிக்கச் சென்று, அவரிடம் ஏழு முறை, 'அஸ்அலுல்லாஹல் அளீம், ரப்பல் அர்ஷில் அளீம், அன் யஷ்பியஹு' (மகத்தான அர்ஷின் -சிம்மாசனத்தின்- அதிபதியான, கண்ணியமிக்க அல்லாஹ்விடம் இவருக்குக் குணமளிக்க வேண்டுகிறேன்) என்று கூறினால், (அல்லாஹ்வின் நாட்டப்படி) அந்த நோயாளிக்குக் குணமளிக்கப்படாமல் இருப்பதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ بِي النَّبِيُّ ﷺ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَدَعَا بِمَاءٍ وَاسْتَسْقَى فَأَتَيْتُهُ بِدَلْوٍ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ஜம் (கிணற்றுக்கு) அருகில் என்னைக் கடந்து சென்றபோது, (குடிப்பதற்குத்) தண்ணீர் கேட்டார்கள். ஆகவே, நான் ஒரு வாளியில் ஜம்ஜம் தண்ணீரைக் கொண்டு வந்து அவர்களிடம் கொடுத்தேன். அதை அவர்கள் நின்றவாறே அருந்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ كِلاهُمَا عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَيَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَبْدَ اللهِ بْنَ حُذَافَةَ بِكِتَابِهِ إِلَى كِسْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ يَدْفَعُهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى قَالَ يَعْقُوبُ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى فَلَمَّا قَرَأَهُ مَزَّقَهُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَحَسِبْتُ ابْنَ الْمُسَيِّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِأَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஹுதாஃபா (ரலி) அவர்களிடம் தமது கடிதத்தைக் கொடுத்து, (பாரசீக மன்னன்) கிஸ்ராவிடம் (சேர்ப்பிப்பதற்காக) அனுப்பினார்கள். (அப்துல்லாஹ் பின் ஹுதாஃபா) அதை பஹ்ரைன் அதிபரிடம் வழங்கினார்; பஹ்ரைன் அதிபர் அதை கிஸ்ராவிடம் வழங்க வேண்டும் (என்பது நபி (ஸல்) அவர்களின் ஏற்பாடாக இருந்தது).

யஃகூப் கூறுகிறார்: "அவ்வாறே பஹ்ரைன் அதிபர் அதை கிஸ்ராவிடம் ஒப்படைத்தார். அக்கடிதத்தை கிஸ்ரா வாசித்தபோது, அதைக் கிழித்தெறிந்தான்."

இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: (இதைக் கேள்விப்பட்ட) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் (அவர்களது சாம்ராஜ்யம்) முற்றிலும் சிதறடிக்கப்பட வேண்டும்" என்று அவர்களுக்கு எதிராகப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள் என இப்னுல் முஸய்யப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாக நான் கருதுகிறேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ حَتَّى أَتَى قُدَيْدًا فَأُتِيَ بِقَدَحٍ مِنْ لَبَنٍ فَأَفْطَرَ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يُفْطِرُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்கா வெற்றியின்போது (அந்தப் பயணத்தில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'குதைத்' எனும் இடத்தை வந்தடையும் வரை நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள். பின்பு (அவர்களிடம்) ஒரு கோப்பையில் பால் கொண்டுவரப்பட்டது. (அதைக் குடித்து) அவர்கள் நோன்பைத் திறந்தார்கள். மேலும், மக்களையும் நோன்பைத் திறக்கும்படி உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ بِالْقَاحَةِ وَهُوَ صَائِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பாளியாக இருந்தபோது 'அல்காஹா' (மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடைப்பட்ட) என்னுமிடத்தில் இரத்தம் குத்தி (ஹிஜாமா செய்து) கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى وَيُونُسُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ ﷺ عَلَى امْرَأَةٍ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فِي مِحَفَّةٍ فَأَخَذَتْ بِضَبْعِهِ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللهِ أَلِهَذَا حَجٌّ؟ قَالَ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பெண்ணைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவளுடன் பல்லக்கில் (ஒட்டகத்தின் மீதுள்ள கூடாரத்தில்) அவளுடைய சிறு குழந்தை ஒன்று இருந்தது. அவள் அக்குழந்தையின் புஜத்தைப் (கையின் மேல் பகுதியை) பிடித்துத் தூக்கிக் காட்டி, "அல்லாஹ்வின் நபியே! இவனுக்கும் ஹஜ் (செய்வது செல்லுபடியாகுமா) உண்டா?" என்று கேட்டாள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்! (அவனுக்கு ஹஜ் உண்டு,) உமக்கும் (அவனை அழைத்து வந்ததற்காக) நற்கூலி உண்டு" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَعَرَّقَ كَتِفًا ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆட்டின்) தோள்பட்டை இறைச்சியைக் கடித்துச் சாப்பிட்டார்கள். பின்னர் (தொழுகைக்காக) எழுந்து சென்று தொழுதார்கள்; அவர்கள் (அதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَسِنَانُ بْنُ سَلَمَةَ وَمَعَنَا بَدَنَتَانِ فَأَزْحَفَتَا عَلَيْنَا فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ لِي سِنَانٌ هَلْ لَكَ فِي ابْنِ عَبَّاسٍ؟ فَأَتَيْنَاهُ فَسَأَلَهُ سِنَانٌ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ الْجُهَنِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لَمْ يَحُجَّ؟ قَالَ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ
மூஸா பின் ஸலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நானும் சினான் பின் ஸலமாவும் (மக்காவை நோக்கிப்) புறப்பட்டோம். எங்களுடன் (ஹஜ்ஜுக்காகக் கொண்டு செல்லப்படும்) இரண்டு பலி ஒட்டகங்கள் இருந்தன. வழியில் அவை (களைப்படைந்து) நடக்க முடியாமல் நின்றுவிட்டன. அப்போது சினான் என்னிடம், "உமக்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் (சென்று இது குறித்துக் கேட்கும்) விருப்பம் உள்ளதா?" என்று கேட்டார். அவ்வாறே நாங்கள் அவரிடம் சென்றோம். சினான் அவரிடம் (இது குறித்துக்) கேட்டார். அப்போது அவர் (ஒரு) ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்கள்.

மேலும், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
ஜுஹைனா குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (வந்து), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தை மிகவும் முதியவராக இருக்கிறார்; (அவரால்) ஹஜ் செய்ய (இயலவில்லை/செய்ய)வில்லை?" என்று கேட்டார். அதற்கு (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்)) அவர்கள், "உம்முடைய தந்தைக்காக நீர் ஹஜ் செய்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ إِنَّا بِأَرْضٍ لَنَا بِهَا الْكُرُومُ وَإِنَّ أَكْثَرَ غَلاتِهَا الْخَمْرُ؟ فَقَالَ قَدِمَ رَجُلٌ مِنْ دَوْسٍ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ بِرَاوِيَةِ خَمْرٍ أَهْدَاهَا لَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ اللهَ حَرَّمَهَا بَعْدَكَ؟ فَأَقْبَلَ صَاحِبُ الرَّاوِيَةِ عَلَى إِنْسَانٍ مَعَهُ فَأَمَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ بِمَاذَا أَمَرْتَهُ؟ قَالَ بِبَيْعِهَا قَالَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ الَّذِي حَرَّمَ شُرْبَهَا حَرَّمَ بَيْعَهَا وَأَكْلَ ثَمَنِهَا؟ قَالَ فَأَمَرَ بِالْمَزَادَةِ فَأُهْرِيقَتْ
அப்துர்ரஹ்மான் பின் வஅலா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "எங்களுக்குச் சொந்தமான ஒரு நிலத்தில் திராட்சைத் தோட்டங்கள் உள்ளன. அதன் விளைச்சலில் பெரும்பாலானவை மதுவாக (மாற்றப்படுகின்றன. இது குறித்து மார்க்கச் சட்டம் என்ன?)" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
தவ்ஸ் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு மனிதர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு (பெரிய) தோல்பை நிறைய மதுவைக் கொண்டு வந்து, அதை அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கினார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "(நீ சென்றிருந்த காலத்தில்) அல்லாஹ் இதனை ஹராமாக்கி (தடைசெய்து) விட்டான் என்பது உனக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள்.

உடனே, அந்தத் தோல்பையின் உரிமையாளர் தம்முடனிருந்த ஒருவரைப் பார்த்து (இரகசியமாக) அவருக்கு ஏதோ உத்தரவிட்டார்.

அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அவருக்கு நீர் என்ன உத்தரவிட்டீர்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அந்த மனிதர், "அதை விற்றுவிடும்படி (அவருக்குக்) கூறினேன்" என்றார்.

அதற்கு நபியவர்கள், "நிச்சயமாக எவன் அதைக் குடிப்பதை ஹராமாக்கினானோ, அவனே அதை விற்பதையும் (அதன் மூலம் கிடைக்கும்) அதன் விலையை உண்பதையும் ஹராமாக்கிவிட்டான் (என்பது உனக்குத் தெரியாதா?)" என்று கேட்டார்கள்.

உடனே, அவர் (அந்தத் தோல்பையைத் திறக்க) உத்தரவிட்டதன் பேரில் அந்தத் தோல்பை (திறக்கப்பட்டு) அதிலிருந்த மது (முழுவதும்) கீழே கொட்டப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى الْمَعْنَى قَالا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلابَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلا قَدْ رَفَعَهُ قَالَ كَانَ إِذَا نَزَلَ مَنْزِلًا فَأَعْجَبَهُ الْمَنْزِلُ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَإِذَا سَارَ وَلَمْ يَتَهَيَّأْ لَهُ الْمَنْزِلُ أَخَّرَ الظُّهْرَ حَتَّى يَأْتِيَ الْمَنْزِلَ فَيَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ قَالَ حَسَنٌ كَانَ إِذَا سَافَرَ فَنَزَلَ مَنْزِلًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(இதனை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தொடர்பான செய்தியாகவே இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள் என்று அடுத்த அறிவிப்பாளர் குறிப்பிடுகிறார்.)
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தின்போது) ஓரிடத்தில் தங்கி, அந்த இடம் அவர்களுக்குப் பிடித்துவிட்டால், லுஹர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளைச் சேர்த்துத் தொழுவதற்காக லுஹரைத் தாமதப்படுத்துவார்கள். அவர்கள் தொடர்ந்து பயணம் செய்து கொண்டிருக்கும்போது, தங்குவதற்கு ஏற்ற இடம் (உடனடியாக) அமையாவிட்டால், ஒரு தங்குமிடத்தை அடையும் வரை லுஹரைத் தாமதப்படுத்தி, அங்கு சென்ற பின் லுஹரையும் அஸரையும் சேர்த்துத் தொழுவார்கள்.
(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான ஹஸன் என்பவரின் அறிவிப்பில், "அவர்கள் பயணம் செய்து, ஓரிடத்தில் தங்கினால்..." என்று வாசகம் இடம்பெற்றுள்ளது.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ وَعَنْ كُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

வனவிலங்குகளில் கோரைப்பல் உள்ள ஒவ்வொன்றையும், பறவைகளில் (வேட்டையாடுவதற்குப் பயன்படும்) கூரிய நகம் உள்ள ஒவ்வொன்றையும் (உண்பதற்கு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ شِنْظِيرٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّمَا كَانَ بَدْءُ الْإِيضَاعِ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ الْبَادِيَةِ كَانُوا يَقِفُونَ حَافَتَيِ النَّاسِ حَتَّى يُعَلِّقُوا الْعِصِيَّ وَالْجِعَابَ وَالْقِعَابَ فَإِذَا نَفَرُوا تَقَعْقَعَتْ تِلْكَ فَنَفَرُوا بِالنَّاسِ قَالَ وَلَقَدْ رُئِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَإِنَّ ذِفْرَىْ نَاقَتِهِ لَيَمَسُّ حَارِكَهَا وَهُوَ يَقُولُ بِيَدِهِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(ஹஜ்ஜின்போது) வாகனங்களை வேகமாகச் செலுத்திச் செல்லும் பழக்கம் கிராமவாசிகளிடமிருந்தே (முதலில்) தொடங்கியது. அவர்கள் மக்களின் (கூட்டத்தின்) இரு ஓரங்களிலும் நிற்பார்கள். அவர்கள் (தமது வாகனங்களில்) தடிகளையும், அம்பறாத்தூணிகளையும், மரக் கிண்ணங்களையும் தொங்கவிட்டிருப்பார்கள். அவர்கள் (அரஃபாவிலிருந்து) புறப்படும்போது, அவை (ஒன்றோடொன்று மோதி) சத்தமெழுப்பும்; இதனால் மக்களும் (தம் வாகனங்களை) வேகமாகச் செலுத்தத் தொடங்கினர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தின் காதுகளுக்குப் பின்னாலுள்ள பகுதி அதன் திமிலைத் தொடும் அளவுக்கு (அதன் கடிவாளத்தை இழுத்துப் பிடித்தவாறு) காணப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்கள் தம் கையால் சைகை செய்தபடி, "மக்களே! அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள்! மக்களே! அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள்!" என்று கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ وَأَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَامَ حَتَّى سُمِعَ لَهُ غَطِيطٌ فَقَامَفَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ فَقَالَ عِكْرِمَةُ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ مَحْفُوظًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தங்களின்) குறட்டை ஒலி கேட்கும் அளவுக்கு (ஆழ்ந்து) உறங்கினார்கள். பின்னர் அவர்கள் (உறக்கத்திலிருந்து) எழுந்து (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.

(இதனை அறிவித்த) இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் (உறக்கத்தின்போதும் இறைவனால்) பாதுகாக்கப்பட்டவர்களாக இருந்தார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ عَفَّانُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ وَقَيْسٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَخَّرَ الْعِشَاءَ ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى نَامَ الْقَوْمُ ثُمَّ اسْتَيْقَظُوا ثُمَّ نَامُوا ثُمَّ اسْتَيْقَظُوا قَالَ قَيْسٌ فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلاةَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ فَخَرَجَ فَصَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ أَنَّهُمْ تَوَضَّئُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஓர் இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷாத் தொழுகையைப் பிற்படுத்தினார்கள். (பள்ளியில் காத்திருந்த) மக்கள் உறங்கி, பின்னர் விழித்தெழுந்தார்கள். மீண்டும் உறங்கி, பின்னர் விழித்தெழுந்தார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) கைஸ் கூறுகிறார்: அப்போது உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகை (நேரமாகிவிட்டது, பெண்கள் மற்றும் சிறுவர்கள் உறங்கிவிட்டனர்)" என்று கூறினார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வந்து, அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். (உறங்கி விழித்த) அவர்கள் (மீண்டும்) உளூச் செய்தார்கள் என்று (அறிவிப்பாளர்) குறிப்பிடவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَحَسَنٌ قَالا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبِ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَقَامَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ قَالَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ صَلَّى ثُمَّ نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ جَاءَهُ بِلالٌ بِالْأَذَانِ فَقَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ قَالَ حَسَنٌ يَعْنِي فِي حَدِيثِهِ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَلَمَّا قَضَى صَلاتَهُ نَامَ حَتَّى نَفَخَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் மனைவியும் எனது சின்னம்மாவுமான) மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரலி) அவர்களின் வீட்டில் (தங்கியிருந்தபோது), இரவில் தொழுவதற்காக எழுந்தார்கள். (அப்போது) நான் அவர்களின் இடது பக்கத்தில் (நின்று தொழத் தொடங்கினேன்). உடனே அவர்கள் என் கையைப் பிடித்து, தங்களின் வலது பக்கத்தில் என்னை நிறுத்தினார்கள். பிறகு அவர்கள் (தொடர்ந்து) தொழுதார்கள்; பின்னர் (சிறிது நேரம்) மூச்சுவிடும் ஓசை கேட்கும் அளவுக்கு (ஆழ்ந்து) உறங்கினார்கள். அதன் பிறகு பிலால் (ரலி) அவர்கள் வந்து, தொழுகைக்கான அழைப்பு (பாங்கு) குறித்து அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். உடனே அவர்கள் எழுந்து, (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே (சுப்ஹுத்) தொழுதார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹஸன் என்பவர் தமது அறிவிப்பில், "நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் மைமூனா (ரலி) அவர்களின் வீட்டில் இருந்தேன். அவர்கள் தங்களது தொழுகையை முடித்ததும் மூச்சுவிடும் ஓசை கேட்கும் அளவுக்கு உறங்கினார்கள்" என்று குறிப்பிட்டுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ ﷺ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ رَأَيْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ رَجُلًا آدَمَ طُوَالًا جَعْدًا كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبْطَ الرَّأْسِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் சிறிய தந்தை மகனான (மற்றும் அவர்களின் தோழருமான) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் (விண்ணுலகிற்கு) இரவுப் பயணம் (இஸ்ரா) அழைத்துச் செல்லப்பட்ட இரவில், மூஸா பின் இம்ரான் (அலை) அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் மாநிறமானவராகவும், நெடிய (உயரமான)வராகவும், சுருள் முடி கொண்டவராகவும் இருந்தார்கள்; அவர்கள் (தோற்றத்தில் யெமன் தேசத்து) 'ஷனூஆ' குலத்து ஆண்களைப் போன்று காணப்பட்டார்கள். மேலும், ஈஸா இப்னு மர்யம் (அலை) அவர்களையும் நான் கண்டேன். அவர்கள் நடுத்தர உடலமைப்பு கொண்டவராகவும், சிவப்பும் வெளுப்பும் கலந்த நிறமுடையவராகவும், நேரான (படிந்த) முடி கொண்டவராகவும் இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ فِي تَفْسِيرِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَ أَبُو الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمُ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
உங்கள் நபியின் தந்தையுடைய சகோதரரின் மகனான (சிறிய தந்தை மகனான) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்..." (என்று தொடங்கி முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளதைப் போன்றே இதிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي ابْنِ الْمُلاعَنَةِ أَنْ لَايُدْعَى لِأَبٍ وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَإِنَّهُ يُجْلَدُ الْحَدَّ وَقَضَى أَنْ لَا قُوتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلَا سُكْنَى مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلَاقٍ وَلَا مُتَوَفًّى عَنْهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

'லிஆன்' (சத்தியச் சாபம்) செய்துகொண்ட பெண்ணின் குழந்தை தொடர்பாக, அக்குழந்தையை எந்தவொரு தந்தையுடனும் இணைத்து அழைக்கக் கூடாது என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தீர்ப்பளித்தார்கள். அப்பெண்ணின் மீதோ அல்லது அவளது குழந்தையின் மீதோ எவரேனும் (விபச்சார) அவதூறு கூறினால், அவருக்கு ('ஹத்' எனப்படும் அவதூறுக்கான) கசையடித் தண்டனை நிறைவேற்றப்படும். மேலும், அப்பெண்ணுக்கு அந்த ஆணிடமிருந்து உணவோ (உணவுச் செலவோ), இருப்பிடமோ (தங்குமிடமோ) கிடைக்காது எனவும் தீர்ப்பளித்தார்கள்; ஏனெனில், அவ்விருவரும் தலாக் (விவாகரத்து) மூலமாகவோ அல்லது (கணவன்) மரணமடைந்ததன் மூலமாகவோ அல்லாமல் (லிஆனின் காரணத்தினாலேயே நிரந்தரமாகப்) பிரிந்துவிடுகின்றனர்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ وَهُمَا مُحْرِمَانِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரித் (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தபோது, அவர்கள் இருவரும் இஹ்ராம் நிலையில் (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காகத் தயாரான நிலையில்) இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَطَاءٍ الْعَطَّارِ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِدِينَارٍ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَنِصْفُ دِينَارٍ يَعْنِي الَّذِي يَغْشَى امْرَأَتَهُ حَائِضًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"மாதவிடாய் நிலையில் உள்ள தன் மனைவியுடன் தாம்பத்திய உறவு கொண்டவர் (அதற்குப் பரிகாரமாக) ஒரு தீனாரைத் தர்மம் செய்ய வேண்டும்; (அவரிடம்) அது இல்லையெனில் அரை தீனாரைத் தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَقِيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ فَقَالَ أَحَقٌّ مَا بَلَغَنِي عَنْكَ؟ قَالَ وَمَا بَلَغَكَ عَنِّي؟ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّكَ فَجَرْتَبِأَمَةِ آلِ فُلانٍ؟ قَالَ نَعَمْ فَرَدَّهُ حَتَّى شَهِدَ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَمَرَ بِرَجْمِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மாஇஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்தபோது, “உம்மைப் பற்றி எனக்கு எட்டிய செய்தி உண்மையா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், “என்னைப் பற்றி தங்களுக்கு என்ன செய்தி எட்டியது?” என்று கேட்டார். “இன்னாரின் குடும்பத்தைச் சேர்ந்த அடிமைப் பெண்ணுடன் நீர் விபச்சாரம் செய்ததாக (ஒழுக்கக்கேட்டில் ஈடுபட்டதாக) எனக்குச் செய்தி கிடைத்துள்ளதே?” என்று கேட்டார்கள். அவர், “ஆம் (உண்மைதான்)” என்றார். அவர் (தமக்கு எதிராக) நான்கு முறை சாட்சியம் அளிக்கும் வரை அவரை நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஒவ்வொரு முறையும்) திருப்பி அனுப்பினார்கள். பின்னர் அவரைக் கல்லெறிந்து தண்டிக்குமாறு (ரஜ்மு செய்ய) உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَلِىِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ قَالَ لِلنَّبِيِّ ﷺ لَوْ رَأَيْتَنِي وَأَنَا آخُذُ مِنْ حَالِ الْبَحْرِ فَأَدُسُّهُ فِي فِي فِرْعَوْنَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "(ஃபிர்அவ்ன் மூழ்கடிக்கப்பட்டபோது அவன் இறைவனிடம் மன்னிப்புக் கேட்டுவிடக் கூடாது என்பதற்காக) நான் கடலின் (கருப்புச்) சேற்றை அள்ளி ஃபிர்அவ்னுடைய வாயில் திணித்துக் கொண்டிருந்தபோது நீங்கள் என்னைப் பார்த்திருக்க வேண்டுமே!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الثَّقَلِ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், (முஸ்தலிஃபாவாகிய) 'ஜம்உ'விலிருந்து இரவிலேயே (பலவீனமானவர்கள் மற்றும்) சுமையோடு (மினாவுக்கு) என்னை அனுப்பி வைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ حَمَّادٍ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ قَالَ لِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ إِنَّهُ قَدْ حُبِّبَ إِلَيْكَ الصَّلاةُ فَخُذْ مِنْهَا مَا شِئْتَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம், "நிச்சயமாக, தொழுகை உங்களுக்கு விருப்பமானதாக்கப்பட்டுள்ளது. எனவே, அதிலிருந்து (உபரியான தொழுகைகளை) நீங்கள் விரும்பிய அளவு எடுத்துக்கொள்ளுங்கள் (தொழுங்கள்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالَ عَفَّانُ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى عُمَرَ فَقَالَ امْرَأَةٌ جَاءَتْ تُبَايِعُهُ فَأَدْخَلْتُهَا الدَّوْلَجَ فَأَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ الْجِمَاعِ فَقَالَ وَيْحَكَ لَعَلَّهَامُغِيبٌ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ قَالَ أَجَلْ قَالَ فَائْتِ أَبَا بَكْرٍ فَاسْأَلْهُ قَالَ فَأَتَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَعَلَّهَا مُغِيبٌ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ قَالَ فَقَالَ مِثْلَ قَوْلِ عُمَرَ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ فَلَعَلَّهَا مُغِيبٌ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ {وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ} [هود 114] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ أَلِي خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً؟ فَضَرَبَ عُمَرُ صَدْرَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ لَا وَلا نَعْمَةَ عَيْنٍ بَلْ لِلنَّاسِ عَامَّةً فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَدَقَ عُمَرُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் உமர் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, "ஒரு பெண் (என்னிடம்) வியாபாரம் செய்வதற்காக வந்தாள். அவளை நான் (எனது கடையின்) உள் அறைக்கு அழைத்துச் சென்று, தாம்பத்திய உறவைத் தவிர மற்ற (முத்தமிடுதல் போன்ற) அனைத்தையும் அவளுடன் செய்துவிட்டேன்" என்று கூறினார். அதற்கு உமர் (ரலி), "உனக்குக் கேடுதான்! ஒருவேளை அவள், தன் கணவன் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போருக்குச்) சென்றிருக்கும் பெண்ணோ?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அம்மனிதர், "ஆம்" என்றார். உமர் (ரலி), "அபூபக்கரிடம் சென்று (இது குறித்து) கேள்" என்றார்கள்.

அவ்வாறே அவர் அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று கேட்டார். உமர் (ரலி) கூறியதைப் போலவே அவரும், "ஒருவேளை அவள், தன் கணவன் அல்லாஹ்வின் பாதையில் சென்றிருக்கும் பெண்ணோ?" என்று கேட்டார்கள்.

பிறகு, அவர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அது குறித்துக் கூறினார். நபியவர்களும், "ஒருவேளை அவள், தன் கணவன் அல்லாஹ்வின் பாதையில் சென்றிருக்கும் பெண்ணோ?" என்று கேட்டார்கள். அப்போது, "(நபியே!) பகலின் இரு முனைகளிலும், இரவின் சில பகுதிகளிலும் தொழுகையை நிலைநிறுத்துவீராக! நிச்சயமாக நன்மைகள் தீமைகளைப் போக்கிவிடும்" (அல்குர்ஆன் 11:114) என்ற வசனம் அதன் இறுதி வரை அருளப்பட்டது.

அப்போது அம்மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது எனக்கு மட்டுமானதா? அல்லது ஒட்டுமொத்த மக்களுக்குமான பொதுவானதா?" என்று கேட்டார். உடனே உமர் (ரலி) தமது கையால் அந்த மனிதரின் நெஞ்சில் (லேசாகத் தட்டி) அடித்து, "இல்லை, (உனக்கு மட்டும்) கண் குளிர்ச்சியான தனிச்சிறப்பு அல்ல; மாறாக இது அனைத்து மக்களுக்கும் பொதுவானதே" என்று கூறினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமர் உண்மையையே கூறினார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍعَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَسَقَيْنَاهُ مِنْ هَذَا الشَّرَابِ فَقَالَ أَحْسَنْتُمْ هَكَذَا فَاصْنَعُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அப்போது அவர்களின் வாகனத்தில் அவர்களுக்குப் பின்னால் உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். நாங்கள் நபியவர்களுக்கு இந்தப் பானத்தைக் (நபீத் அல்லது ஸம்ஸம் நீரை) குடிக்கக் கொடுத்தோம். அப்போது அவர்கள், "நீங்கள் சிறப்பாகச் செய்தீர்கள்! இவ்வாறே (தொடர்ந்து) செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ شُجَاعٍ قَالَ مَا أَحْفَظُهُ إِلَّا سَالِمٌ الْأَفْطَسُ الْجَزَرِيُّ ابْنُ عَجْلانَ حَدَّثَنِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ الشِّفَاءُ فِي ثَلاثَةٍ شَرْبَةِ عَسَلٍ وَشَرْطَةِ مِحْجَمٍ وَكَيَّةٍ بِنَارٍ وَأَنْهَى أُمَّتِي عَنِ الْكَيِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மூன்று விஷயங்களில் (நோய்) நிவாரணம் உள்ளது. (அவை:) தேன் அருந்துவது, ஹிஜாமா (இரத்தம் குத்தி எடுக்கும் கருவியால்) செய்யப்படும் கீறல் மற்றும் நெருப்பால் சூடுபோடுதல் (காவ்டரைசேஷன்) ஆகியவையாகும். (ஆயினும்,) நெருப்பால் சூடுபோடுவதை எனது சமுதாயத்திற்கு நான் தடை செய்கிறேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ أَحْمَدَ قَالَ أَبِي وَيَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يَفْرُقُونَ رُءُوسَهُمْ وَكَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَسْدِلُونَ قَالَ يَعْقُوبُ أَشْعَارَهُمْ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُحِبُّ وَيُعْجِبُهُ مُوَافَقَةُ أَهْلِ الْكِتَابِ قَالَ يَعْقُوبُ فِي بَعْضِ مَا لَمْ يُؤْمَرْ قَالَ إِسْحَاقُ فِيمَا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ فَسَدَلَ نَاصِيَتَهُ ثُمَّ فَرَقَ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இணைவைப்பவர்கள் தங்களின் தலைமுடிக்கு வகிடு எடுப்பவர்களாக இருந்தனர். வேதக்காரர்களோ (வகிடு எடுக்காமல் முடியை) அப்படியே தொங்கவிடுபவர்களாக இருந்தனர் - ('தங்கள் முடிகளை' என அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான யஃகூப் குறிப்பிட்டார்). தமக்கு (இறைவனால்) எந்தக் கட்டளையும் பிறப்பிக்கப்படாத விஷயங்களில், வேதக்காரர்களுக்கு ஒத்த நடப்பதையே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விரும்பினார்கள் - ('கட்டளை பிறப்பிக்கப்படாத சில விஷயங்களில்' என்று யஃகூபும், 'கட்டளை பிறப்பிக்கப்படாத விஷயங்களில்' என்று இஸ்ஹாக் என்பவரும் குறிப்பிட்டனர்). எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆரம்பத்தில்) தமது முன்நெற்றி முடியை (வகிடு எடுக்காமல்) அப்படியே தொங்கவிட்டார்கள். பின்னர் (அதற்கு மாற்றமாக, முடிகளுக்கு) வகிடு எடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ رَأَيْتُ مُعَاوِيَةَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَنْ يَسَارِهِ عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ وَأَنَا أَتْلُوهُمَا فِي ظُهُورِهِمَا أَسْمَعُ كَلامَهُمَا فَطَفِقَ مُعَاوِيَةُ يَسْتَلِمُ رُكْنَ الْحَجَرِ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمْ يَسْتَلِمْ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ فَيَقُولُ مُعَاوِيَةُ دَعْنِي مِنْكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْهَا شَيْءٌ مَهْجُورٌ فَطَفِقَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَزِيدُهُ كُلَّمَا وَضَعَ يَدَهُ عَلَى شَيْءٍ مِنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ لَهُ ذَلِكَ
அபூத்துஃபைல் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் முஆவியா (ரலி) அவர்கள் இறையில்லத்தை (கஅபாவை) தவாஃப் செய்வதைப் பார்த்தேன். அவர்களின் இடதுபுறம் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் இருந்தார்கள். நான் அவர்கள் இருவரின் பேச்சையும் கேட்டவாறு, அவர்களுக்குப் பின்னால் அவர்களைத் தொடர்ந்து சென்றேன்.

முஆவியா (ரலி) அவர்கள் (கஅபாவின் ஷாமி மற்றும் ஈராகி ஆகிய மற்ற இரு) மூலைகளைத் தடவத் தொடங்கினார்கள். அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் முஆவியா (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்த இரு மூலைகளையும் (தவாஃபின் போது) தடவியதில்லை" என்று கூறினார்கள். அதற்கு முஆவியா (ரலி) அவர்கள், "இப்னு அப்பாஸே! என்னை விட்டுவிடுங்கள்; ஏனெனில், (கஅபாவில்) எந்தவொரு பகுதியும் புறக்கணிக்கப்படக் கூடியதல்ல" என்று கூறினார்கள்.

எனினும், முஆவியா (ரலி) அவர்கள் அந்த இரு மூலைகளில் ஏதாவது ஒன்றின் மீது தமது கையை வைக்கும் போதெல்லாம், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (நபிகளாரின் வழிமுறையைச் சுட்டிக்காட்டி) இதையே (மீண்டும் மீண்டும்) கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ ﷺ أَرْبَعًا عُمْرَةً مِنَ الْحُدَيْبِيَةِ وَعُمْرَةَ الْقَضَاءِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ مِنْ قَابِلٍ وَعُمْرَةَ الثَّالِثَةِ مِنَ الْجِعِرَّانَةِ وَالرَّابِعَةَ الَّتِي مَعَ حَجَّتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் நான்கு முறை உம்ரா செய்துள்ளார்கள். (அவை:) ஹுதைபிய்யாவிலிருந்து (புறப்பட்டுச்) செய்த உம்ரா, அடுத்த ஆண்டு துல்கஅதா மாதத்தில் செய்த 'உம்ரத்துல் களா' (விடுபட்ட உம்ராவிற்குப் பகரமாகச் செய்தது), 'ஜிஇர்ரானா'விலிருந்து (புறப்பட்டுச்) செய்த மூன்றாவது உம்ரா மற்றும் தமது ஹஜ்ஜோடு (இணைந்து) செய்த நான்காவது உம்ரா ஆகியவையாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَ {وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللهُ فَأُولَئِكَ هُمِ الْكَافِرُونَ} [المائدة 44] وَ {أُولَئِكَ هُمِ الظَّالِمُونَ} [النور 50] وَ {أُولَئِكَ هُمِ الْفَاسِقُونَ} [الحشر 19] قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنْزَلَهَا اللهُ فِي الطَّائِفَتَيْنِ مِنَ الْيَهُودِ وَكَانَتْ إِحْدَاهُمَا قَدْ قَهَرَتِ الْأُخْرَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ حَتَّى ارْتَضَوْا وَاصْطَلَحُوا عَلَى أَنَّ كُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَتهُ الْعَزِيزَةُ مِنَالذَّلِيلَةِ فَدِيَتُهُ خَمْسُونَ وَسْقًا وَكُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَتْهُ الذَّلِيلَةُ مِنَ العَزِيزَةِ فَدِيَتُهُ مِائَةُ وَسْقٍ فَكَانُوا عَلَى ذَلِكَ حَتَّى قَدِمَ النَّبِيُّ ﷺ الْمَدِينَةَ وَذَلَّتِ الطَّائِفَتَانِ كِلْتَاهُمَا لِمَقْدَمِ رَسُولِ اللهِ ﷺ ورَسُولِ اللهِ ﷺ يَوْمَئِذٍ لَمْ يَظْهَرْ وَلَمْ يُوطِئْهُمَا عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصُّلْحِ فَقَتَلَتِ الذَّلِيلَةُ مِنَ العَزِيزَةِ قَتِيلًا فَأَرْسَلَتِ الْعَزِيزَةُ إِلَى الذَّلِيلَةِ أَنِ ابْعَثُوا إِلَيْنَا بِمِائَةِ وَسْقٍ فَقَالَتِ الذَّلِيلَةُ وَهَلْ كَانَ هَذَا فِي حَيَّيْنِ قَطُّ دِينُهُمَا وَاحِدٌ وَنَسَبُهُمَا وَاحِدٌ وَبَلَدُهُمَا وَاحِدٌ دِيَةُ بَعْضِهِمْ نِصْفُ دِيَةِ بَعْضٍ؟ إِنَّا إِنَّمَا أَعْطَيْنَاكُمْ هَذَا ضَيْمًا مِنْكُمْ لَنَا وَفَرَقًا مِنْكُمْ فَأَمَّا إِذْ قَدِمَ مُحَمَّدٌ فَلَا نُعْطِيكُمْ ذَلِكَ فَكَادَتِ الْحَرْبُ تَهِيجُ بَيْنَهُمَا ثُمَّ ارْتَضَوْا عَلَى أَنْ يَجْعَلُوا رَسُولَ اللهِ ﷺ بَيْنَهُمْ ثُمَّ ذَكَرَتِ الْعَزِيزَةُ فَقَالَتْ وَاللهِ مَا مُحَمَّدٌ بِمُعْطِيكُمْ مِنْهُمْ ضِعْفَ مَا يُعْطِيهِمْ مِنْكُمْ وَلَقَدْ صَدَقُوا مَا أَعْطَوْنَا هَذَا إِلَّا ضَيْمًا مِنَّا وَقَهْرًا لَهُمْ فَدُسُّوا إِلَى مُحَمَّدٍ مَنْ يَخْبُرُ لَكُمْ رَأْيَهُ إِنْ أَعْطَاكُمْ مَا تُرِيدُونَ حَكَّمْتُمُوهُ وَإِنْ لَمْ يُعْطِكُمْ حَذِرْتُمْ فَلَمْ تُحَكِّمُوهُ فَدَسُّوا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ نَاسًا مِنَ المُنَافِقِينَ لِيَخْبُرُوا لَهُمْ رَأْيَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَخْبَرَ اللهُ رَسُولَهُ بِأَمْرِهِمْ كُلِّهِ وَمَا أَرَادُوا فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الذِينَ قَالُوا آمَنَّا} [المائدة 41] إِلَى قَوْلِهِ {وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللهُ فَأُولَئِكَ هُمِ الْفَاسِقُونَ} [المائدة 47]ثُمَّ قَالَ فِيهِمَا وَاللهِ نَزَلَتْ وَإِيَّاهُمَا عَنَى الله عَزَّ وَجَلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹு அஸ்ஸ வஜல் (பின்வரும் திருக்குர்ஆன் வசனங்களை) இறக்கியருளினான்:
"வமன் லம் யஹ்கும் பிமா அன்ஸலல்லாஹு ஃபஉலாஇக்க ஹுமுல் காஃபிரூன்" (அல்லாஹ் இறக்கியருளியதைக் கொண்டு தீர்ப்பளிக்காதவர்கள் - அவர்கள்தாம் காஃபிர்கள் (நிராகரிப்பவர்கள்)),
மற்றும் "உலாஇக்க ஹுமுத் தாலிமூன்" (அவர்கள்தாம் தாலிம்கள் (அநியாயக்காரர்கள்)),
மற்றும் "உலாஇக்க ஹுமுல் ஃபாஸிகூன்" (அவர்கள்தாம் ஃபாஸிக்குகள் (பாவிகள்)).

"இந்த வசனங்களை அல்லாஹ் யூதர்களில் இரண்டு பிரிவினரைக் (பனூ நளீர் மற்றும் பனூ குறைளா) குறித்து இறக்கியருளினான்" என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள். (அந்த இரு பிரிவுகளில்) ஒரு பிரிவினர் (பனூ நளீர்) அறியாமைக் காலத்தில் (ஜாஹிலிய்யாவில்) மற்றவரை (பனூ குறைளா) விட ஆதிக்கம் செலுத்தி அடக்கி ஆண்டனர். ஆதிக்கம் செலுத்திய பலமிக்க பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவரை, பலவீனமான பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவர் கொன்றுவிட்டால், அதற்கான நஷ்டஈடு (தியத்) ஐம்பது 'வஸ்க்' (சுமார் 60 ஸாஃ கொண்ட ஒரு எடையளவு) என்றும், பலவீனமான பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவரை, பலமிக்க பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவர் கொன்றுவிட்டால், அதற்கான நஷ்டஈடு நூறு 'வஸ்க்' என்றும் அவர்கள் தங்களுக்குள் சம்மதித்து சமரசம் செய்துகொண்டிருந்தனர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வரும் வரை இந்த நிலையே நீடித்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வருகையால் அந்த இரு பிரிவினரும் அடங்கினர். அக்காலத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அவர்கள் மீது) முழுமையான (இராணுவ) ஆதிக்கத்தை வெளிப்படுத்தியிருக்கவில்லை; அவர்களைத் தமது (முழுமையான) கட்டுப்பாட்டிற்கும் கொண்டுவரவில்லை. (மாறாக) அவர்களுடன் சமாதான ஒப்பந்தத்தில் (ஸுல்ஹ்) இருந்தார்கள்.

அந்நிலையில், பலவீனமான பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவர் பலமிக்க பிரிவைச் சேர்ந்த ஒருவரைக் கொன்றுவிட்டார். உடனே பலமிக்க பிரிவினர், "எங்களுக்கு நூறு 'வஸ்க்' நஷ்டஈடு அனுப்புங்கள்" என்று பலவீனமான பிரிவினருக்கு செய்தி அனுப்பினர்.

அதற்கு பலவீனமான பிரிவினர், "ஒரே மார்க்கம், ஒரே வம்சாவளி, ஒரே ஊர் என அனைத்திலும் ஒன்றாக இருக்கும் இரண்டு குலத்தாருக்கிடையே, ஒருவரின் நஷ்டஈடு மற்றவரின் நஷ்டஈட்டில் சரிபாதியாக இருக்கும் வழக்கம் எப்போதாவது இருந்ததுண்டா? எங்களை நீங்கள் அடக்கியாண்டதாலும், உங்கள் மீதிருந்த பயத்தாலும் மட்டுமே நாங்கள் இதனை (நூறு வஸ்க்) உங்களுக்கு வழங்கி வந்தோம். ஆனால் முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் வந்துவிட்ட இந்தச் சூழலில் நாங்கள் அதை உங்களுக்குத் தரமாட்டோம்" என்று கூறினர். இதனால் இரு பிரிவினருக்கும் இடையே போர் மூளும் அபாயம் ஏற்பட்டது.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் தங்களுக்கு மத்தியில் நீதிபதியாக ஆக்கிக் கொள்ள அவர்கள் சம்மதித்தனர். அப்போது பலமிக்க பிரிவினர் (தங்களுக்குள்) ஆலோசித்து, "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் மற்றவர்களுக்கு (பலவீனமானவர்களுக்கு) வழங்குவதை விட இருமடங்காக உங்களுக்கு வழங்க மாட்டார்கள். அவர்கள் (பலவீனமானவர்கள்) கூறுவது உண்மையே; நாம் அவர்களை அடக்கி ஆதிக்கம் செலுத்தியதால் அன்றி அவர்கள் இதை நமக்கு வழங்கவில்லை. எனவே, உங்கள் விவகாரத்தில் முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களின் நிலைப்பாடு என்ன என்பதைத் தெரிந்து வர, சிலரை ரகசியமாக அவர்களிடம் அனுப்புங்கள். நீங்கள் விரும்பும் தீர்ப்பை அவர் உங்களுக்கு வழங்கினால், அவரை நீதிபதியாக ஏற்றுக்கொள்ளுங்கள்; அவர் அதை வழங்காவிட்டால், எச்சரிக்கையாக இருங்கள், அவரை நீதிபதியாக ஆக்காதீர்கள்" என்று கூறினர்.

அதன்படி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நிலைப்பாட்டை அறிந்து வர, நயவஞ்சகர்களில் (முனாஃபிக்கீன்களில்) சிலரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ரகசியமாக அனுப்பினார்கள். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தபோது, அல்லாஹ் தனது தூதருக்கு அவர்களின் ஒட்டுமொத்த விவகாரத்தையும், அவர்கள் என்ன நாடி வந்தார்கள் என்பதையும் அறிவித்துக் கொடுத்தான்.

அப்போது அல்லாஹு அஸ்ஸ வஜல் பின்வரும் வசனங்களை இறக்கியருளினான்:
"யா அய்யுஹர்-ரஸூலு லா யஹ்ஸுன்கல் லதீன யுஸாரிஊன ஃபில் குஃப்ரி மினல் லதீன காலூ ஆமன்னா..." (தூதரே! "நாங்கள் ஈமான் கொண்டோம்" என்று தம் வாய்களால் கூறிக்கொண்டு, நிராகரிப்பின் பால் விரைந்து செல்பவர்கள் உம்மைத் துக்கப்படுத்த வேண்டாம்) [மாஇதா: 41] என்பதிலிருந்து "...வமன் லம் யஹ்கும் பிமா அன்ஸலல்லாஹு ஃபஉலாஇக்க ஹுமுல் ஃபாஸிகூன்" (...மேலும், அல்லாஹ் இறக்கியருளியதைக் கொண்டு தீர்ப்பளிக்காதவர்கள் - அவர்கள்தாம் பாவிகள்) [மாஇதா: 47] என்பது வரை.

பின்னர் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இந்த வசனங்கள் அந்த இரு பிரிவினரைக் குறித்தே இறங்கின; அல்லாஹு அஸ்ஸ வஜல் அந்த இருவரையுமே இதில் குறிப்பிடுகிறான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ تَسَمَّعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ صُبَّ فِي أُذُنِهِ الْآنُكُ وَمَنْ تَحَلَّمَ عُذِّبَ حَتَّى يَعْقِدَ شَعِيرَةً وَلَيْسَ بِعَاقِدٍ وَمَنْ صَوَّرَ صُورَةً كُلِّفَ أَنْ يَنْفُخَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் ஒரு கூட்டத்தாரின் உரையாடலை அவர்கள் (அவர் கேட்பதை) வெறுக்கும் நிலையில் ஒட்டுக்கு கேட்கிறாரோ, (மறுமை நாளில்) அவரது காதுகளில் உருக்கப்பட்ட ஈயம் ஊற்றப்படும். எவர் தான் காணாத கனவைக் கண்டதாகப் பொய் கூறுகிறாரோ, அவர் (மறுமையில்) இரண்டு வாற்கோதுமைகளுக்கு இடையே முடிச்சிடுமாறு கட்டாயப்படுத்தப்பட்டு வேதனை செய்யப்படுவார்; ஆனால் அவரால் ஒருபோதும் அவ்வாறு முடிச்சிட முடியாது. எவர் (உயிரினங்களின்) உருவத்தை உருவாக்குகிறாரோ, அவர் அதில் உயிரூதுமாறு (மறுமையில்) கட்டாயப்படுத்தப்படுவார்; ஆனால் அவரால் ஒருபோதும் (அதில்) உயிரூத முடியாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرِو بْنِ غَلابٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْأَعْرَجِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِ السِّقَايَةِ وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ بُرْدَةً لَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ أَخْبِرْنِي عَنْ عَاشُورَاءَ قَالَ عَنْ أَيِّ بَالِهِ؟ قَالَ قُلْتُ عَنْ صِيَامِهِ قَالَ إِذَا أَنْتَ أَهْلَلْتَ الْمُحَرَّمَ فَاعْدُدْ تِسْعًا ثُمَّ أَصْبِحْ يَوْمَ التَّاسِعِ صَائِمًا قَالَ قُلْتُ كَذَا كَانَ يَصُومُهُ مُحَمَّدٌ ﷺ قَالَ نَعَمْ
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் (மக்காவில் ஹாஜிகளுக்கு) நீர் வழங்கும் இடத்தில் (பைத்துஸ் ஸிகாயாவில்) இருந்தேன். அவர்கள் தங்களின் போர்வையைத் தலையணையாக வைத்துச் சாய்ந்திருந்தார்கள். அப்போது நான், "அபுல் அப்பாஸ் அவர்களே! ஆஷூரா (நாளைப்) பற்றி எனக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அதன் எந்த விஷயத்தைப் பற்றி (கேட்கிறீர்கள்)?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "(அந்நாளில்) நோன்பு நோற்பதைப் பற்றி (அறிய விரும்புகிறேன்)" என்றேன்.

அவர்கள், "நீங்கள் முஹர்ரம் மாதத்தின் பிறையைக் கண்டு (அம்மாதத்தைத் தொடங்கி)விட்டால், ஒன்பது நாட்களை எண்ணிக் கொள்ளுங்கள். பிறகு ஒன்பதாவது நாளின் காலையில் நோன்பாளியாக இருங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

நான், "முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறுதான் (அந்நாளில்) நோன்பு நோற்பவர்களாக இருந்தார்களா?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "ஆம்!" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَأْتِي هَذَا الْحَجَرُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ لِمَنِ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் இந்தக் கல் (ஹஜருல் அஸ்வத்) வரும். அதற்குப் பார்க்கும் இரண்டு கண்களும், (அவற்றின் மூலம்) அது பார்க்கும்; பேசும் ஒரு நாவும் இருக்கும், (அதன் மூலம்) அது பேசும். எவர் அதனை (உண்மையான ஈமானுடன்) முறையாகத் தொட்டு முத்தமிட்டாரோ (இஸ்திலாம் செய்தாரோ), அவருக்கு ஆதரவாக அது சாட்சியளிக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ نَاسٌ مِنَ الْأَسْرَى يَوْمَ بَدْرٍ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ فِدَاءٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِدَاءَهُمْ أَنْ يُعَلِّمُوا أَوْلَادَ الْأَنْصَارِ الْكِتَابَةَ قَالَ فَجَاءَ غُلَامٌ يَوْمًا يَبْكِي إِلَى أَبِيهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ؟ قَالَ ضَرَبَنِي مُعَلِّمِي قَالَ الْخَبِيثُ يَطْلُبُ بِذَحْلِ بَدْرٍ وَاللهِ لَا تَأْتِيهِ أَبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பத்ருப் போர்க் கைதிகளில் சிலரிடம் (தங்களை விடுவித்துக் கொள்வதற்காகச் செலுத்துவதற்குப்) பிணைத்தொகை ஏதும் இருக்கவில்லை. எனவே, அன்சாரிகளின் குழந்தைகளுக்கு எழுதக் கற்றுக் கொடுப்பதையே அவர்களுக்கான பிணைத்தொகையாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆக்கினார்கள்.

(அவர்களிடம் கல்வி கற்றுக்கொண்டிருந்த) ஒரு சிறுவன் ஒருநாள் அழுதுகொண்டே தன் தந்தையிடம் வந்தான். அவர், "உனக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அச்சிறுவன், "என் ஆசிரியர் என்னை அடித்துவிட்டார்" என்றான். அதற்கவர், "(அந்தக்) கொடியவன் பத்ருப் போரின் (தோல்விக்காகப்) பழிவாங்குகிறான்! அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக, இனி ஒருபோதும் நீ அவனிடம் செல்லக் கூடாது" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ أُحُدٍ بِالشُّهَدَاءِ أَنْ يُنْزَعَ عَنْهُمِ الْحَدِيدُ وَالْجُلُودُ وَقَالَ ادْفِنُوهُمْ بِدِمَائِهِمْ وَثِيَابِهِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
உஹுத் போர் நாளில், வீரமரணமடைந்தவர்களின் (ஷஹீத்களின்) உடல்களிலிருந்து இரும்புக் கவசங்களையும் தோல் ஆடைகளையும் அகற்றிவிடுமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள். மேலும், "அவர்களை அவர்களின் இரத்தத்துடனும் (அவர்கள் அணிந்திருந்த) ஆடைகளுடனும் அப்படியே அடக்கம் செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ ارْتَدَّ عَنِ الْإِسْلامِ وَلَحِقَ بِالْمُشْرِكِينَ فَأَنْزَلَ اللهُ تَعَالَى {كَيْفَ يَهْدِي اللهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ} [آل عمران 86] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَبَعَثَ بِهَا قَوْمُهُ فَرَجَعَ تَائِبًا فَقَبِلَ النَّبِيُّ ﷺ ذَلِكَ مِنْهُ وَخَلَّى عَنْهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அன்சாரிகளில் ஒருவர் இஸ்லாத்தை விட்டு வெளியேறி (மதமாற்றம் அடைந்து), இணைவைப்பாளர்களுடன் (முஷ்ரிக்குகளுடன்) சென்று சேர்ந்து கொண்டார். அப்போது அல்லாஹ், "{கய்ஃப யஹ்தில்லாஹு கவ்மன் கஃபரூ பஃத ஈமானிஹிம்...} (தங்கள் ஈமானுக்குப் பின் நிராகரித்த கூட்டத்திற்கு அல்லாஹ் எப்படி நேர்வழி காட்டுவான்...)" [ஆல் இம்ரான்: 86] என்று தொடங்கும் வசனத்தை அதன் இறுதிவரை இறக்கியருளினான். அவருடைய சமூகத்தார் அந்த வசனத்தை (அவரிடம்) அனுப்பி வைத்தனர். அதன்பின் அவர் தவ்பா (பாவமன்னிப்பு) செய்தவராகத் திரும்பி வந்தார். நபி (ஸல்) அவர்கள் அதனை (அவரது மன்னிப்பை) ஏற்றுக்கொண்டு அவரை (தண்டிக்காமல்) விட்டுவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْبَسُوا مِنْ ثِيَابِكُمِ الْبَيَاضَ فَإِنَّهَا مِنْ خَيْرِ ثِيَابِكُمْ وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ وَإِنَّ مِنْ خَيْرِ أَكْحَالِكُمُ الْإِثْمِدَ يَجْلُو الْبَصَرَ وَيُنْبِتُ الشَّعَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்கள் ஆடைகளில் வெண்ணிற ஆடைகளை அணியுங்கள். ஏனெனில், அதுவே உங்களின் மிகச் சிறந்த ஆடையாகும். மேலும், உங்களில் இறந்தவர்களுக்கு அதிலேயே (வெண்ணிறத் துணியிலேயே) கஃபன் (பிரேதப் போர்வை) செய்யுங்கள். நீங்கள் பயன்படுத்தும் சுர்மாவில் (கண் மையில்) 'இத்மித்' (எனும் கல் வகை) என்பது மிகச் சிறந்ததாகும். அது பார்வையைத் தெளிவாக்கும்; (கண் இமை) முடிகளை வளரச் செய்யும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنِ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ وَعَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ كِلاهُمَا عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثَلاثَةَ أَشْوَاطٍ بِالْبَيْتِ إِذَا انْتَهَى إِلَى الرُّكْنِ الْيَمَانِي مَشَى حَتَّى يَأْتِيَ الْحَجَرَ ثُمَّ يَرْمُلُ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكَانَتْ سُنَّةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்தை (தவாஃப் செய்தபோது) மூன்று சுற்றுகள் 'ரமல்' (தோள்களை அசைத்து விரைந்து நடத்தல்) செய்தார்கள். அவர்கள் ருக்னுல் யமானியை அடைந்ததும், (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லை வந்தடையும் வரை (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பின்னர் (மீண்டும்) 'ரமல்' செய்தார்கள். (எஞ்சிய) நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். "இதுவே சுன்னத்தாக (நபிவழியாக) ஆகிவிட்டது" என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا الْحَذَّاءُ عَنْ بَرَكَةَ أَبِي الْوَلِيدِ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَاعِدًا فِي الْمَسْجِدِ مُسْتَقْبِلًا الْحُجَرَ قَالَ فَنَظَرَ إِلَى السَّمَاءِ فَضَحِكَ ثُمَّ قَالَ لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمُ الشُّحُومُ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا وَإِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا حَرَّمَ عَلَى قَوْمٍ أَكْلَ شَيْءٍ حَرَّمَ عَلَيْهِمْ ثَمَنَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மஸ்ஜிதுந் நபவி) பள்ளிவாசலில் (தமது மனைவியரின்) அறைகளை முன்னோக்கியவாறு அமர்ந்திருந்தார்கள். அப்போது அவர்கள் வானத்தை நோக்கிப் பார்த்துவிட்டுச் சிரித்தார்கள். பின்னர், "யூதர்களை அல்லாஹ் சபிப்பானாக! அவர்களுக்கு (விலங்குகளின்) கொழுப்புகள் (உண்பதற்குத்) தடைசெய்யப்பட்டிருந்தன. ஆனால், அவர்கள் அவற்றை (உருக்கி) விற்று அதற்கான விலையைத் தின்றார்கள். நிச்சயமாக மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ், ஒரு சமுதாயத்திற்கு ஏதேனும் ஒன்றை உண்பதற்குத் தடைவிதித்தால், அதற்கான விலையையும் (அதை விற்றுப் பெறும் பணத்தையும்) அவர்களுக்குத் தடைசெய்துவிடுகிறான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُعَلَّى الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْعُرَنِيُّ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ يَقْطَعُ الصَّلاةَ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَالْمَرْأَةُ قَالَ بِئْسَمَا عَدَلْتُمْ بِامْرَأَةٍ مُسْلِمَةٍ كَلْبًا وَحِمَارًا لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَقْبَلْتُ عَلَى حِمَارٍ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي بِالنَّاسِ حَتَّى إِذَا كُنْتُ قَرِيبًا مِنْهُ مُسْتَقْبِلَهُ نَزَلْتُعَنْهُ وَخَلَّيْتُ عَنْهُ وَدَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي صَلاتِهِ فَمَا أَعَادَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلاتَهُ وَلا نَهَانِي عَمَّا صَنَعْتُ وَلَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَجَاءَتْ وَلِيدَةٌ تَخَلَّلُ الصُّفُوفَ حَتَّى عَاذَتْ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ فَمَا أَعَادَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَلاتَهُ وَلا نَهَاهَا عَمَّا صَنَعَتْ وَلَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي فِي مَسْجِدٍ فَخَرَجَ جَدْيٌ مِنْ بَعْضِ حُجُرَاتِ النَّبِيِّ ﷺ فَذَهَبَ يَجْتَازُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَمَنَعَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَفَلا تَقُولُونَ الْجَدْيُ يَقْطَعُ الصَّلاةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் முன்னிலையில், "(தொழுபவருக்கு முன்னே) நாய், கழுதை மற்றும் பெண் (குறுக்கே சென்றால்) தொழுகை முறிந்துவிடும்" என்று பேசப்பட்டது.

அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு முஸ்லிமான பெண்ணை நாய்க்கும் கழுதைக்கும் சமமாக (ஒப்பிட்டு) நீங்கள் கூறுவது எவ்வளவு மோசமானது! நான் ஒரு கழுதையின் மீது வந்ததை நினைவுகூர்கிறேன்; அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக்கொண்டிருந்தார்கள். அவர்களுக்கு எதிரே, அவர்களுக்கு நெருக்கமாக நான் வந்ததும், கழுதையை விட்டு இறங்கி, அதை (மேய) விட்டுவிட்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களுடன் தொழுகையில் இணைந்துகொண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் தமது தொழுகையைத் திரும்பத் தொழவில்லை; நான் செய்ததற்காக என்னை அவர்கள் தடுக்கவுமில்லை.

மேலும் (ஒருமுறை), அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக்கொண்டிருந்தபோது, ஒரு சிறுமி வரிசைகளுக்கு இடையே புகுந்து வந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களிடம் தஞ்சம் புகுந்தாள் (அதாவது அவர்களுக்கு முன்னால் வந்தாள்). அப்போதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் தமது தொழுகையைத் திரும்பத் தொழவில்லை; அவள் செய்ததற்காக அவளை அவர்கள் தடுக்கவுமில்லை.

மேலும் (ஒருமுறை), அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஒரு பள்ளிவாசலில் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது, நபி ((ஸல்)) அவர்களின் அறைகளில் ஒன்றிலிருந்து ஒரு ஆட்டுக்குட்டி வெளியே வந்து, அவர்களுக்கு முன்னால் குறுக்கே செல்ல முற்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் அதைத் தடுத்தார்கள்".

(இவற்றைக் கூறிவிட்டு) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கேட்டார்கள்: "அப்படியானால், ஆட்டுக்குட்டியும் தொழுகையை முறித்துவிடும் என்று நீங்கள் கூற மாட்டீர்களா?"
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَيْمُونٍ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرَّقِّيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ يَعْنِي أَبَا الْمَلِيحِ عَنْ حَبِيبٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْ قَدِمَ حَاجًّا وَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدِ انْقَضَتْ حَجَّتُهُ وَصَارَتْ عُمْرَةً كَذَلِكَ سُنَّةُ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسُنَّةُ رَسُولِهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"எவர் ஹஜ் (செய்வதற்காக இஹ்ராம் அணிந்து) வந்து, (கஃபாவிற்கு வருகை தந்து) இறையில்லத்தை தவாஃப் செய்து, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையே (ஸயீ) செய்கிறாரோ, அவரது ஹஜ் (அப்போதைக்கு) முடிவடைந்து அது உம்ராவாக மாறிவிடுகிறது. இதுவே கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் வழிமுறையும் (விதியாகும்), அவனது தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வழிமுறையுமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنَا سَيْفٌ أَخْبَرَنِي قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ الْمَكِّيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَضَى بِشَاهِدٍ وَيَمِينٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (நிதி சார்ந்த விவகாரங்களில்) ஒரு சாட்சியையும் (வாதியிடமிருந்து பெறப்படும்) ஒரு சத்தியத்தையும் கொண்டு தீர்ப்பளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ يَزِيدَ الرَّقِّيُّ أَبُو يَزِيدَ حَدَّثَنَا فُرَاتٌ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ لَئِنْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ يُصَلِّي عِنْدَالْكَعْبَةِ لَآتِيَنَّهُ حَتَّى أَطَأَ عَلَى عُنُقِهِ قَالَ فَقَالَ لَوْ فَعَلَ لَأَخَذَتْهُ الْمَلَائِكَةُ عِيَانًا وَلَوْ أَنَّ الْيَهُودَ تَمَنَّوْا الْمَوْتَ لَمَاتُوا وَرَأَوْا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ وَلَوْ خَرَجَ الَّذِينَ يُبَاهِلُونَ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَرَجَعُوا لَا يَجِدُونَ مَالًا وَلا أَهْلًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அபூஜஹ்ல், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவுக்கு அருகில் தொழுவதை நான் கண்டால், நிச்சயமாக நான் அவரிடம் சென்று அவரது கழுத்தை (காலால்) மிதிப்பேன்" என்று கூறினான்.

(இதைக் கேள்விப்பட்ட நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்: "அவன் மட்டும் அப்படிச் செய்திருந்தால், மலக்குகள் (வானவர்கள்) அவனை (அனைவர்) கண்முன்பாகவும் (வெளிப்படையாகப்) பிடித்துக் கொண்டிருப்பார்கள். யூதர்கள் மரணத்தை ஆசைப்பட்டிருந்தால், அவர்கள் நிச்சயம் இறந்திருப்பார்கள்; மேலும் நரகத்தில் தங்களுக்கான இருப்பிடங்களையும் கண்டிருப்பார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் 'முபாஹலா' (சாபப் பிரார்த்தனை) செய்யத் துணிந்தவர்கள் (அதற்காக) வெளியே வந்திருந்தால், அவர்கள் (தங்கள் வீடுகளுக்குத்) திரும்பிச் செல்லும்போது தங்களின் செல்வத்தையோ குடும்பத்தாரையோ கண்டிருக்க மாட்டார்கள் (அனைத்தும் அழிக்கப்பட்டிருக்கும்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அபூஜஹ்ல் கூறினான்..." என்று (தொடங்கி), அதன் (முந்தைய ஹதீஸின்) கருத்தை அவர் (அறிவிப்பாளர்) குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ أَبُو سَهْلٍ فِي شَوَّالٍ سَنَةَ إِحْدَى وَثَمَانِينَ وَمِائَةٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ طَافَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالْبَيْتِ وَجَعَلَ يَسْتَلِمُ الْحَجَرَ بِمِحْجَنِهِ ثُمَّ أَتَى السِّقَايَةَ بَعْدَ مَا فَرَغَ وَبَنُو عَمِّهِ يَنْزِعُونَ مِنْهَا فَقَالَ نَاوِلُونِي فَرُفِعَ لَهُ الدَّلْوُ فَشَرِبَ ثُمَّ قَالَ لَوْلا أَنَّ النَّاسَ يَتَّخِذُونَهُ نُسُكًا وَيَغْلِبُونَكُمْ عَلَيْهِ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ ثُمَّ خَرَجَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்தைச் சுற்றி வந்தார்கள் (தவாஃப் செய்தார்கள்). அப்போது (ஹஜருல் அஸ்வத்) கருப்புக்கல்லைத் தம்மிடமிருந்த வளைந்த கைத்தடியால் தொட்டார்கள் (இஸ்திலாம் செய்தார்கள்). (தவாஃபை) முடித்த பின்னர், (ஸம்ஸம்) தண்ணீர் வழங்கும் இடத்திற்கு வந்தார்கள். அங்கே அவர்களின் தந்தையின் சகோதரர் (அப்பாஸ் (ரலி)) அவர்களின் புதல்வர்கள் (கிணற்றிலிருந்து) தண்ணீரை இறைத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். அவர்களிடம், "எனக்கு (தண்ணீர்) கொடுங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அவர்களுக்காகத் தண்ணீர் வாளி உயர்த்திக் கொடுக்கப்பட்டது; அதிலிருந்து அவர்கள் அருந்தினார்கள்.

பின்னர், "மக்கள் இதை ஒரு (கட்டாய) வழிபாட்டு முறையாகக் கருதி, (தண்ணீர் இறைப்பதற்காக) உங்களை மிகைத்து (நெருக்கித் தள்ளி) விடுவார்கள் என்ற அச்சம் மட்டும் இல்லையென்றால், உங்களுடனேயே இணைந்து நானும் (தண்ணீர்) இறைத்திருப்பேன்" என்று கூறினார்கள். பிறகு அங்கிருந்து வெளியேறி, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே (சயீ) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ صَائِمًا مُحْرِمًا فَغُشِيَعَلَيْهِ قَالَ فَلِذَلِكَ كَرِهَ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பாளியாகவும், இஹ்ராம் அணிந்த நிலையிலும் இருந்தபோது 'ஹிஜாமா' (இரத்தம் குத்தி எடுத்தல்) செய்து கொண்டார்கள். அப்போது அவர்களுக்கு மயக்கம் ஏற்பட்டது. (அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: இதன் காரணமாகவே, நோன்பாளி ஹிஜாமா செய்து கொள்வது (உடல் பலவீனத்தை ஏற்படுத்தும் என்பதால்) வெறுக்கத்தக்கதாகக் கருதப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
م حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَوْمَ الطَّائِفِ مَنْ خَرَجَإِلَيْنَا مِنَ العَبِيدِ فَهُوَ حُرٌّ فَخَرَجَ عَبِيدٌ مِنَ العَبِيدِ فِيهِمْ أَبُو بَكْرَةَ فَأَعْتَقَهُمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

தாயிஃப் (முற்றுகை நடைபெற்ற) நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அடிமைகளில் எவர் (எதிரிகளிடமிருந்து வெளியேறி) நம்மிடம் வந்துவிடுகிறாரோ, அவர் சுதந்திரமானவர் ஆவார்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே சில அடிமைகள் (தப்பித்து) வந்தனர். அவர்களில் அபூபக்ரா (ரலி) என்பவரும் இருந்தார். அவர்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விடுதலை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ قَتَلَ الْمُسْلِمُونَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ رَجُلًا مِنَ المُشْرِكِينَ فَأَعْطَوْا بِجِيفَتِهِ مَالًا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ادْفَعُوا إِلَيْهِمْ جِيفَتَهُمْ فَإِنَّهُ خَبِيثُ الْجِيفَةِ خَبِيثُ الدِّيَةِ فَلَمْ يَقْبَلْ مِنْهُمْ شَيْئًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அகழிப் (கந்தக்) போரின் போது முஸ்லிம்கள் இணைவைப்பாளர்களில் ஒருவனைக் கொன்றனர். அவனது சடலத்தைப் பெறுவதற்காக (இணைவைப்பாளர்கள்) பணத்தை (ஈட்டுத்தொகையாக) வழங்க முன்வந்தனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவர்களது சடலத்தை அவர்களிடமே ஒப்படைத்து விடுங்கள். ஏனெனில், அது ஒரு தீய சடலம்; அதற்கான பணமும் (ஈட்டுத்தொகையும்) தீயதே!" என்று கூறினார்கள். மேலும், அவர்களிடமிருந்து (பணமாக) எதையும் நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏற்றுக்கொள்ளவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَمَى رَسُولُ اللهِ ﷺ الْجِمَارَ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ أَوْ بَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் உச்சி சாய்ந்த போது (ஸவால் நேரத்தில்) அல்லது சூரியன் உச்சி சாய்ந்த பிறகு (அய்யாமுத் தஷ்ரீக் நாட்களில்) ஜமராக்களில் (கல் எறியும் இடங்களில்) கல் எறிந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ بَابٍ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ بَدْرٍ كَانُوا ثَلاثَ مِائَةٍ وَثَلاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا وَكَانَ الْمُهَاجِرُونَ سِتَّةً وَسَبْعِينَ وَكَانَ هَزِيمَةُ أَهْلِ بَدْرٍ لِسَبْعَ عَشْرَةَ مَضَيْنَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நிச்சயமாக பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்டவர்கள் (முஸ்லிம்கள்) முந்நூற்றுப் பதின்மூன்று (313) மனிதர்களாக இருந்தனர். அவர்களில் முஹாஜிர்கள் (மக்காவிலிருந்து ஹிஜ்ரத் செய்தவர்கள்) எழுபத்தாறு (76) பேராக இருந்தனர். பத்ருப் போரில் (எதிரிகளுக்கு ஏற்பட்ட) தோல்வியானது, ரமலான் மாதத்தில் பதினேழு (நாட்கள்) கடந்த நிலையில் ஒரு வெள்ளிக்கிழமையன்று நிகழ்ந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
قَالَ عَبْدُ اللهِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اسْمَحْ يُسْمَحْ لَكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"(பிறரிடம்) நீங்கள் தாராளமாக (மன்னித்து, விட்டுக்கொடுத்து) நடந்து கொள்ளுங்கள்; உங்களுக்கும் (அல்லாஹ்வினால்) தாராளமாக (மன்னிப்பு/மென்மை) வழங்கப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
قَالَ عَبْدُ اللهِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مُصْعَبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنِ أكْثَرَ مِنَ الاسْتِغْفَارِ جَعَلَ اللهُ لَهُ مِنْ كُلِّ هَمٍّ فَرَجًا وَمِنْ كُلِّ ضِيقٍ مَخْرَجًا وَرَزَقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் (தொடர்ச்சியாக அல்லது) அதிகமாகப் பாவமன்னிப்புத் தேடுகிறாரோ (இஸ்திஃபார் செய்கிறாரோ), அவருக்கு அல்லாஹ் ஒவ்வொரு கவலையிலிருந்தும் ஒரு விடுதலையையும், ஒவ்வொரு நெருக்கடியிலிருந்தும் (வெளியேறும்) ஒரு வழியையும் ஏற்படுத்துவான். மேலும், அவர் சற்றும் எதிர்பாராத (கணித்திராத) இடத்திலிருந்து அவருக்கு வாழ்வாதாரத்தை (ரிஸ்க்கை) வழங்குவான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنِ أشْيَاءَ فَشَهِدْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ حِينَ قَرَأَ كِتَابَهُ وَحِينَ كَتَبَ جَوَابَهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللهِ لَوْلَا أَنْ أَرُدَّهُ عَنْ شَرٍّ يَقَعُ فِيهِ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ وَلَا نَعْمَةَ عَيْنٍ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّكَ سَأَلْتَنِي عَنْ سَهْمِ ذَوِي الْقُرْبَى الَّذِي ذَكَرَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ مَنْ هُمْ؟ وَإِنَّا كُنَّا نُرَى أَنَّ قَرَابَةَ رَسُولِ اللهِ ﷺ هُمْ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا وَسَأَلَهُ عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُهُ؟ وَإِنَّهُ إِذَا بَلَغَ النِّكَاحَ وَأُونِسَ مِنْهُ رُشْدٌ دُفِعَ إِلَيْهِ مَالُهُ وَقَدِ انْقَضَى يُتْمُهُ وَسَأَلَهُ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْتُلُ مِنْ صِبْيَانِ الْمُشْرِكِينَ أَحَدًا؟ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمْ يَقْتُلْ مِنْهُمْ أَحَدًا وَأَنْتَ فَلَا تَقْتُلْ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تَعْلَمُ مَا عَلِمَ الْخَضِرُ مِنَ الغُلَامِ الَّذِي قَتَلَهُ وَسَأَلَهُ عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ هَلْ كَانَ لَهُمَا سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِذَا حَضَرُواالْبَأْسَ؟ وَإِنَّهُ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِلَّا أَنْ يُحْذَيَا مِنْ غَنَائِمِ الْمُسْلِمِينَ
யஸீத் பின் ஹுர்முஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நஜ்தா பின் ஆமிர் (எனும் கவாரிஜ்களின் தலைவர்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்குச் சில விஷயங்களைக் குறித்துக் கேட்டு கடிதம் எழுதினார். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அக்கடிதத்தைப் படித்தபோதும், அதற்குப் பதில் கடிதம் எழுதியபோதும் நான் அவர்களுடன் இருந்தேன். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! இவர் (தவறான முடிவெடுத்து) ஏதேனும் ஒரு தீமையில் சிக்கிக்கொள்வதிலிருந்து இவரைத் தடுக்க வேண்டும் என்ற நோக்கம் மட்டும் எனக்கு இல்லாவிட்டால், நான் இவருக்குப் பதில் எழுதியிருக்க மாட்டேன்; அவருக்கு எந்தக் கண்ணியமும் (சலுகையும்) அளித்திருக்க மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள். பிறகு, அவருக்குப் பின்வருமாறு பதில் கடிதம் எழுதினார்கள்:

"(போர்ச் செல்வத்தில்) அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) குறிப்பிட்டுள்ள 'தவில் குர்பா' (உறவினர்களுக்கான) பங்கு யாருக்கு உரியது என்று நீர் என்னிடம் கேட்டிருந்தீர். அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (பனூ ஹாஷிம் மற்றும் பனூ முத்தலிப் ஆகிய) உறவினர்களுக்கே உரியது என்று நாங்கள் கருதினோம். ஆனால், எங்கள் சமுதாயத்தினர் (ஆட்சியாளர்கள்) அதனை எங்களுக்குத் தர மறுத்துவிட்டனர்.

அநாதையின் அநாதைத் தன்மை எப்போது முடிவடையும் என்று நீர் கேட்டிருந்தீர். அநாதை திருமண வயதை அடைந்து, அவனிடம் (பொருளாதாரத்தைக் கையாளும்) அறிவு முதிர்ச்சி உணரப்பட்டால், அவனது சொத்து அவனிடம் ஒப்படைக்கப்படும். அத்துடன் அவனது அநாதைத் தன்மை முடிவுக்கு வந்துவிடும்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இணைவைப்பவர்களின் (முஷ்ரிக்குகளின்) குழந்தைகளில் யாரையேனும் கொலை செய்துள்ளார்களா என்று நீர் கேட்டிருந்தீர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களில் யாரையும் கொலை செய்ததில்லை. எனவே, (மூஸா நபியின் காலத்தில்) சிறுவனைக் கொலை செய்தபோது, அவனைக் குறித்து கில்ர் (அலை) அவர்கள் (அல்லாஹ்வின் புறத்திலிருந்து) அறிந்திருந்ததைப் போன்ற (மறைவான) அறிவை நீர் பெற்றிராத வரை, நீரும் எந்தக் குழந்தையையும் கொல்லக் கூடாது.

பெண்களும் அடிமைகளும் போரில் கலந்துகொண்டால், அவர்களுக்கு (போர்ச் செல்வத்தில்) குறிப்பிட்ட (நிச்சயிக்கப்பட்ட) பங்கு உண்டா என்று நீர் கேட்டிருந்தீர். முஸ்லிம்களின் போர்ச் செல்வங்களிலிருந்து (கனீமத் - அவர்களுக்குச் சிறிதளவு 'ரத்க்' எனும்) அன்பளிப்பாக வழங்கப்படுமே தவிர, அவர்களுக்கு (வீரர்களுக்கு வழங்கப்படுவதைப் போன்ற) குறிப்பிட்ட எந்தப் பங்கும் இல்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَ الْمِنْبَرَ فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ وَتَحَوَّلَ إِلَيْهِ حَنَّ عَلَيْهِ فَأَتَاهُ فَاحْتَضَنَهُ فَسَكَنَ قَالَ لَوْ لَمْ أَحْتَضِنْهُ لَحَنَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'மிம்பர்' (உரையாற்றும் மேடை) அமைப்பதற்கு முன்பு, ஒரு (பேரீச்ச) மரக்கட்டையின் அருகே நின்று (அதனைச் சாய்ந்தபடி) உரை நிகழ்த்தி வந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் மிம்பரை அமைத்து, அதன் பக்கம் (உரை நிகழ்த்த) மாறியபோது, அந்த மரக்கட்டை அவர்களுக்காக (பிரிவாற்றாமையால்) விம்மி அழுதது. உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் அதனிடம் வந்து அதைக் கட்டியணைத்துக் கொண்டார்கள்; (அதன்பின்) அது அமைதியடைந்தது. அப்போது அவர்கள், "நான் மட்டும் இதைக் கட்டியணைக்காமல் இருந்திருந்தால், மறுமை நாள் வரை இது (ஏக்கத்துடன்) இவ்வாறு அழுதுகொண்டே இருந்திருக்கும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
(முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அனஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَالِمٍ أَبُو جَهْضَمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَفِتْيَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَسَأَلُوهُ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ؟ قَالَ لَا قَالَ فَقَالُوا فَلَعَلَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي نَفْسِهِ قَالَ خَمْشًا هَذِهِ شَرٌّ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ عَبْدًا مَأْمُورًا بَلَّغَ مَا أُرْسِلَ بِهِ وَإِنَّهُ لَمْ يَخُصَّنَا دُونَ النَّاسِ إِلا بِثَلاثٍ أَمَرَنَا أَنْ نُسْبِغَ الْوُضُوءَ وَلا نَأْكُلَ الصَّدَقَةَ وَلا نُنْزِيَ حِمَارًا عَلَى فَرَسٍ
அப்துல்லாஹ் பின் உபைதுல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நானும் குறைஷி குல இளைஞர்கள் சிலரும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். அப்போது அந்த இளைஞர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ளுஹ்ர் மற்றும் அஸ்ர் தொழுகைகளில் (குர்ஆன்) ஓதுவார்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "இல்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.

உடனே அவர்கள், "ஒருவேளை நபியவர்கள் தமக்குள் (சப்தமின்றி, மனதிற்குள்) ஓதியிருக்கலாமே?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "(உங்கள் முகங்களில்) கீறல் விழட்டும்! (இது ஒரு கண்டனச் சொல்). இது (முந்தைய கூற்றை விட) மோசமானதாகும். நிச்சயமாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அல்லாஹ்வால்) ஏவப்பட்ட ஓர் அடியாராகவே இருந்தார்கள். தம்மிடம் கொடுத்து அனுப்பப்பட்ட செய்தியை அவர்கள் (மக்களுக்கு முழுமையாக) எத்திவைத்துவிட்டார்கள்.

மேலும், அவர்கள் மூன்று விஷயங்களைத் தவிர வேறு எதையும் மற்ற மக்களை விட எங்களுக்கு (அவரது குடும்பத்தாருக்கு) எனப் பிரத்தியேகமாகக் கூறவில்லை. (அவை:) நாங்கள் உளூவை முழுமையாகச் செய்ய வேண்டும், தர்மப் பொருட்களை (ஸதகாவை) உண்ணக் கூடாது, குதிரையுடன் கழுதையைச் சேர்க்கக் (இனப்பெருக்கம் செய்யக்) கூடாது என்று எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ رَحَّلَ نَاسًا مِنْ بَنِي هَاشِمٍ بِلَيْلٍ قَالَ شُعْبَةُ أَحْسَبُهُ قَالَ ضَعَفَتَهُمْ وَأَمَرَهُمْ أَنْ لَا يَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شُعْبَةُ شَكَّ فِي ضَعَفَتَهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ ஹாஷிம் குலத்தாரில் சிலரை (முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து மினாவிற்கு) இரவிலேயே புறப்படச் செய்தார்கள். [(இதன் அறிவிப்பாளரான) ஷுஅபா, "அவர்களில் பலவீனமானவர்களை (பெண்கள் மற்றும் முதியவர்களை) என்று (தம் ஆசிரியர்) கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன்" என்றார்.] மேலும், சூரியன் உதயமாகும் வரை ஜம்ராவில் (ஜம்ரதுல் அகபாவில்) கல் எறிய வேண்டாம் என்று அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். ('அவர்களில் பலவீனமானவர்களை' என்ற வார்த்தையில் ஷுஅபாவுக்குச் சந்தேகம் இருந்தது).
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وَقَّتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ قَالَ هُنَّ لَهُمْ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِمَّنْ سِوَاهُمْ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مِنْ حَيْثُ بَدَأَ حَتَّى يَبْلُغَ ذَلِكَ أَهْلَ مَكَّةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவாசிகளுக்கு 'துல்ஹுலைஃபா'வையும், ஷாம் (சிரியா) வாசிகளுக்கு 'ஜுஹ்ஃபா'வையும், நஜ்த் வாசிகளுக்கு 'கர்ன்' (அல்-மனஸில்) என்பதையும், எமன் வாசிகளுக்கு 'யலம்லம்' என்பதையும் (இஹ்ராம் அணிய வேண்டிய) எல்லைகளாக (மீக்காத்) நிர்ணயித்தார்கள்.

மேலும் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்: "இந்த எல்லைகள் அந்தந்த ஊர் மக்களுக்கும், ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்யும் நாட்டத்தில் இந்த எல்லைகள் வழியாக வரும் மற்ற ஊர்க்காரர்களுக்கும் உரியதாகும். (இந்த எல்லைகளுக்குள் வசிப்பவர்கள்) தாங்கள் (பயணத்தைத்) தொடங்கும் இடத்திலிருந்தே (இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்). அவ்வாறே மக்காவாசிகள் மக்காவிலிருந்தே (இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُصِيبُ مِنَ الرُّءُوسِ وَهُوَ صَائِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பாளியாக இருக்கும் நிலையில் (தம் மனைவியரின்) தலைகளில் முத்தமிடுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعِينَ وَكَانَ بِمَكَّةَ ثَلاثَ عَشْرَةَ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا فَمَاتَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاثٍ وَسِتِّينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு நாற்பது வயதாக இருந்தபோது (வஹீ - இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது. அவர்கள் மக்காவில் பதின்மூன்று ஆண்டுகளும், மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகளும் (தங்கியிருந்து மார்க்கப் பணியாற்றி)னார்கள். தமது அறுபத்து மூன்றாவது வயதில் அவர்கள் காலமானார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ احْتِجَامَةً فِي رَأْسِهِ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காகத் தன்னைத் தயார்படுத்திக் கொண்ட) நிலையில், தமது தலையில் 'ஹிஜாமா' (இரத்தம் உறிஞ்சி எடுக்கும் மருத்துவச்) சிகிச்சை செய்து கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ دَعَا بِشَرَابٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِدَلْوٍ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشَرِبَ قَائِمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கின்றார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (குடிப்பதற்குப்) பானம் கேட்டார்கள். நான் ஒரு வாளியில் ஜம்ஜம் தண்ணீரைக் கொண்டு வந்து அவர்களிடம் கொடுத்தேன். அவர்கள் நின்றபடியே (அதனை) அருந்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَتَى خَالَتَهُ مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ فَقَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ اللَّيْلِ إِلَى سِقَايَةٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى قَالَ وَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ ثُمَّ قُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي مِنْ خَلْفِهِ حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியும் எனது சிறிய தாயாருமான மைமூனா (ரலி) அவர்களிடம் (தங்குவதற்காகச்) சென்றிருந்தேன். இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து, ஒரு தண்ணீர் பாத்திரத்திடம் சென்று உளூச் செய்தார்கள். பிறகு (தொழுவதற்காக) நின்று தொழலானார்கள். நானும் எழுந்து உளூச் செய்தேன். பின்னர், அவர்களின் இடது பக்கத்தில் போய் நின்றேன். அப்போது அவர்கள் (நபியவர்கள்) எனது கையைப் பிடித்து, தங்களின் பின்புறமாக என்னை (சுற்றி) நகர்த்தி, தங்களின் வலது பக்கத்தில் (என்னை) கொண்டு வந்து நிறுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدْ حَفِظْتُ السُّنَّةَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنِّي لَا أَدْرِي أَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ أَمْ لَا وَلا أَدْرِي كَيْفَ كَانَ يَقْرَأُ هَذَا الْحَرْفَ (وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الكِبَرِ عُتِيًّا أَوْ عُسُيًّا؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் சுன்னா (நபிவழி) முழுவதையும் மனனம் செய்துள்ளேன். ஆயினும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ளுஹர் மற்றும் அஸ்ர் (தொழுகைகளில் குர்ஆனைச் சத்தமின்றி) ஓதுவார்களா, இல்லையா என்பது எனக்குத் தெரியாது. மேலும், ('வ கத் பலஃது மினல் கிபரி) 'உதிய்யா' அல்லது 'உஸிய்யா' (என்று வரும்) இந்த வார்த்தையை அவர்கள் எவ்வாறு ஓதுவார்கள் என்றும் எனக்குத் தெரியாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا يُبَاعُ الثَّمَرُ حَتَّى يُطْعَمَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"பழங்கள் உண்ணத்தகுந்த நிலையை (அதாவது அவை பழுத்து, சேதமடையாது என்ற நிலையை) அடையும் வரை அவற்றை விற்கக் கூடாது" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي نَهِيكٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنِ اسْتَعَاذَ بِاللهِ فَأَعِيذُوهُ وَمَنْ سَأَلَكُمْ بِوَجْهِ اللهِ فَأَعْطُوهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் அல்லாஹ்வைக் கொண்டு (உங்களிடம்) பாதுகாப்புத் தேடுகிறாரோ, அவருக்கு நீங்கள் பாதுகாப்பு அளியுங்கள். மேலும், எவர் உங்களிடம் அல்லாஹ்வின் திருமுகத்தைக் கொண்டு (உதவி அல்லது ஏதேனும் ஒரு பொருளைக்) கேட்கிறாரோ, அவருக்கு நீங்கள் (கேட்டதைக்) கொடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ زَمْعَةَ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَأَعْطَى الْحَجَّامَ أَجْرَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உடலில் இருந்து அசுத்த) இரத்தம் குத்தி (ஹிஜாமா செய்து) கொண்டார்கள். மேலும், இரத்தம் குத்தி எடுத்தவருக்கு (மருத்துவச் சிகிச்சையளித்ததற்காக) அவருடைய கூலியை வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْعُمْرَى لِمَنْ أُعْمِرَهَا وَالرُّقْبَى لِمَنْ أُرْقِبَهَا وَالْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"வாழ்நாள் கொடையாக (உம்ரா - ஒருவர் தனது வாழ்நாள் முழுவதும் அனுபவித்துக் கொள்ளுமாறு வழங்கப்படுவது) வழங்கப்பட்டவை, யாருக்கு வழங்கப்பட்டதோ அவருக்கே (முழுமையாகச்) சேரும். மரண எதிர்பார்ப்பு நிபந்தனைக் கொடையாக (ருஃக்பா - இருவரில் யார் முதலில் மரணிக்கிறாரோ அவருக்குப் பின் மற்றவருக்குச் சேரும் என்ற நிபந்தனையுடன் வழங்கப்படுவது) வழங்கப்பட்டவை, யாருக்கு வழங்கப்பட்டதோ அவருக்கே (முழுமையாகச்) சேரும். மேலும், தான் அளித்த அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுபவர், தான் எடுத்த வாந்தியை மீண்டும் (உண்ண) விரும்புபவரைப் (அல்லது விழுங்குபவரைப்) போன்றவர் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ أُعْمِرَ عُمْرَى فَهِيَ لِمَنْ أُعْمِرَهَا جَائِزَةٌ وَمَنْ أَرْقَبَ رُقْبَى فَهِيَ لِمَنْ أُرْقِبَهَا جَائِزَةٌ وَمَنْ وَهَبَهِبَةً ثُمَّ عَادَ فِيهَا فَهُوَ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவருக்கேனும் 'உம்ரா' (வாழ்நாள் கொடை) வழங்கப்பட்டால், அது யாருக்கு வழங்கப்பட்டதோ அவருக்கே (முழுமையாகச்) சேரும். எவருக்கேனும் 'ருக்பா' (மரணத்தை எதிர்பார்த்து வழங்கப்படும் நிபந்தனைக் கொடை) வழங்கப்பட்டால், அதுவும் யாருக்கு வழங்கப்பட்டதோ அவருக்கே (முழுமையாகச்) சேரும். மேலும், ஒருவர் ஓர் அன்பளிப்பை வழங்கிவிட்டு, பின்னர் அதைத் திரும்பப் பெறுபவர், தான் வாந்தி எடுத்ததைத் தானே மீண்டும் உண்பவரைப் போன்றவர் ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ صُرِفَتِ الْقِبْلَةُ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அவர்களின் தோழர்களும் பதினாறு மாதங்கள் 'பைத்துல் முகத்திஸ்'ஸை (ஜெருசலேமை) முன்னோக்கித் தொழுதார்கள். பின்னர் (அதற்குப்) பிறகு கிப்லா (கஃபாவை நோக்கி) மாற்றப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَمَى رَسُولُ اللهِ ﷺ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ثُمَّ ذَبَحَ ثُمَّ حَلَقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (துல் ஹிஜ்ஜா 10-ஆம் நாள்) 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் கல்லெறிந்தார்கள்; பின்னர் (தம் பலிப்பிராணியை) அறுத்துப் பலியிட்டார்கள்; அதன் பிறகு (தம்) தலைமுடியை மழித்துக்கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِى مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ مَوْلَى آلِ الزُّبَيْرِ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ أَخَا بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ لَمَّا أَسْلَمَ سَأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنْ فَرَائِضِ الْإِسْلامِ مِنَ الصَّلاةِ وَغَيْرِهَا فَعَدَّ عَلَيْهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ لَمْ يَزِدْ عَلَيْهِنَّ ثُمَّ الزَّكَاةَ ثُمَّ صِيَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ حَجَّ الْبَيْتِ ثُمَّ أَعْلَمَهُ مَا حَرَّمَ اللهُ عَلَيْهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللهِ وَسَأَفْعَلُ مَا أَمَرْتَنِي بِهِ لَا أَزِيدُ وَلا أَنْقُصُ قَالَ ثُمَّ وَلَّى فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلِ الْجَنَّةَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ ஸஅத் பின் பக்ர் குலத்தைச் சேர்ந்த ழிமாம் பின் தஃலபா (ரலி) இஸ்லாத்தை ஏற்றபோது, தொழுகை மற்றும் இதர இஸ்லாத்தின் கடமைகள் (ஃபராயிள்) குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டார். அப்போது, அவருக்கு ஐந்து வேளைத் தொழுகைகளை நபியவர்கள் எண்ணிக் காட்டினார்கள்; அவற்றை விட அதிகமாக (கூடுதல் உபரியான தொழுகைகளை) எதையும் கூறவில்லை. பின்னர் ஸகாத்தையும், பிறகு ரமலான் மாத நோன்பையும், அதன் பிறகு (மக்காவிலுள்ள) இறையில்லத்திற்கு ஹஜ் செய்வதையும் கூறினார்கள். அதன் பிறகு, அல்லாஹ் அவருக்குத் தடை செய்துள்ள (ஹராமாக்கிய) விஷயங்களையும் அவருக்குத் தெரிவித்தார்கள்.

(இவற்றை) நபியவர்கள் கூறி முடித்ததும் அவர், "அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், வ அஷ்ஹது அன்னக்க ரசூலுல்லாஹ் (அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன். மேலும், நிச்சயமாக நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன்). நீங்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டவற்றை நான் அப்படியே செயல்படுத்துவேன்; இதில் எதையும் நான் கூட்டவும் மாட்டேன், குறைக்கவும் மாட்டேன்" என்று கூறினார்.

பின்னர் அவர் (அங்கிருந்து) திரும்பிச் சென்றார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இரண்டு சடைகளைக் கொண்ட இவர் (தமது வார்த்தையில்) உண்மையாளராக இருந்தால், இவர் (நிச்சயமாக) சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ دَفَعَ خَيْبَرَ أَرْضَهَا وَنَخْلَهَا مُقَاسَمَةً عَلَى النِّصْفِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கைபரின் நிலத்தையும் அதன் பேரீச்சை மரங்களையும், (அவற்றின் விளைச்சலில்) சரிபாதியைப் பகிர்ந்து கொள்ளும் (முஸாகாத் மற்றும் முஸாராஆ) நிபந்தனையின் அடிப்படையில் (அங்கிருந்த யூதர்களிடம்) ஒப்படைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ وَمُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي وَلا أَقُولُهُ فَخْرًا بُعِثْتُ إِلَى كُلِّ أَحْمَرَ وَأَسْوَدَ فَلَيْسَ مِنْ أَحْمَرَ وَلا أَسْوَدَ يَدْخُلُ فِي أُمَّتِي إِلا كَانَ مِنْهُمْ وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எனக்கு முன்னர் எவருக்கும் வழங்கப்படாத ஐந்து (சிறப்புகள்) எனக்கு வழங்கப்பட்டுள்ளன; இதனை நான் பெருமைக்காகக் கூறவில்லை: நான் சிகப்பு மற்றும் கறுப்பு நிறத்தவர்கள் (அனைத்து மனிதர்கள்) அனைவர்க்கும் தூதராக அனுப்பப்பட்டுள்ளேன். சிகப்பு மற்றும் கறுப்பு நிறத்தவர்களில் எவரும் எனது சமுதாயத்தில் (உம்மத்தில்) இணைந்துவிட்டால், அவர் அவர்களைச் சார்ந்தவராகி விடுவார். மேலும், பூமி முழுவதும் எனக்கு மஸ்ஜிதாக (தொழுமிடமாக) ஆக்கப்பட்டுள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّبَّاغَ عَنْ عَبْدِ اللهِ الدَّانَاجِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ فَكَانَ إِذَا رَكَعَ وَإِذَا سَجَدَ كَبَّرَ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَا أُمَّ لَكَ أَوَلَيْسَ تِلْكَ سُنَّةَرَسُولِ اللهِ ﷺ؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் விடுதலை செய்யப்பட்ட அடிமையான இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்களுக்குப் பின்னால் (நின்று) தொழுதேன். அவர்கள் ருகூஃ செய்யும்போதும், ஸஜ்தா செய்யும்போதும் (அல்லாஹு அக்பர் என்று) தக்பீர் கூறினார்கள். இதை நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "உனக்குத் தாய் இல்லாமற்போக! (ஆச்சரியமாக இருக்கிறது!) அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னத் (வழிமுறை) அல்லவா?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَرَّتْ جَارِيَتَانِ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ فَجَاءَتَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ يُصَلِّي فَأَخَذَتَا بِرُكْبَتَيْهِ فَلَمْ يَنْصَرِفْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَمَرَرْتُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ يُصَلِّي وَنَحْنُ عَلَى حِمَارٍ فَجِئْنَا فَدَخَلْنَا فِي الصَّلاةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

பனூ ஹாஷிம் குலத்தைச் சேர்ந்த இரண்டு சிறுமிகள் (அவ்வழியே) சென்றனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்த போது அச் சிறுமிகள் அவர்களிடம் வந்து, நபி (ஸல்) அவர்களின் முழங்கால்களைப் பிடித்துக் கொண்டனர். ஆயினும், நபி (ஸல்) அவர்கள் (தமது தொழுகையை விட்டுத்) திரும்பவில்லை.

(மேலும்) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நானும் அன்சாரிகளில் ஒருவரும் கழுதையின் மீது (அமர்ந்தவாறு), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்த போது அவர்களைக் கடந்து சென்றோம். பிறகு, நாங்கள் (கழுதையை விட்டு இறங்கி) வந்து தொழுகையில் இணைந்து கொண்டோம்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَمَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَعْضَ غِلْمَةِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَاحِدًا خَلْفَهُ وَوَاحِدًا بَيْنَ يَدَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பனூ அப்துல் முத்தலிப் (வம்சத்தைச்) சேர்ந்த சிறுவர்கள் சிலரை (தமது வாகனத்தில்) ஏற்றிக் கொண்டார்கள். (அவர்களில்) ஒருவரைத் தமக்குப் பின்னாலும், மற்றொருவரைத் தமக்கு முன்னாலும் (அமர்த்திக்) கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَمَّرُ بْنُ سُلَيْمَانَ يَعْنِي الرَّقِّيَّ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا نِكَاحَ إِلا بِوَلِيٍّ وَالسُّلْطَانُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வலீ (திருமணப் பொறுப்பாளர்) இல்லாமல் (செல்லுபடியாகும்) திருமணம் கிடையாது. (தந்தை, சகோதரன் போன்ற) வலீ இல்லாதவளுக்கு ஆட்சியாளரே (அரசு அதிகாரியே) வலீ (பொறுப்பாளர்) ஆவார்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُعَمَّرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّقِّيُّ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸைப்) போன்றே இதுவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَلِيٍّ الْعُقَيْلِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مُزَاحِمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ حِينَ سَافَرَ رَكْعَتَيْنِ وَحِينَ أَقَامَ أَرْبَعًا قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَنْ صَلَّى فِي السَّفَرِ أَرْبَعًا كَمَنْ صَلَّى فِي الْحَضَرِ رَكْعَتَيْنِ قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ تُقْصَرِ الصَّلاةُ إِلَّا مَرَّةً وَاحِدَةً حَيْثُ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّى النَّاسُ رَكْعَةً رَكْعَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பயணம் செய்யும் போது (நான்கு ரக்அத் தொழுகைகளை) இரண்டு ரக்அத்களாகவும், உள்ளூரில் தங்கியிருக்கும் போது நான்கு ரக்அத்களாகவும் தொழுதார்கள்.

மேலும், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பயணத்தின் போது (சுருக்காமல்) நான்கு ரக்அத்கள் தொழுபவர், உள்ளூரில் தங்கியிருக்கும் போது (முழுமையாகத் தொழாமல்) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுபவரைப் போன்றவர் ஆவார் (அதாவது சுன்னத்திற்கு மாற்றமாகச் செயல்படுபவர்)."

தொடர்ந்து இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்களும், மக்கள் (அவர்களுக்குப் பின்னால் இரு அணிகளாக நின்று) தலா ஒரு ரக்அத்தும் தொழுத அந்த ஒரு முறையைத் தவிர (அதாவது அச்ச காலத் தொழுகையைத் தவிர), தொழுகை வேறெப்பொழுதும் (அதைவிடக் குறைவாகச்) சுருக்கப்படவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَعَنَ الْوَاصِلَةَ وَالْمَوْصُولَةَ وَالْمُتَشَبِّهِينَ مِنَ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ وَالْمُتَشَبِّهَاتِ مِنَ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(தலைமுடியில்) ஒட்டு முடி சேர்த்துவிடுபவளையும், (அவ்வாறு) ஒட்டு முடி சேர்த்துக் கொள்பவளையும், பெண்களைப் போன்று பாவனை செய்யும் (தோற்றம் மற்றும் நடத்தையில் பெண்களைப் பின்பற்றும்) ஆண்களையும், ஆண்களைப் போன்று பாவனை செய்யும் (தோற்றம் மற்றும் நடத்தையில் ஆண்களைப் பின்பற்றும்) பெண்களையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ عَرَفَاتٍ أَوْضَعَ النَّاسُ فَأَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مُنَادِيًا يُنَادِي أَيُّهَا النَّاسُ لَيْسَ الْبِرُّ بِإِيضَاعِ الْخَيْلِ وَلا الرِّكَابِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُ مِنْ رَافِعَةٍ يَدَهَا عَادِيَةً حَتَّى نَزَلَ جَمْعًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்ட போது, மக்கள் (தங்களின் வாகனங்களை) வேகமாகச் செலுத்தினர். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓர் அறிவிப்பாளரை அழைத்து, "மக்களே! குதிரைகளையும் ஒட்டகங்களையும் (இப்படிப் போட்டியிட்டு) வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் எந்த நன்மையும் (புண்ணியமும்) இல்லை" என்று அறிவிக்கச் செய்தார்கள்.

(இதைக் கேட்ட பிறகு) அவர்கள் 'ஜம்உ' (எனும் முஸ்தலிஃபாவை) சென்றடையும் வரை எந்தவொரு (வாகனப் பிராணியும்) வேகமாக ஓடுவதற்காகத் தன் முன்னங்கால்களைத் தூக்கி (விரைந்து)ச் சென்றதை நான் பார்க்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ كَانَ رِدْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ يَوْمَ عَرَفَةَ فَدَخَلَ الشِّعْبَ فَنَزَلَ فَأَهْرَاقَ الْمَاءَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَرَكِبَ وَلَمْ يُصَلِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அரஃபா நாளில் (அரஃபாவிலிருந்து முஸ்தலிஃபா நோக்கிச் செல்லும்போது) உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (ஒட்டகத்தில்) அமர்ந்து வந்தார்கள். அப்போது, நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மலைப்பாதைக்குள் நுழைந்து, (வாகனத்திலிருந்து) இறங்கிச் சிறுநீர் கழித்தார்கள். பின்னர் (சுருக்கமான முறையில்) அங்கசுத்தி (உளூ) செய்துவிட்டு வாகனத்தில் ஏறினார்கள்; (அப்போது) அவர்கள் (அங்கே) தொழவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمَ اسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَالْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفُ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللهِ فِي الْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ فَهَلْ يَقْضِي عَنْهُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ؟ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ نَعَمْ فَأَخَذَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا وَكَانَتِ امْرَأَةً حَسْنَاءَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْفَضْلَ فَحَوَّلَ وَجْهَهُ مِنَ الشِّقِّ الْآخَرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் போது கஸ்அம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் மார்க்க விளக்கம் கேட்டார். அப்போது ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்திருந்தார்கள். அப்பெண், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ் தொடர்பாக அல்லாஹ் தன் அடியார்கள் மீது விதித்த கடமையானது, என் தந்தை மிக வயதான முதியவராக இருக்கும் நிலையில் அவருக்குக் கடமையாகியுள்ளது. அவரால் வாகனத்தின் மீது நிலையாக அமர முடியாது. எனவே, அவருக்குப் பதிலாக நான் ஹஜ் செய்யலாமா? (அவ்வாறு செய்வது) அவருக்குப் போதுமானதாக இருக்குமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். (அப்போது) ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அப்பெண்ணைத் திரும்பிப் பார்க்கலானார்கள்; அப்பெண் அழகானவராக இருந்தார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபழ்லின் (தாடையைப்) பிடித்து, அவரது முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ حَسَنٍ الْأَشْقَرُ حَدَّثَنَا أَبُو كُدَيْنَةَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ يَهُودِيٌّ بِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ جَالِسٌ قَالَكَيْفَ تَقُولُ يَا أَبَا الْقَاسِمِ يَوْمَ يَجْعَلُ اللهُ السَّمَاءَ عَلَى ذِهْ وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْأَرْضَ عَلَى ذِهْ وَالْمَاءَ عَلَى ذِهْ وَالْجِبَالَ عَلَى ذِهْ وَسَائِرَ الْخَلْقِ عَلَى ذِهْ؟ كُلُّ ذَلِكَ يُشِيرُ بِأَصَابِعِهِ قَالَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَمَا قَدَرُوا اللهَ حَقَّ قَدْرِهِ} [الأنعام 91]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தபோது, யூதன் ஒருவன் அவர்களைக் கடந்து சென்றான். அவன், "அபுல் காஸிமே! அல்லாஹ் வானத்தை இதிலும் - (அப்போது அவன் தன் ஆள்காட்டி விரலால் சைகை செய்தான்) - பூமியை இதிலும், தண்ணீரை இதிலும், மலைகளை இதிலும், ஏனைய படைப்புகளை இதிலும் ஆக்கிவைக்கும் (மறுமை) நாளில், நீர் என்ன கூறுவீர்?" என்று கேட்டான். இவ்வாறு அவன் (ஒவ்வொன்றைக் குறிப்பிடும்போதும்) தன்னுடைய விரல்களால் சைகை செய்து காண்பித்தான்.

அப்போது மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ், "{வமா கதருல்லாஹ ஹக்க கத்ரிஹி} (அவர்கள் அல்லாஹ்வை மதிக்க வேண்டிய முறைப்படி மதிக்கவில்லை)" [அல்-அன்ஆம்: 91] என்ற வசனத்தை அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْأَشْقَرُ حَدَّثَنَا أَبُو كُدَيْنَةَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ذَاتَ يَوْمٍ وَلَيْسَ فِي الْعَسْكَرِ مَاءٌ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ لَيْسَ فِي الْعَسْكَرِ مَاءٌ قَالَ هَلْ عِنْدَكَ شَيْءٌ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأْتِنِي بِهِ قَالَ فَأَتَاهُ بِإِنَاءٍ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ قَلِيلٍ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَصَابِعَهُ عَلَى فَمِ الْإِنَاءِ وَفَتَحَ أَصَابِعَهُ قَالَ فَانْفَجَرَتْ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ عُيُونٌ وَأَمَرَ بِلالًا فَقَالَ نَادِ فِي النَّاسِ الْوَضُوءَ الْمُبَارَكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருநாள் காலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (எழுந்த) போது, (இராணுவப்) பாசறையில் தண்ணீர் ஏதும் இருக்கவில்லை. அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! பாசறையில் தண்ணீர் இல்லை" என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், "உன்னிடம் ஏதேனும் (தண்ணீர்) உள்ளதா?" என்று கேட்டார்கள். அம்மனிதர், "ஆம்" என்றார். "அதை என்னிடம் கொண்டு வா" என்று நபியவர்கள் கூறினார்கள். உடனே, அவர் சிறிது தண்ணீர் இருந்த ஒரு பாத்திரத்தை அவர்களிடம் கொண்டு வந்தார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்தப் பாத்திரத்தின் வாயின் மீது தமது விரல்களை வைத்து, விரல்களை விரித்தார்கள். அப்போது அவர்களின் விரல்களுக்கிடையிலிருந்து நீரூற்றுகள் (ஊற்றுகளைப் போலத் தண்ணீர்) பீறிட்டுப் பாய்ந்தன. பிறகு அவர்கள் பிலால் (ரழி) அவர்களுக்கு உத்தரவிட்டு, "மக்களிடம் 'பாக்கியம் பொருந்திய உளூவுக்கு (வாருங்கள்)' என்று அறிவிப்பீராக!" எனக் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنِ الزُّبَيْرِ يَعْنِي ابْنَ خِرِّيتٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ يَوْمًا بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَبَدَتِ النُّجُومُ وَعَلِقَ النَّاسُ يُنَادُونَهُ الصَّلَاةَ الصَّلَاةَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَجَعَلَ يَقُولُ الصَّلاةَ الصَّلاةَ قَالَ فَغَضِبَ قَالَ أَتُعَلِّمُنِي بِالسُّنَّةِ؟ شَهِدْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ قَالَ عَبْدُ اللهِ فَوَجَدْتُ فِي نَفَسِي مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَلَقِيتُ أَبَا هُرَيْرَةَ فَسَأَلْتُهُ فَوَافَقَهُ
அப்துல்லாஹ் பின் ஷகீக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

ஒரு நாள் அஸர் தொழுகைக்குப் பின் சூரியன் மறைந்து நட்சத்திரங்கள் தோன்றும் வரை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். (அப்போது மஃக்ரிப் தொழுகையின் நேரம் வந்துவிட்டதால்) மக்கள் "தொழுகை! தொழுகை!" என்று அவர்களை (நோக்கிச் சத்தமிட்டு) அழைக்கத் தொடங்கினர். அக்கூட்டத்தில் இருந்த பனூ தமீம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு மனிதரும் (தொடர்ச்சியாக), "தொழுகை! தொழுகை!" என்று கூறலானார்.

இதனால் கோபமடைந்த இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "எனக்கா நீ சுன்னத்தைக் (நபிகளாரின் வழிமுறையைக்) கற்றுத் தருகிறாய்? அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ளுஹ்ரையும் அஸரையும், (அதேபோன்று) மஃக்ரிபையும் இஷாவையும் (பயணத்திலோ அல்லது அச்சமான சூழலோ இல்லாத போதே) இணைத்துத் தொழுததை நான் நேரில் பார்த்திருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் ஷகீக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
(பயணமோ மழையோ இல்லாத நிலையில் இவ்வாறு தொழுகைகளை இணைப்பது குறித்து) என் மனதில் ஒரு நெருடல் ஏற்பட்டது. எனவே, நான் அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து இது குறித்துக் கேட்டேன். அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் கருத்தை (உறுதிப்படுத்தி) ஆமோதித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْيُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الدَّيْنِ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ جَحَدَ آدَمُ عَلَيْهِ السَّلامُ أَوْ أَوَّلُ مَنْ جَحَدَ آدَمُ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمَّا خَلَقَ آدَمَ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَأَخْرَجَ مِنْهُ مَا هُوَ مِنْ ذَرَارِيَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَجَعَلَ يَعْرِضُ ذُرِّيَّتَهُ عَلَيْهِ فَرَأَى فِيهِمْ رَجُلًا يَزْهَرُ فَقَالَ أَيْ رَبِّ مَنْ هَذَا؟ قَالَ هَذَا ابْنُكَ دَاوُدُ قَالَ أَيْ رَبِّ كَمْ عُمْرُهُ؟ قَالَ سِتُّونَ عَامًا قَالَ رَبِّ زِدْ فِي عُمْرِهِ قَالَ لَا إِلا أَنْ أَزِيدَهُ مِنْ عُمْرِكَ وَكَانَ عُمْرُ آدَمَ أَلْفَ عَامٍ فَزَادَهُ أَرْبَعِينَ عَامًا فَكَتَبَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ بِذَلِكَ كِتَابًا وَأَشْهَدَ عَلَيْهِ الْمَلائِكَةَ فَلَمَّا احْتُضِرَ آدَمُ وَأَتَتْهُ الْمَلائِكَةُ لِتَقْبِضَهُ قَالَ إِنَّهُ قَدْ بَقِيَ مِنْ عُمُرِي أَرْبَعُونَ عَامًا فَقِيلَ إِنَّكَ قَدْ وَهَبْتَهَا لِابْنِكَ دَاوُدَ قَالَ مَا فَعَلْتُ وَأَبْرَزَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ الْكِتَابَ وَشَهِدَتْ عَلَيْهِ الْمَلائِكَةُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
கடன் தொடர்பான வசனம் (ஆயத்துத் தய்ன் - அல்குர்ஆன் 2:282) அருளப்பட்டபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"(தாம் கொடுத்த வாக்குறுதியை அல்லது ஒப்பந்தத்தை) முதன்முதலில் மறுத்தவர் (மறதியின் காரணமாக) ஆதம் (அலை) ஆவார்கள் - அல்லது முதன்முதலில் மறுத்தவர் ஆதம் ஆவார்கள். அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) ஆதம் (அலை) அவர்களைப் படைத்தபோது, அவரது முதுகைத் தடவினான். கியாமத் நாள் வரை (அவரது முதுகிலிருந்து) தோன்றவுள்ள அவரது சந்ததியினர் அனைவரையும் அதிலிருந்து வெளிப்படுத்தி, அவர்களை அவருக்கு முன்பாக எடுத்துக் காட்டினான்.

அவர்களில் பிரகாசமான தோற்றமுடைய ஒருவரைக் கண்ட ஆதம் (அலை) அவர்கள், 'என் இறைவா! இவர் யார்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், 'இவர் உமது மகன் தாவூத்' என்று பதிலளித்தான். மீண்டும் ஆதம் (அலை) அவர்கள், 'என் இறைவா! இவரது ஆயுள் எவ்வளவு?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவன், 'அறுபது ஆண்டுகள்' என்று கூறினான். உடனே அவர்கள், 'என் இறைவா! இவரது ஆயுளை அதிகமாக்குவாயாக!' என்று வேண்டினார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், 'உமது ஆயுளிலிருந்து அவருக்கு நான் அதிகரித்துக் கொடுத்தால் தவிர (அது சாத்தியமில்லை)' என்று கூறினான். ஆதம் (அலை) அவர்களின் ஆயுள் ஆயிரம் ஆண்டுகளாக (நிர்ணயிக்கப்பட்டிருந்தது). ஆகவே, ஆதம் (அலை) அவர்கள் தமது ஆயுளிலிருந்து நாற்பது ஆண்டுகளை அவருக்கு வழங்கினார்கள்.

உடனே, அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) இது குறித்து ஒரு பத்திரத்தை (ஒப்பந்தத்தை) எழுதி, மலக்குகளை (வானவர்களை) அதற்குச் சாட்சியாகவும் ஆக்கினான். பின்னர் ஆதம் (அலை) அவர்களுக்கு மரண நேரம் நெருங்கி, (அவரது) உயிரைக் கைப்பற்றுவதற்காக மலக்குகள் அவர்களிடம் வந்தபோது, 'எனது ஆயுளில் இன்னும் நாற்பது ஆண்டுகள் மீதமுள்ளனவே!' என்று ஆதம் (அலை) அவர்கள் கூறினார்கள். அதற்கு, 'நீங்கள் அதனை உமது மகன் தாவூதிற்கு (அன்பளிப்பாக) வழங்கிவிட்டீர்களே!' என்று கூறப்பட்டது. அதற்கு ஆதம் (அலை) அவர்கள், 'நான் அவ்வாறு செய்யவில்லையே!' என்று (மறதியினால்) மறுத்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) அந்தப் பத்திரத்தை வெளிப்படுத்திக் காட்டினான். மேலும், மலக்குகள் அவருக்கு எதிராகச் சாட்சியம் அளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا قَرَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى الْجِنِّ وَلا رَآهُمْ انْطَلَقَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي طَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَقَدْ حِيلَ بَيْنَ الشَّيَاطِينِ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْهِمُ الشُّهُبُ قَالَ فَرَجَعَتِ الشَّيَاطِينُ إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا مَا لَكُمْ؟ قَالُوا حِيلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْنَا الشُّهُبُ قَالَ فَقَالُوا مَا حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ إِلا شَيْءٌ حَدَثَ فَاضْرِبُوا مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا فَانْظُرُوا مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ قَالَ فَانْطَلَقُوا يَضْرِبُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا يَبْتَغُونَ مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ؟ قَالَ فَانْصَرَفَ النَّفَرُ الَّذِينَ تَوَجَّهُوا نَحْوَ تِهَامَةَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ بِنَخْلَةَ عَامِدًا إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَهُوَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ صَلاةَ الْفَجْرِ قَالَ فَلَمَّا سَمِعُوا الْقُرْآنَ اسْتَمَعُوا لَهُ وَقَالُوا هَذَا وَاللهِ الَّذِي حَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ قَالَ فَهُنَالِكَ حِينَ رَجَعُوا إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا يَا قَوْمَنَا {إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ} [الجن 2] الْآيَةَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَلَى نَبِيِّهِ ﷺ {قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ} [الجن 1] وَإِنَّمَا أُوحِيَ إِلَيْهِ قَوْلُ الْجِنِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜின்களுக்குத் (நேரடியாகத்) திருக்குர்ஆனை ஓதிக்காட்டவுமில்லை; அவர்களைப் (புறக்கண்ணால்) பார்க்கவுமில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்கள் சிலருடன் 'உக்காழ்' சந்தையை நோக்கிச் சென்றார்கள். (அந்தக் காலகட்டத்தில்) ஷைத்தான்கள் வானத்தின் செய்திகளை (ஒட்டுக் கேட்டு) அறிந்துகொள்ள முடியாதவாறு தடைகள் ஏற்படுத்தப்பட்டிருந்தன. மேலும், அவர்கள் மீது எரிகற்கள் வீசப்பட்டன. எனவே, ஷைத்தான்கள் தம் கூட்டத்தாரிடம் திரும்பிச் சென்றனர். அவர்கள், "உங்களுக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று கேட்டனர். அதற்கு அவர்கள், "வானத்தின் செய்திகளை நாங்கள் அறிந்துகொள்ள முடியாதவாறு எங்களுக்குத் தடை ஏற்படுத்தப்பட்டுவிட்டது. எங்கள் மீது எரிகற்களும் வீசப்பட்டன" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு (அவர்களுடைய தலைவர்கள்), "வானத்தின் செய்திகளை நீங்கள் அறிந்துகொள்ள முடியாதவாறு உங்களுக்குத் தடையாக இருப்பது (பூமியில்) புதிதாக நிகழ்ந்த ஒரு (முக்கியச்) சம்பவமாகத்தான் இருக்க வேண்டும். எனவே, பூமியின் கிழக்கு மற்றும் மேற்கு திசைகள் எங்கும் சென்று, வானத்தின் செய்திகளுக்குத் தடையாக அமைந்த அந்தப் புதிய நிகழ்வு என்னவென்று தேடிப் பாருங்கள்" என்று கூறினர். அவ்வாறே, வானத்தின் செய்திகளுக்குத் தடையாக அமைந்தது எதுவெனத் தேடி, பூமியின் கிழக்கு மற்றும் மேற்குத் திசைகளை நோக்கி அவர்கள் புறப்பட்டனர்.

அவர்களில் திஹாமா பகுதியை நோக்கிச் சென்ற (ஜின்) குழுவினர், உக்காழ் சந்தையை நோக்கிச் சென்றுகொண்டிருந்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை 'நக்லா' என்னும் இடத்தில் கண்டனர். அப்போது நபியவர்கள் தம் தோழர்களுக்கு ஃபஜ்ருத் தொழுகையை நடத்திக்கொண்டிருந்தார்கள். அவர்கள் திருக்குர்ஆன் ஓதப்படுவதைச் செவியுற்றபோது, அதை மிகக் கவனமாகக் கேட்டனர். "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! வானத்தின் செய்திகளை நீங்கள் அறிந்துகொள்ள முடியாதவாறு உங்களுக்குத் தடையாக அமைந்தது இதுதான்" என்று அவர்கள் தங்களுக்குள் கூறிக் கொண்டனர்.

அங்கிருந்து தம் கூட்டத்தாரிடம் திரும்பிய அவர்கள், "எங்கள் சமூகத்தாரே! {நிச்சயமாக நாங்கள் ஓர் ஆச்சரியமான குர்ஆனைச் செவியுற்றோம். அது நேர்வழியைக் காட்டுகிறது; ஆகவே நாங்கள் அதன் மீது நம்பிக்கை கொண்டோம்}" என்று கூறினார்கள்.

இதையடுத்து, அல்லாஹ் தன் நபியவர்களுக்கு { (நபியே!) நீர் கூறுவீராக: ஜின்களில் ஒரு குழுவினர் (குர்ஆனைச்) செவியுற்றனர் என்று எனக்கு வஹீ அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது...} எனும் (அல்-ஜின் அத்தியாயத்தின் முதல்) வசனத்தை அருளினான். ஜின்கள் (தங்களுக்குள்) கூறியதே நபியவர்களுக்கு வஹீயாக அறிவிக்கப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ هُنَّ لَهُمْ وَلِكُلِّ آتٍ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ مِنْ دُونِ ذَلِكَ فَمِنْ حَيْثُ أَنْشَأَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ مِنْ مَكَّةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவாசிகளுக்கு 'துல்ஹுலைஃபா'வையும், ஷாம் (சிரியா போன்ற நாடுகள்) வாசிகளுக்கு 'ஜுஹ்ஃபா'வையும், நஜ்த் வாசிகளுக்கு 'கர்னுல் மனாஸில்' என்பதையும், யமன் வாசிகளுக்கு 'யலம்லம்' என்பதையும் (இஹ்ராம் கட்டும் எல்லைகளாக) நிர்ணயித்தார்கள்.

இந்த எல்லைகள், அந்தந்தப் பகுதி மக்களுக்கும், அந்தப் பகுதிகளைச் சாராமல் வேறு பகுதிகளிலிருந்து அந்த வழியே ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்யும் நோக்கத்தில் வரும் மற்றவர்களுக்கும் உரியதாகும். இந்த எல்லைகளுக்கு உள்ளே (மக்காவுக்கு உட்பட்ட பகுதியில்) வசிப்பவர்கள், தாங்கள் (பயணத்தைத்) தொடங்கும் இடத்திலிருந்தே இஹ்ராம் கட்டிக் கொள்ள வேண்டும். மக்காவாசிகள் மக்காவிலிருந்தே இஹ்ராம் கட்டிக் கொள்ள வேண்டும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَكَحَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில் (உம்ரத்துல் களா-வின் போது) மைமூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள் என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانُوا يَرَوْنَ الْعُمْرَةَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ مِنْ أَفْجَرِ الْفُجُورِ فِي الْأَرْضِ وَيَجْعَلُونَ الْمُحَرَّمَ صَفَرًا وَيَقُولُونَ إِذَا بَرَأَ الدَّبَرْ وَعَفَا الْأَثَرْ وَانْسَلَخَ صَفَرْ حَلَّتِ الْعُمْرَةُ لِمَنِ اعْتَمَرْ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ ﷺ وَأَصْحَابُهُ لِصَبِيحَةِ رَابِعَةٍ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَهُمْ أْنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً فَتَعَاظَمَ ذَلِكَ عِنْدَهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ أَيُّ الْحِلِّ؟ قَالَ الْحِلُّ كُلُّهُ وَفِي كِتَابِهِ لِصُبْحٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

(அறியாமைக் கால மக்கள்) ஹஜ்ஜின் மாதங்களில் உம்ராச் செய்வதை, பூமியில் (நடைபெறும்) மிகப் பெரும் பாவங்களில் ஒன்றாகக் கருதி வந்தனர். மேலும், அவர்கள் (புனித மாதமான) முஹர்ரம் மாதத்தை ஸஃபர் (மாதமாக) ஆக்கிக் கொள்வார்கள். அத்துடன், "(ஒட்டகங்களின்) முதுகுப் புண்கள் ஆறி, (அவற்றின்) காலடித் தடங்கள் மறைந்து, ஸஃபர் மாதம் முடிந்துவிட்டால், உம்ராச் செய்பவருக்கு உம்ரா ஆகுமானதாகிவிடும்" என்றும் அவர்கள் கூறி வந்தார்கள்.

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் (துல்ஹஜ்) நான்காம் நாள் காலையில் ஹஜ்ஜுக்காக (தல்பியா கூறி) இஹ்ராம் அணிந்தவர்களாக வந்தபோது, அதனை உம்ராவாக மாற்றிக்கொள்ளும்படி அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். இது அவர்களுக்கு (மிகவும் வியப்பான) ஒரு பெரும் விஷயமாகத் தோன்றியது.

எனவே அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இஹ்ராமிலிருந்து) எவ்வகையான விடுதலை?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(இஹ்ராமிலிருந்து) முழுமையான விடுதலை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ نَهَى أَنْ يَبِيعَ الرَّجُلُ طَعَامًا حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ كَيْفَ ذَلِكَ؟ قَالَ ذَلِكَ دَرَاهِمُ بِدَرَاهِمَ وَالطَّعَامُ مُرْجَأٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒருவர் தாம் (வாங்கிய) உணவுப் பொருளை முழுமையாகத் தம் கைவசப்படுத்திக் கொள்ளாத வரை அதனை (வேறொருவருக்கு) விற்கக் கூடாது என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை விதித்தார்கள்."

(இதனை அறிவிக்கும் தாவூஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அது எப்படி (தடை செய்யப்படுகிறது)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(உண்மையில்) இது திர்கத்திற்குப் பகரமாகத் திர்கத்தை (பணத்திற்குப் பணத்தை) கைமாற்றுவதைப் போன்றதாகும்; உணவுப் பொருள் (கைமாறாமல்) தாமதப்படுத்தப்படுகிறது" என்று விடையளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يُصَلِّي فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَذَبَنِي فَجَرَّنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى ثَلاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً قِيَامُهُ فِيهِنَّ سَوَاءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவில் (தஹஜ்ஜுத் தொழ) எழுந்து தொழுதார்கள். அப்போது நானும் எழுந்து உளு செய்து விட்டு, அவர்களின் இடது பக்கத்தில் (தொழுவதற்காக) நின்றேன். உடனே, அவர்கள் என்னைப் பிடித்து இழுத்துத் தமது வலது பக்கத்தில் நிறுத்தினார்கள். பிறகு அவர்கள் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் (வித்ரு உட்பட) தொழுதார்கள். அவற்றில் அவர்கள் நின்றிருந்த நேரம் (அனைத்து ரக்அத்களிலும்) சமமானதாகவே இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قَالَ عُرْوَةُ لِابْنِ عَبَّاسٍ حَتَّى مَتَى تُضِلُّ النَّاسَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ؟ قَالَمَا ذَاكَ يَا عُرَيَّةُ؟ قَالَ تَأْمُرُنَا بِالْعُمْرَةِ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَقَدْ نَهَى أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ فَعَلَهَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ عُرْوَةُ هُمَا كَانَا أَتْبَعَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَعْلَمَ بِهِ مِنْكَ
உர்வா அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "இப்னு அப்பாஸே! எதுவரை நீங்கள் மக்களை வழிகெடுத்துக் கொண்டிருப்பீர்கள் (தவறான வழிகாட்டுதலை வழங்குவீர்கள்)?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "உரைய்யாவே (உர்வாவின் செல்லப் பெயர்)! அது என்ன?" என்று கேட்டார்கள்.

அவர், "அபூபக்கர் (ரலி), உமர் (ரலி) ஆகியோர் (மக்களுக்கு சிரமம் ஏற்படக்கூடாது என்பதற்காக) தடுத்திருக்க, ஹஜ்ஜுடைய மாதங்களில் உம்ரா செய்யும்படி (ஹஜ்ஜுத் தமத்துஃ செய்யும்படி) நீங்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்களே?" என்றார்.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்துள்ளார்கள் (அனுமதித்துள்ளார்கள்)" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு உர்வா, "அவர்கள் இருவருமே (அபூபக்கர், உமர் ஆகியோர்) உங்களை விட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை அதிகம் பின்பற்றுபவர்களாகவும், அவர்களைக் குறித்து (அவர்களின் நோக்கங்களைக் குறித்து) உங்களை விட நன்கறிந்தவர்களாகவும் இருந்தார்கள்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ إِلَى الْبَيْتِ فَقَالَ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ لَغَنِيٌّ عَنْ نَذْرِ أُخْتِكَ لِتَحُجَّ رَاكِبَةً وَلْتُهْدِ بَدَنَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உக்பா பின் ஆமிர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தமது சகோதரி (கஅபா எனும்) இறையில்லத்திற்கு நடந்து செல்வதாக நேர்ச்சை செய்துள்ளதாகக் கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், உமது சகோதரியின் (இந்தச் சிரமமான) நேர்ச்சையை விட்டும் தேவையற்றவன் ஆவான். எனவே, அவர் வாகனத்தில் பயணித்தவாறே ஹஜ் செய்யட்டும்; மேலும், (நேர்ச்சையை மாற்றியதற்காகப் பரிகாரமாக) ஒரு ஒட்டகத்தைப் பலியிடட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ مَكَّةَ فَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي وَلا تَحِلُّ لِأَحَدٍ بَعْدِي وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ لَا يُخْتَلَى خَلاهَا وَلا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلا يُنَفَّرُصَيْدُهَا وَلا تُلْتَقَطُ لُقَطَتُهَا إِلا لِمُعَرِّفٍ فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلا الْإِذْخِرَ لِصَاغَتِنَا وَقُبُورِنَا قَالَ إِلا الْإِذْخِرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ் (கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்கவன்) மக்காவைப் புனிதமானதாக (ஹரம்) ஆக்கியுள்ளான். எனக்கு முன் வாழ்ந்த எவருக்கும் அது (அங்கு போரிடுவது) அனுமதிக்கப்படவில்லை; எனக்குப் பின் வரும் எவருக்கும் அது (போரிடுவது) அனுமதிக்கப்படாது. பகலின் ஒரு சிறு பொழுதில் (மக்காவை வெற்றி கொண்ட நாளில்) மட்டுமே எனக்கு அது அனுமதிக்கப்பட்டது. அதன் பச்சைப் புற்கள் பிடுங்கப்படக் கூடாது; அதன் மரங்கள் வெட்டப்படக் கூடாது; அங்குள்ள வேட்டைப் பிராணிகள் விரட்டப்படக் கூடாது; அங்கு கீழே கிடக்கும் (தவறவிடப்பட்ட) பொருளை அதனை உரியவரிடம் சேர்ப்பதற்காக (தொடர்ந்து) அறிவிப்புச் செய்பவரைத் தவிர வேறெவரும் எடுக்கக் கூடாது."

அப்போது (நபித்தோழர்) அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "எங்கள் பொற்கொல்லர்களுக்கும் (உலைகளுக்கும்), எங்கள் மண்ணறைகளுக்கும் (கப்ருகளின் கூரைகளுக்கும்) பயன்படும் 'இத்கிர்' புல்லைத் தவிரவா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம், 'இத்கிர்' புல்லைத் தவிர (அதை வெட்ட அனுமதி உண்டு)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَسَأَلَ النَّبِيُّ ﷺ الْمُدَّعِيَ الْبَيِّنَةَ فَلَمْ يَكُنْ لَهُ بَيِّنَةٌ فَاسْتَحْلَفَ الْمَطْلُوبَ فَحَلَفَ بِاللهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلا هُوَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّكَ قَدْ فَعَلْتَ وَلَكِنْ غُفِرَ لَكَ بِإِخْلاصِكَ قَوْلَ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் இரண்டு மனிதர்கள் (தங்களுக்கு இடையிலான ஒரு வழக்கை முன்வைத்து) வாதிட்டனர். அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் வாதியிடம் (குற்றம் சாட்டியவரிடம்) அதற்கான சாட்சியத்தைக் கேட்டார்கள். ஆனால், அவரிடம் எந்தச் சாட்சியமும் இருக்கவில்லை. எனவே, பிரதிவாதியை (குற்றம் சாட்டப்பட்டவரை) சத்தியம் செய்யும்படி கூறினார்கள். அவரும், "யாரைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லையோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக!" என்று சத்தியம் செய்தார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அந்தப் பிரதிவாதியிடம்), "நிச்சயமாக நீ அதனை (அந்தக் குற்றத்தைச்) செய்திருக்கிறாய்; ஆயினும் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு இறைவனில்லை) என்ற வார்த்தையை நீ உளத்தூய்மையோடு (உண்மையாக) கூறிய காரணத்தால் உனக்கு (அந்தப் பாவம்) மன்னிக்கப்பட்டுவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ شَيْخٌ مِنَ النَّخَعِ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} [الأنبياء 104] أَلَا وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلْقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِأُنَاسٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَلَأَقُولَنَّ أَصْحَابِي فَلَيُقَالَنَّ لِي إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَلَأقُولَنَّ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ} [المائدة 117] إِلَى {فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ} [المائدة 118] فَيُقَالُ إِنَّ هَؤُلَاءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு மத்தியில் நின்று (ஒருமுறை) அறிவுரை வழங்கியபோது பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"மக்களே! நிச்சயமாக நீங்கள் வெறுங்காலுடனும் (حُفَاةً), நிர்வாணமானவர்களாகவும் (عُرَاةً), விருத்தசேதனம் செய்யப்படாதவர்களாகவும் (غُرْلًا) அல்லாஹ்வின் அளவில் (மறுமையில்) ஒன்றுதிரட்டப்படுவீர்கள். '{கமா பதஃனா அவ்வல கல்கின் நுஈதுஹு வஃதன் அலைனா இன்னா குன்னா ஃபாஇலீன்}' (முதல் படைப்பை நாம் எவ்வாறு துவங்கினோமோ அவ்வாறே அதனைத் திரும்பப் படைப்போம். இது நம் மீதுள்ள வாக்குறுதியாகும். நிச்சயமாக நாம் அதனைச் செய்பவர்களாகவே இருக்கின்றோம் - அல்குர்ஆன் 21:104).

அறிந்துகொள்ளுங்கள்! கியாமத் நாளில் படைப்பினங்களில் முதன்முதலாக ஆடையணிவிக்கப்படுபவர் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் ஆவார்கள். (அதன் பிறகு) என் சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த சில மனிதர்கள் கொண்டுவரப்படுவார்கள்; அவர்கள் இடதுபுறமாக (நரகத்தை நோக்கிப்) பிடித்துச் செல்லப்படுவார்கள். அப்போது நான், 'என் இறைவா! இவர்கள் என் தோழர்கள் (அஸ்ஹாபி)!' என்பேன். அதற்கு என்னிடம், 'உங்களுக்குப் பின்னால் அவர்கள் (மார்க்கத்தில்) புதிதாக என்னென்ன காரியங்களை உருவாக்கினார்கள் என்று நிச்சயமாக உங்களுக்குத் தெரியாது' எனக் கூறப்படும்.

அப்போது, நல்லடியார் (ஈஸா அலைஹிஸ்ஸலாம்) கூறியதைப்போன்று நானும் கூறுவேன்: '{வகுன்து அலைஹிம் ஷஹீதன் மா தும்து ஃபீஹிம் ஃபலம்மா தவஃபைதநீ குன்த அன்த்தர் ரகீப அலைஹிம் வஅன்த அலா குல்லி ஷய்இன் ஷஹீத்}' என்பது முதல் '{ஃபஇன்னஹும் இபாதுக வஇன் தஃக்பிர் லஹும் ஃபஇன்னக அன்த்தல் அஸீஸுல் ஹகீம்}' என்பது வரை (நான் அவர்களுடன் இருந்தவரையில் அவர்களைக் கண்காணிப்பவனாக இருந்தேன்; நீ என்னை உயிருடன் கைப்பற்றிய பின்னர், நீயே அவர்களைக் கண்காணிப்பவனாக இருந்தாய்; மேலும், நீ அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் சாட்சியாக இருக்கிறாய்... அவர்கள் உன்னுடைய அடியார்களே; நீ அவர்களைத் தண்டித்தாலும் அவர்கள் உனது அடியார்களே, நீ அவர்களை மன்னித்தாலும், நிச்சயமாக நீயே யாவற்றையும் மிகைத்தவனும், ஞானமிக்கவனும் ஆவாய் - அல்குர்ஆன் 5:117-118) ஓதுவேன்.

அப்போது, 'நிச்சயமாக இவர்கள் நீங்கள் அவர்களைப் பிரிந்து வந்ததிலிருந்து, தங்கள் குதிங்கால்களின் வழியே (மார்க்கத்தை விட்டுப்) பின்வாங்கி (மதமாற்றம் செய்து) சென்றுகொண்டே இருந்தார்கள்' என்று சொல்லப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَوْعِظَةٍ فَذَكَرَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு மத்தியில் (மார்க்க) உபதேசம் செய்வதற்காக நின்றார்கள்; பிறகு அதனை (அந்த நீண்ட உபதேசத்தை)க் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي تَدْعُونَهُ الْمُفَصَّلَ هُوَ الْمُحْكَمُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا ابْنُ عَشْرِ سِنِينَ وَقَدْ قَرَأْتُ الْمُحْكَمَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நீங்கள் எதை 'முஃபஸ்ஸல்' (குர்ஆனின் இறுதிப் பகுதியிலுள்ள சிறிய அத்தியாயங்கள்) என்று அழைக்கிறீர்களோ, அதுவே 'முஹ்கம்' (தெளிவான சட்டங்களைக் கொண்ட அத்தியாயங்கள்) ஆகும். அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் மரணித்தபோது எனக்குப் பத்து வயது; (அச்சமயத்திலேயே) நான் அந்த 'முஹ்கமை' (முழுமையாக) ஓதி (மனனம் செய்து) முடித்திருந்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ يَعْنِي حَجَّاجًا وَحَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كُفِّنَ فِي ثَوْبَيْنِ أَبْيَضَيْنِ وَفِي بُرْدٍ أَحْمَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு வெள்ளை நிறத் துணிகளிலும், ஒரு சிவப்பு நிறப் போர்வையிலும் கஃபன் செய்யப்பட்டார்கள் (அதாவது மொத்தம் மூன்று துணிகளால் உடல் சுற்றப்பட்டது).
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ جَاءَ بِإِسْمَاعِيلَ عَلَيْهِمَا السَّلامُ وَهَاجَرَ فَوَضَعَهُمَا بِمَكَّةَ فِي مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ثُمَّ جَاءَتْ مِنَ الْمَرْوَةِ إِلَى إِسْمَاعِيلَ وَقَدْ نَبَعَتِ الْعَيْنُ فَجَعَلَتْ تَفْحَصُ الْعَيْنَ بِيَدِهَا هَكَذَاحَتَّى اجْتَمَعَ الْمَاءُ مِنْ شَقِّهِ ثُمَّ تَأْخُذُهُ بِقَدَحِهَا فَتَجْعَلُهُ فِي سِقَائِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَرْحَمُهَا اللهُ ولَوْ تَرَكَتْهَا لَكَانَتْ عَيْنًا سَائِحَةً تَجْرِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் (தம் புதல்வர்) இஸ்மாயீல் (அலை) அவர்களையும், (மனைவி) ஹாஜரையும் அழைத்து வந்து, மக்காவில் ஜம்ஜம் (நீரூற்று அமைந்துள்ள) இடத்தில் அவர்களை விட்டுச் சென்றார்கள் என (அறிவிப்பாளர்) நீண்ட ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டுவிட்டு (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

பிறகு, (அன்னை) ஹாஜர் மர்வாவிலிருந்து (திரும்பி) இஸ்மாயீலிடம் வந்தார்கள். அப்போது அங்கே நீரூற்று பொங்கி (வெளிப்பட்டு)க் கொண்டிருந்தது. அவர்கள் தமது கையால் அந்த நீரூற்றைச் சுற்றிலும் இவ்வாறு (மண்ணைத் தோண்டி அணை கட்டி) அப்புறப்படுத்தலானார்கள். அதன் பக்கவாட்டிலிருந்து தண்ணீர் ஒன்று சேர்ந்ததும், அதனைத் தமது கோப்பையால் அள்ளித் தமது தண்ணீர்ப் பையில் நிரப்பலானார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ் அவர்களுக்கு (ஹாஜருக்கு) அருள்புரிவானாக! அவர்கள் அதனை (அணை கட்டாமல் அப்படியே) விட்டிருந்தால், அது மறுமை நாள் வரை (பூமியின் மேல்) ஓடிக்கொண்டிருக்கக்கூடிய ஒரு நீரூற்றாக இருந்திருக்கும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَكَلَ إِمَّا ذِرَاعًا مَشْوِيًّا وَإِمَّا كَتِفًا ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் வறுக்கப்பட்ட (ஆட்டின்) முன்னங்காலையோ அல்லது தோள்பகுதியையோ சாப்பிட்டார்கள். பின்னர் அவர்கள் (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலும், (உளூவிற்காகத்) தண்ணீரைத் தொடாமலும் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ حُجَّاجًا فَأَمَرَهُمْ فَجَعَلُوهَا عُمْرَةً ثُمَّ قَالَ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَفَعَلْتُ كَمَا فَعَلُوا وَلَكِنْ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ أَنْشَبَ أَصَابِعَهُ بَعْضَهَا فِي بَعْضٍ فَحَلَّ النَّاسُ إِلا مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَ أَهْلَلْتَ؟ قَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهْلَلْتَ بِهِ قَالَ فَهَلْ مَعَكَ هَدْيٌ؟ قَالَ لَا قَالَ فَأَقِمْ كَمَا أَنْتَ وَلَكَ ثُلُثُ هَدْيِي قَالَ فَكَانَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ مِائَةُ بَدَنَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்காக (மக்காவிற்கு) வந்தோம். அப்போது, நபி (ஸல்) அவர்கள் (தங்களுடன் பலிப்பிராணி கொண்டு வராதவர்களுக்கு) கட்டளையிட்டதற்கிணங்க மக்கள் அதனை (தங்களது ஹஜ்ஜை) உம்ராவாக மாற்றிக் கொண்டார்கள். பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனது இந்த விவகாரத்தில் நான் பின்னால் உணர்ந்ததை (இப்போது தெரிந்ததை) முன்னரே அறிந்திருந்தால், அவர்கள் (எனது தோழர்கள்) செய்ததைப் போலவே நானும் (பலிப்பிராணி கொண்டு வராமல் உம்ரா செய்துவிட்டு இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு) செய்திருப்பேன். ஆயினும், மறுமை நாள் வரை ஹஜ்ஜுக்குள் உம்ரா நுழைந்துவிட்டது." பிறகு (இதனை விளக்கும் விதமாக) தமது ஒரு கை விரல்களை மறுகை விரல்களோடு கோர்த்துக் காட்டினார்கள்.

ஆகவே, தங்களுடன் பலிப்பிராணியை (ஹத்ய்) வைத்திருந்தவர்களைத் தவிர மற்ற மக்கள் அனைவரும் (உம்ராவை முடித்து) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டார்கள். (அச்சமயம்) அலி (ரழி) அவர்கள் ஏமனிலிருந்து வந்தார்கள். அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீர் எதற்காக (எத்தகைய நிய்யத்துடன்) இஹ்ராம் அணிந்தீர்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "தாங்கள் எதற்காக (எந்த நிய்யத்துடன்) இஹ்ராம் அணிந்தீர்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிந்தேன்" என்று கூறினார்கள். "உம்மிடம் பலிப்பிராணி இருக்கிறதா?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள். அலி (ரழி) அவர்கள் "இல்லை" என்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால் நீர் (இஹ்ராம் கலையாமல்) அப்படியே இருப்பீராக! எனது பலிப்பிராணிகளில் மூன்றில் ஒரு பங்கு உமக்குரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நூறு பலி ஒட்டகங்கள் இருந்தன.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُفْسِدُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً قَالَ عَفَّانُ فَسَأَلْتُ أَعْرَابِيًّا فَقَالَ بَعْضُهُ عَلَى أَثَرِ بَعْضٍ وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجَرْوِ الْأَسْوَدِ وَشُفِيَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண்மணி தனது மகனை அழைத்துக்கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். அவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னுடைய இந்த மகனுக்குப் பைத்தியம் (போன்ற பாதிப்பு) பிடித்துள்ளது. நாங்கள் காலையிலும் மாலையிலும் உணவருந்தும் நேரங்களில் அது அவனைப் பிடித்துக்கொள்கிறது; அதனால் அவன் எங்களுக்கு (உணவருந்த விடாமல்) தொந்தரவு செய்கிறான்" என்று கூறினார்.

உடனே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவனது நெஞ்சைத் தடவி, அவனுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அப்போது அவன் (தொடர்ச்சியாக) வாந்தியெடுத்தான். (அறிவிப்பாளர் அஃப்பான் கூறுகிறார்: நான் ஒரு கிராமவாசியிடம் 'தஃஅ' என்பதன் பொருள் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'ஒன்றன்பின் ஒன்றாகத் தொடர்ச்சியாக வெளியேறுவது' என்று கூறினார்). அவனது வயிற்றிலிருந்து சிறிய கருப்பு நிற நாய்க்குட்டியைப் போன்ற ஒன்று வெளியேறியது. (அதன்பின்) அவன் குணமடைந்தான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ انْتَشَلَ مِنْ قِدْرٍ عَظْمًا فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பானையிலிருந்து (இறைச்சியுள்ள) ஓர் எலும்பை எடுத்து (உண்டார்கள்); பிறகு தொழுதார்கள். அவர்கள் (அதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلامٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ مِينَاءَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُمَا سَمِعَا رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمُ الْجُمُعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ ثُمَّ لَيُكْتَبُنَّ مِنَ الغَافِلِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் இப்னு உமர் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

"சில கூட்டத்தினர் ஜும்ஆத் தொழுகைகளை விட்டுவிடுவதிலிருந்து விலகிக் கொள்ளட்டும்; இல்லையென்றால், அல்லாஹ் அவர்களின் உள்ளங்கள் மீது முத்திரையிட்டு விடுவான். பின்னர் அவர்கள் (மார்க்க விஷயங்களில்) அலட்சியமாக இருப்பவர்களில் நிச்சயமாகப் பதிவு செய்யப்படுவார்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நாங்கள் கேட்டோம்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمُخَنَّثِينَ مِنَ الرِّجَالِوَالْمُتَرَجِّلاتِ مِنَ النِّسَاءِ قَالَ فَقُلْتُ مَا الْمُتَرَجِّلاتُ مِنَ النِّسَاءِ؟ قَالَ الْمُتَشَبِّهَاتُ مِنَ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஆண்களில் பெண்களைப் போல் பாவனை செய்பவர்களையும் (பெண் தன்மையுடையவர்களையும்), பெண்களில் 'முதரஜ்ஜிலாத்' என்பவர்களையும் சபித்தார்கள்."

நான், "பெண்களில் 'முதரஜ்ஜிலாத்' என்றால் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "பெண்களில் ஆண்களைப் போன்று தங்களை ஒப்பனை செய்துகொள்பவர்கள் (அல்லது ஆண்களைப் போல் பாவனை செய்பவர்கள்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عَلَى النَّجَاشِيِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நஜ்ஜாஷிக்காக (மறைவான ஜனாஸாத்) தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَرَضَ اللهُ الصَّلاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْ فِي الْحَضَرِ أَرْبَعًا وَفِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَفِي الْخَوْفِ رَكْعَةً
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ் உங்களது நபியின் நாவின் மூலமாக, உள்ளூரில் (தங்கியிருக்கும்போது) நான்கு ரக்அத்களாகவும், பயணத்தில் (இருக்கும்போது) இரண்டு ரக்அத்களாகவும், அச்சம் (நிலவும் போர் போன்ற) வேளையில் ஒரு ரக்அத்தாகவும் தொழுகையைக் கடமையாக்கினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ وَلَدِ آدَمَ إِلَّاقَدْ أَخْطَأَ أَوْ هَمَّ بِخَطِيئَةٍ لَيْسَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا وَمَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யஹ்யா பின் ஸகரிய்யா (அலை) அவர்களைத் தவிர, ஆதமின் மக்களில் எவரும் (தவறு செய்யாமலோ) அல்லது ஒரு தவறைச் செய்ய எண்ணாமலோ இருந்ததில்லை. மேலும், 'நான் யூனுஸ் பின் மத்தா (அலை) அவர்களை விடச் சிறந்தவன்' என்று எவரும் கூறுவது தகுதியானதல்ல (முறைமையல்ல)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَرْتُ أَنَا وَغُلامٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ عَلَى حِمَارٍ وَتَرَكْنَاهُ يَأْكُلُ مِنْ بَقْلٍ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَلَمْ يَنْصَرِفْ وَجَاءَتْ جَارِيَتَانِ تَشْتَدَّانِ حَتَّى أَخَذَتَا بِرُكْبَتَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَلَمْ يَنْصَرِفْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நானும் பனூ ஹாஷிம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு சிறுவனும் ஒரு கழுதையின் மீது (அமர்ந்து) கடந்து சென்றோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னால் (அவர்கள் தொழுது கொண்டிருந்தபோது) இருந்த புற்பூண்டுகளை மேய்வதற்காக நாங்கள் அதனை விட்டுவிட்டோம். அப்போதும் அவர்கள் (தமது தொழுகையை விட்டுத்) திரும்பவில்லை.

மேலும், இரண்டு சிறுமிகள் ஓடிவந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரண்டு முழங்கால்களையும் பிடித்துக்கொண்டனர். அப்போதும் அவர்கள் (தொழுகையை விட்டுத்) திரும்பவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَسَّانَ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَلَّى الظُّهْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ دَعَا بِبَدَنَتِهِ أَوْ أُتِيَ بِبَدَنَتِهِ فَأَشْعَرَ صَفْحَةَ سَنَامِهَا الْأَيْمَنِ ثُمَّ سَلَتَ الدَّمَ عَنْهَا وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ ثُمَّ أَتَى بِرَاحِلَتِهِ فَلَمَّا قَعَدَ عَلَيْهَا وَاسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் 'துல்ஹுலைஃபா'வில் ளுஹர் தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர், தங்களின் பலிப் பிராணியைக் (ஒட்டகத்தைக்) கொண்டுவருமாறு கூறினார்கள்; அல்லது அது அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டது. அதன் திமிலின் வலது பக்கத்தில் (சிறிது கீறி) அடையாளமிட்டார்கள்; பிறகு அதிலிருந்து (கசிந்த) இரத்தத்தைத் துடைத்துவிட்டார்கள். மேலும் அதன் கழுத்தில் (அது பலிப் பிராணி என்பதை அடையாளப்படுத்துவதற்காக) இரண்டு செருப்புகளை மாட்டிவிட்டார்கள். பின்னர் தங்களின் பயண ஒட்டகத்திடம் வந்து அதன் மீது அமர்ந்தார்கள். அந்த ஒட்டகம் 'பய்தா' எனும் (மேட்டுப்) பகுதியில் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு நேராக நின்றபோது, ஹஜ்ஜுக்காக (தல்பியா கூறி) இஹ்ராம் அணிந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الرِّيَاحِيِّ عَنِ ابْنِ عَمِّ نَبِيِّكُمْ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ كَانَ يَدْعُو بِهَذِهِ الدَّعَوَاتِ عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْعَلِيمُ الْعَظِيمُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் சிறிய தந்தை மகனான இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் (மன)த் துன்பத்தின் போது இந்தப் பிரார்த்தனைகளைக் கூறி வேண்டுவார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் அலீமுல் அழீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் அழீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்பஸ் ஸமாவாதிஸ் ஸப்இ வ ரப்புல் அர்ஷில் கரீம்."

(பொருள்: அனைத்தையும் அறிந்தவனும், மகத்தானவனுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. மகத்தான அர்ஷின் (சிம்மாசனத்தின்) அதிபதியாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. ஏழு வானங்களின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَمِّ نَبِيِّكُمْ ﷺ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ وَبَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ ﷺ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ قَالَ عَفَّانُ عَبْدٍ لِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
நபி (ஸல்) அவர்களின் சிறிய தந்தை மகனான இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(அல்லாஹ்வின்) அடியார் எவரும் 'நான் மத்தாவின் மகன் யூனுஸை விடச் சிறந்தவன்' என்று கூறுவது தகுதியானதல்ல." (அறிவிப்பாளர் அஃப்பான் (ரஹ்) அவர்களின் அறிவிப்பில் 'என்னுடைய அடியார் எவரும்' என்று இடம்பெற்றுள்ளது).

மேலும், நபி (ஸல்) அவர்கள் யூனுஸ் (அலை) அவர்களை அவர்களின் தந்தையின் பெயரோடு இணைத்துக் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ خَالَتَهُ أُمَّ حُفَيْدٍ أَهْدَتِ الَى رَسُولِ اللهِ ﷺ سَمْنًا وَأَضُبًّا وَأَقِطًا قَالَ فَأَكَلَ مِنَ السَّمْنِ وَمِنَ الأَقِطِ وَتَرَكَ الْأَضُبَّ تَقَذُّرًا فَأُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَوْ كَانَ حَرَامًا لَمْ يُؤْكَلْ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ قُلْتُ مَنْ قَالَ لَوْ كَانَ حَرَامًا؟ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அவர்களுடைய சிறிய தாயார் உம்மு ஹுஃபைத் அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நெய், உடும்பு மற்றும் கட்டித் தயிர் (உலர்ந்த தயிர்) ஆகியவற்றை அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நெய்யையும் கட்டித் தயிரையும் சாப்பிட்டார்கள். உடும்பை (இயற்கையாகவே தமக்கு ஏற்பட்ட) அருவருப்பின் காரணமாக (சாப்பிடாமல்) விட்டுவிட்டார்கள். ஆனால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உணவு விரிப்பில் அது (உடும்பு இறைச்சி மற்றவர்களால்) சாப்பிடப்பட்டது. அது (மார்க்கத்தில்) ஹராமாக (தடுக்கப்பட்டதாக) இருந்திருந்தால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உணவு விரிப்பில் அது சாப்பிடப்பட்டிருக்காது.

(இதனை அறிவிக்கும் அபூபிஷ்ர் (ரஹ்) கூறுகிறார்:) "அது ஹராமாக இருந்திருந்தால்..." என்று கூறியது யார்? என நான் (ஸயீத் பின் ஜுபைரிடம்) கேட்டேன். அதற்கு அவர், "இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் தான் (அவ்வாறு கூறினார்கள்)" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنْبَأَنِي طَاوُسٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلا أَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا ثُمَّ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أُمِرَ نَبِيُّكُمْ ﷺ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَلا يَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஏழு (உறுப்புகளின்) மீது ஸுஜூது (சிரவணக்கம்) செய்யுமாறும், (தொழுகையின் போது) முடிகளையோ ஆடைகளையோ நான் சுருட்டிக் கொள்ளக் கூடாது எனவும் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்."

பின்னர் மற்றொரு முறை அவர்கள் கூறும்போது, "உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏழு (உறுப்புகளின்) மீது ஸுஜூது செய்யுமாறும், முடிகளையோ ஆடைகளையோ சுருட்டிக் கொள்ளக் கூடாது எனவும் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளார்கள்" என்று குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ جِبْرِيلَ قَالَ لِلنَّبِيِّ ﷺ إِنَّهُ قَدْ حُبِّبَ إِلَيْكَ الصَّلاةُ فَخُذْ مِنْهَا مَا شِئْتَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "நிச்சயமாகத் தொழுகை உங்களுக்குப் பிரியமானதாக ஆக்கப்பட்டுள்ளது. எனவே, அதிலிருந்து (உபரியான தொழுகைகளில்) நீங்கள் விரும்பியதை (விரும்பிய அளவு) எடுத்துக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ قَالَ أَخْبَرَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أُتِيتُ وَأَنَا نَائِمٌ فِي رَمَضَانَ فَقِيلَ لِي إِنَّ اللَّيْلَةَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ قَالَ فَقُمْتُ وَأَنَا نَاعِسٌ فَتَعَلَّقْتُ بِبَعْضِ أَطْنَابِ فُسْطَاطِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَإِذَا هُوَ يُصَلِّي قَالَ فَنَظَرْتُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ فَإِذَا هِيَ لَيْلَةُ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

ரமழானில் நான் உறங்கிக் கொண்டிருந்தபோது (கனவில்/காட்சியில்) என்னிடம் வரப்பட்டு, "நிச்சயமாக இந்த இரவு லைலத்துல் கத்ர் இரவாகும்" என்று கூறப்பட்டது. உடனே நான் தூக்கக் கலக்கத்துடன் எழுந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கூடாரக் கயிறுகள் சிலவற்றைப் பிடித்துக் கொண்டு (தடுமாறியபடி), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தேன். அப்போது அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தார்கள். நான் அந்த இரவை (கவனித்து)ப் பார்த்தபோது, அது (ரமழானின்) இருபத்து மூன்றாம் இரவாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ حَدَّثَنَا هِلالٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يَبِيتُ اللَّيَالِي الْمُتَتَابِعَةَ طَاوِيًا وَأَهْلُهُ لَا يَجِدُونَ عَشَاءً قَالَ وَكَانَ عَامَّةُ خُبْزِهِمْ خُبْزَ الشَّعِيرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (உணவின்றி) தொடர்ந்து பல இரவுகள் பட்டினியாகவே இரவைக் கழிப்பார்கள்; அவர்களுடைய குடும்பத்தாருக்கும் இரவு உணவு எதுவும் கிடைக்காது. மேலும், அவர்கள் (உண்ட) ரொட்டிகளில் பெரும்பாலானவை வாற்கோதுமை (பார்லி) ரொட்டியாகவே இருந்தன.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ أَبُو دَاوُدَ الْوَاسِطِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ شِهَابٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَطَبَنَا يَعْنِي رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْحَجُّ قَالَ فَقَامَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ فَقَالَ أَفِي كُلِّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ لَوْ قُلْتُهَا لَوَجَبَتْ وَلَوْ وَجَبَتْ لَمْ تَعْمَلُوا بِهَا أَوْ لَمْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْمَلُوا بِهَا الْحَجُّ مَرَّةً فَمَنْ زَادَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தியபோது, "மக்களே! உங்கள் மீது ஹஜ் கடமையாக்கப்பட்டுள்ளது" என்று கூறினார்கள். அப்போது அக்ரஉ பின் ஹாபிஸ் (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இந்தக் கடமை) ஒவ்வோர் ஆண்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(ஆம் என்று) நான் கூறியிருந்தால் அது (ஒவ்வொரு ஆண்டும்) கடமையாகியிருக்கும். அவ்வாறு கடமையாகியிருந்தால் உங்களால் அதைச் செய்திருக்க முடியாது; அல்லது அதைச் செய்ய உங்களுக்குச் சக்தி இருந்திருக்காது. ஹஜ் என்பது (வாழ்நாளில்) ஒரு முறைதான் (கடமை). அதற்கு மேல் யாரேனும் அதிகமாகச் செய்தால் அது உபரியான (சுன்னத்தான) நற்செயலாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ طَافَ سَبْعًا وَطَافَ سَعْيًا وَإِنَّمَا سَعَى أَحَبَّ أَنْ يُرِيَ النَّاسَ قُوَّتَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (கஃபாவை) ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். மேலும், (அதில் முதல் மூன்று சுற்றுகளில்) விரைந்து நடந்து தவாஃப் செய்தார்கள். மக்களுக்குத் (மக்காவாசிகளான இணைவைப்பாளர்களுக்குத்) தமது பலத்தைக் காண்பிக்க வேண்டும் என்று அவர்கள் விரும்பியதாலேயே அவ்வாறு விரைந்து நடந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو زُبَيْدٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمِنًى يَوْمَ التَّرْوِيَةِ الظُّهْرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தர்வியா (துல்ஹஜ் 8-ஆம்) நாளில் மினாவில் ளுஹர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا يَمْنَعْ أَحَدُكُمْ أخَاهُ مِرْفَقَهُ أَنْ يَضَعَهُ عَلَى جِدَارِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"உங்களில் எவரும் தமது சகோதரர் தமது சுவரில் அவரது முழங்கையை (அல்லது அவர் பயன்பெறும் மரக்கட்டை போன்ற ஆதாரத்தை) வைப்பதைத் தடுக்க வேண்டாம்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ ابْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ مَيْمُونٍ الْمَكِّيِّ أَنَّهُ رَأَى ابْنَ الزُّبَيْرِ عَبْدَ اللهِ وَصَلَّى بِهِمْ يُشِيرُ بِكَفَّيْهِ حِينَ يَقُومُ وَحِينَ يَرْكَعُ وَحِينَ يَسْجُدُ وَحِينَ يَنْهَضُ لِلقِيَامِ فَيَقُومُ فَيُشِيرُ بِيَدَيْهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ صَلَّى صَلاةً لَمْ أَرَ أَحَدًا يُصَلِّيهَا فَوَصَفْتُ لَهُ هَذِهِ الْإِشَارَةَ فَقَالَ إِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى صَلَاةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَاقْتَدِ بِصَلَاةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ
மைமூன் அல்-மக்கீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் (மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தியதைப்) பார்த்தேன். அவர்கள் (தொழுகைக்காக) நிற்கும்போதும், ருகூஉ செய்யும்போதும், ஸஜ்தா செய்யும்போதும், (ஸஜ்தாவிலிருந்து) மீண்டும் நிலைக்கு எழும்போதும் தமது இரு உள்ளங்கைகளையும் (உயர்த்திச்) சைகை செய்தார்கள்.

பின்னர், நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, "நிச்சயமாக நான் இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் ஒரு தொழுகையைத் தொழுததைப் பார்த்தேன்; அதுபோன்ற (முறையில்) எவரும் தொழுது நான் பார்த்ததில்லை" என்று கூறினேன். மேலும், அவர்கள் (கைகளால் செய்த) அந்தச் சைகையை விவரித்தேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையை நீங்கள் பார்க்க விரும்பினால், இப்னு அஸ்-ஸுபைர் அவர்களின் தொழுகையைப் பின்பற்றுங்கள் (அவரைப் போன்றே தொழுங்கள்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ دَاوُدَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَتْ قُرَيْشٌ لِليَهُودِ أَعْطُونَا شَيْئًا نَسْأَلُ عَنْهُ هَذَا الرَّجُلَ فَقَالُوا سَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ فَسَأَلُوهُ فَنَزَلَتْ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا}[الإسراء 85] قَالُوا أُوتِينَا عِلْمًا كَثِيرًا أُوتِينَا التَّوْرَاةَ وَمَنْ أُوتِيَ التَّوْرَاةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا قَالَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ} [الكهف 109]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

குறைஷிகள் யூதர்களிடம், "இந்த மனிதரிடம் (முஹம்மதிடம்) நாங்கள் கேட்பதற்கு (அவரது உண்மைத்தன்மையைச் சோதிக்கும் விதமாக) ஏதாவது ஒரு விஷயத்தை எங்களுக்குத் தாருங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு யூதர்கள், "அவரிடம் 'ரூஹ்' (உயிர்/ஆன்மா) பற்றி நீங்கள் கேளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவர்கள் (நபி ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம் அவர்களிடம்) அதைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். அப்போது பின்வரும் வசனம் அருளப்பட்டது:

"(நபியே!) ரூஹைப் பற்றி அவர்கள் உம்மிடம் கேட்கிறார்கள். 'ரூஹ் என் இறைவனின் கட்டளையைச் சேர்ந்ததாகும்; (மனிதர்களே!) உங்களுக்கு அளிக்கப்பட்டிருக்கும் அறிவு மிகக் குறைவானதே!' என்று நீர் கூறுவீராக." (திருக்குர்ஆன் 17:85)

(இதைக் கேட்டபோது யூதர்கள்) "எங்களுக்கு ஏராளமான அறிவு வழங்கப்பட்டுள்ளது; எங்களுக்குத் தவ்ராத் வழங்கப்பட்டுள்ளது. மேலும், யாருக்குத் தவ்ராத் வழங்கப்பட்டதோ அவருக்கு ஏராளமான நன்மைகள் (அறிவுச் செல்வங்கள்) வழங்கப்பட்டுள்ளன" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது, கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் பின்வரும் வசனத்தை அருளினான்:

"(நபியே!) நீர் கூறுவீராக: என் இறைவனின் வார்த்தைகளை (எழுதுவதற்கு) கடல் நீரே மையாக இருந்தாலும், என் இறைவனின் வார்த்தைகள் முடிவடைவதற்கு முன்னதாகவே கடல் நீர் தீர்ந்துவிடும்..." (திருக்குர்ஆன் 18:109)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ أَحْمَدَ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنَ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِلأَسْلَمِيِّ لَعَلَّكَ قَبَّلْتَ أَوْ لَمَسْتَ أَوْ نَظَرْتَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (விபச்சாரம் செய்ததாக ஒப்புக்கொண்ட) அல்-அஸ்லமீயிடம் (மாஇஸ் பின் மாலிக்கிடம்), "ஒருவேளை நீர் (தடைசெய்யப்பட்ட முறையில்) முத்தமிட்டிருக்கலாம், அல்லது (உணர்ச்சியுடன்) தொட்டிருக்கலாம், அல்லது (ஆசையுடன்) பார்த்திருக்கலாம் (அதைத் தான் விபச்சாரம் என்று கருதி கூறுகிறீரோ?)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ إِلَى سَفَرٍ قَالَ اللهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الْأَهْلِ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الضُّبْنَةِ فِي السَّفَرِ وَالْكَآبَةِ فِي الْمُنْقَلَبِ اللهُمَّ اطْوِ لَنَا الْأَرْضَ وَهَوِّنْ عَلَيْنَا السَّفَرَ وَإِذَا أَرَادَ الرُّجُوعَ قَالَ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ وَإِذَا دَخَلَ أَهْلَهُ قَالَ تَوْبًا تَوْبًا لِرَبِّنَا أَوْبًا لَا يُغَادِرُ عَلَيْنَا حَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு) பயணம் செல்ல நாடினால் (பின்வரும் பிரார்த்தனையைக்) கூறுவார்கள்:

"அல்லாஹும்ம அன்தஸ் ஸாஹிபு ஃபிஸ் ஸஃபரி, வல் கலீஃபது ஃப்பில் அஹ்லி. அல்லாஹும்ம இன்னீ அவூது பிக மினள் ளுப்னதி ஃபிஸ் ஸஃபரி, வல் கஆபதி ஃப்பில் முன்கலபி. அல்லாஹும்ம இத்வி லனல் அர்ள, வஹவ்வின் அலைனஸ் ஸஃபர."
(பொருள்: யா அல்லாஹ்! பயணத்தில் நீயே (உன்னதமான) தோழன்; (நான் விட்டுச் செல்லும்) என் குடும்பத்தை (பாதுகாத்து) நிர்வகிப்பவனும் நீயே. யா அல்லாஹ்! பயணத்தின் (சிரமமான) சுமையிலிருந்தும், (வீடு) திரும்பும் போது (காண நேரிடும்) துயரத்திலிருந்தும் நான் உன்னிடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன். யா அல்லாஹ்! எங்களுக்காக இந்தப் பூமியைச் சுருக்கி (தூரத்தைக் குறைத்து), இப்பயணத்தை எங்களுக்கு எளிதாக்கித் தருவாயாக!)

அவர்கள் (பயணத்தை முடித்துத்) திரும்ப நாடினால், பின்வருமாறு கூறுவார்கள்:
"ஆயிபூன, தாயிபூன, ஆபிதூன, லிரப்பினா ஹாமிதூன்."
(பொருள்: நாங்கள் (ஊர்) திரும்பியவர்களாகவும், (உன்னிடம்) பாவமன்னிப்புக் கோருபவர்களாகவும், எங்கள் இறைவனையே வணங்குபவர்களாகவும், அவனையே புகழ்பவர்களாகவும் இருக்கிறோம்.)

மேலும், அவர்கள் தம் குடும்பத்தாரிடம் வந்து சேர்ந்ததும், பின்வருமாறு கூறுவார்கள்:
"தவ்பன் தவ்பன், லிரப்பினா அவ்பன், லா யுகாதிரு அலைனா ஹவ்பன்."
(பொருள்: (யா அல்லாஹ்!) பாவமன்னிப்புத் தேடுகிறோம், பாவமன்னிப்புத் தேடுகிறோம்; எங்கள் இறைவனிடம் (முழுமையாக) மீளுகிறோம்; (எங்கள் இறைவனை நோக்கிய இந்த மீளுதல்) எங்கள் மீது எந்தப் பாவத்தையும் எஞ்சியிருக்கச் செய்யாது.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيَقْرَأَنَّ الْقُرْآنَ أَقْوَامٌ مِنْ أُمَّتِي يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக எனது சமுதாயத்தில் சில கூட்டத்தினர் குர்ஆனை ஓதுவார்கள் (ஆனால் அது அவர்களின் தொண்டைகளைத் தாண்டிச் செல்லாது). வேட்டைப் பிராணியைத் (துளைத்துக்கொண்டு) அம்பு வெளியேறுவதைப் போன்று அவர்கள் இஸ்லாத்திலிருந்து வெளியேறி விடுவார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَسْتَقْبِلُوا وَلَا تُحَفِّلُوا وَلَا يَنْعِقْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"(வியாபாரப் பொருட்களைக் கொண்டு வரும் வணிகர்களை ஊருக்கு வெளியே) முன்கூட்டியே எதிர்கொண்டு செல்லாதீர்கள். (விலங்குகளை விற்பனை செய்யும்போது அதிக பால் இருப்பது போல் காட்டுவதற்காக அவற்றின்) பால்மடியைக் கட்டி வைக்காதீர்கள். (விலையை உயர்த்துவதற்காக) உங்களில் ஒருவர் மற்றவருக்காகக் கூச்சலிட வேண்டாம்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ عَبْدُ اللهِ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِعُتْبَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَدَّقَ أُمَيَّةَ فِي شَيْءٍ مِنْ شِعْرِهِ فَقَالَ[البحر الطويل]رَجُلٌ وَثَوْرٌ تَحْتَ رِجْلِ يَمِينِهِ وَالنَّسْرُ لِلْأُخْرَى وَلَيْثٌ مُرْصَدُفَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ صَدَقَ وَقَالَوَالشَّمْسُ تَطْلُعُ كُلَّ آخِرِ لَيْلَةٍ حَمْرَاءَ يُصْبِحُ لَوْنُهَا يَتَوَرَّدُتَأْبَى فَمَا تَطْلُعْ لَنَا فِي رِسْلِهَا إِلا مُعَذَّبَةً وَإِلا تُجْلَدُفَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ صَدَقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் உமைய்யாவின் (இப்னு அபிஸ் ஸல்த் எனும் கவிஞரின்) கவிதைகளில் சிலவற்றை உண்மையென ஆமோதித்தார்கள்.

(அக்கவிதையில் இறைவனது அரியாசனத்தைச் சுமக்கும் வானவர்களைப் பற்றி உமைய்யா) கூறியிருந்தார்:
"(அரியாசனத்தைச் சுமப்பவர்களில்) ஒரு மனிதன்; அவனது வலது காலின் கீழ் ஒரு காளை, மறுகாலின் (இடது காலின்) கீழ் ஒரு கழுகு, மற்றும் (வேறொரு புறம்) தயார் நிலையிலுள்ள ஒரு சிங்கம்."
அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அவர் உண்மையே கூறினார்" என்றார்கள்.

மேலும் (சூரியனைப் பற்றி உமைய்யா அந்தக் கவிதையில்) கூறியிருந்தார்:
"ஒவ்வோர் இரவின் முடிவிலும் சூரியன் சிவப்பாக உதிக்கிறது; விடியும்போது அதன் நிறம் ரோஜா நிறமாக மாறுகிறது. அது (இறைவனுக்குப் பணிய மறுத்துத் தானாக உதிக்க) மறுக்கிறது; எனவே அது (வானவர்களால்) வேதனைப்படுத்தப்பட்டோ அல்லது (உதிக்குமாறு) சாட்டையால் அடிக்கப்பட்டோ தவிர, சுமுகமாக நமக்காக உதிப்பதில்லை."
அப்போது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அவர் உண்மையே கூறினார்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لَيْسَ عَلَى مَنْ نَامَ سَاجِدًا وُضُوءٌ حَتَّى يَضْطَجِعَ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஸஜ்தா செய்த நிலையில் உறங்குபவர் மீது, அவர் (ஒருக்களித்து) உடலைச் சாய்த்துப் படுக்கும் வரை உளூ (மீண்டும் செய்வது) கடமையில்லை. ஏனெனில், அவர் (ஒருக்களித்து) உடலைச் சாய்த்துப் படுக்கும்போது அவருடைய மூட்டுகள் தளர்ந்துவிடுகின்றன (அதனால் காற்று வெளியேற வாய்ப்புள்ளது)" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ حَجَّاجٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا أَخَذَ امْرَأَةً أَوْ سَبَاهَا فَنَازَعَتْهُ قَائِمَ سَيْفِهِ فَقَتَلَهَا فَمَرَّ عَلَيْهَا النَّبِيُّ ﷺ فَأُخْبِرَ بِأَمْرِهَا فَنَهَى عَنْ قَتْلِ النِّسَاءِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் ஒரு பெண்ணைப் பிடித்தார் அல்லது அவளைச் சிறைபிடித்தார் (போர்க்களத்தில்). அப்போது அவள் அவனது வாளின் கைப்பிடியைப் பிடித்து அவனுடன் போராடினாள். (இதன் காரணமாக) அவன் அவளைக் கொன்றுவிட்டான். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (கொல்லப்பட்ட) அவளைக் கடந்து சென்றபோது, அவளைப் பற்றிய விவரம் அவர்களுக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டது. அப்போது, (போர்க்களத்தில்) பெண்களைக் கொல்வதற்கு அவர்கள் தடை விதித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
وَإِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ بَعَثَ إِلَى مُؤْتَةَ فَاسْتَعْمَلَ زَيْدًا فَإِنْ قُتِلَ زَيْدٌ فَجَعْفَرٌ فَإِنْ قُتِلَ جَعْفَرٌ فَابْنُ رَوَاحَةَ فَتَخَلَّفَ ابْنُ رَوَاحَةَ فَجَمَّعَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَرَآهُ فَقَالَ مَا خَلَّفَكَ؟ قَالَ أُجَمِّعُ مَعَكَ قَالَ لَغَدْوَةٌ أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஃதா (எனும் இடத்திற்குப்) போருக்காக (படையினரை) அனுப்பி வைத்தார்கள். அப்போது ஸைத் (ரலி) அவர்களைத் தளபதியாக நியமித்து, "ஸைத் கொல்லப்பட்டால் ஜஅஃபர் (தலைமையேற்கட்டும்), ஜஅஃபர் கொல்லப்பட்டால் இப்னு ரவாஹா (தலைமையேற்கட்டும்)" என்று கூறினார்கள்.

ஆனால், இப்னு ரவாஹா (ரலி) அவர்கள் (படையினருடன் உடனே புறப்படாமல்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஜும்ஆத் தொழுவதற்காகத் தங்கிவிட்டார்கள். அவரைக் கண்ட நபியவர்கள், "நீ ஏன் (புறப்படாமல்) தங்கிவிட்டாய்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "உங்களுடன் ஜும்ஆத் தொழுகையை நிறைவேற்றுவதற்காகவே (தங்கினேன்)!" என்றார். அப்போது நபியவர்கள், "(இறைவழியில் கழிக்கப்படும்) ஒரு காலைப் பொழுதோ அல்லது ஒரு மாலைப் பொழுதோ இவ்வுலகத்தையும் அதிலுள்ள அனைத்தையும் விடச் சிறந்ததாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيْسَ مِنَّا مَنْ وَطِئَ حُبْلَى
மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(போர்க்கைதியாகப் பிடிக்கப்பட்ட) கர்ப்பிணிப் பெண்ணுடன் (அவர் பிரசவிக்கும் முன்) உடலுறவு கொள்பவர் நம்மைச் சார்ந்தவர் அல்ல."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُصِيبَ يَوْمِ الْخَنْدَقِ رَجُلٌ مِنَ المُشْرِكِينَ وَطَلَبُوا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ أَنْ يُجِنُّوهُ فَقَالَ لَا وَلا كَرَامَةَ لَكُمْ قَالُوا فَإِنَّا نَجْعَلُ لَكَ عَلَى ذَلِكَ جُعْلًا قَالَ وَذَلِكَ أَخْبَثُ وَأَخْبَثُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

கந்தக் (அகழிப்) போர் நாளில் இணைவைப்பவர்களில் ஒருவன் (முஸ்லிம்களால்) கொல்லப்பட்டான். (அவனது உடலை எடுத்துச் சென்று) அவனை அடக்கம் செய்வதற்காக (அனுமதிக்குமாறு) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் அவர்கள் (இணைவைப்பவர்கள்) கோரிக்கை வைத்தனர். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை, உங்களுக்கு எந்தக் கண்ணியமும் இல்லை" என்று கூறினார்கள். (அதற்கு) அவர்கள், "அதற்காக நாங்கள் உங்களுக்கு ஒரு தொகையை (ஈட்டுத் தொகையாக) வழங்குகிறோம்" என்றனர். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அது (அந்தப் பணம்) மிக மிக அசுத்தமானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ حُسَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ يَتَّقِي بِفُضُولِهِ حَرَّ الْأَرْضِ وَبَرْدَهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் ஒரே ஆடையைத் தம்மீது (தோள்களின் வழியாக குறுக்காகப்) போர்த்தியவாறு (முதவஷ்ஷிஹன் நிலையில்) தொழுதார்கள். அந்த ஆடையின் எஞ்சிய பகுதியைக் கொண்டு (ஸஜ்தா செய்யும்போது) தரையின் வெப்பத்திலிருந்தும் அதன் குளிரிலிருந்தும் தங்களைப் பாதுகாத்துக் கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ دَاوُدَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ أَلَمْ أَنْهَكَ فَانْتَهَرَهُ النَّبِيُّ ﷺ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ لِمَ تَنْتَهِرُنِي يَا مُحَمَّدُ؟ فَوَاللهِ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا بِهَا رَجُلٌ أَكْثَرُ نَادِيًا مِنِّي قَالَ فَقَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ {فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ}العلق 17] قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللهِ لَوْ دَعَا نَادِيَهُ لَأَخَذَتْهُ زَبَانِيَةُ الْعَذَابِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அபூஜஹ்ல் (நபி (ஸல்) அவர்களைக் கடந்து) சென்றபோது, "(தொழ வேண்டாம் என்று) நான் உன்னைத் தடுக்கவில்லையா?" என்று கேட்டான். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவனைக் கடுமையாக எச்சரித்தார்கள் (கண்டித்தார்கள்). அப்போது அபூஜஹ்ல், "முஹம்மதே! ஏன் என்னைக் கடுமையாக எச்சரிக்கிறீர்? அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! இங்கு (மக்காவில்) என்னை விட அதிக ஆதரவாளர்களைக் (சபையோரை) கொண்டவர் எவரும் இல்லை என்பதை நீர் நன்கறிவீர்" என்று கூறினான்.

அப்போது ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள், "{ஃபல் யத்உ நாதியஹ்} (எனவே, அவன் தன் சபையோரை அழைக்கட்டும்!)" [அல்குர்ஆன் 96:17] (எனும் வசனத்தை ஓதினார்கள்).

மேலும், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவன் மட்டும் தனது சபையோரை அழைத்திருந்தால், வேதனை வழங்கும் வானவர்கள் (ஸபானியாக்கள்) அவனைப் பிடித்திருப்பார்கள்!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ كَانَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَائِمًا ثُمَّ يَقْعُدُ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் வெள்ளிக்கிழமையன்று (ஜுமுஆத் தொழுகைக்கு முன்) நின்ற நிலையில் உரை (குத்பா) நிகழ்த்துவார்கள். பிறகு (சிறிது நேரம்) அமர்வார்கள். பின்னர் மீண்டும் எழுந்து (இரண்டாவது) உரை நிகழ்த்துவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيْسَ مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلا وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنَ الشَّيَاطِينِ قَالُوا وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنَّ اللهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் எவரும் இல்லை, அவருக்கு ஷைத்தான்களிலிருந்து ஒரு கூட்டாளி (கரீன்) நியமிக்கப்பட்டே தவிர."

(இதைக் கேட்ட நபித்தோழர்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தங்களுக்கமா (அவ்வாறு நியமிக்கப்பட்டுள்ளான்)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு அவர்கள், "ஆம்! (எனக்கும் நியமிக்கப்பட்டுள்ளான்). ஆனால் அவனுக்கு எதிராக அல்லாஹ் எனக்கு உதவி செய்தான்; அதனால் அவன் இஸ்லாத்தை ஏற்றுக்கொண்டான் (அல்லது எனக்குப் பணிந்துவிட்டான்; எனவே அவன் நன்மையைத் தவிர வேறெதையும் எனக்கு ஏவுவதில்லை)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِنَبِيِّ اللهِ ﷺ دَخَلَ الْجَنَّةَ فَسَمِعَ مِنْ جَانِبِهَا وَجْسًا قَالَ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا؟ قَالَ هَذَا بِلالٌالْمُؤَذِّنُ فَقَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ حِينَ جَاءَ إِلَى النَّاسِ قَدْ أَفْلَحَ بِلَالٌ رَأَيْتُ لَهُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَلَقِيَهُ مُوسَى ﷺ فَرَحَّبَ بِهِ وَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الْأُمِّيِّ فَقَالَ وَهُوَ رَجُلٌ آدَمُ طَوِيلٌ سَبْطٌ شَعَرُهُ مَعَ أُذُنَيْهِ أَوْ فَوْقَهُمَا فَقَالَ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ هَذَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلامُ قَالَ فَمَضَى فَلَقِيَهُ عِيسَى فَرَحَّبَ بِهِ وَقَالَ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ هَذَا عِيسَى قَالَ فَمَضَى فَلَقِيَهُ شَيْخٌ جَلِيلٌ مَهِيبٌ فَرَحَّبَ بِهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَكُلُّهُمْ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ قَالَ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ هَذَا أَبُوكَ إِبْرَاهِيمُ قَالَ فَنَظَرَ فِي النَّارِ فَإِذَا قَوْمٌ يَأْكُلُونَ الْجِيَفَ قَالَ مَنْ هَؤُلَاءِ يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ لُحُومَ النَّاسِ وَرَأَى رَجُلًا أَحْمَرَ أَزْرَقَ جَعْدًا شَعِثًا إِذَا رَأَيْتَهُ قَالَ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ؟ قَالَ هَذَا عَاقِرُ النَّاقَةِ قَالَ فَلَمَّا دَخَلَ النَّبِيُّ ﷺ الْمَسْجِدَ الْأَقْصَى قَامَ يُصَلِّي ثُمَّ الْتَفَتَ فَإِذَا النَّبِيُّونَ أَجْمَعُونَ يُصَلُّونَ مَعَهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ جِيءَ بِقَدَحَيْنِ أَحَدُهُمَا عَنِ الْيَمِينِ وَالْآخَرُ عَنِ الشِّمَالِ فِي أَحَدِهِمَا لَبَنٌ وَفِي الْآخَرِ عَسَلٌ فَأَخَذَ اللَّبَنَ فَشَرِبَ مِنْهُ فَقَالَ الَّذِي كَانَ مَعَهُ الْقَدَحُ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவுப் பயணம் (இஸ்ரா) அழைத்துச் செல்லப்பட்ட இரவில், சொர்க்கத்தில் நுழைந்தார்கள். அப்போது அதன் ஒரு பகுதியிலிருந்து மெல்லிய அரவத்தை (காலடி ஓசையை) செவியுற்றார்கள். "ஜிப்ரீலே! இது என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு ஜிப்ரீல் (அலை), "இவர் முஅத்தின் பிலால்" என்று பதிலளித்தார்கள். அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் (திரும்பி வந்து) மக்களிடம் கூறியபோது, "பிலால் வெற்றி பெற்றுவிட்டார்; அவருக்காக இன்னின்ன (சிறப்புகளை) நான் (சொர்க்கத்தில்) கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் மூஸா (அலை) அவர்கள் நபியவர்களைச் சந்தித்து வரவேற்றார்கள். "உம்மி நபிக்கு (எழுதப் படிக்கத் தெரியாத இறைத்தூதருக்கு) நல்வரவு" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் கோதுமை நிறமுடைய, உயரமான மனிதராக இருந்தார்கள். அவர்களின் நேரான முடிகள் அவர்களின் காதுகள் வரை அல்லது அதற்குச் சற்று மேலாகப் படிந்திருந்தன. "ஜிப்ரீலே! இவர் யார்?" என்று நபியவர்கள் கேட்க, "இவர் மூஸா (அலை) அவர்கள்" என்று ஜிப்ரீல் கூறினார்கள்.

பின்னர் நபியவர்கள் தொடர்ந்து சென்றபோது, ஈஸா (அலை) அவர்களைச் சந்தித்தார்கள். அவர்களும் நபியவர்களை வரவேற்றார்கள். "ஜிப்ரீலே! இவர் யார்?" என்று நபியவர்கள் கேட்க, "இவர் ஈஸா" என்று ஜிப்ரீல் பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் நபியவர்கள் தொடர்ந்து சென்றபோது, கம்பீரமான மற்றும் கண்ணியமிக்க ஒரு முதியவரைச் சந்தித்தார்கள். அவர் நபியவர்களை வரவேற்று ஸலாம் கூறினார். (அங்கு கண்ட) நபிமார்கள் அனைவரும் நபியவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினார்கள். "ஜிப்ரீலே! இவர் யார்?" என்று நபியவர்கள் கேட்க, "இவர் உங்கள் தந்தை இப்ராஹீம்" என்று ஜிப்ரீல் கூறினார்கள்.

பின்னர் நபியவர்கள் நரகத்தைப் பார்த்தார்கள்; அங்கு ஒரு கூட்டத்தினர் பிணங்களைத் தின்றுகொண்டிருந்தார்கள். "ஜிப்ரீலே! இவர்கள் யார்?" என்று நபியவர்கள் கேட்க, "இவர்கள் மனிதர்களின் மாமிசத்தைச் சாப்பிட்டவர்கள் (அதாவது உலகில் புறம் பேசியவர்கள்)" என்று ஜிப்ரீல் கூறினார்கள்.

மேலும், சுருள் முடி கொண்ட, தலைவிரி கோலத்துடன் இருந்த, சிவந்த மேனியும் நீல நிறக் கண்களும் உடைய ஒரு மனிதரைக் கண்டார்கள். "ஜிப்ரீலே! இவர் யார்?" என்று நபியவர்கள் கேட்க, "இவர்தான் (ஸாலிஹ் நபியவர்களின்) ஒட்டகத்தை அறுத்தவன்" என்று ஜிப்ரீல் பதிலளித்தார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் மஸ்ஜிதுல் அக்ஸாவினுள் நுழைந்தபோது, நின்று தொழுதார்கள். பின்னர் திரும்பிப் பார்த்தபோது, அங்கு நபிமார்கள் அனைவரும் நபியவர்களுடன் சேர்ந்து தொழுதுகொண்டிருந்தனர். அவர்கள் தொழுது முடித்ததும், இரண்டு கோப்பைகள் கொண்டுவரப்பட்டன; ஒன்று வலது புறத்திலிருந்தும், மற்றொன்று இடது புறத்திலிருந்தும் (வைக்கப்பட்டன). ஒன்றில் பாலும், மற்றொன்றில் தேனும் இருந்தன. நபியவர்கள் பால் இருந்த கோப்பையை எடுத்து அதிலிருந்து அருந்தினார்கள். அப்போது கோப்பையை வைத்திருந்தவர், "நீங்கள் இயற்கை மரபை (ஃபித்ராவை) தேர்ந்தெடுத்துவிட்டீர்கள்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُمْتُ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي الصَّلاةِ عَنْ شِمَالِهِ فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் (ஒருமுறை இரவுத்) தொழுகையில் அவர்களுக்கு இடதுபுறமாக நின்றேன். அப்போது அவர்கள் (எனது தலையைப் பிடித்துத் திருப்பி) என்னைத் தங்களின் வலதுபுறத்தில் நிறுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ سُمَيْعٍ الزَّيَّاتِ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَ ذَلِكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்தும் (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸைப்) போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ فَمَنْ وَرَدَ أَفْلَحَ وَيُؤْتَى بِأَقْوَامٍ فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ فَيُقَالُ مَا زَالُوا بَعْدَكَ يَرْتَدُّونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "(மறுமையில்) ஹவ்ள் (எனும் நீர் தடாகத்தின்) அருகே நான் உங்களுக்கு முன்னோடியாக (உங்களை வரவேற்பதற்காகக்) காத்திருப்பேன். அங்கு (என்னிடம்) வந்தடைகின்றவர் வெற்றியடைவார். பின்னர், சில கூட்டத்தினர் கொண்டு வரப்படுவார்கள்; (ஆயினும்) அவர்கள் இடது புறமாக (நரகத்தை நோக்கி) இழுத்துச் செல்லப்படுவார்கள். அப்போது நான், 'என் இறைவா! (இவர்கள் என் சமுதாயத்தினர்/தோழர்கள்)' என்று கூறுவேன். அதற்கு, 'உங்களுக்குப் பிறகு அவர்கள் (மார்க்கத்திலிருந்து) தம் குதிங்கால்கள் வழியே பின்வாங்கிச் சென்றபடியே இருந்தார்கள்' என்று கூறப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَتَفَاءَلُ وَلا يَتَطَيَّرُ وَيُعْجِبُهُ الاسْمُ الْحَسَنُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (நன்மையானவற்றைக் கொண்டு) நற்சகுனம் காண்பார்கள் (அதாவது நன்னம்பிக்கை கொள்வார்கள்); துர்ச்சகுனம் பார்க்க மாட்டார்கள். மேலும், அழகிய பெயர் அவர்களுக்குப் பிடித்தமானதாக இருக்கும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُوَقِّرِ الْكَبِيرَ وَيَرْحَمِ الصَّغِيرَ وَيَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவர் (வயதில்) பெரியவர்களைக் கண்ணியப்படுத்தவில்லையோ, (வயதில்) சிறியவர்கள் மீது இரக்கம் காட்டவில்லையோ, மேலும் நன்மையை ஏவி, தீமையைத் தடுக்கவில்லையோ அவர் நம்மைச் சார்ந்தவர் (நம்முடைய வழியைப் பின்பற்றுபவர்) அல்ல."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِدَ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ خَمْسٌ كُلُّهُنَّ فَاسِقَةٌ يَقْتُلُهُنَّ الْمُحْرِمُ وَيُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْفَأْرَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْحَيَّةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْغُرَابُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஐந்து (உயிரினங்கள்) உள்ளன, அவை அனைத்தும் தீங்கிழைப்பவை (துஷ்டத்தனம் கொண்டவை). அவற்றை இஹ்ராம் அணிந்தவரும் கொல்லலாம்; (மேலும்) அவை ஹரம் (புனித எல்லை) பகுதியிலும் கொல்லப்படலாம். (அவை:) எலி, தேள், பாம்பு, வெறிநாய் (மற்றும் மனிதர்களைத் தாக்கும் கொடிய விலங்குகள்) மற்றும் காகம் ஆகியவையாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا سَنَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ شَيْئًا إِلا وَقَدْ عَلِمْتُهُ غَيْرَ ثَلاثٍ لَا أَدْرِي أَكَانَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ أَمْ لَا؟ وَلا أَدْرِي كَيْفَ كَانَ يَقْرَأُ (وَقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الكِبَرِ عُتِيًّا) أَوْ عُسُيًّا ؟ قَالَ حُصَيْنٌ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ قَالَ عَبْدُ اللهِ سَمِعْتُهَا كُلَّهَا أَنَا مِنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் (நடைமுறைப்படுத்திய) வழிமுறைகளில் (சுன்னாக்களில்) மூன்றைத் தவிர மற்ற அனைத்தையும் நான் அறிந்து வைத்துள்ளேன். (அவை:) லுஹர் மற்றும் அஸர் தொழுகைகளில் (இமாமாக இருக்கும்போது) அவர்கள் (சத்தமின்றி) ஓதுவார்களா இல்லையா என்பதை நான் அறியமாட்டேன். மேலும், (குர்ஆனின் 19:8 வது வசனத்தில் வரும்) 'வ கத் பலக்த்து மினல் கிபரி உதிய்யா' (நான் முதுமையின் எல்லையை அடைந்துவிட்டேன்) என்ற பகுதியை அவர்கள் எவ்வாறு ஓதுவார்கள்? 'உதிய்யா' (عُتِيًّا) என்றா அல்லது 'உஸிய்யா' (عُسِيًّا) என்றா என்பதையும் நான் அறியமாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹுஸைன் கூறுகிறார்: "மூன்றாவதை நான் மறந்துவிட்டேன்."

(இமாம் அஹ்மதின் மகன்) அப்துல்லாஹ் கூறுகிறார்: "நான் இவை அனைத்தையும் (இந்த ஹதீஸ் முழுவதையும்) உஸ்மான் பின் முஹம்மதிடமிருந்து செவியுற்றேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْهُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ إِيَاسٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَأَلَ أَهْلُ مَكَّةَ النَّبِيَّ ﷺ أَنْ يَجْعَلَ لَهُمُ الصَّفَا ذَهَبًا وَأَنْ يُنَحِّيَ الْجِبَالَ عَنْهُمْ فَيَزْرَعُوا فَقِيلَ لَهُ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَسْتَأْنِيَ بِهِمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ نُؤْتِيَهُمُ الَّذِي سَأَلُوا فَإِنْ كَفَرُوا أُهْلِكُوا كَمَا أَهْلَكْتُ مَنْ قَبْلَهُمْ قَالَ لَا بَلْ أَسْتَأْنِي بِهِمْ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ هَذِهِ الْآيَةَ {وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً} [الإسراء 59]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்காவாசிகள் (குறைஷிகள்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம், ஸஃபா மலையைத் தங்கமாக மாற்றித் தரும்படியும், தாங்கள் விவசாயம் செய்வதற்காக (மக்காவைச் சுற்றியுள்ள) மலைகளை தங்களை விட்டும் அகற்றித் தரும்படியும் கேட்டனர்.

அப்போது (அல்லாஹ்வின் தரப்பிலிருந்து ஜிப்ரீல் அலைஹிஸ்ஸலாம் அவர்கள் மூலம் நபியவர்களிடம்) கூறப்பட்டது: "நீர் விரும்பினால் அவர்களுக்கு (திருந்தி நேர்வழி பெற) அவகாசம் அளிக்கலாம்; அல்லது நீர் விரும்பினால் அவர்கள் கேட்டதை நாம் அவர்களுக்கு வழங்குவோம். ஆனால், (அத்தாட்சிகளைக் கண்ட) பிறகும் அவர்கள் நிராகரித்தால், அவர்களுக்கு முன் வாழ்ந்த (சமூதாயத்த)வர்களை நான் அழித்ததைப் போன்று இவர்களையும் (வேதனையினால்) அழித்துவிடுவேன்."

அதற்கு நபியவர்கள், "இல்லை, மாறாக நான் அவர்களுக்கு அவகாசமே அளிக்கிறேன் (அவர்கள் பின்னாளில் இஸ்லாத்தை ஏற்கக்கூடும்)" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் இந்த வசனத்தை அருளினான்:

"(அவர்கள் கோரும்) அத்தாட்சிகளை நாம் அனுப்புவதற்குத் தடையாக இருந்தது எதுவுமில்லை; முந்தையவர்கள் அவற்றை (கண்டும்) பொய்யாக்கினார்கள் என்பதைத் தவிர. (உதாரணமாக) ஸமூது கூட்டத்தினருக்கு நாம் ஒட்டகத்தைத் தெளிவான அத்தாட்சியாகக் கொடுத்தோம்; (ஆனால்) அவர்கள் அதற்கு அநீதி இழைத்தார்கள் (அதனால் அவர்கள் அழிக்கப்பட்டார்கள்)." [அல்குர்ஆன் 17:59].
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ كُرَيْبٍ عنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ اسْمُ جُوَيْرِيَةَ بَرَّةَ فَكَأَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَرِهَذَلِكَ فَسَمَّاهَا جُوَيْرِيَةَ كَرَاهَةَ أَنْ يُقَالَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ بَرَّةَ قَالَ وَخَرَجَ بَعْدَ مَا صَلَّى فَجَاءَهَا فَقَالَتْ مَا زِلْتُ بَعْدَكَ يَا رَسُولَ اللهِ دَائِبَةً قَالَ فَقَالَ لَهَا لَقَدْ قُلْتُ بَعْدَكِ كَلِمَاتٍ لَوْ وُزِنَّ لَرَجَحْنَ بِمَا قُلْتِ سُبْحَانَ اللهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ اللهُ سُبْحَانَ اللهِ رِضَاءَ نَفْسِهِ سُبْحَانَ اللهِ زِنَةَ عَرْشِهِ سُبْحَانَ اللهِ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஜுவைரியா (ரழி) அவர்களின் (இயற்பெயர்) 'பர்ரா' என்று இருந்தது. நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அதை விரும்பவில்லை. 'அவர் பர்ராவிடமிருந்து (புண்ணியத்திடமிருந்து) வெளியேறினார்' என்று சொல்லப்படுவதை (மொழி ரீதியாக) வெறுத்து, அவர்களுக்கு 'ஜுவைரியா' என்று பெயர் சூட்டினார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் (சுப்ஹுத்) தொழுத பிறகு (அவர்களை விட்டு) வெளியேறினார்கள். பின்னர் (முற்பகல் நேரத்தில்) அவர்களிடம் திரும்பி வந்தார்கள். அப்போது ஜுவைரியா (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் என்னை விட்டுச் சென்றது முதல் நான் தொடர்ந்து (இதே நிலையில் இறைநினைவில்) ஈடுபட்டிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நான் உன்னை விட்டுச் சென்ற பிறகு சில வார்த்தைகளைக் கூறினேன். நீ (இதுவரை) கூறியவற்றுடன் அவற்றை நிறுத்துப் பார்த்தால், (நான் கூறிய வார்த்தைகளே) எடையில் மிகைத்துவிடும். (அவை:)

'சுப்ஹானல்லாஹி அதத மா கலக்கல்லாஹ், சுப்ஹானல்லாஹி ரிழாஅ நப்ஸிஹி, சுப்ஹானல்லாஹி ஸினத அர்ஷிஹி, சுப்ஹானல்லாஹி மிதாத கலிமாதிஹி'

(பொருள்: அல்லாஹ்வின் படைப்புகளின் எண்ணிக்கையளவும், அவன் தன் திருவுள்ளத்தால் பொருந்திக் கொள்ளும் அளவும், அவனது அரியாசனத்தின் எடையளவும், அவனது வார்த்தைகளை எழுதுவதற்கான மையளவும் அல்லாஹ்வைத் துதிக்கிறேன்) என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ حَالَ دُونَهُ غَيَايَةٌ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَالشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ يَعْنِي أَنَّهُ نَاقِصٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(பிறையைக்) கண்டு நோன்பு வையுங்கள்; (மறு பிறையைக்) கண்டு நோன்பை விடுங்கள். மேகமூட்டம் (போன்றவை) அதனை (பிறையைத் தரிசிப்பதை) மறைத்துவிட்டால், (முப்பது நாட்களாகக்) கணக்கைப் பூர்த்தி செய்யுங்கள். மேலும், மாதம் என்பது இருபத்தொன்பது (நாட்களாகவும்) இருக்கும்." (அதாவது, மாதம் குறைவாகவும் - 29 நாட்களாகவும் - இருக்கும் என்பது இதன் பொருளாகும்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا؟ فَقَالَ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ عَنْهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَيْنُ اللهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தாயார் இறந்துவிட்டார்கள்; அவர்கள் மீது (விடுபட்ட) ஒரு மாத நோன்பு (கடமையாக) உள்ளது. அவர்கள் சார்பாக நான் அதை நிறைவேற்றலாமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "உன் தாயார் மீது ஏதேனும் (பொருளாதாரக்) கடன் இருந்திருந்தால், அதை நீ அவர்கள் சார்பாக நிறைவேற்றுவாயா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர் "ஆம்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அல்லாஹ்வின் கடனே நிறைவேற்றப்படுவதற்கு மிகவும் தகுதியானதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنِي وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَأَعْطَى الْحَجَّامَ أَجْرَهُ وَاسْتَعَطَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரத்தம் குத்தி எடுத்துக்கொண்டார்கள் (ஹிஜாமா சிகிச்சை செய்து கொண்டார்கள்). இரத்தம் குத்தி எடுத்தவருக்கு (மருத்துவருக்கு) அவரது கூலியை வழங்கினார்கள். மேலும், மூக்கின் வழியாகவும் மருந்து செலுத்திக் கொண்டார்கள் (ஸஊத் எனும் சிகிச்சையைப் பெற்றார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا وُهَيْبٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ سُئِلَ عَنِ الذَّبْحِ وَالرَّمْيِ وَالْحَلْقِ وَالتَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ فَقَالَ لَا حَرَجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (ஹஜ்ஜின் போது) பிராணியை அறுத்துப் பலியிடுதல், (ஜம்ராக்களில்) கல்லெறிதல், (தலைமுடியை) மழித்தல் ஆகியவற்றை (குறிப்பிட்ட வரிசைக்கு மாறாக) முற்படுத்தி அல்லது பிற்படுத்திச் செய்வது குறித்துக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "(அதில்) எந்தக் குற்றமும் இல்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أُتِيَ بِكَتِفٍ مَشْوِيَّةٍ فَأَكَلَ مِنْهَا نُتَفًا ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ مِنْ ذَلِكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (நெருப்பில்) சுடப்பட்ட (ஆட்டின்) முன்னங்கால் இறைச்சி கொண்டுவரப்பட்டது. அதிலிருந்து அவர்கள் சில துண்டுகளைப் பிய்த்துச் சாப்பிட்டார்கள். பின்னர் அதற்காக (நெருப்பில் சமைக்கப்பட்ட உணவை உண்டதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنِي مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ الصِّحَّةَ وَالْفَرَاغَ نِعْمَتَانِ مِنْ نِعَمِ اللهِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக ஆரோக்கியம் மற்றும் ஓய்வு ஆகிய இரண்டும் அல்லாஹ்வின் அருட்கொடைகளில் உள்ள இரு அருட்கொடைகளாகும். மனிதர்களில் அதிகமானோர் இவ்விரண்டின் விஷயத்திலும் (அவற்றைச் சரிவரப் பயன்படுத்தாமல்) ஏமாந்து விடுகிறார்கள் (நஷ்டமடைகிறார்கள்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ قَالَ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَكَلَ مِنْ كَتِفٍ أَوْ ذِرَاعٍ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆட்டின்) தோள்பட்டை அல்லது முன்னங்கால் (இறைச்சியைச்) சாப்பிட்டதை நான் பார்த்தேன். பிறகு அவர்கள் எழுந்து (சென்று) தொழுதார்கள்; (அதற்காகப் புதிதாக) அவர்கள் உளூச் செய்யவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يُعَلِّمُهُمْ هَذَا الدُّعَاءَ كَمَا يُعَلِّمُهُمِ السُّورَةَ مِنَ القُرْآنِ اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ
அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், திருக்குர்ஆனிலிருந்து ஓர் அத்தியாயத்தைக் கற்றுக் கொடுப்பதைப் போன்று (அதற்கு அளிக்கும் முக்கியத்துவத்தைப் போன்று), பின்வரும் துஆவையும் அவர்களுக்குக் கற்றுக் கொடுப்பவர்களாக இருந்தார்கள்:

"அல்லாஹும்ம இன்னீ அவூது பிக மின் அதாபி ஜஹன்னம, வஅவூது பிக மின் அதாபில் கப்ரி, வஅவூது பிக மின் ஷர்ரில் மஸீஹித் தஜ்ஜால், வஅவூது பிக மின் ஃபித்னதில் மஹ்யா வல்மமாத்."

(பொருள்: இறைவா! நிச்சயமாக நான் நரகத்தின் வேதனையிலிருந்து உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மண்ணறையின் (கப்ருடைய) வேதனையிலிருந்தும் உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மஸீஹுத் தஜ்ஜாலின் (பெருங்குழப்பத்தின்) தீமையிலிருந்தும் உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன். மேலும், வாழ்வு மற்றும் மரணத்தின் (போது ஏற்படும்) சோதனைகளிலிருந்தும் உன்னிடம் பாதுகாப்புக் கோருகிறேன்.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே இதுவும் (அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது). எனினும், இதில் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) "மஸீஹுத் தஜ்ஜாலின் சோதனையிலிருந்து (பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்)" என்று கூறியதாக இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ كَانَ يَدْعُو عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ أَنْتَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلا أَنْتَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் துன்பத்தின் (மற்றும் மனக்கவலையின்) போது (பின்வருமாறு) பிரார்த்தனை செய்பவர்களாக இருந்தார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் அளீமுல் ஹலீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு அன்த ரப்புல் அர்ஷில் அளீம், லா இலாஹ இல்லா அன்த ரப்பஸ் ஸமாவாதி வ ரப்பல் அர்ளி வ ரப்புல் அர்ஷில் கரீம்."

(பொருள்: மகத்தானவனும், சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனுமான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை. அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை; (இறைவா!) நீயே மகத்தான அர்ஷின் - சிம்மாசனத்தின் - அதிபதியாவாய். வானங்களின் அதிபதியும், பூமியின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமான உன்னைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الرِّيَاحِيِّعَنْ ابْنِ عَبِّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَهُ يَعْنِي مِثْلَ دُعَاءِ الْكَرْبِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப்) போன்றே அறிவிக்கிறார்கள்.

அதாவது, (மன)த்துன்பத்தின் போது ஓதப்படும் துஆவைப் (துஆவுல் கர்ப்) போன்றே (இந்த அறிவிப்பிலும் இடம்பெற்றுள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ زَائِدَةَ بْنِ أَبِي الرُّقَادِ عَنْ زِيَادٍ النُّمَيْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ إِذَا دَخَلَ رَجَبٌ قَالَ اللهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي رَجَبٍ وَشَعْبَانَ وَبَارِكْ لَنَا فِي رَمَضَانَ وَكَانَ يَقُولُ لَيْلَةُ الْجُمُعَةِ غَرَّاءُ وَيَوْمُهَا أَزْهَرُ
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ரஜப் (மாதம்) நுழைந்துவிட்டால் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! ரஜப் மற்றும் ஷஅபான் (மாதங்களில்) எங்களுக்குப் பரக்கத் (அருள் வளம்) நல்குவாயாக! மேலும் ரமழான் (மாதத்திலும்) எங்களுக்குப் பரக்கத் நல்குவாயாக!" என்று பிரார்த்திப்பார்கள்.

மேலும், "வெள்ளிக்கிழமை இரவு பிரகாசமானது; அதன் பகல் ஒளிமயமானது" என்றும் அவர்கள் கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الرِّيَاحِيِّحَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمُ يَعْنِي ابْنُ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ رَأَيْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلامُ رَجُلًا آدَمَ طُوَالًا جَعْدَ الرَّأْسِ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلامُ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ فِي الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبْطًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(நான் விண்ணுலகப் பயணம் -) இஸ்ரா அழைத்துச் செல்லப்பட்ட இரவில் மூஸா பின் இம்ரான் (அலை) அவர்களை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் 'ஷனூஆ' (எனும் பழங்குடி) குலத்தைச் சேர்ந்த ஆடவரைப் போன்று மாநிறமானவராகவும், உயரமானவராகவும், சுருள் முடியுடையவராகவும் இருந்தார்கள். மேலும், ஈஸா இப்னு மர்யம் (அலை) அவர்களையும் நான் பார்த்தேன். அவர்கள் நடுத்தர உடலமைப்பு கொண்டவராகவும், சிவப்பும் வெள்ளையும் கலந்த (வெளிர் சிவப்பு) நிறமுடையவராகவும், நேரான முடியுடையவராகவும் இருந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لِأَصْحَابِهِ اجْعَلُوهَا عُمْرَةً فَإِنِّي لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَأَمَرْتُكُمْ بِهَا وَلْيَحِلَّ مَنْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ وَكَانَ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ هَدْيٌقَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَخَلَّلَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களிடம், "(நீங்கள் அணிந்துள்ள இஹ்ராமை) உம்ராவாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், நான் பின்னர் (செயல்முறையில்) அறிந்துகொண்டதை முன்னரே அறிந்திருந்தால், (நானும் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன், மேலும்) அதையே (உம்ராவையே முதலில் செய்யுமாறு) உங்களுக்கு நான் கட்டளையிட்டிருப்பேன். எனவே, தம்முடன் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வராதவர் (உம்ராவை முடித்துவிட்டு) இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுக்கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் பலிப்பிராணி இருந்தது (அதனால் அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை).

மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கைவிரல்களை ஒன்றோடு ஒன்று கோர்த்தவாறு, "மறுமை நாள் வரை ஹஜ்ஜுக்குள் உம்ரா புகுந்துவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي سَفَرٍ فَعَرَّسَ مِنَ اللَّيْلِفَرَقَدَ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ إِلَّا بِالشَّمْسِ قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِلالًا فَأَذَّنَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَا تَسُرُّنِي الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا بِهَا يَعْنِي الرُّخْصَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பயணத்தில் இருந்தபோது, இரவின் கடைசிப் பகுதியில் (ஓய்வெடுப்பதற்காகத்) தங்கி உறங்கினார்கள். சூரியன் (உதிக்கும்) வரை அவர்கள் விழித்தெழவில்லை. பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பிலால் (ரலி) அவர்களுக்குக் கட்டளையிட, அவர் பாங்கு சொன்னார். (அதன்பிறகு) நபியவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த உலகமும் அதில் உள்ளவைகளும் எனக்குக் கிடைப்பதை விட, (தவறிய தொழுகையை நிறைவேற்றுவது தொடர்பாக வழங்கப்பட்டுள்ள) இந்தச் சலுகையே எனக்குப் பெரும் மகிழ்ச்சி அளிப்பதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ الْمَدِينَةِ يُرِيدُ مَكَّةَ فَصَامَ حَتَّى أَتَى عُسْفَانَ قَالَ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَوَضَعَهُ عَلَى يَدِهِ حَتَّى نَظَرَ النَّاسُ إِلَيْهِ ثُمَّ أَفْطَرَ قَالَ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்கா வெற்றியின்போது) மக்காவை நாடி மதீனாவிலிருந்து புறப்பட்டார்கள். 'உஸ்ஃபான்' எனும் இடத்தை அடையும் வரை அவர்கள் நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள். பின்னர், (தண்ணீர் உள்ள) பாத்திரம் ஒன்றைக் கொண்டுவரக் கேட்டு, மக்கள் அனைவரும் பார்க்கும்படி அதைத் தம் கையில் (உயர்த்திப்) பிடித்து, பிறகு நோன்பைத் திறந்தார்கள்.

(இதைக் குறிப்பிட்டுவிட்டு) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "(பயணத்தின்போது) விரும்பியவர் நோன்பு நோற்கலாம்; விரும்பியவர் நோன்பை விட்டுவிடலாம்" என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ فَذَكَرَهُ بِإِسْنَادِهِ أَوْ مَعْنَاهُ
ஹுஸைன் (ரஹ்) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள், ஷைபான் (ரஹ்) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள், (அவர்) மன்சூர் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து (அறிவித்தார்). பின்னர் அவர் (முன்னர் கூறப்பட்ட) அதே ஹதீஸை அதன் அறிவிப்பாளர் தொடருடனோ அல்லது (அதே போன்ற) கருத்திலோ அறிவித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ حَدَّثَنِي قَابُوسُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ أَقْبَلَ إِلَيْهِمْ مُسْرِعًا قَالَ حَتَّى أَفْزَعَنَا مِنْ سُرْعَتِهِ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَيْنَا قَالَ جِئْتُ مُسْرِعًا أُخْبِرُكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَأُنْسِيتُهَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَلَكِنِ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களை நோக்கி வேகமாக வந்தார்கள். (அறிவிப்பாளர்) கூறினார்: அவர்களின் வேகத்தால் நாங்கள் திடுக்கிடும் அளவுக்கு (அவர்கள் விரைவாக வந்தார்கள்). அவர்கள் எங்களிடம் வந்து சேர்ந்ததும், "லைலத்துல் கத்ர் (இரவைப்) பற்றி உங்களுக்கு அறிவிப்பதற்காக நான் வேகமாக வந்தேன். ஆனால், எனக்கும் உங்களுக்குமிடையே (நடந்த நிகழ்வினால்) அது எனக்கு மறக்கடிக்கப்பட்டுவிட்டது. இருப்பினும், ரமலானின் கடைசிப் பத்து (நாட்களில்) அதனை நீங்கள் தேடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَامٌ حَرَّمَهُ اللهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فَهُوَ حَرَامٌ حَرَّمَهُ اللهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَا أُحِلَّ لِأَحَدٍ فِيهِ الْقَتْلُ غَيْرِي وَلا يَحِلُّ لِأَحَدٍ بَعْدِي فِيهِ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ وَمَا أُحِلَّ لِي فِيهِ إِلا سَاعَةٌ مِنَ النَّهَارِ فَهُوَ حَرَامٌ حَرَّمَهُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ وَلا يُعْضَدُ شَوْكُهُ وَلا يُخْتَلَى خَلاهُ وَلا يُنَفَّرُ صَيْدُهُ وَلا تُلْتَقَطُ لُقَطَتُهُ إِلا لِمُعَرِّفٍ قَالَ فَقَالَ الْعَبَّاسُ وَكَانَ مِنْ أَهْلِ الْبَلَدِ قَدْ عَلِمَ الَّذِي لَا بُدَّ لَهُمْ مِنْهُ إِلا الْإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللهِ فَإِنَّهُ لَا بُدَّ لَهُمْ مِنْهُ فَإِنَّهُ لِلقُبُورِ وَالْبُيُوتِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلا الْإِذْخِرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மக்கா வெற்றியின் நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக இந்த நகரம் (மக்கா) புனிதமானதாகும். வானங்கள் மற்றும் பூமியை அல்லாஹ் படைத்த நாளிலேயே இதனைப் புனிதமாக்கிவிட்டான். எனவே, இது மறுமை நாள் வரை அல்லாஹ் வழங்கிய புனிதத்தன்மையுடன் புனிதமானதாகவே இருக்கும். எனக்கு முன்னால் எவருக்கும் இதில் (போர் புரியவோ) கொலை செய்யவோ அனுமதியளிக்கப்படவில்லை. எனக்குப் பிறகும் உலக முடிவு நாள் ஏற்படும் வரை வேறு எவருக்கும் இது அனுமதிக்கப்படாது. எனக்கும் கூட பகலின் ஒரு சிறு பொழுதில் மட்டுமே (மக்காவை வெற்றி கொள்வதற்காகப் போர் புரிய) அனுமதிக்கப்பட்டது. எனவே, உலக முடிவு நாள் ஏற்படும் வரை அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) வழங்கிய புனிதத்தன்மையுடன் இது புனிதமானதாகும். இதன் முட்செடிகள் வெட்டப்படக் கூடாது; இதன் பச்சைப் புற்கள் பிடுங்கப்படக் கூடாது; இங்குள்ள வேட்டைப் பிராணிகள் விரட்டப்படக் கூடாது; கீழே கண்டெடுக்கப்பட்ட பொருளை, அதனை (உரியவரிடம் சேர்ப்பதற்காகத் தொடர்ந்து) அறிவிப்புச் செய்பவரைத் தவிர வேறு எவரும் எடுக்கக் கூடாது."

அப்போது, அந்த நகர வாசிகளில் ஒருவரும், மக்களுக்குத் தவிர்க்க முடியாத தேவையை அறிந்தவருமான (அல்லாஹ்வின் தூதரின் சிறிய தந்தை) அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! 'இத்கிர்' (எனும் வாசனைப்) புல்லைத் தவிரவா? ஏனெனில், அது மக்களுக்கு மிகவும் அவசியமானதாகும்; அது அவர்களது (வீடுகளின் கூரைகளுக்கும்) கப்ருகளுக்கும் (சவக்குழிகளுக்கும்) வீடுகளுக்கும் (உபயோகப்படுத்தப்) தேவைப்படுகிறது" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "'இத்கிர்' புல்லைத் தவிர (அதைப் பறித்துக் கொள்ளலாம்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ قَالَ حَدَّثَنِي وَاقِدٌ أَبُو عَبْدِ اللهِ الْخَيَّاطُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُهْدِيَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ سَمْنٌ وَأَقِطٌ وَضَبٌّ فَأَكَلَ السَّمْنَ وَالْأَقِطَ ثُمَّ قَالَ لِلضَّبِّ إِنَّ هَذَا الشَّيْءَ مَا أَكَلْتُهُ قَطُّ فَمَنْ شَاءَ أَنْ يَأْكُلَهُ فَلْيَأْكُلْهُ قَالَ فَأُكِل عَلَى خِوَانِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நெய், பாலாடைக்கட்டி (அகித்) மற்றும் உடும்பு (தப்) ஆகியவை அன்பளிப்பாக வழங்கப்பட்டன. அவர்கள் நெய்யையும் பாலாடைக்கட்டியையும் உண்டார்கள். பின்னர் உடும்பைக் குறித்து, "நிச்சயமாக இந்த பொருளை (உடும்பை) நான் ஒருபோதும் உண்டதில்லை. எனவே, இதைச் சாப்பிட விரும்புபவர் (தாராளமாகச்) சாப்பிடலாம்" என்று கூறினார்கள். (அறிவிப்பாளர்) கூறுகிறார்: (அவ்வாறு அனுமதி வழங்கியதும்) நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் உணவு விரிப்பிலேயே (மற்றவர்களால்) அது உண்ணப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ حَسَّانَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ مُحْرِمٌ فِي رَأْسِهِ مِنْ صُدَاعٍ كَانَ بِهِ أَوْ شَيْءٍ كَانَ بِهِ بِمَاءٍ يُقَالُ لَهُ لَحْيُ جَمَلٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில், தமக்கு ஏற்பட்டிருந்த தலைவலியின் காரணமாக -அல்லது (அவர்களுக்கு ஏற்பட்டிருந்த) வேறு ஏதோ ஒரு தொந்தரவின் காரணமாக- 'லஹ்யு ஜமல்' என்று அழைக்கப்படும் நீர்நிலைக்கு அருகே வைத்துத் தமது தலையில் இரத்தம் குத்தி (ஹிஜாமா செய்து) எடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُودَى الْمُكَاتَبُ بِقَدْرِ مَا أَدَّى دِيَةَ الْحُرِّ وَبِقَدْرِ مَا رَقَّ دِيَةَ الْعَبْدِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"விடுதலை ஒப்பந்தம் செய்துள்ள அடிமைக்கு (முக்காத்தப்), அவர் (விடுதலைக்காகத் தன் எஜமானிடம்) செலுத்தியுள்ள (தொகையின்) அளவிற்கு ஏற்பச் சுதந்திரமான மனிதருக்கான இழப்பீட்டுத் தொகையும் (திய்யத்), அவரிடம் எஞ்சியுள்ள அடிமைத்தன்மைக்கு (அதாவது அவர் செலுத்த வேண்டிய நிலுவைத் தொகைக்கு) ஏற்ப ஓர் அடிமைக்கான இழப்பீட்டுத் தொகையும் (கணக்கிடப்பட்டு) வழங்கப்படும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا اجْتَمَعَ الْقَوْمُ لِغَسْلِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَيْسَ فِي الْبَيْتِ إِلا أَهْلُهُ عَمُّهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَالْفَضْلُ بْنُ الْعَبَّاسِ وَقُثَمُ بْنُ الْعَبَّاسِ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَصَالِحٌ مَوْلاهُ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا لِغَسْلِهِ نَادَى مِنْ وَرَاءِ الْبَابِ أَوْسُ بْنُ خَوْلِيِّ الْأَنْصَارِيُّ ثُمَّ أَحَدُ بَنِي عَوْفِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَكَانَ بَدْرِيًّا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَهُ يَا عَلِيُّ نَشَدْتُكَ اللهَ وَحَظَّنَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ ادْخُلْ فَدَخَلَ فَحَضَرَ غَسْلَ رَسُولِ اللهِﷺ وَلَمْ يَلِ مِنْ غَسْلِهِ شَيْئًا قَالَ فَأَسْنَدَهُ إِلَى صَدْرِهِ وَعَلَيْهِ قَمِيصُهُ وَكَانَ الْعَبَّاسُ وَالْفَضْلُ وَقُثَمُ يُقَلِّبُونَهُ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَكَانَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَصَالِحٌ مَوْلاهُمَا يَصُبَّانِ الْمَاءَ وَجَعَلَ عَلِيٌّ يَغْسِلُهُ وَلَمْ يُرَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وسلم شَيْءٌ مِمَّا يُرَاهُ مِنَ المَيِّتِ وَهُوَ يَقُولُ بِأَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا حَتَّى إِذَا فَرَغُوا مِنْ غَسْلِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَكَانَ يُغَسَّلُ بِالْمَاءِ وَالسِّدْرِ جَفَّفُوهُ ثُمَّ صُنِعَ بِهِ مَا يُصْنَعُ بِالْمَيِّتِ ثُمَّ أُدْرِجَ فِي ثَلاثَةِ أَثْوَابٍ ثَوْبَيْنِ أَبْيَضَيْنِ وَبُرْدِ حِبَرَةٍ ثُمَّ دَعَا الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ فَقَالَ لِيَذْهَبْ أَحَدُكُمَا إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَكَانَ أَبُو عُبَيْدَةَ يَضْرَحُ لِأَهْلِ مَكَّةَ وَلْيَذْهَبِ الْآخَرُ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ بْنِ سَهْلٍ الْأَنْصَارِيِّ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَلْحَدُ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ قَالَ ثُمَّ قَالَ الْعَبَّاسُ لَهُمَا حِينَ سَرَّحَهُمَا اللهُمَّ خِرْ لِرَسُولِكَ قَالَ فَذَهَبَا فَلَمْ يَجِدْ صَاحِبُ أَبِي عُبَيْدَةَ أَبَا عُبَيْدَةَ وَوَجَدَ صَاحِبُ أَبِي طَلْحَةَ أَبَا طَلْحَةَ فَجَاءَ بِهِ فَلَحَدَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உடலைக் குளிப்பாட்டுவதற்காக மக்கள் ஒன்றுதிரண்ட போது, வீட்டில் அவர்களின் குடும்பத்தாரைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை. அவர்களின் சிறிய தந்தை அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப், அலி பின் அபீதாலிப், ஃபழ்ல் பின் அல்-அப்பாஸ், குஸம் பின் அல்-அப்பாஸ், உஸாமா பின் ஸைத் பின் ஹாரிஸா மற்றும் அவர்களின் அடிமையான சாலிஹ் ஆகியோர் மட்டுமே இருந்தனர்.

அவரைக் குளிப்பாட்ட அவர்கள் கூடியிருந்தபோது, கதவுக்கு வெளியிலிருந்து கஸ்ரஜ் கோத்திரத்தின் பனூ அவ்ஃப் கிளையைச் சேர்ந்தவரும் (பத்ருப் போரில் கலந்துகொண்டவருமான) அவ்ஸ் பின் கவ்லீ அல்-அன்ஸாரி (ரலி) அவர்கள் அலி பின் அபீதாலிப் (ரலி) அவர்களை அழைத்தார்கள்.

அவர்கள், "அலியே! நான் உங்களிடம் அல்லாஹ்வின் பெயராலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் எமக்குள்ள உரிமையின் பெயராலும் கேட்கிறேன் (என்னை உள்ளே அனுமதியுங்கள்)" என்றார்கள். அதற்கு அலி (ரலி) அவர்கள், "உள்ளே வாருங்கள்" என்று கூற, அவர் உள்ளே வந்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைக் குளிப்பாட்டும் நிகழ்வில் கலந்துகொண்டார். ஆனால் குளிப்பாட்டும் பணியில் அவர் நேரடியாக எதிலும் ஈடுபடவில்லை.

அலி (ரலி) அவர்கள் (நபியவர்களின் சட்டை அணியப்பட்ட நிலையிலேயே) அவர்களைத் தம் நெஞ்சோடு சாய்த்து வைத்துக் கொண்டார்கள். அலி (ரலி) அவர்களுடன் இணைந்து அப்பாஸ், ஃபழ்ல், குஸம் ஆகியோரும் நபியவர்களின் உடலைத் திருப்பிவிட்டனர். உஸாமா பின் ஸைத் மற்றும் அவர்களின் அடிமையான சாலிஹ் ஆகிய இருவரும் தண்ணீரை ஊற்றினார்கள்.

அலி (ரலி) அவர்கள் குளிப்பாட்டத் தொடங்கினார்கள். (பொதுவாக) இறந்துபோன ஒருவரிடம் காணப்படும் எந்தவொரு (மாற்றமும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் காணப்படவில்லை. அப்போது அலி (ரலி), "என் தாயும் தந்தையும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! உயிருடன் இருக்கும்போதும் இறந்த பின்பும் தாங்கள் எவ்வளவு தூய்மையானவர்களாக (நறுமணமிக்கவர்களாக) இருக்கிறீர்கள்!" என்று கூறியவாறு இருந்தார்கள்.

அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைத் தண்ணீராலும் இலந்தை (ஸித்ர்) இலைகளாலும் குளிப்பாட்டி முடித்ததும், அவ்வுடலைத் துடைத்து உலர்த்தினார்கள். பின்னர் இறந்துபோன ஒருவருக்குச் செய்யப்படும் (வாசனைத் திரவியங்கள் பூசுதல் போன்ற) மற்ற காரியங்கள் அவர்களுக்குச் செய்யப்பட்டன. பிறகு, இரண்டு வெள்ளை நிறத் துணிகள் மற்றும் 'புர்த் ஹிபரா' எனப்படும் (யமன் நாட்டு கோடுகள் போட்ட) துணி என மூன்று ஆடைகளில் அவர்கள் கஃபன் செய்யப்பட்டார்கள்.

பிறகு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் இரண்டு நபர்களை அழைத்து, "உங்களில் ஒருவர் அபூ உபைதா பின் அல்-ஜர்ராஹ் அவர்களிடம் செல்லட்டும். அபூ உபைதா மக்காவாசிகளின் வழக்கப்படி (நேரான குழி - ழரீஹ்) தோண்டுபவராக இருந்தார். மற்றொருவர் அபூ தல்ஹா பின் சஹ்ல் அல்-அன்ஸாரி அவர்களிடம் செல்லட்டும். அபூ தல்ஹா மதீனாவாசிகளின் வழக்கப்படி (பக்கவாட்டுப் பள்ளம் கொண்ட குழி - லஹ்த்) தோண்டுபவராக இருந்தார்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்விருவரையும் வழியனுப்பிய போது அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! உனது தூதருக்குச் சிறந்ததைத் தேர்ந்தெடுப்பாயாக!" என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

அவ்விருவரும் சென்றனர். அபூ உபைதாவைத் தேடிச் சென்றவர் அவரைக் காணவில்லை. அபூ தல்ஹாவைத் தேடிச் சென்றவர் அவரைக் கண்டுபிடித்து அழைத்து வந்தார். எனவே, அவர் (அபூ தல்ஹா) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பக்கவாட்டுப் பள்ளம் கொண்ட (லஹ்த்) குழி தோண்டினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّعَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجَبًا لِاخْتِلافِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي إِهْلالِ رَسُولِ اللهِ ﷺ حِينَ أَوْجَبَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ حَجَّةً وَاحِدَةً فَمِنْ هُنَالِكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظُوا عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالًا فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ فَلَمَّا عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلَّاهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلَّاهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அபுல் அப்பாஸே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இஹ்ராம் அணிந்து) தல்பியா முழங்கிய தருணம் குறித்து நபியவர்களின் தோழர்களிடையே நிலவும் கருத்து வேறுபாடு எனக்கு ஆச்சரியமளிக்கிறது!" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அது குறித்து மக்களிலேயே மிக நன்கறிந்தவன் நானே! நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரேயொரு ஹஜ்ஜையே (ஹஜ்ஜதுல் வதா) நிறைவேற்றினார்கள். அதனாலேயே (அதை வெவ்வேறு நிலைகளில் பார்த்த) மக்கள் இது குறித்துக் கருத்து வேறுபாடு கொண்டனர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்காகப் புறப்பட்டுச் சென்று, துல்-ஹுலைஃபாவில் உள்ள தமது பள்ளிவாசலில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுது முடித்ததும், தாங்கள் அமர்ந்திருந்த இடத்திலேயே (ஹஜ்ஜுக்காக) தல்பியா முழங்கினார்கள். அப்போது சில மக்கள் அதனைச் செவியுற்று, அவரிடமிருந்து (அதை) மனனம் செய்து கொண்டனர்.

பிறகு நபியவர்கள் (தமது வாகனத்தில்) ஏறினார்கள். அவர்களுடைய ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு நேராக நின்றபோது, (மீண்டும்) தல்பியா முழங்கினார்கள். அப்போது (அங்கு வந்த) வேறு சில மக்கள் அதைக் கவனித்தனர். ஏனெனில், மக்கள் (அங்கு) கூட்டங்களாக வந்து கொண்டே இருந்தனர். ஒட்டகம் நபியவர்களைச் சுமந்து நின்றபோது அவர்கள் தல்பியா முழங்குவதை அம்மக்கள் கேட்டதால், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து நின்றபோதுதான் தல்பியா முழங்கினார்கள்' என்று கூறினர்.

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தைத்) தொடர்ந்தார்கள். 'பய்தா' எனும் மேடான பகுதியை அடைந்தபோது (மீண்டும்) தல்பியா முழங்கினார்கள். அப்போது (அங்கு இருந்த) சில மக்கள் அதைக் கவனித்தனர். எனவே அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பய்தாவின் மேடான பகுதியை அடைந்தபோதுதான் தல்பியா முழங்கினார்கள்' என்று கூறினர்.

அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நபியவர்கள் தாம் தொழுத இடத்திலேயே தல்பியா முழங்கினார்கள்; அவர்களுடைய ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து நேராக நின்றபோதும் தல்பியா முழங்கினார்கள்; மேலும் பய்தாவின் மேடான பகுதியை அடைந்தபோதும் தல்பியா முழங்கினார்கள்."

(இதனை அறிவிக்கும் ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்:)
"எனவே, அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் கருத்தைப் பின்பற்றுபவர், தமது இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுகையை முடித்ததும், தான் தொழுத இடத்திலேயே தல்பியா முழங்குவார் (இஹ்ராம் கட்டுவார்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدِ بْنِ جَبْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَهْدَى رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِائَةَ بَدَنَةٍ نَحَرَ مِنْهَا ثَلاثِينَ بَدَنَةً بِيَدِهِ ثُمَّ أَمَرَ عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا بَقِيَ مِنْهَا وَقَالَ اقْسِمْ لُحُومَهَا وَجِلالَهَا وَجُلُودَهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلا تُعْطِيَنَّ جَزَّارًا مِنْهَا شَيْئًا وَخُذْ لَنَا مِنْ كُلِّ بَعِيرٍ حُذْيَةً مِنْ لَحْمٍ ثُمَّ اجْعَلْهَا فِي قِدْرٍ وَاحِدَةٍ حَتَّى نَأْكُلَ مِنْ لَحْمِهَا وَنَحْسُوَ مِنْ مَرَقِهَا فَفَعَلَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது நூறு ஒட்டகங்களைப் (பலிப்பிராணிகளாக) அர்ப்பணித்தார்கள். அவற்றில் முப்பது ஒட்டகங்களைத் தமது கரத்தாலேயே அறுத்தார்கள். பிறகு அலி (ரழி) அவர்களுக்கு உத்தரவிட, அவர்கள் எஞ்சியவற்றை அறுத்தார்கள்.

மேலும் (அலி அவர்களிடம்), "அவற்றின் இறைச்சிகள், அவற்றின் மீது போர்த்தப்பட்டிருந்த துணிகள் (மற்றும் சேணங்கள்) மற்றும் அவற்றின் தோல்கள் ஆகியவற்றை மக்களிடையே பங்கிடுவீராக. கசாப்புக்காரருக்கு (அவரது கூலியாக) அதிலிருந்து எதையும் கொடுத்துவிட வேண்டாம். ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு சிறு துண்டு இறைச்சியை நமக்காக எடுத்து, அவற்றை ஒரே பானையில் (போட்டுச்) சமைப்பீராக! நாம் அதன் இறைச்சியை உண்போம்; அதன் சாற்றை அருந்துவோம்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே (அலி ரழி அவர்கள்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ لَهُ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ أَرَأَيْتَ قَوْلَكَ مَا حَجَّ رَجُلٌ لَمْ يَسُقْ الْهَدْيَ مَعَهُ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ إِلا حَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمَا طَافَ بِهَا حَاجٌّ قَدْ سَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ إِلا اجْتَمَعَتْ لَهُ عُمْرَةٌ وَحَجَّةٌ وَالنَّاسُ لَا يَقُولُونَ هَذَا فَقَالَ وَيْحَكَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ خَرَجَ وَمَنْ مَعَهُ مِنْأَصْحَابِهِ لَا يَذْكُرُونَ إِلا الْحَجَّ فَأَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْهَدْيُ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ وَيُحِلَّ بِعُمْرَةٍ فَجَعَلَ الرَّجُلُ مِنْهُمْ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّمَا هُوَ الْحَجُّ فَيَقُولُ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهُ لَيْسَ بِالْحَجِّ وَلَكِنَّهَا عُمْرَةٌ
குரைப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அபுல் அப்பாஸே! 'பலிப்பிராணியை (ஹத்ய்) தன்னுடன் கொண்டு வராமல் ஹஜ்ஜுக்குச் செல்லும் ஒருவர், கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தால், அவர் அதை உம்ராவாக ஆக்கி (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டவராவார். அதேசமயம், பலிப்பிராணியைத் தன்னுடன் கொண்டு வந்த ஒரு ஹாஜி தவாஃப் செய்தால், அவருக்கு உம்ராவும் ஹஜ்ஜும் ஒன்றிணைந்து விடுகின்றன (ஹஜ்ஜுல் கிரான்)' என்று நீங்கள் கூறுகிறீர்கள். ஆனால் மக்கள் இவ்வாறு கூறவில்லையே, இதைப் பற்றி நீங்கள் என்ன சொல்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்:
"உனக்கு இரக்கம் உண்டாகட்டும்! நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களும், அவர்களுடன் இருந்த தோழர்களும் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெதையும் குறிப்பிடாமல் (ஹஜ்ஜுக்கு மட்டுமே இஹ்ராம் அணிந்து) புறப்பட்டனர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள், பலிப்பிராணியைத் தம்மோடு கொண்டு வராதவர்கள் கஅபாவைத் தவாஃப் செய்துவிட்டு (ஸயீயும் முடித்து), அதனை உம்ராவாக ஆக்கி (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டுக்கொள்ளுமாறு கட்டளையிட்டார்கள். உடனே அவர்களில் சிலர், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது ஹஜ்ஜாயிற்றே! (நாங்கள் ஹஜ்ஜுக்குத்தானே இஹ்ராம் கட்டினோம்)' என்று கூறத் தொடங்கினர். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள், 'இது (தற்போது) ஹஜ் அல்ல; மாறாக இது உம்ரா ஆகும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا أَعْمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَائِشَةَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ إِلا قَطْعًا لِأَمْرِ أَهْلِ الشِّرْكِ فَإِنَّهُمْ كَانُوا يَقُولُونَ إِذَا بَرَأَ الدَّبَرْ وَعَفَا الْأَثَرْ وَدَخَلَ صَفَرْ فَقَدْ حَلَّتِ الْعُمْرَةُ لِمَنِ اعْتَمَرْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

இணைவைப்பவர்களின் (அறியாமைக் காலத் தவறான) நடைமுறையைத் தகர்ப்பதற்காகவே தவிர வேறெதற்காகவும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஹஸ்பா' இரவில் (மினாவிலிருந்து திரும்பும் வழியில் தங்கும் இரவு) ஆயிஷா (ரலி) அவர்களை உம்ரா செய்ய வைக்கவில்லை. ஏனெனில், "(ஹஜ்ஜுக்குப் பின்) ஓட்டகங்களின் முதுகுப் புண்கள் ஆறி, (பயணிகளின்) காலடிச் சுவடுகள் அழிந்து, ஸஃபர் மாதம் பிறந்துவிட்டால் (தான்) உம்ரா செய்பவருக்கு உம்ரா ஆகுமானதாகிவிடும்" என்று அந்த இணைவைப்பவர்கள் (தவறாகக்) கூறி வந்தனர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدِ بْنِ جَبْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَدْ كَانَ أَهْدَى جَمَلَ أَبِي جَهْلٍ الَّذِي كَانَ اسْتَلَبَ يَوْمَ بَدْرٍ فِي رَأْسِهِ بُرَةٌ مِنْ فِضَّةٍ عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي هَدْيِهِ وَقَالَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ لِيَغِيظَ بِذَلِكَ الْمُشْرِكِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் ஹுதைபியா ஆண்டில், பத்ருப் போரின்போது (வெற்றிப் பொருளாகக்) கைப்பற்றப்பட்ட (மக்காவின் தலைவனாக இருந்த) அபூ ஜஹ்லின் ஒட்டகத்தை, தமது (மக்காவிற்கு அனுப்பி வைக்கப்படும்) ஹத்யு (பலிப் பிராணிகளோடு) சேர்த்து அனுப்பி வைத்தார்கள். அதன் தலையில் (மூக்கில்) ஒரு வெள்ளி வளையம் இருந்தது. "இதன் மூலம் இணைவைப்பாளர்களுக்கு (இஸ்லாத்தின் மேன்மையை உணர்த்தி) ஆத்திரத்தை ஏற்படுத்துவதற்காகவே (அவ்வாறு செய்தார்கள்)" என்று மற்றோர் அறிவிப்பில் இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى بَنِي حَارِثَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَامَ الْفَتْحِ فِي رَمَضَانَ فَصَامَ رَمَضَانَ وَصَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْكَدِيدِ دَعَا بِمَاءٍ فِي قَعْبٍ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ يُعْلِمُهُمْ أَنَّهُ قَدْ أَفْطَرَ فَأَفْطَرَ الْمُسْلِمُونَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

மக்கா வெற்றியின்போது (ஹிஜ்ரி 8-ஆம் ஆண்டு) ரமலான் மாதத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிலிருந்து) புறப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்கள் ரமலான் நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள்; அவர்களுடன் முஸ்லிம்களும் நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள். அவர்கள் 'கதீத்' (எனும் மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடைப்பட்ட) இடத்தை அடைந்தபோது, ஒரு குவளையில் தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொன்னார்கள். அப்போது அவர்கள் தமது வாகனத்தின் மீது அமர்ந்திருந்தார்கள். தாம் நோன்பை விட்டுவிட்டதை (பயணத்தில் நோன்பைத் துறக்க சலுகை உண்டு என்பதை) மக்களுக்குத் தெரிவிப்பதற்காக, மக்கள் பார்த்துக் கொண்டிருக்கும்போதே அந்தத் தண்ணீரைக் குடித்தார்கள். இதையடுத்து (அவர்களைப் பின்பற்றி) முஸ்லிம்களும் நோன்பை விட்டுவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ كَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَسْدِلُونَ أَشْعَارَهُمْ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ يَفْرُقُونَ رُءُوسَهُمْ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُعْجِبُهُ مُوَافَقَةُ أَهْلِ الْكِتَابِ فِي بَعْضِ مَا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ فَسَدَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ نَاصِيَتَهُثُمَّ فَرَقَ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

வேதக்காரர்கள் (யூதர்களும் கிறித்தவர்களும்) தங்களுடைய தலைமுடிகளை (வகிடு எடுக்காமல் முன்நெற்றியில்) தொங்கவிட்டு வந்தார்கள். இணைவைப்பவர்களோ தங்களின் தலைமுடிகளில் வகிடு எடுத்து வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தமக்கு (அல்லாஹ்விடமிருந்து நேரடி) இறைக்கட்டளை எதுவும் பிறப்பிக்கப்படாத (மார்க்கம் சாராத சில) விஷயங்களில் வேதக்காரர்களோடு ஒத்துப் போவதையே விரும்பி வந்தார்கள். எனவே, (ஆரம்பத்தில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது முன்நெற்றி முடியை (வகிடு எடுக்காமல்) தொங்கவிட்டார்கள். பின்னர் (அதற்கு மாற்றமாகச் செய்யுமாறு ஏவப்பட்ட பிறகு அல்லது மதீனாவில் நிலைமை மாறிய பிறகு) வகிடு எடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْأَيِّمُ أَوْلَى بِأَمْرِهَا وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'(முன்னர் திருமணமான) கைம்பெண் (அல்லது விவாகரத்தானவள்), தனது விஷயத்தில் (திருமண முடிவெடுப்பதில்) தனது பொறுப்பாளரை (வலிய்யை) விட அதிக உரிமையுடையவள் ஆவாள். (தந்தை இல்லாத) அனாதைப் பெண்ணிடம் (அவளது திருமணம் குறித்து) ஆலோசனை கேட்கப்பட வேண்டும். அவளது மௌனமே அவளது சம்மதமாகும்.'
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ وَكَانَ إِسْلامُهَا قَبْلَ إِسْلامِهِ بِسِتِّ سِنِينَ عَلَى النِّكَاحِ الْأَوَّلِ وَلَمْ يُحْدِثْ شَهَادَةً وَلا صَدَاقًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது மகள் ஜைனப் (ரலி) அவர்களை (அவர்களது கணவர்) அபுல் ஆஸ் பின் அர்ரபீஉ அவர்களிடம் (அவர் இஸ்லாத்தை ஏற்ற பிறகு) மீண்டும் ஒப்படைத்தார்கள். அவர் (அபுல் ஆஸ்) இஸ்லாத்தை ஏற்பதற்கு ஆறு ஆண்டுகளுக்கு முன்பே ஜைனப் (ரலி) இஸ்லாத்தை ஏற்றிருந்தார்கள். (எனினும்) முதல் திருமண (ஒப்பந்தத்தின்) அடிப்படையிலேயே அவர்களைச் சேர்த்து வைத்தார்கள். அதற்காகப் புதிய சாட்சிகளையோ, புதிய மஹரையோ (மணக்கொடையையோ) அவர்கள் ஏற்படுத்தவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ وَحَدَّثَ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ عُبَيْدَ اللهِ بْنَ عَبْدِ اللهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ مَرَّ بِشَاةٍ مَيْتَةٍ فَقَالَ هَلااسْتَمْتَعْتُمْ بِإِهَابِهَا؟ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهَا مَيْتَةٌ فَقَالَ إِنَّمَا حَرُمَ أَكْلُهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செத்துக்கிடந்த ஓர் ஆட்டைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்கள், "இதன் தோலை (பதனிட்டு) நீங்கள் பயன்படுத்தியிருக்கக் கூடாதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (அங்கிருந்தவர்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அது செத்ததாயிற்றே!" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "அதை (அதன் இறைச்சியை) உண்பது மட்டுமே ஹராமாக்கப்பட்டுள்ளது (தடைசெய்யப்பட்டுள்ளது)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلامِ وَبَعَثَ كِتَابَهُ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ فَدَفَعَهُ عَظِيمُ بُصْرَى إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلْيَاءَ عَلَى الزَّرَابِيِّ تُبْسَطُ لَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي مِنْ قَوْمِهِ مَنْ أَسْأَلُهُ عَنْ رَسُولِ اللهِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ أَنَّهُ كَانَ بِالشَّامِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تُجَّارًا وَذَلِكَ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَأَتَانِي رَسُولُ قَيْصَرَ فَانْطَلَقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلْيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ عَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ؟ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَتُكَ مِنْهُ؟ قَالَ قُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي قَالَ فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ مِنِّي ثُمَّ أَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَاللهِ لَوْلَا الِاسْتِحْيَاءُ يَوْمَئِذٍ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي وَلَكِنِّي اسْتَحَيْتُ أَنْ يَأْثِرُوا عَنِّي الْكَذِبُ فَصَدَقْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ؟ قَالَ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ فِي الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ؟ قَالَ فَقُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ؟ قَالَ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ؟ قَالَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ؟ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ؟ قَالَ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ وَنَحْنُ نَخَافُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌأُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ غَيْرُهَا لَا أَخَافُ أَنْ يُؤْثَرَ عَنِّي قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ؟ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَيْفَ كَانَتْ حَرْبُكُمْ وَحَرْبُهُ؟ قَالَ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا سِجَالًا نُدَالُ عَلَيْهِ الْمَرَّةَ وَيُدَالُ عَلَيْنَا الْأُخْرَى قَالَ فَبِمَ يَأْمُرُكُمْ؟ قَالَ قُلْتُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللهَ وَحْدَهُ وَلا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ لَهُ ذَلِكَ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَطُّ قَبْلَهُ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ؟ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمِ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِوَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ؟ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ يُخَالِطُ بَشَاشَةَ الْقُلُوبِ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ؟ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ يَكُونُ دُوَلًا يُدَالُ عَلَيْكُمِ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَيَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ؟ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللهَ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ لَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصِّدْقِ وَالصَّلاةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَهَذِهِ صِفَةُ نَبِيٍّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَإِنْ يَكُنْ مَا قُلْتَ فِيهِ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَاللهِ لَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَأَمَرَ بِهِ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلامٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدَاعِيَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْتَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ يَعْنِي الْأَكَرَةَ وَ {يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} [آل عمران 64] قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأَمَرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَصْتُ لَهُمْ قُلْتُ لَهُمْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَاللهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا أَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللهُ قَلْبِي الْإِسْلامَ وَأَنَا كَارِهٌ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைப்பு விடுத்து ரோம் பேரரசர் கைஸருக்கு (ஹெராக்ளியஸுக்கு) ஒரு கடிதம் எழுதினார்கள். அந்தக் கடிதத்தை திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரழி) அவர்களிடம் கொடுத்து, (அதை) புஸ்ரா நகரத்து ஆளுநரிடம் கொடுக்குமாறும், அவர் அதை கைஸரிடம் சமர்ப்பிக்க வேண்டும் என்றும் கட்டளையிட்டார்கள். அதன்படியே புஸ்ரா நகர ஆளுநர் அதனை கைஸரிடம் சமர்ப்பித்தார்.

கைஸருக்கு அல்லாஹ் (வல்லமையும் மாண்பும் மிக்கவன்) பாரசீகப் படைகளின் மீது வெற்றியை அளித்தபோது, அவர் (அதற்கு நன்றிக்காக) ஹிம்ஸிலிருந்து ஈலியா (ஜெருசலேம்) வரை தமக்காக விரிக்கப்பட்ட கம்பளங்களின் மீது நடந்து சென்றார்.

அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதம் கைஸருக்குக் கிடைத்ததும், அதைப் படித்த அவர், "இந்தத் தூதரைப் பற்றிக் கேட்பதற்காக அவரது சமுதாயத்தைச் சேர்ந்த யாரேனும் (இங்கே) இருந்தால் என்னிடம் தேடிக் கொண்டு வாருங்கள்" என்று கூறினார்.

(இதன் தொடர்ச்சியாக) அபூசுஃப்யான் பின் ஹர்ப் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: நான் குறைஷிகளைச் சேர்ந்த சிலருடன் ஷாம் (சிரியா) தேசத்திற்கு வியாபாரத்திற்காகச் சென்றிருந்தேன். அது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் குறைஷி நிராகரிப்பாளர்களுக்கும் இடையே (ஹுதைபிய்யா) அமைதி ஒப்பந்தம் ஏற்பட்டிருந்த காலமாகும். அப்போது கைஸரின் தூதர் என்னிடம் வந்தார். என்னையும் என் தோழர்களையும் அவர் அழைத்துச் சென்றார். நாங்கள் ஈலியாவை (ஜெருசலேமை) அடைந்தோம். நாங்கள் கைஸரின் அவைக்குள் நுழைக்கப்பட்டோம். அங்கே அவர் தலையில் கிரீடத்துடன் தன் அரசவையில் வீற்றிருந்தார். அவரைச் சுற்றி ரோமப் பெருமக்கள் இருந்தார்கள்.

அவர் தனது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தன்னை நபி என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு இவர்களில் மிகவும் நெருங்கிய உறவினர் யார் என்று இவர்களிடம் கேள்" என்றார். அதற்கு நான், "நானே அவருக்கு மிகவும் நெருங்கிய உறவினர்" என்றேன். "அவருக்கு நீ என்ன உறவு?" என்று அவர் கேட்டார். "அவர் என் சிறிய தந்தையின் மகன் (பங்காளி)" என்றேன். (அன்றைய தினம் பயணக்குழுவில் என்னைத் தவிர அப்து மனாஃபின் சந்ததியினர் வேறு யாரும் இருக்கவில்லை).

அப்போது கைஸர், "இவரை என் அருகில் கொண்டு வாருங்கள். இவருடைய தோழர்களை இவருக்குப் பின்னால், இவருடைய தோள்களுக்கு அருகில் நிறுத்துங்கள்" என்றார். பின்னர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தன்னை நபி என்று வாதிடும் அந்த மனிதரைப் பற்றி நான் இவரிடம் (அபூசுஃப்யானிடம்) சில கேள்விகள் கேட்பேன். இவர் பொய் சொன்னால், இவர் சொல்வது பொய் என்று உடனே நீங்கள் கூறிவிட வேண்டும் என இவரது தோழர்களிடம் சொல்" என்றார்.

அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் பொய் சொன்னதை என் தோழர்கள் (ஊருக்குச் சென்று) சொல்லி விடுவார்களோ என்ற வெட்கம் மட்டும் எனக்கு அன்றைய தினம் இல்லாவிட்டால், அவர் என்னிடம் கேட்டபோது நான் (நபியவர்களைப் பற்றி) பொய்களைச் சொல்லியிருப்பேன். ஆனால், அவர்கள் என் பொய்யை (பிறரிடம்) சொல்லி விடுவார்கள் என்று வெட்கப்பட்டதால், நான் அவரைப் பற்றி உண்மையையே கூறினேன்.

பின்னர் கைஸர் தனது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்: "உங்கள் மத்தியில் அவரது வம்சம் எப்படிப்பட்டது என்று இவரிடம் கேள்."
நான் கூறினேன்: "அவர் எங்களில் உயர்ந்த வம்சத்தைச் சேர்ந்தவர்."
கைஸர்: "இதற்கு முன் உங்களில் யாராவது இந்தக் கொள்கையை (நபித்துவத்தை) சொல்லியிருக்கிறார்களா?"
நான்: "இல்லை."
கைஸர்: "அவர் இந்தக் கொள்கையைச் சொல்வதற்கு முன், அவர் பொய் சொல்வதாக நீங்கள் எப்போதாவது அவர் மீது குற்றம் சாட்டியிருக்கிறீர்களா?"
நான்: "இல்லை."
கைஸர்: "அவருடைய முன்னோர்களில் யாராவது அரசனாக இருந்திருக்கிறார்களா?"
நான்: "இல்லை."
கைஸர்: "மக்களில் கண்ணியமிக்கவர்கள் (பிரபுக்கள்) அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா அல்லது பலவீனமானவர்களா?"
நான்: "பலவீனமானவர்கள்தான்."
கைஸர்: "அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?"
நான்: "அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள்."
கைஸர்: "அவரது மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதை வெறுத்து யாராவது அந்த மார்க்கத்தை விட்டு வெளியேறியிருக்கிறார்களா?"
நான்: "இல்லை."
கைஸர்: "அவர் வாக்குமீறி மோசடி செய்துள்ளாரா?"
நான்: "இல்லை. ஆனால் இப்போது நாங்கள் அவருடன் ஒரு (அமைதி) ஒப்பந்தத்தில் இருக்கிறோம். இதில் அவர் என்ன செய்யப் போகிறார் என்று எங்களுக்குத் தெரியாது (நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்)."
(அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: இந்தப் பேச்சின் ஊடே அவரைக் குறைத்து மதிப்பிடுவதற்காக இந்த வார்த்தையைத் தவிர வேறு எந்த வார்த்தையையும் நுழைக்க எனக்கு வாய்ப்பு கிடைக்கவில்லை; இதற்காக நான் பொய் சொன்னதாகக் கருதப்பட மாட்டேன் என்றே இதைச் சொன்னேன்).
கைஸர்: "நீங்கள் அவருடன் போர் செய்திருக்கிறீர்களா அல்லது அவர் உங்களுடன் போர் செய்திருக்கிறாரா?"
நான்: "ஆம்."
கைஸர்: "உங்களுக்கும் அவருக்கும் இடையிலான போர் எப்படி இருந்தது?"
நான்: "எங்களுக்கிடையிலான போர் ஏற்றத்தாழ்வானது (கிணற்று வாளி போன்றது). ஒருமுறை அவர் எங்களை வெல்வார், மறுமுறை நாங்கள் அவரை வெல்வோம்."
கைஸர்: "அவர் உங்களுக்கு எதைத்தான் கட்டளையிடுகிறார்?"
நான்: "அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்க வேண்டும்; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; எங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கிக் கொண்டிருந்தவற்றை விட்டுவிட வேண்டும் என்று அவர் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார். மேலும் தொழுகை, உண்மை பேசுதல், கற்பொழுக்கம், ஒப்பந்தங்களை நிறைவேற்றுதல், அமானிதங்களை (நம்பிக்கைப் பொறுப்புகளை) ஒப்படைத்தல் ஆகியவற்றை எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்."

நான் இதைச் சொன்னதும் அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்:
"இவருடைய வம்சத்தைப் பற்றி நான் உன்னிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் உயர்ந்த வம்சத்தைச் சேர்ந்தவர் என்று நீ கூறினாய். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் தங்களது சமுதாயத்தின் உயர்ந்த வம்சத்திலேயே அனுப்பப்படுவார்கள்.
உங்களில் யாராவது இதற்கு முன் இந்தக் கொள்கையைச் சொல்லியிருக்கிறார்களா என்று கேட்டேன். நீ இல்லை என்றாய். உங்களில் எவரேனும் இதற்கு முன் இதைச் சொல்லியிருந்தால், தனக்கு முன் சொல்லப்பட்ட ஒரு கொள்கையைப் பின்பற்றும் ஒரு மனிதர் இவர் என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
அவர் இந்த வார்த்தையைச் சொல்வதற்கு முன் அவர் பொய் சொல்வதாக நீங்கள் அவர் மீது குற்றம் சாட்டியதுண்டா என்று கேட்டேன். நீ இல்லை என்றாய். மனிதர்களிடம் பொய் சொல்லாத ஒருவர், (வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க) அல்லாஹ்வின் மீது பொய் சொல்ல மாட்டார் என்பதை நான் அறிவேன்.
அவருடைய முன்னோர்களில் யாராவது அரசனாக இருந்திருக்கிறார்களா என்று கேட்டேன். நீ இல்லை என்றாய். அவருடைய முன்னோர்களில் யாராவது அரசனாக இருந்திருந்தால், தனது முன்னோர்களின் ஆட்சியைத் தேடும் ஒரு மனிதர் இவர் என்று நான் எண்ணியிருப்பேன்.
மக்களில் உயர்ந்தவர்கள் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா அல்லது பலவீனமானவர்களா என்று கேட்டேன். பலவீனமானவர்கள்தான் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள் என்று நீ கூறினாய். அவர்கள்தான் (எப்போதும்) இறைத்தூதர்களைப் பின்பற்றுபவர்களாக இருப்பார்கள்.
அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா என்று கேட்டேன். அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள் என்று நீ கூறினாய். ஈமான் (நம்பிக்கை) முழுமையடையும் வரை அவ்வாறுதான் இருக்கும்.
அவரது மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதை வெறுத்து யாராவது அதை விட்டு வெளியேறியிருக்கிறார்களா என்று கேட்டேன். நீ இல்லை என்றாய். ஈமானின் மகிழ்ச்சி உள்ளங்களில் கலந்துவிட்டால், அதை யாரும் வெறுக்க மாட்டார்கள்; ஈமானும் இப்படித்தான் இருக்கும்.
அவர் மோசடி செய்துள்ளாரா என்று கேட்டேன். நீ இல்லை என்றாய். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறுதான் மோசடி செய்ய மாட்டார்கள்.
நீங்களும் அவரும் போரிட்டதுண்டா என்று கேட்டேன். அவர் போரிட்டதாகவும், உங்கள் போர் ஏற்றத்தாழ்வானது என்றும், அவர் உங்களை வெல்வார், நீங்கள் அவரை வெல்வீர்கள் என்றும் கூறினாய். இறைத்தூதர்கள் இப்படித்தான் சோதிக்கப்படுவார்கள்; ஆனால் இறுதி வெற்றி அவர்களுக்கே உரியதாக இருக்கும்.
அவர் உங்களுக்கு எதைக் கட்டளையிடுகிறார் என்று கேட்டேன். (வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க) அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்க வேண்டும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்றும், உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கியவற்றை விட்டுவிடும்படியும், உண்மை பேசுதல், தொழுகை, கற்பொழுக்கம், ஒப்பந்தங்களை நிறைவேற்றுதல், அமானிதங்களை ஒப்படைத்தல் ஆகியவற்றைக் கட்டளையிடுவதாக நீ கூறினாய்.

இவை அனைத்தும் ஒரு நபியின் பண்புகளாகும். அவர் (இறுதித்தூதர்) தோன்றுவார் என்பது எனக்கு முன்பே தெரியும். ஆனால், அவர் உங்களில் (அரபிகளில்) இருந்து வருவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. நீ சொன்னவை அனைத்தும் உண்மையாக இருந்தால், எனது இந்த இரண்டு பாதங்களுக்குக் கீழிருக்கும் இடங்களை அவர் விரைவில் ஆட்சி செய்வார். நான் அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நம்பினால், சிரமங்களைச் சகித்துக்கொண்டாவது அவரைச் சந்திக்கச் செல்வேன். நான் அவருக்கு அருகில் இருந்திருந்தால், அவருடைய பாதங்களை நானே கழுவியிருப்பேன்."

அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தை வரவழைத்தார். அவரது கட்டளைப்படி அது வாசிக்கப்பட்டது. அதில் இருந்ததாவது:

"அளவற்ற அருளாளனும், நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமான முஹம்மத் என்பவரிடமிருந்து, ரோமர்களின் தலைவரான ஹெராக்ளியஸுக்கு. நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்!
அடுத்து, இஸ்லாத்தின் அழைப்பைக் கொண்டு நான் உங்களை அழைக்கிறேன். நீங்கள் இஸ்லாத்தை ஏற்றுக்கொள்வீராக, நீங்கள் ஈடேற்றம் பெறுவீர். நீங்கள் இஸ்லாத்தை ஏற்றால், அல்லாஹ் உங்களுக்கு உமது கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீங்கள் புறக்கணித்தால், 'அரீஸிய்யீன்' (உமது குடிமக்கள் / விவசாயிகளின்) பாவமும் உங்களையே சாரும்.
மேலும்,
'வேதமுடையோரே! நமக்கும் உங்களுக்குமிடையே உள்ள பொதுவான ஒரு கொள்கையின் பக்கம் வாருங்கள். அதாவது, அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் நாம் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; அல்லாஹ்வை விட்டுவிட்டு நம்மில் யாரும் யாரையும் கடவுள்களாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது. இதை அவர்கள் புறக்கணித்தால்: நாங்கள் (அல்லாஹ்வுக்கு முற்றிலும் கட்டுப்பட்ட) முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீங்கள் சாட்சியாக இருங்கள் என்று கூறிவிடுங்கள்' (ஆல் இம்ரான் 3:64)."

அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: அவர் தனது பேச்சை முடித்து, கடிதமும் வாசிக்கப்பட்டதும், அவரைச் சுற்றியிருந்த ரோமப் பெருமக்களின் குரல்கள் உயர்ந்தன; அவர்களின் கூச்சல் அதிகமானது. அவர்கள் என்ன பேசினார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. பின்னர் அவர் கட்டளையிட்டதன் பேரில் நாங்கள் வெளியேற்றப்பட்டோம்.

அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: நான் என் தோழர்களுடன் வெளியே வந்து அவர்களுடன் தனித்திருந்தபோது, அவர்களிடம், "இப்னு அபீ கஃப்ஷாவின் (முஹம்மதின்) விவகாரம் மிகப் பெரியதாகி விட்டது. இதோ, பனூ அஸ்ஃபர்களின் (ரோமர்களின்) அரசன் கூட அவருக்குப் பயப்படுகிறானே!" என்று சொன்னேன்.

அபூசுஃப்யான் கூறுகிறார்: அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவருடைய மார்க்கம் நிச்சயமாக மேலோங்கும் என்ற உறுதியுடன் நான் (அன்று முதல்) மிகவும் சிறுமையடைந்தவனாகவே இருந்து வந்தேன்; இறுதியில் நான் விரும்பவில்லையென்றாலும் அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழையச் செய்தான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَتَبَ فَذَكَرَهُ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கடிதம்) எழுதினார்கள் என்று (உபைதுல்லாஹ்விடம்) குறிப்பிட்டுவிட்டு, அதனை(க் குறித்த முழு விவரத்தையும்) அவர் கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَاه عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ فَذَكَرَهُ
இதனை அப்துர்ரஸ்ஸாக் (ரஹ்) அவர்கள், மஃமர் (ரஹ்) அவர்கள் வழியாக (முந்தைய ஹதீஸில் உள்ளவாறே) அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ عُبَيْدُ اللهِ سَأَلْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ عَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللهِ ﷺ الَّتِي ذَكَرَ؟ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذَكَرَ لِي أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ أُرِيتُ أَنَّهُ وُضِعَ فِي يَدَيَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَفَظِعْتُهُمَا فَكَرِهْتُهُمَا فَأُذِنَ لِي فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا فَأَوَّلْتُهُ كَذَّابَيْنِ يَخْرُجَانِ قَالَ عُبَيْدُ اللهِ أَحَدُهُمَا الْعَنْسِيُّ الَّذِي قَتَلَهُ فَيْرُوزُ بِالْيَمَنِ وَالْآخَرُ مُسَيْلِمَةُ
உபைதுல்லாஹ் கூறுகிறார்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குறிப்பிட்ட தமது கனவு குறித்து இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் நான் கேட்டேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பின்வருமாறு கூறியதாக எனக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டது:

"நான் உறங்கிக் கொண்டிருந்தபோது, எனது இரு கைகளிலும் இரண்டு தங்கக் காப்புகள் வைக்கப்படுவதாகக் (கனவில்) காட்டப்பட்டேன். அவற்றைக் கண்டு நான் கலக்கமடைந்து (அதிர்ச்சியுற்று), அவற்றை வெறுத்தேன். பின்னர் (அவற்றின் மீது ஊதுமாறு) எனக்கு அனுமதியளிக்கப்பட்டது; நான் அவற்றின் மீது ஊதியதும் அவையிரண்டும் பறந்துவிட்டன. (எனக்குப் பின்னால்) வெளிப்படவிருக்கும் இரண்டு பொய்யர்கள் என அதற்கு நான் விளக்கம் அளித்தேன்."

(மேலும்) உபைதுல்லாஹ் கூறுகிறார்: "அவ்விருவரில் ஒருவன் யெமன் தேசத்தில் ஃபைரூஸ் என்பவரால் கொல்லப்பட்ட (அஸ்வத்) அல்-அன்ஸி ஆவான்; மற்றொருவன் (யமாமாவைச் சேர்ந்த) முஸைலிமா ஆவான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ صَالِحٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَقَالَ النَّاسُ يَا أَبَا حَسَنٍ كَيْفَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ؟ فَقَالَ أَصْبَحَ بِحَمْدِ اللهِ بَارِئًا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخَذَ بِيَدِهِ عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ أَلا تَرَى أَنْتَ؟ وَاللهِ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سَيُتَوَفَّى فِي وَجَعِهِ هَذَا إِنِّي أَعْرِفُ وُجُوهَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عِنْدَ الْمَوْتِ فَاذْهَبْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَلْنَسْأَلْهُ فِيمَنْ هَذَا الْأَمْرُ؟ فَإِنْكَانَ فِينَا عَلِمْنَا ذَلِكَ وَإِنْ كَانَ فِي غَيْرِنَا كَلَّمْنَاهُ فَأَوْصَى بِنَا فَقَالَ عَلِيٌّ وَاللهِ لَئِنْ سَأَلْنَاهَا رَسُولَ اللهِ ﷺ فَمَنَعَنَاهَا لَا يُعْطِينَاهَا النَّاسُ أَبَدًا فَوَاللهِ لَا أَسْأَلُهُ أَبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எந்த நோயினால் மரணமடைந்தார்களோ, அந்த நோயின் போது அலி பின் அபீதாலிப் (ரலி) அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களின் அருகிலிருந்து) வெளியே வந்தார்கள். அப்போது மக்கள், "அபுல் ஹஸனே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இன்று காலை எவ்வாறு இருக்கிறார்கள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அலி (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் புகழுடன் (அவன் அருளால்), இன்று காலை அவர்கள் நலம் பெற்றுள்ளார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) கூறுகிறார்கள்:) அப்போது அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப் (ரலி) அவர்கள், அலி (ரலி) அவர்களின் கையைப் பிடித்துக்கொண்டு (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்: "நீ (நிலைமையை) பார்க்கவில்லையா? அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது இந்த நோயிலேயே மரணமடைந்து விடுவார்கள். மரணத் தறுவாயில் அப்துல் முத்தலிபின் சந்ததியினரின் முகங்களை நான் (அடையாளம்) அறிவேன். எனவே, நாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று, இந்த (ஆட்சித் தலைமை) விவகாரம் யாரிடம் இருக்கும் என்று கேட்போம். அது நமக்குரியதாக இருந்தால், அதை நாம் அறிந்துகொள்வோம். அது மற்றவர்களுக்குரியதாக இருந்தால், (நம்மைக் குறித்து) அவர்களிடம் அவர் பேசுவார், அப்போது அவர் நமக்காக (மக்களிடம்) வஸிய்யத் (உபதேசம்/பரிந்துரை) செய்வார்."

அதற்கு அலி (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நாம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அதைக் கேட்டு, அவர்கள் அதை நமக்கு (தருவதை) மறுத்துவிட்டால், அவருக்குப் பின் மக்கள் ஒருபோதும் அதை நமக்குத் தரமாட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! நான் ஒருபோதும் அவர்களிடம் அதைக் கேட்க மாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أَقْرَأَنِي جِبْرِيلُ عَلَى حَرْفٍ فَرَاجَعْتُهُ فَلَمْ أَزَلْ أَسْتَزِيدُهُ وَيَزِيدُنِي حَتَّى انْتَهَى إِلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ
மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரலி) மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அப்தில் காரீ (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள், "ஹிஷாம் பின் ஹகீம் பின் ஹிஸாம் அவர்கள் (குர்ஆனை) ஓதுவதை நான் செவியுற்றேன்..." என்று கூறி அந்த (நீண்ட) ஹதீஸைக் குறிப்பிட்டார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் எனக்கு ஒரு முறையில் (வழக்கில் குர்ஆனை) ஓதிக்காட்டினார்கள். நான் அவரிடம் (மேலும் பல முறைகளைத் தருமாறு) மீண்டும் மீண்டும் கோரினேன். நான் அவரிடம் (அதை) அதிகப்படுத்துமாறு தொடர்ந்து கேட்டுக்கொண்டே இருந்தேன்; அவரும் எனக்கு (முறைகளை) அதிகப்படுத்திக் கொண்டே வந்து, இறுதியில் அது ஏழு முறைகளாக (அஹ்ருஃப்களாக) நிறைவடைந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلْتُ وَقَدْ نَاهَزْتُ الْحُلُمَ أَسِيرُ عَلَى أَتَانٍ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ قَائِمٌ يُصَلِّي لِلنَّاسِ بِمِنًي حَتَّى صِرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ نَزَلْتُ عَنْهَا فَرَتَعَتْ فَصَفَفْتُ مَعَ النَّاسِ وَرَاءَ رَسُولِ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் பருவ வயதை நெருங்கியிருந்த (சிறுவனாக இருந்த) காலத்தில், ஒரு பெண் கழுதையின் மீது சவாரி செய்தவாறு வந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மினாவில் (ஹஜ்ஜின் போது) மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்திக் கொண்டிருந்தார்கள். நான் (தொழுது கொண்டிருந்தவர்களின்) முதல் வரிசையின் ஒரு பகுதிக்கு முன்னால் (கழுதையில் அமர்ந்தவாறே) கடந்து சென்றேன். பின்னர் கழுதையிலிருந்து கீழே இறங்கினேன்; அது (அங்கேயே) மேய்வதற்காகச் சென்றுவிட்டது. பிறகு, நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் மக்களுடன் தொழுகை வரிசையில் இணைந்து கொண்டேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ عَلْقَمَةَ أَخُو بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ بَيْتَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ ﷺ لِغَدِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ وَكَانَتْ مَيْمُونَةُ قَدْ أَوْصَتْ لَهُ بِهِ فَكَانَ إِذَا صَلَّى الْجُمُعَةَ بُسِطَ لَهُ فِيهِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِ فَجَلَسَ فِيهِ لِلنَّاسِ قَالَ فَسَأَلَهُ رَجُلٌ وَأَنَا أَسْمَعُ عَنِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتِ النَّارُ مِنَ الطَّعَامِ قَالَ فَرَفَعَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَدَهُ إِلَى عَيْنَيْهِ وَقَدْ كُفَّ بَصَرُهُ فَقَالَ بَصُرَ عَيْنَايَ هَاتَانِ رَأَيْتُرَسُولَ اللهِ ﷺ تَوَضَّأَ لِصَلاةِ الظُّهْرِ فِي بَعْضِ حُجَرِهِ ثُمَّ دَعَا بِلالٌ إِلَى الصَّلاةِ فَنَهَضَ خَارِجًا فَلَمَّا وَقَفَ عَلَى بَابِ الْحُجْرَةِ لَقِيَتْهُ هَدِيَّةٌ مِنْ خُبْزٍ وَلَحْمٍ بَعَثَ بِهَا إِلَيْهِ بَعْضُ أَصْحَابِهِ قَالَ فَرَجَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَنْ مَعَهُ وَوُضِعَتْ لَهُمْ فِي الْحُجْرَةِ قَالَ فَأَكَلَ وَأَكَلُوا مَعَهُ قَالَ ثُمَّ نَهَضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِمَنْ مَعَهُ إِلَى الصَّلاةِ وَمَا مَسَّ وَلا أَحَدٌ مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ مَاءً قَالَ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّمَا عَقَلَ مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللهِ ﷺ آخِرَهُ
முஹம்மது பின் அம்ர் பின் அதாஉ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் வெள்ளிக்கிழமைக்கு மறுநாள் (சனிக்கிழமை), நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் மைமூனா (ரலி) அவர்களின் இல்லத்தில் இருந்த இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றேன். மைமூனா (ரலி) அவர்கள் அந்த வீட்டை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு (மரணசாசனமாக) வழங்கி இருந்தார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் ஜுமுஆத் தொழுகையை முடித்ததும், (அடுத்த நாள்) அந்த வீட்டில் அவருக்காக ஒரு விரிப்பு விரிக்கப்படும். அங்கு வந்து அவர்கள் மக்களுக்காக (மார்க்க விளக்கங்களை அளிப்பதற்காக) அமருவார்கள்.

அப்போது ஒருவர், "நெருப்பில் சமைக்கப்பட்ட உணவைச் சாப்பிடுவதால் உளூச் செய்ய வேண்டுமா?" என்று அவர்களிடம் கேட்டார். அதை நான் செவியுற்றேன்.

(முதுமையின் காரணமாகக் கண்பார்வை இழந்திருந்த) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், தம் கண்களை நோக்கி கையை உயர்த்தி, "என் இந்த இரு கண்களும் கண்டன; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது அறை ஒன்றில் ளுஹர் தொழுகைக்காக உளூச் செய்தார்கள். பின்னர் பிலால் (ரலி) அவர்கள் தொழுகைக்காக அழைப்பு விடுத்தார்கள். நபியவர்கள் (பள்ளிவாசலுக்குப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் அறையின் வாயிலில் நின்றபோது, அவர்களின் தோழர்களில் ஒருவர் அன்பளிப்பாக அனுப்பி வைத்த ரொட்டியும் இறைச்சியும் அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டது.

உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்முடன் இருந்தவர்களுடன் (அறைக்குள்) திரும்பி வந்தார்கள். அந்த உணவு அவர்களுக்கு அறையில் பரிமாறப்பட்டது. நபியவர்களும் அவர்களுடன் இருந்தவர்களும் அதை உண்டனர். பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம்முடன் இருந்தவர்களுடன் தொழுகைக்காக எழுந்தார்கள். நபியவர்களோ அல்லது அவர்களுடன் இருந்தவர்களில் எவருமோ (மீண்டும் உளூச் செய்வதற்காகத்) தண்ணீரைத் தொடவில்லை. பின்பு நபியவர்கள் அவர்களுக்குத் தொழுவித்தார்கள்" (என்று பதிலளித்தார்கள்).

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (வாழ்க்கையின்) இறுதி நடைமுறையையே (சட்டமாகப்) புரிந்து வைத்திருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكْيرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ حَدَّثَنِي خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ طَافَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى بَعِيرِهِ فَكُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ وَكَبَّرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தின் மீது (அமர்ந்தவாறு கஅபாவைத்) தவாஃப் செய்தார்கள். அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத் அமைந்துள்ள) மூலைக்கு வந்தபோதெல்லாம் அதை நோக்கிச் சைகை செய்துவிட்டு, தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர் என்று) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا خَتِينٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணித்த (வஃபாத்தான) போது, நான் விருத்தசேதனம் செய்யப்பட்டவனாக (பருவ வயதை நெருங்கிய சிறுவனாக) இருந்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَتْ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَوَافِدًا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَدِمَ عَلَيْهِ وَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللهِ ﷺ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا أَشْعَرَ ذَا غَدِيرَتَيْنِ فَأَقْبَلَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَيُّكُمُ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ مُحَمَّدٌ؟ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ قَالَ لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ قَالَ أَنْشُدُكَ اللهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا؟ فَقَالَ اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْمُرَنَا أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا يَعْبُدُونَ مَعَهُ؟ قَالَ اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللهَ إِلَهَكَ وَإِلَهَ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهَ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ؟ قَالَ اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً الزَّكَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْحَجَّ وَشَرَائِعَ الْإِسْلامِ كُلَّهَا يُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا يُنَاشِدُهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرَائِضَ وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ ثُمَّ لَا أَزِيدُ وَلا أَنْقُصُ قَالَ ثُمَّ انْصَرَفَ رَاجِعًا إِلَى بَعِيرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حِينَ وَلَّى إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ بِهِ أَنْ قَالَ بِئْسَتِ اللاتُ وَالْعُزَّى قَالُوا مَهْ يَا ضِمَامُ اتَّقِ الْبَرَصَ وَالْجُذَامَ اتَّقِ الْجُنُونَ قَالَ وَيْلَكُمْ إِنَّهُمَا وَاللهِ لَا يَضُرَّانِ وَلا يَنْفَعَانِ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ قَالَ فَوَاللهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ وَلا امْرَأَةٌ إِلا مُسْلِمًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ ஸஅத் பின் பக்ர் குலத்தினர், ழிமாம் பின் ஸஃலபா (ரலி) அவர்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ஒரு பிரதிநிதியாக அனுப்பி வைத்தனர். அவர் (மதீனாவுக்கு) வந்து, பள்ளிவாசலின் வாசலில் தனது ஒட்டகத்தை மண்டியிடச் செய்து அதைக் கட்டி வைத்தார். பின்னர் அவர் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தோழர்களிடையே அமர்ந்திருந்தார்கள். ழிமாம் (ரலி) திடகாத்திரமானவராகவும், (உடல் முழுவதும்) அடர்த்தியான முடி கொண்டவராகவும், இரண்டு சடைகளை உடையவராகவும் இருந்தார். அவர் (அங்கு அமர்ந்திருந்த) தோழர்களிடையே இருந்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து நின்று, "உங்களில் அப்துல் முத்தலிபின் மகன் (பேரன்) யார்?" என்று கேட்டார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நான் தான் அப்துல் முத்தலிபின் மகன் (பேரன்)" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர், "(நீங்கள் தான்) முஹம்மதா?" என்று கேட்க, நபியவர்கள் "ஆம்" என்றார்கள்.

அப்போது அவர், "அப்துல் முத்தலிபின் மகனே! நான் உங்களிடம் (சில கேள்விகளைக்) கேட்பேன். என் கேள்விகள் சற்றே கடுமையாக இருக்கும். எனவே உங்கள் மனதிற்குள் என் மீது (வருத்தமோ) கோபமோ கொள்ள வேண்டாம்" என்றார். நபியவர்கள், "நான் என் மனதிற்குள் (அவ்வாறு எதையும்) கொள்ள மாட்டேன். உங்களுக்குத் தோன்றியதைக் கேளுங்கள்" என்றார்கள்.

அவர் கூறினார்: "உங்களுடைய இறைவனும், உங்களுக்கு முன் இருந்தவர்களின் இறைவனும், உங்களுக்குப் பின் வரப்போகிறவர்களின் இறைவனுமான அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அல்லாஹ் தான் உங்களை எங்களிடம் தூதராக அனுப்பி வைத்தானா?" நபியவர்கள், "இறைவா! ஆம் (அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! ஆம்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர் கூறினார்: "உங்களுடைய இறைவனும், உங்களுக்கு முன் இருந்தவர்களின் இறைவனும், உங்களுக்குப் பின் வரப்போகிறவர்களின் இறைவனுமான அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். அவனுக்கு எதையும் இணையாக்காமல் அவனை மட்டுமே நாங்கள் வணங்க வேண்டும் என்றும், அவனுடன் சேர்த்து எங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கிக்கொண்டிருந்த இந்த இணைதெய்வங்களை (சிலைகளை) நாங்கள் கைவிட வேண்டும் என்றும் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுமாறு அல்லாஹ் தான் உங்களுக்குக் கட்டளையிட்டானா?" நபியவர்கள், "இறைவா! ஆம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர் கூறினார்: "உங்களுடைய இறைவனும், உங்களுக்கு முன் இருந்தவர்களின் இறைவனும், உங்களுக்குப் பின் வரப்போகிறவர்களின் இறைவனுமான அந்த அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்கிறேன். இந்த ஐவேளைத் தொழுகைகளை நாங்கள் தொழ வேண்டும் என்று அல்லாஹ் தான் உங்களுக்குக் கட்டளையிட்டானா?" நபியவர்கள், "இறைவா! ஆம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் அவர், இஸ்லாத்தின் கடமைகளான ஸகாத், நோன்பு, ஹஜ் மற்றும் இஸ்லாமிய மார்க்கச் சட்டங்கள் ஒவ்வொன்றையும் வரிசையாகக் கூறி, முந்தைய கடமைகளைப் பற்றிக் கேட்ட அதே முறையில் ஒவ்வொரு கடமையின்போதும் அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையிட்டுக் கேட்டார். அனைத்தையும் கேட்டு முடித்ததும் அவர் கூறினார்: "அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன். மேலும், நிச்சயமாக முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன். இந்தக் கடமைகளை நான் (சரியாக) நிறைவேற்றுவேன். நீங்கள் எனக்குத் தடை செய்தவற்றை நான் தவிர்த்துக்கொள்வேன். இதில் எதையும் நான் கூட்டவும் மாட்டேன், குறைக்கவும் மாட்டேன்." இதைச் சொல்லிவிட்டு அவர் தனது ஒட்டகத்தை நோக்கித் திரும்பிச் சென்றார்.

அவர் திரும்பிச் சென்றபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இந்த இரண்டு சடைகளை உடையவர் (கூறியதில்) உண்மையாக இருந்தால், அவர் (நிச்சயமாக) சொர்க்கத்தில் நுழைவார்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர் தனது ஒட்டகத்திடம் வந்து, அதன் கட்டை அவிழ்த்துப் புறப்பட்டு, தனது சமுதாயத்தினரிடம் வந்து சேர்ந்தார். அவர்கள் அவரைச் சுற்றி ஒன்று திரண்டனர். அவர்களிடம் அவர் பேசிய முதல் வார்த்தை: "லாத் மற்றும் உஸ்ஸா (ஆகிய சிலைகள்) மிக மோசமானவை!" என்பதாகும். அதற்கு அவர்கள், "ழிமாமே, நிறுத்து! (அவற்றைத் திட்டாதே!) வெண்குஷ்டம் மற்றும் தொழுநோயைப் பயந்துகொள்! பைத்தியம் பிடித்துவிடுவதைப் பயந்துகொள்!" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், "உங்களுக்குக் கேடுதான்! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவை (சிலைகள்) இரண்டும் எந்தத் தீங்கும் செய்ய முடியாது, எந்தப் பயனும் அளிக்க முடியாது. நிச்சயமாக அல்லாஹ் ஒரு தூதரை அனுப்பியுள்ளான். மேலும், அவருக்கு ஒரு வேதத்தையும் அருளியிருக்கிறான். நீங்கள் சிக்கியிருந்த (அறியாமை எனும் நிலையிலிருந்து) அதன் மூலம் அவன் உங்களைக் காப்பாற்றிவிட்டான். 'வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு எவ்வித இணையுமில்லை' என்றும், 'முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அவனது அடியாரும் தூதரும் ஆவார்கள்' என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன். அவர் உங்களுக்கு எதை ஏவினாரோ, எதைத் தடை செய்தாரோ அதை அவரிடமிருந்து நான் உங்களிடம் கொண்டு வந்துள்ளேன்" என்றார்.

(இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அன்றைய நாளின் மாலைப் பொழுது முடிவதற்குள், அவரது குடியிருப்பில் உள்ள எந்தவொரு ஆணும் பெண்ணும் முஸ்லிமாகாமல் எஞ்சியிருக்கவில்லை. எந்தவொரு சமுதாயத்தின் பிரதிநிதியாகவும் ழிமாம் பின் ஸஃலபாவை விடச் சிறந்த ஒருவரைப் பற்றி நாங்கள் கேள்விப்பட்டதே இல்லை.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ مَوْلَى آلِ الزُّبَيْرِ َفذَكَرَهُ مُخْتَصَرًا
ஸுபைர் (ரலி) குடும்பத்தாரின் விடுதலை செய்யப்பட்ட அடிமையான முஹம்மத் பின் அல்-வலீத் பின் நுவைஃபிஃ (ரஹ்) அவர்கள் (இந்த ஹதீஸைச்) சுருக்கமாகக் குறிப்பிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ اغْتَسِلُوايَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاغْسِلُوا رُءُوسَكُمْ وَإِنْ لَمْ تَكُونُوا جُنُبًا وَمَسُّوا مِنَ الطِّيبِ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا الطِّيبُ فَلا أَدْرِي وَأَمَّا الْغُسْلُ فَنَعَمْ
தாவுஸ் அல்-யமானீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "(வெள்ளிக்கிழமை அன்று) நீங்கள் பெருந்துடக்கு (ஜுனுப்) நிலையில் இல்லாவிட்டாலும் வெள்ளிக்கிழமையன்று குளித்து, உங்கள் தலைகளைக் கழுவுங்கள்; மேலும் நறுமணத்தைப் பூசிக்கொள்ளுங்கள் என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக (மக்கள்) கருதுகிறார்களே (அது உண்மையா)?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "நறுமணம் (பூசுவது) பற்றி எனக்குத் தெரியாது; ஆனால், குளிப்பதைப் பொறுத்தவரை ஆம் (அவர்கள் அவ்வாறு தான் கூறினார்கள்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ الْحَضْرَمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ مَوْلَى آلِ الزُّبَيْرِ كِلاهُمَا حَدَّثَنِي عَنْ كُرَيْبٍمَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فِي بُرْدٍ لَهُ حَضْرَمِيٍّ مُتَوَشِّحًا بِهِ مَا عَلَيْهِ غَيْرُهُ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்குச் சொந்தமான 'ஹள்ரமீ' (யெமன் நாட்டு ஹள்ரமவ்த் பகுதியைச் சேர்ந்த) போர்வை ஒன்றைத் தம் உடலில் (தோள் வழியாகக் குறுக்காகப் போட்டு) போர்த்தியவாறு இரவில் தொழுவதை நான் பார்த்திருக்கிறேன். அப்போது அந்தப் போர்வையைத் தவிர வேறு எந்த ஆடையும் அவர்கள் மீது இருக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ وَهُوَ يَتَّقِي الطِّينَ إِذَا سَجَدَ بِكِسَاءٍ عَلَيْهِ يَجْعَلُهُ دُونَ يَدَيْهِ إِلَى الْأَرْضِ إِذَا سَجَدَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மழை பெய்த ஒரு நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் சஜ்தாச் செய்யும்போது (தரையில் இருந்த) சேறு (தமது கைகளில்) படுவதிலிருந்து தங்களைப் பாதுகாத்துக் கொள்வதற்காக, தாம் அணிந்திருந்த மேலாடையைத் தமது கைகளுக்கும் தரைக்கும் இடையே (தடுப்பாக) வைத்து அதன் மீது சஜ்தாச் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَعْبَدِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بَعْضِ أَهْلِهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي رَكْعَتَيْهِ قَبْلَ الْفَجْرِ بِفَاتِحَةِ الْقُرْآنِ وَالْآيَتَيْنِ مِنْ خَاتِمَةِ الْبَقَرَةِ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى وَفِي الرَّكْعَةِ الْآخِرَةِ بِفَاتِحَةِ الْقُرْآنِ وَبِالْآيَةِ مِنْ آلِعِمْرَانَ {قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ} [آل عمران 64] حَتَّى يَخْتِمَ الْآيَةَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ரு (தொழுகை)க்கு முந்தைய (சுன்னத்தான) இரண்டு ரக்அத்களில், முதல் ரக்அத்தில் ஃபாத்திஹா அத்தியாயத்தையும், (சூரத்துல்) பகராவின் இறுதி இரண்டு வசனங்களையும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள். இரண்டாவது ரக்அத்தில் ஃபாத்திஹா அத்தியாயத்தையும், ஆலு இம்ரான் (அத்தியாயத்தின்) “குல் யா அஹ்லல் கிதாபி தஆலவ் இலா கலிமதின் ஸவாஇன் பைனனா வபைனகும்” (வேதக்காரர்களே! நமக்கும் உங்களுக்குமிடையே சமமான ஒரு கொள்கையின் பக்கம் வாருங்கள் - 3:64) என்ற வசனத்தை அவ்வசனம் முடியும் வரையிலும் ஓதுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ طَلَّقَ رُكَانَةُ بْنُ عَبْدِ يَزِيدَ أَخُو بَنِي الْمُطَّلِبِ امْرَأَتَهُ ثَلَاثًا فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ فَحَزِنَ عَلَيْهَا حُزْنًا شَدِيدًا قَالَ فَسَأَلَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَيْفَ طَلَّقْتَهَا؟ قَالَ طَلَّقْتُهَا ثَلَاثًا قَالَ فَقَالَ فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّمَا تِلْكَ وَاحِدَةٌ فَأَرْجِعْهَا إِنْ شِئْتَ قَالَ فَرَجَعَهَا فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَرَى أَنَّمَا الطَّلَاقُ عِنْدَ كُلِّ طُهْرٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பனூ முத்தலிப் குலத்தைச் சேர்ந்த ருகானா பின் அப்தி யஸீத் என்பவர் தமது மனைவியை ஒரே அமர்வில் (ஒரே நேரத்தில்) மூன்று முறை தலாக் கூறினார். பின்னர் (அவரைப் பிரிந்ததற்காக) அவர் மிகவும் கவலையடைந்தார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "அவரை எவ்வாறு தலாக் கூறினீர்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "அவரை (ஒரே நேரத்தில்) மூன்று முறை தலாக் கூறினேன்" என்றார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அனைத்தையும்) ஒரே அமர்விலா (கூறினீர்)?" என்று கேட்க, அவர் "ஆம்" என்றார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அது (சட்டப்படி) ஒரு தலாக்காகவே கணக்கிடப்படும். எனவே, நீங்கள் விரும்பினால் அவரை (மீண்டும் இல்லற வாழ்க்கைக்குத்) திரும்பச் சேர்த்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவர் தமது மனைவியைத் திரும்பச் சேர்த்துக்கொண்டார்.

ஒவ்வொரு 'துஹ்ர்' (மாதவிடாய் இல்லாத தூய்மையான) காலத்திலுமே (முறைப்படி) தலாக் கூறப்பட வேண்டும் என்பது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் கருத்தாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَمَّا أُصِيبَ إِخْوَانُكُمْ بِأُحُدٍ جَعَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ أَرْوَاحَهُمْ فِي أَجْوَافِ طَيْرٍ خُضْرٍ تَرِدُ أَنْهَارَ الْجَنَّةِ تَأْكُلُ مِنْ ثِمَارِهَا وَتَأْوِي إِلَى قَنَادِيلَ مِنْ ذَهَبٍ فِي ظِلِّ الْعَرْشِ فَلَمَّا وَجَدُوا طِيبَ مَشْرَبِهِمْ وَمَأْكَلِهِمْ وَحُسْنَ مَقِيلِهِمْ قَالُوا يَا لَيْتَ إِخْوَانَنَا يَعْلَمُونَ بِمَا صَنَعَ اللهُ لَنَا لِئَلا يَزْهَدُوا فِي الْجِهَادِ وَلا يَنْكُلُوا عَنِ الْحَرْبِ فَقَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا أُبَلِّغُهُمْ عَنْكُمْ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ هَؤُلاءِ الْآيَاتِ عَلَى رَسُولِهِ {وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا} [آل عمران 169]
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உஹுதுப் போரில் உங்கள் சகோதரர்கள் கொல்லப்பட்டபோது (ஷஹீதாக்கப்பட்டபோது), அல்லாஹு அஸ்ஸவஜல் அவர்களின் உயிர்களைப் (ரூஹுகளைப்) பச்சை நிறப் பறவைகளின் உடல்களுக்குள் ஆக்கினான். அவை சொர்க்கத்தின் ஆறுகளுக்குச் சென்று (தண்ணீர் குடிக்கின்றன), அங்குள்ள பழங்களைச் சாப்பிடுகின்றன. மேலும், அர்ஷின் நிழலில் (தொங்கவிடப்பட்டு) உள்ள தங்கத்தாலான விளக்குகளில் தஞ்சம் அடைகின்றன. தங்களின் சுவையான பானத்தையும், உணவையும், தங்களுடைய சிறந்த தங்குமிடத்தையும் அவர்கள் கண்டபோது, 'அல்லாஹ் எங்களுக்குச் செய்துள்ள இச்சிறப்புகளை எங்கள் சகோதரர்கள் அறிய வேண்டுமே! (அவ்வாறு அவர்கள் அறிந்தால்) அவர்கள் ஜிஹாதில் (அறப்போரில்) ஆர்வம் குறையாமலும், போர்க்களத்திலிருந்து பின்வாங்காமலும் இருப்பார்களே!' என்று கூறினார்கள். அப்போது அல்லாஹு அஸ்ஸவஜல், 'உங்கள் சார்பாக நானே அவர்களுக்கு இச்செய்தியை எத்திவைக்கிறேன்' என்று கூறினான். ஆகவே, அல்லாஹு அஸ்ஸவஜல் தன்னுடைய தூதருக்கு இந்த வசனங்களை அருளினான்: '{வலா தஹ்ஸபன்னல் லதீன குதிலூ...}' (அல்லாஹ்வின் பாதையில் கொல்லப்பட்டவர்களை இறந்தவர்கள் என்று எண்ணாதீர்கள் - ஆல் இம்ரான் 3:169)."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ نَحْوَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து (முன்னர் கூறப்பட்ட செய்தியைப்) போன்றே இதுவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَارِثُ بْنُ فُضَيْلٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الشُّهَدَاءُ عَلَى بَارِقٍ نَهْرٍ بِبَابِ الْجَنَّةِ فِي قُبَّةٍ خَضْرَاءَ يَخْرُجُ عَلَيْهِمْ رِزْقُهُمْ مِنَ الجَنَّةِ بُكْرَةً وَعَشِيًّا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உயிர்த்தியாகிகள் (ஷஹீத்கள்) சொர்க்கத்தின் வாசலில் உள்ள 'பாரிக்' எனும் ஆற்றின் (கரையில்) அமைந்த ஒரு பச்சை நிறக் கூடாரத்தில் இருப்பார்கள். அவர்களுக்கான வாழ்வாதாரம் (உணவு) சொர்க்கத்திலிருந்து காலையிலும் மாலையிலும் அவர்களிடம் வந்துகொண்டிருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَشَى مَعَهُمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِلَى بَقِيعِ الْغَرْقَدِ ثُمَّ وَجَّهَهُمْ وَقَالَ انْطَلِقُوا عَلَى اسْمِ اللهِ وَقَالَ اللهُمَّ أَعِنْهُمْ يَعْنِي النَّفَرَ الَّذِينَ وَجَّهَهُمْ إِلَى كَعْبِ بْنِ الْأَشْرَفِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அக்குழுவினருடன் 'பகீஉல் கர்கத்' (எனும் மதீனாவின் மைய மையவாடி) வரை நடந்து சென்றார்கள். பின்னர் அவர்களை (அப்பணியை நிறைவேற்ற) வழியனுப்பி வைத்து, "அல்லாஹ்வின் பெயரால் புறப்படுங்கள்" என்று கூறினார்கள். மேலும், "அல்லாஹும்ம அஇன்ஹும்" (யா அல்லாஹ்! இவர்களுக்கு உதவுவாயாக!) என்று பிரார்த்தித்தார்கள். (மதீனாவிற்கு எதிராகச் சதி செய்த) கஅப் பின் அல்-அஷ்ரஃபிடம் நபிகளார் அனுப்பி வைத்த குழுவினரையே இது குறிக்கிறது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللهِ ﷺ لِسَفَرِهِ وَاسْتَخْلَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ أَبَا رُهْمٍ كُلْثُومَ بْنَ حُصَيْنِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ خَلَفٍ الْغِفَارِيَّ وَخَرَجَ لِعَشْرٍ مَضَيْنَ مِنْ رَمَضَانَ فَصَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْكَدِيدِ مَاءٍ بَيْنَ عُسْفَانَ وَأَمْجٍ أَفْطَرَ ثُمَّ مَضَى حَتَّى نَزَلَ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فِي عَشَرَةِ آلافٍ مِنَ المُسْلِمِينَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது பயணத்திற்காக (மக்காவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். மதீனாவிற்குப் பிரதிநிதியாக அபூருஹ்ம் குல்தூம் பின் ஹுஸைன் பின் உத்பா பின் கலஃப் அல்கிஃபாரீ அவர்களை நியமித்தார்கள். ரமழான் மாதத்தில் பத்து நாட்கள் கழிந்த நிலையில் (ரமழான் 10-ஆம் நாள்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள்; மக்களும் அவர்களுடன் நோன்பு நோற்றிருந்தனர். உஸ்ஃபான் மற்றும் அம்ஜ் ஆகிய பகுதிகளுக்கு இடைப்பட்ட நீர்நிலையான 'அல்கதீத்'தை அவர்கள் அடைந்தபோது, (சிரமம் கருதி) தமது நோன்பை விட்டார்கள். பிறகு பயணத்தைத் தொடர்ந்து, பத்தாயிரம் முஸ்லிம்களுடன் 'மர்ருள் ழஹ்ரான்' எனும் இடத்தில் முகாமிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ وَعَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي نَجِيجٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ وَمُجَاهِدٍ أَبِي الْحَجَّاجِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ فِي سَفَرِهِ وَهُوَ حَرَامٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களது பயணத்தின்போது (உம்ராவுக்காகச் சென்றபோது), இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் (முஹ்ரிமாக இருந்தபோது) மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரித் (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ ذُكِرَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ رَجُلٌ وَقَصَتْهُ رَاحِلَتُهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ كَفِّنُوهُ وَلا تُغَطُّوا رَأْسَهُ وَلا تُمِسُّوهُ طِيبًا فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهُوَ يُلَبِّي أَوْ وَهُوَ يُهِلُّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

இஹ்ராம் அணிந்திருந்த ஒரு மனிதரை அவருடைய ஒட்டகம் (கீழே தள்ளி) அவருடைய கழுத்தை முறித்து (அவர் மரணித்து) விட்டது குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறப்பட்டது. அப்போது அவர்கள், "அவரை (அவர் அணிந்திருந்த இரு துணிகளிலேயே) கஃபன் செய்யுங்கள். அவருடைய தலையை மறைக்காதீர்கள்; அவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக அவர் மறுமை நாளில் 'தல்பியா' கூறியவாறு (அல்லது தல்பியா முழங்கியவாறு) எழுப்பப்படுவார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ بِإِسْنَادِهِ إِلا أَنَّهُ قَالَ وَلا تُغَطُّوا وَجْهَهُ
மேற்கண்ட அதே அறிவிப்பாளர் தொடரில் (இஸ்ராயீல் வழியாக) வந்துள்ள மற்றொரு அறிவிப்பில், “(அவரது தலையை மட்டுமல்லாது) அவரது முகத்தையும் மறைக்காதீர்கள்” என்று அவர் (கூடுதலாகக்) கூறியதாக இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللهِ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ لَا هِجْرَةَيَقُولُ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ وَإِنِ اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மக்கா வெற்றியின் நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மக்கா) வெற்றிக்குப் பிறகு (மக்காவிலிருந்து மதீனாவிற்கு) ஹிஜ்ரத் (புலம்பெயர்தல்) என்பது கிடையாது. ஆனால், ஜிஹாதும் (அறப்போரும்) நல்நோக்கமும் (நிய்யத்தும்) எஞ்சியுள்ளன. எனவே, (அறப்போருக்குப்) புறப்படும்படி நீங்கள் அழைக்கப்பட்டால், (உடனே) புறப்படுங்கள்!"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى كَتِفِي أَوْ عَلَى مَنْكِبِي شَكَّ سَعِيدٌ ثُمَّ قَالَ اللهُمَّ فَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَعَلِّمْهُ التَّأْوِيلَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையை எனது தோள்பட்டையில் அல்லது தோளில் வைத்தார்கள் (அறிவிப்பாளர் ஸயீத் அவர்களுக்கு இதில் சந்தேகம் ஏற்பட்டது). பின்னர், "அல்லாஹும்ம ஃபக்கிஹ்ஹு ஃபித்தீனி வஅல்லிம்ஹுத் தஃவீல்" (இறைவா! இவருக்கு மார்க்கத்தில் ஆழமான புரிதலை வழங்குவாயாக! மேலும், இவருக்கு குர்ஆனின் விளக்கவுரையைக் கற்றுக் கொடுப்பாயாக!) என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ أَبُو زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ لِهَذَا الْحَجَرِ لِسَانًا وَشَفَتَيْنِ يَشْهَدُ لِمَنِ اسْتَلَمَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِحَقٍّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக இந்தக் கல்லுக்கு (ஹஜருல் அஸ்வதிற்கு) ஒரு நாவும் இரண்டு உதடுகளும் உண்டு. மறுமை நாளில், தன்னை (உண்மையுடன்) தொட்டு முத்தமிட்டவருக்கு (இஸ்திலாம் செய்தவருக்கு) அது உண்மையாகச் சாட்சியளிக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَقَامَ بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً ثَمَانِ سِنِينَ أَوْ سَبْعًا يَرَى الضَّوْءَ وَيَسْمَعُ الصَّوْتَ وَثَمَانِيًا أَوْ سَبْعًا يُوحَى إِلَيْهِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் பதினைந்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள். (அவற்றில்) எட்டு அல்லது ஏழு ஆண்டுகள் அவர்கள் (வானவர்களின்) ஒளியைக் காண்பவர்களாகவும், (அவர்களின்) குரலைச் செவியுறுபவர்களாகவும் இருந்தார்கள். (மீதமுள்ள) எட்டு அல்லது ஏழு ஆண்டுகள் அவர்களுக்கு (முறையான) வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது. மேலும், அவர்கள் மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعِ نَخْلَةٍ فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ تَحَوَّلَ إِلَى الْمِنْبَرِ فَحَنَّ الْجِذْعُ حَتَّى أَتَاهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَاحْتَضَنَهُ فَسَكَنَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْ لَمْ أَحْتَضِنْهُ لَحَنَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பேரீச்ச மரத் தூணின் அருகே (நின்றவாறு) உரையாற்றுவது வழக்கமாக இருந்தது. பின்னர், ஒரு மிம்பர் (சொற்பொழிவு மேடை) அமைக்கப்பட்ட போது, அவர்கள் அந்த மிம்பருக்கு மாறினார்கள். அப்போது அந்த மரத்தூண் (பிரிவாற்றாமையால்) விம்மி அழுதது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதனிடம் வந்து அதனை அரவணைக்கும் வரை அது (அழுதுகொண்டே) இருந்தது. அவர்கள் அதனை அரவணைத்ததும் அது அமைதியானது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் மட்டும் இதனை அரவணைக்காமல் இருந்திருந்தால், மறுமை நாள் வரை இது (இவ்வாறு) அழுதுகொண்டே இருந்திருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ وَعَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ مِثْلَ مَعْنَاهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தும், (அவ்வாறே தாபித் வழியாக) அனஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தும் இதே கருத்தில் (ஹதீஸை) அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِجُدْعَانَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَتَاهُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ مَلَكَانِ فَقَعَدَ أَحَدُهُمَا عِنْدَ رِجْلَيْهِ وَالْآخَرُ عِنْدَ رَأْسِهِ فَقَالَ الَّذِي عِنْدَ رِجْلَيْهِ لِلَّذِي عِنْدَ رَأْسِهِ اضْرِبْ مَثَلَ هَذَا وَمَثَلَ أُمَّتِهِ فَقَالَ إِنَّ مَثَلَهُ وَمَثَلَ أُمَّتِهِ كَمَثَلِ قَوْمٍ سَفْرٍ انْتَهَوْا إِلَى رَأْسِ مَفَازَةٍ فَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ مِنَ الزَّادِ مَا يَقْطَعُونَ بِهِ الْمَفَازَةَ وَلا مَا يَرْجِعُونَ بِهِ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُمْ رَجُلٌ فِي حُلَّةٍ حِبَرَةٍ فَقَالَ أَرَأَيْتُمْ إِنْ وَرَدْتُ بِكُمْ رِيَاضًا مُعْشِبَةً وَحِيَاضًا رُوَاءً أَتَتَّبِعُونِي؟ فَقَالُوا نَعَمْ قَالَ فَانْطَلَقَ بِهِمْ فَأَوْرَدَهُمْ رِيَاضًا مُعْشِبَةً وَحِيَاضًا رُوَاءً فَأَكَلُوا وَشَرِبُوا وَسَمِنُوا فَقَالَ لَهُمْ أَلَمْ أَلْقَكُمْ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَجَعَلْتُمْ لِي إِنْ وَرَدْتُ بِكُمْ رِيَاضًا مُعْشِبَةً وَحِيَاضًا رُوَاءً أَنْ تَتَّبِعُونِي؟ فَقَالُوا بَلَى قَالَ فَإِنَّ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ رِيَاضًا أَعْشَبَ مِنْ هَذِهِ وَحِيَاضًا هِيَ أَرْوَى مِنْ هَذِهِ فَاتَّبِعُونِي قَالَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ صَدَقَ وَاللهِ لَنَتَّبِعَنَّهُ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ قَدْ رَضِينَا بِهَذَا نُقِيمُ عَلَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கிக்கொண்டிருந்தபோது, இரண்டு வானவர்கள் கனவில் அவர்களிடம் வந்தனர். அவர்களில் ஒருவர் நபியவர்களின் காலடியிலும், மற்றொருவர் தலைப்பகுதியிலும் அமர்ந்தனர். காலடியில் இருந்த வானவர், தலைப்பகுதியில் இருந்த வானவரிடம், "இவருக்கும் இவருடைய சமுதாயத்திற்கும் (உம்மத்திற்கும்) ஓர் உதாரணத்தைக் கூறுங்கள்" என்றார்.

அதற்கவர் கூறினார்: "இவருக்கும் இவருடைய சமுதாயத்திற்குமான உதாரணம், ஒரு பயணக் குழுவினர் ஒரு பாலைவனத்தின் (அல்லது ஆபத்தான இடத்தின்) தொடக்கத்தை வந்தடைந்ததைப் போன்றதாகும். அப்பாலைவனத்தைக் கடந்து செல்வதற்கோ, அல்லது வந்த வழியே திரும்பிச் செல்வதற்கோ தேவையான பயண உணவோ (ஆதாரமோ) அவர்களிடம் இல்லை.

அவர்கள் இந்த இக்கட்டான நிலையில் இருந்தபோது, ('ஹிபரா' எனப்படும் யெமன் நாட்டு) அழகிய வரி ஆடையணிந்த ஒருவர் அவர்களிடம் வந்தார். அவர், 'நான் உங்களை பசுமையான சோலைகளுக்கும், நீர் நிறைந்த தடாகங்களுக்கும் அழைத்துச் சென்றால், நீங்கள் என்னைப் பின்பற்றி வருவீர்களா?' என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், 'ஆம் (வருவோம்)' என்றனர். உடனே, அவர் அவர்களை அழைத்துச் சென்று, பசுமையான சோலைகளையும் நீர் நிறைந்த தடாகங்களையும் அவர்களுக்குக் காட்டினார். அங்கு அவர்கள் உண்டு, பருகி (உடல்) செழிப்படைந்தார்கள்.

பின்னர் அவர் அவர்களிடம், '(ஆபத்தான) அந்த நிலையில் நான் உங்களைச் சந்தித்தேன் அல்லவா? நான் உங்களை பசுமையான சோலைகளுக்கும், நீர் நிறைந்த தடாகங்களுக்கும் அழைத்துச் சென்றால் என்னைப் பின்பற்றி வருவதாக எனக்கு நீங்கள் வாக்களிக்கவில்லையா?' என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், 'ஆம் (வாக்களித்தோம்)' என்றனர்.

அப்போது அவர், 'உங்களுக்கு முன்னே இதைவிடப் பசுமையான சோலைகளும், இதைவிட நீர் நிரம்பிய தடாகங்களும் உள்ளன. எனவே, என்னைப் பின்பற்றி வாருங்கள்!' என்று கூறினார்.

அப்போது (அவர்களில்) ஒரு சாரார், 'அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இவர் உண்மையைத்தான் சொல்கிறார். நாம் இவரை உறுதியாகப் பின்பற்றுவோம்' என்று கூறினர். மற்றொரு சாராரோ, 'இதிலேயே நாங்கள் திருப்தியடைந்துவிட்டோம்; நாங்கள் இங்கேயே தங்கிவிடுகிறோம்' என்று கூறிவிட்டனர்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ عَنْ حَسَنِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ كَانَ الْمَاءُ يَسْتَنْقِعُ فِي جُفُونِ النَّبِيِّ ﷺ فَكَانَ عَلِيٌّ يَحْسُوهُ
ஜாஃபர் பின் முஹம்மத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

(நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு மரணத்திற்குப் பின் குளிப்பாட்டப்படும் போது) நபி (ஸல்) அவர்களின் கண்ணிமைகளில் (கண் குழிகளில்) நீர் தேங்கி நிற்கும்; அதனை அலி (ரலி) அவர்கள் (பரக்கத்திற்காக) உறிஞ்சிப் பருகுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ مُزَاحِمٍ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا لَبَّى يَقُولُ لَبَّيْكَ اللهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ انْتَهِ إِلَيْهَا فَإِنَّهَا تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ
தஹ்ஹாக் பின் முஸாஹிம் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் தல்பியா கூறும்போது (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

"லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக லக லப்பைக், இன்னல் ஹம்த வந்நிஅமத லக வல்முல்க் லா ஷரீக லக்."
(பொருள்: யா அல்லாஹ்! இதோ நான் உனது கட்டளைக்கு அடிபணிந்து வந்துவிட்டேன். இதோ நான் வந்துவிட்டேன். உனக்கு இணை எவருமில்லை. இதோ நான் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாகப் புகழும், அருட்கொடையும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு இணை எவருமில்லை).

மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "(இதற்கு மேல் எதையும் சேர்க்காமல்) இதோடு நிறுத்திக் கொள்ளுங்கள்; ஏனெனில் நிச்சயமாக இதுவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியாவாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ التَّمِيمِيِّ الَّذِي يُحْدِثُ التَّفْسِيرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ مِنْ خَلْفِهِ فَرَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ وَهُوَ مُجَخٍّ قَدْ فَرَّجَ يَدَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்புறமாக வந்தேன். (அப்போது அவர்கள் சஜ்தாவில்) தம் கைகளை (விலாப்புறத்திலிருந்து) அகற்றி (உயர்த்தி) வைத்திருந்த நிலையில், அவர்களின் இரு அக்குள்களின் வெண்மையை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَكَلَ كَتِفَ شَاةٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يُعِدِ الْوُضُوءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஓர் ஆட்டின் தோள்பட்டை இறைச்சியைச் சாப்பிட்டார்கள். பின்னர் (நெருப்பில் சமைக்கப்பட்ட உணவை உண்டதற்காகப்) புதிதாக உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي ظِلِّ حُجْرَةٍ مِنْ حُجَرِهِ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنَ المُسْلِمِينَ قَدْ كَادَ يَقْلِصُ عَنْهُمِ الظِّلُّ قَالَ فَقَالَ إِنَّهُ سَيَأْتِيكُمْ إِنْسَانٌ يَنْظُرُ إِلَيْكُمْ بِعَيْنَيْ شَيْطَانٍ فَإِذَا أَتَاكُمْ فَلَا تُكَلِّمُوهُ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ أَزْرَقُ فَدَعَاهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَكَلَّمَهُ قَالَ عَلَامَ تَشْتُمُنِي أَنْتَ وَفُلَانٌ وَفُلَانٌ؟ نَفَرٌ دَعَاهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ فَذَهَبَالرَّجُلُ فَدَعَاهُمْ فَحَلَفُوا بِاللهِ وَاعْتَذَرُوا إِلَيْهِ قَالَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {يَحْلِفُونَ لَهُ كَمَا يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَيَحْسَبُونَ} [المجادلة 18] الْآيَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது அறைகளில் ஒன்றின் நிழலில் அமர்ந்திருந்தார்கள். அவர்களிடம் முஸ்லிம்களில் ஒரு குழுவினரும் இருந்தனர். அவர்களை விட்டும் நிழல் (சுருங்கி) விலகும் தறுவாயில் இருந்தது.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஷைத்தானின் கண்களைக் கொண்டு உங்களைப் பார்க்கும் (தீய எண்ணம் கொண்ட) மனிதர் ஒருவர் இப்போது உங்களிடம் வருவார். அவர் உங்களிடம் வந்தால், நீங்கள் அவரிடம் பேச வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், நீல நிறக் கண்கள் கொண்ட ஒரு மனிதர் (அங்கே) வந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரை அழைத்து, அவரிடம், "நீயும், இன்னாரும், இன்னாரும் எதற்காக என்னைத் திட்டுகிறீர்கள்?" என்று (நேரடியாகக்) கேட்டார்கள். மேலும், (அவருடன் சேர்ந்து தூற்றிய) அந்தக் குழுவினரின் பெயர்களையும் (நபி ஸல் அவர்கள்) குறிப்பிட்டார்கள். உடனே அந்த மனிதர் சென்று, அவர்களை அழைத்து வந்தார். அவர்கள் (தாங்கள் அவ்வாறு செய்யவில்லை என்று) அல்லாஹ்வின் மீது (பொய்) சத்தியம் செய்து, நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சாக்குப்போக்குக் கூறினர்.

அப்போது மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ், "அவர்கள் உங்களிடம் சத்தியம் செய்வது போலவே அவனிடமும் (மறுமையில்) சத்தியம் செய்வார்கள்; தாங்கள் ஏதோ ஒரு (ஆதாரமான) நிலையில் இருப்பதாக அவர்கள் எண்ணிக்கொள்கிறார்கள்" [அல்-முஜாதிலா: 18] எனும் வசனத்தை அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ جَالِسًا فِي ظِلِّ حُجْرَةٍ قَدْ كَادَ يَقْلِصُ عَنْهُ الظِّلُّ فَذَكَرَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓர் அறையின் நிழலில் அமர்ந்திருந்தார்கள். (சூரியன் நகர்ந்ததால்) அந்த நிழல் அவர்களை விட்டுச் சுருங்கி (மறையத்) தொடங்கும் நிலையில் இருந்தது. அப்போது அவர்கள் (வெயில் மற்றும் நிழலுக்கு இடையில் அமர்வது தொடர்பான) அந்தச் செய்தியைக் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ قَابُوسَ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ نَبِيَّ اللهِ ﷺ رَجُلانِ حَاجَتُهُمَا وَاحِدَةٌ فَتَكَلَّمَ أَحَدُهُمَا فَوَجَدَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ مِنْ فِيهِ إِخْلافًا فَقَالَ لَهُ أَلا تَسْتَاكُ؟ فَقَالَ إِنِّي لَأَفْعَلُ وَلَكِنِّي لَمْ أَطْعَمْ طَعَامًا مُنْذُ ثَلاثٍ فَأَمَرَ بِهِ رَجُلًا فَآوَاهُ وَقَضَى لَهُ حَاجَتَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இரண்டு மனிதர்கள் வந்தனர். அவர்கள் இருவரும் ஒரே தேவையுடன் (கோரிக்கையுடன்) வந்திருந்தனர். அவர்களில் ஒருவர் பேசியபோது, அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரது வாயிலிருந்து (பசியினால் ஏற்பட்ட) ஒருவித வாடையை உணர்ந்தார்கள். எனவே அவரிடம், "நீங்கள் மிஸ்வாக் செய்வதில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "நான் (வழமையாக) மிஸ்வாக் செய்கிறேன்; ஆனால், நான் கடந்த மூன்று நாட்களாக எந்த உணவும் உண்ணவில்லை (அதனால் தான் இந்த வாடை)" என்று கூறினார். உடனே, அவரை (தன்னுடன்) அழைத்துச் சென்று (உணவு அளித்து) கவனித்துக் கொள்ளுமாறு ஒரு மனிதருக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள். (அவ்வாறே) அவர் அவருக்கு அடைக்கலம் அளித்தார். மேலும், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருடைய தேவையையும் நிறைவேற்றிக் கொடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ قَالَ قُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ أَرَأَيْتَ قَوْلَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ {مَا جَعَلَ اللهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ} [الأحزاب 4] مَا عَنَى بِذَلِكَ؟ قَالَ قَامَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ يَوْمًا يُصَلِّي قَالَ فَخَطَرَ خَطْرَةً فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ الَّذِينَ يُصَلُّونَ مَعَهُ أَلَا تَرَوْنَ لَهُ قَلْبَيْنِ قَالَ قَلْبًا مَعَكُمْ وَقَلَبًا مَعَهُمْ؟ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {مَا جَعَلَ اللهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ}
நாங்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், மாண்பும் மகிமையும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கூற்றான {மா ஜஅலல்லாஹு லிரஜுலின் மின் கல்பைனி ஃபீ ஜவ்ஃபிஹி} (எந்த மனிதனுக்கும் அவனது நெஞ்சிற்குள் இரண்டு உள்ளங்களை அல்லாஹ் அமைக்கவில்லை) என்பதன் மூலம் அவன் எதனைக் கருதுகிறான்? என்று கேட்டோம்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒரு நாள் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் நின்றவாறு தொழுது கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது (அவர்களின் மனதில்) ஒரு (சிறு) சிந்தனை ஊடுருவியது. உடனே, அவர்களுடன் (சேர்ந்து) தொழுது கொண்டிருந்த நயவஞ்சகர்கள் (முனாஃபிக்குகள்), 'அவருக்கு இரண்டு உள்ளங்கள் இருப்பதை நீங்கள் பார்க்கவில்லையா? (அவற்றில்) ஒரு உள்ளம் உங்களுடனும், மற்றொரு உள்ளம் அவர்களுடனும் (அதாவது முனாஃபிக்குகளுடனும்) இருக்கிறது' என்று (ஏளனமாகப்) பேசிக்கொண்டனர். அப்போது மாண்பும் மகிமையும் மிக்க அல்லாஹ், {மா ஜஅலல்லாஹு லிரஜுலின் மின் கல்பைனி ஃபீ ஜவ்ஃபிஹி} (எந்த மனிதனுக்கும் அவனது நெஞ்சிற்குள் இரண்டு உள்ளங்களை அல்லாஹ் அமைக்கவில்லை) என்ற வசனத்தை அருளினான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنٌ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ إِذَا حَزَبَهُ أَمْرٌ قَالَ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ الْحَلِيمُ الْعَظِيمُ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ثُمَّ يَدْعُو
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஏதேனும் (கவலை அல்லது நெருக்கடி தரும்) காரியம் ஏற்பட்டால் (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் ஹலீமுல் அழீம். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் கரீம். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் அழீம். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புஸ் ஸமாவாதி வரப்புல் அர்ழி வரப்புல் அர்ஷில் கரீம்."

(பொருள்: சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனும், மகத்தானவனுமான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. கண்ணியமிக்க அர்ஷின் (சிம்மாசனத்தின்) அதிபதியான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. மகத்தான அர்ஷின் அதிபதியான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்களின் அதிபதியும், பூமியின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை.)

பின்னர் (தமது தேவைகளுக்காகப்) பிரார்த்தனை செய்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ النَّبِيُّ ﷺ إِلَى بَعْضِ بَنَاتِهِ وَهِيَ فِي السَّوْقِ فَأَخَذَهَا وَوَضَعَهَا فِي حِجْرِهِ حَتَّى قُبِضَتْ فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَبَكَتْ أُمُّ أَيْمَنَ فَقِيلَ لَهَا أَتَبْكِينَ عِنْدَ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ فَقَالَتْ أَلا أَبْكِي وَرَسُولُ اللهِ ﷺ يَبْكِي؟ قَالَ إِنِّي لَمْ أَبْكِ وَهَذِهِ رَحْمَةٌ إِنَّ الْمُؤْمِنَ تَخْرُجُ نَفْسُهُ مِنْ بَيْنِ جَنْبَيْهِ وَهُوَ يَحْمَدُ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மரணத் தருவாயில் (உயிர் பிரியும் வேதனையில்) இருந்த தமது புதல்வியரில் ஒருவரிடம் (பேத்தியாகவும் இருக்கலாம்) வந்தார்கள். அவரைத் தூக்கித் தமது மடியில் வைத்துக்கொண்டார்கள். (நபியவர்களின் மடியிலேயே) அவரது உயிர் பிரிந்தது. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்களின் கண்களிலிருந்து கண்ணீர் வடிந்தது. (இதைக் கண்ட) உம்மு அய்மன் (ரலி) அவர்கள் (சத்தமிட்டு) அழுதார்கள்.

அப்போது அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையிலா நீங்கள் அழுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களே அழும்போது நான் எப்படி அழாமல் இருப்பேன்?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நான் (தடுக்கப்பட்ட முறையில் சத்தமிட்டு) அழவில்லை; மாறாக இது (உள்ளத்தில் ஏற்பட்ட) இரக்கமாகும். நிச்சயமாக, ஒரு முஃமினின் (இறைநம்பிக்கையாளரின்) உயிர் அவனது இரு விலாப்புறங்களுக்கு இடையிலிருந்து (உடலிலிருந்து) பிரியும்போதும் அவன் மாண்பும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்த வண்ணமே இருப்பான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ الْمَعْنَى قَالا حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُمْتُ أُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَقَالَ بِيَدِهِ مِنْ وَرَائِهِ حَتَّى أَخَذَ بِعَضُدِي أَوْ بِيَدِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் (ஒருமுறை இரவுத் தொழுகையில்) தொழுவதற்காக நின்றேன். அப்போது நான் அவர்களின் இடதுபுறத்தில் நின்றேன். உடனே, அவர்கள் தமது கையைத் தமக்குப்பின்னால் கொண்டு வந்து, எனது புஜத்தை அல்லது எனது கையைப் பிடித்து (என்னைச் சுற்றி இழுத்து) என்னைத் தமது வலதுபுறத்தில் நிறுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ ثَوْبَانَ عَنْ عَامِرِ بْنِ يَحْيَى الْمَعَافِرِيِّ حَدَّثَنِي حَنَشٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ} [البقرة 223] فِي أُنَاسٍ مِنَ الْأَنْصَارِ أَتَوْا النَّبِيَّ ﷺ فَسَأَلُوهُ فَقَالَرَسُولُ اللهِ ﷺ ائْتِهَا عَلَى كُلِّ حَالٍ إِذَا كَانَ فِي الْفَرْجِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து (தாம்பத்தியம் குறித்துக்) கேள்வி கேட்ட சில அன்சாரிகள் தொடர்பாகவே {நிஸாஉகும் ஹர்துன் லக்கும்} (உங்கள் மனைவியர் உங்களுக்கு விளைநிலங்கள் ஆவர்) [அல்பகரா 2:223] என்ற இந்த வசனம் அருளப்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(உறவுகொள்ளும் இடம்) பிறப்புறுப்பாக இருக்கும் பட்சத்தில், எந்த நிலையிலும் (எந்தத் திசையிலிருந்தும்) அவளிடம் நீ உறவு கொள்ளலாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا قَزَعَةُ يَعْنِي ابْنَ سُوَيْدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَى مَا أَتَيْتُكُمْ بِهِ مِنَ البَيِّنَاتِ وَالْهُدَى أَجْرًا إِلَّا أَنْ تَوَادُّوا اللهَ وَأَنْ تَقَرَّبُوا إِلَيْهِ بِطَاعَتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் உங்களிடம் கொண்டு வந்துள்ள தெளிவான சான்றுகளுக்கும் நேர்வழிக்கும் (பகரமாக) உங்களிடம் நான் எந்தக் கூலியையும் கேட்கவில்லை; நீங்கள் அல்லாஹ்வை நேசிக்க வேண்டும் என்பதையும், அவனுக்குக் கீழ்ப்படிவதன் மூலம் அவனை நீங்கள் நெருங்க வேண்டும் என்பதையும் தவிர (இதுவே நான் உங்களிடம் எதிர்பார்க்கும் கைம்மாறு)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ بِلالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَتَمَضْمَضَ بِهَا وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً فَجَعَلَ بِهَا هَكَذَا يَعْنِي أَضَافَهَا إِلَى يَدِهِ الْأُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا وَجْهَهُ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُمْنَى ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ بِهَا يَدَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ أَخَذَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ ثُمَّ رَشَّ عَلَى رِجْلِهِ الْيُمْنَى حَتَّى غَسَلَهَا ثُمَّ أَخَذَغَرْفَةً أُخْرَى فَغَسَلَ بِهَا رِجْلَهُ الْيُسْرَى ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (ஒருமுறை) உளூச் செய்தார்கள்: (அப்போது) தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள். பிறகு ஒரு கையளவு நீரை எடுத்து, (அதன் மூலம்) வாய்க் கொப்பளித்து, மூக்கிற்கு நீர் செலுத்திச் சிந்தினார்கள்.

பின்னர் ஒரு கையளவு நீரை எடுத்து, அதை இவ்வாறு செய்தார்கள் - அதாவது, அதைத் தமது மற்றொரு கையுடன் சேர்த்து (இரண்டு கைகளாலும் ஏந்தி) - அதைக் கொண்டு தமது முகத்தைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு ஒரு கையளவு நீர் எடுத்து, அதைக் கொண்டு தமது வலது கையைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு ஒரு கையளவு நீர் எடுத்து, அதைக் கொண்டு தமது இடது கையைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு தமது தலையை மஸஹ் செய்தார்கள் (தடவினார்கள்).

பிறகு ஒரு கையளவு நீர் எடுத்துத் தமது வலது காலின் மீது ஊற்றி, அதைக் கழுவினார்கள்.

பிறகு மற்றொரு கையளவு நீர் எடுத்து, அதைக் கொண்டு தமது இடது காலைக் கழுவினார்கள்.

பின்னர், "இப்படித்தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உளூச் செய்வதை) நான் பார்த்தேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ بِلالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ نَحْوَ هَذَا عَنِ النَّبِيِّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (முன்னர் கூறப்பட்ட செய்தியைப்) போன்றே நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ بِابْنٍ لَهَا فَقَالَتْ إِنَّ ابْنِي هَذَا بِهِ جُنُونٌ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيَخْبُثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ النَّبِيُّ ﷺ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً يَعْنِي سَعَلَ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجَرْوِ الْأَسْوَدِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண்மணி தன் மகனுடன் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "நிச்சயமாக என் இந்த மகனுக்குப் பைத்தியம் (போன்ற ஜின் பாதிப்பு) உள்ளது. எங்கள் காலை உணவின்போதும் இரவு உணவின்போதும் அது அவனைப் பிடித்துக்கொள்கிறது; அப்போது அவன் எங்களுக்குத் தொல்லை தருகிறான் (எங்கள் உணவை அசுத்தப்படுத்துகிறான்)" என்று கூறினார்.

உடனே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அவனது நெஞ்சைத் தடவி (அல்லாஹ்விடம்) அவனுக்காகப் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். அப்போது அவன் ஒருமுறை இருமினான் (அல்லது வாந்தி எடுத்தான்). அவனது வயிற்றிலிருந்து கருப்பு நிற நாய்க்குட்டியைப் போன்ற ஒன்று வெளியேறியது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلالٍ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَوَاجِبٌ هُوَ؟ قَالَ لَا وَمَنْ شَاءَ اغْتَسَلَ وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ بَدْءِ الْغُسْلِ كَانَ النَّاسُ مُحْتَاجِينَ وَكَانُوا يَلْبَسُونَ الصُّوفَ وَكَانُوا يَسْقُونَ النَّخْلَ عَلَى ظُهُورِهِمْ وَكَانَ مَسْجِدُ النَّبِيِّ ﷺ ضَيِّقًا مُتَقَارِبَ السَّقْفِ فَرَاحَ النَّاسُ فِي الصُّوفِ فَعَرِقُوا وَكَانَ مِنْبَرُ النَّبِيِّ ﷺ قَصِيرًا إِنَّمَا هُوَ ثَلاثُ دَرَجَاتٍ فَعَرِقَ النَّاسُ فِي الصُّوفِ فَثَارَتْ أَرْوَاحُهُمْ أَرْوَاحُ الصُّوفِ فَتَأَذَّى بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍ حَتَّى بَلَغَتْ أَرْوَاحُهُمْ رَسُولَ اللهِ ﷺ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا جِئْتُمُ الْجُمُعَةَ فَاغْتَسِلُوا وَلْيَمَسَّ أَحَدُكُمْ مِنْ أَطْيَبِ طِيبٍإِنْ كَانَ عِنْدَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் அவர்களிடம் வெள்ளிக்கிழமை குளிப்பதைப் பற்றி, "அது (மார்க்க ரீதியாகக்) கட்டாயக் கடமையா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "இல்லை, (அது கட்டாயமல்ல;) விரும்பியவர் குளித்துக் கொள்ளலாம். (ஜும்ஆ நாளின்) குளியல் எவ்வாறு தொடங்கியது என்பது குறித்து நான் உங்களுக்குச் சொல்கிறேன்:

(ஆரம்ப காலத்தில்) மக்கள் வறுமையில் (தேவையுள்ளவர்களாக) இருந்தனர். அவர்கள் கம்பளி ஆடைகளையே அணிந்து வந்தனர். தங்கள் முதுகுகளில் (தண்ணீர் சுமந்து வந்து) பேரீச்ச மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சி வந்தார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் பள்ளிவாசல் (அப்போது) நெருக்கடியானதாகவும், தாழ்வான மேற்கூரையை உடையதாகவும் இருந்தது.

(ஒருமுறை) மக்கள் கம்பளி ஆடைகளுடன் (பள்ளிவாசலுக்குப்) புறப்பட்டு வந்தனர்; அப்போது அவர்களுக்கு வியர்த்தது. நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மிம்பர் (உரைமேடை) மூன்றே படிகளைக் கொண்டதாகக் குட்டையாக இருந்தது. மக்கள் கம்பளி ஆடைகளில் வியர்த்ததால், அவர்களிடமிருந்து (வியர்வை மற்றும்) கம்பளியின் வாடை கிளம்பியது. இதனால் ஒருவருக்கொருவர் (அந்த நெடியினால்) சிரமத்திற்கு உள்ளாகினர். இறுதியில் அந்த வாடை, மிம்பரில் இருந்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைச் சென்றடைந்தது.

அப்போது அவர்கள், 'மக்களே! நீங்கள் ஜும்ஆவுக்கு வரும்போது குளித்துக் கொள்ளுங்கள். உங்களில் எவரிடமாவது நறுமணம் இருந்தால், அவர் தன்னிடம் உள்ளதில் சிறந்த நறுமணத்தைப் பூசிக் கொள்ளட்டும்!' என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَنْ وَقَعَ عَلَى بَهِيمَةٍفَاقْتُلُوهُ وَاقْتُلُوا الْبَهِيمَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"எவரேனும் ஒரு மிருகத்துடன் (இயற்கைக்கு மாறான முறையில்) உடலுறவு கொண்டால், அவரைக் கொன்று விடுங்கள்; அந்த மிருகத்தையும் கொன்று விடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : முந்தய ஹதீஸ் போன்றது
مكرر / نفسه
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ فِي التَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ فِي الرَّمْيِ وَالذَّبْحِ وَالْحَلْقِ لَا حَرَجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"(ஹஜ்ஜின் போது) கல்லெறிதல், (குர்பானி) அறுத்துப் பலியிடுதல் மற்றும் (தலை) முடி இறக்குதல் ஆகியவற்றை (குறிப்பிட்ட வரிசைக்கு மாற்றமாக) முன்னும் பின்னுமாகச் செய்வதில் (யாருக்கும்) எந்தக் குற்றமும் இல்லை" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلالٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ اللهُمَّ أَعْطِ ابْنَ عَبَّاسٍ الْحِكْمَةَ وَعَلِّمْهُ التَّأْوِيلَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! இப்னு அப்பாஸிற்கு ஞானத்தை வழங்குவாயாக! மேலும் அவருக்கு (குர்ஆனின்) விளக்கத்தைக் கற்றுக் கொடுப்பாயாக!" என்று (பிரார்த்தனை) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ رَبِيعَةَ بْنِ هِشَامِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ كِنَانَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَدِّي هِشَامَ بْنَ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَعَثَ الْوَلِيدُ يَسْأَلُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ صَنَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الاسْتِسْقَاءِ؟ فَقَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مُتَبَذِّلًا مُتَخَشِّعًا فَأَتَى الْمُصَلَّى فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَمَا يُصَلِّي فِي الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى
அல்-வலீத் (இப்னு உத்பா) அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "மழை வேண்டித் தொழும்போது (இஸ்திஸ்காவில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு செயல்பட்டார்கள்?" என்று கேட்டு (ஆளனுப்பினார்கள்).

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பகட்டற்ற) சாதாரண ஆடையணிந்தவர்களாகவும், (அல்லாஹ்விடம்) மிகவும் பணிவுடையவர்களாகவும், உள்ளச்சம் கொண்டவர்களாகவும் (தொழுகைத் திடலை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் தொழுகைத் திடலுக்கு (முஸல்லாவிற்கு) வந்து, ஈதுல் ஃபித்ர் (நோன்புப் பெருநாள்), ஈதுல் அழ்ஹா (ஹஜ்ஜுப் பெருநாள்) ஆகிய தினங்களில் தொழுவதைப் போன்று இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا وَمِنَ البَيَانِ سِحْرًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக சில கவிதைகளில் ஞானம் (மற்றும் அறிவுரைகள்) உள்ளன; மேலும் சில பேச்சாற்றலில் வசியம் (போன்ற ஈர்ப்புத் தன்மை) உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا عَدْوَى وَلا طِيَرَةَ وَلاصَفَرَ وَلا هَامَ فَذَكَرَ سِمَاكٌ أَنَّ الصَّفَرَ دَابَّةٌ تَكُونُ فِي بَطْنِ الْإِنْسَانِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ تَكُونُ فِي الْإِبِلِ الْجَرِبَةُ فِي الْمِائَةِ فَتُجْرِبُهَا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ فَمَنْ أَعْدَى الْأَوَّلَ؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(அல்லாஹ்வின் நாட்டமின்றித் தானாகப் பரவும்) தொற்றுநோய் கிடையாது; (பறவை அல்லது பிறவற்றைக் கொண்டு பார்க்கப்படும்) துர்சகுனம் கிடையாது; 'ஸஃபர்' (எனும் வயிற்றுப் பூச்சி அல்லது மாதப் பீடை) கிடையாது; 'ஹாமா' (எனும் ஆந்தைச் சகுனம்) கிடையாது" என்று கூறினார்கள். ('ஸஃபர்' என்பது மனிதனின் வயிற்றில் இருக்கும் ஒருவகை உயிரினம் என்று அறிவிப்பாளர் சிமாக் குறிப்பிடுகிறார்).

அப்போது ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (பாலைவனத்தில்) நூறு ஒட்டகங்களுக்கு மத்தியில் சொறிபிடித்த ஒரு ஒட்டகம் இருந்து, அது (மற்ற ஆரோக்கியமான) ஒட்டகங்களுக்கும் நோயைத் தொற்றச் செய்கிறதே?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அப்படியானால்) முதலாவது ஒட்டகத்திற்கு நோயைத் தொற்றச் செய்தது யார்?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَأَبُو سَعِيدٍ قَالا حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'கும்ரா' (பேரீச்ச ஓலையாலான சிறு பாய்) மீது தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ عَرَفَةَ وَأَمَرَهُمْبِالسَّكِينَةِ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْإِبِلِ وَالْخَيْلِ فَمَا رَأَيْتُ نَاقَةً رَافِعَةً يَدَهَا عَادِيَةً حَتَّى بَلَغَتْ جَمْعًا ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ مِنْ جَمْعٍ إِلَى مِنًى وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْإِبِلِ وَالْخَيْلِ فَمَا رَأَيْتُ نَاقَةً رَافِعَةً يَدَهَا عَادِيَةً حَتَّى بَلَغَتْ مِنًى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து (முஸ்தலிஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது (மக்களிடம்) அமைதியைக் கடைப்பிடிக்குமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அப்போது அவர்கள், "மக்களே! நீங்கள் அமைதியையும் கண்ணியத்தையும் கடைப்பிடியுங்கள். ஏனெனில், ஒட்டகங்களையும் குதிரைகளையும் வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் நன்மையும் (புண்ணியமும்) இல்லை" என்று கூறினார்கள். 'ஜம்உ' (எனும் முஸ்தலிஃபாவை) அடையும் வரை, (நபி அவர்கள் அமர்ந்திருந்த) அந்த ஒட்டகம் தன் முன்னங்காலை உயர்த்தி (வேகமாகப் பாய்ந்து) ஓடியதை நான் காணவே இல்லை.

பின்னர், ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா)விலிருந்து மினாவிற்குச் செல்லும்போது ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டார்கள். அப்போதும் அவர்கள், "மக்களே! நீங்கள் அமைதியையும் கண்ணியத்தையும் கடைப்பிடியுங்கள். ஏனெனில், ஒட்டகங்களையும் குதிரைகளையும் வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் நன்மையும் (புண்ணியமும்) இல்லை" என்று கூறினார்கள். மினாவை அடையும் வரை, அந்த ஒட்டகம் தன் முன்னங்காலை உயர்த்தி (வேகமாகப் பாய்ந்து) ஓடியதை நான் காணவே இல்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْحَكَمِ عَنِ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَهْدَى رَسُولُ اللهِ مِائَةَ بَدَنَةٍ فِيهَا جَمَلٌ أَحْمَرُ لِأَبِي جَهْلٍ فِي أَنْفِهِ بُرَّةٌ مِنْ فِضَّةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நூறு ஒட்டகங்களை (ஹஜ்ஜின் போது) குர்பானிப் பிராணிகளாக (ஹத்யுவாக) அனுப்பி வைத்தார்கள். அவற்றில் (பத்ருப் போரில் போர்க்கால ஆதாயமாகக் கைப்பற்றப்பட்ட) அபூ ஜஹ்லுக்குச் சொந்தமான ஒரு சிவப்பு நிற ஒட்டகமும் இருந்தது. அதன் மூக்கில் வெள்ளியாலான வளையம் (ஒன்று) போடப்பட்டிருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவர் குர்ஆனைப் பற்றி (அதன் விளக்கவுரையில்) அறிவில்லாமல் பேசுகிறாரோ, அவர் நரகத்தில் தனது இருப்பிடத்தை அமைத்துக் கொள்ளட்டும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً مُغِيبًا أَتَتْ رَجُلًا تَشْتَرِي مِنْهُ شَيْئًا فَقَالَ ادْخُلِي الدَّوْلَجَ حَتَّى أُعْطِيَكِ فَدَخَلَتْ فَقَبَّلَهَا وَغَمَزَهَا فَقَالَتْ وَيْحَكَ إِنِّي مُغِيبٌ فَتَرَكَهَا وَنَدِمَ عَلَى مَا كَانَ مِنْهُ فَأَتَى عُمَرَ فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي صَنَعَ فَقَالَ وَيْحَكَ فَلَعَلَّهَا مُغِيبٌ قَالَ فَإِنَّهَا مُغِيبٌ قَالَ فَائْتِ أَبَا بَكْرٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَى أَبَا بَكْرٍ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَيْحَكَ لَعَلَّهَا مُغِيبٌ قَالَ فَإِنَّهَا مُغِيبٌ قَالَ فَائْتِ النَّبِيَّ ﷺ فَأَخْبِرْهُ فَأَتَى النَّبِيَّ ﷺ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ لَعَلَّهَا مُغِيبٌ قَالَ فَإِنَّهَا مُغِيبٌ فَسَكَتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَنَزَلَ الْقُرْآنُ {وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَاللَّيْلِ} [هود 114] إِلَى قَوْلِهِ {لِلذَّاكِرِينَ} [هود 114] قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللهِ أَهِيَ فِيَّ خَاصَّةً أَوْ فِي النَّاسِ عَامَّةً؟ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا وَلا نَعْمَةَ عَيْنٍ لَكَ بَلْ هِيَ لِلنَّاسِ عَامَّةً قَالَ فَضَحِكَ النَّبِيُّ ﷺ وَقَالَ صَدَقَ عُمَرُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(போர் அல்லது பயணத்திற்காகக்) கணவன் வீட்டில் இல்லாத ஒரு பெண்மணி, ஒருவரிடம் ஏதோ ஒரு பொருளை வாங்குவதற்காக வந்தாள். அப்போது அந்த நபர், "இந்த அறைக்குள் (அல்லது சிறிய வழிக்குள்) வா, உனக்குத் தருகிறேன்" என்றார். அவள் உள்ளே சென்றதும் அவர் அவளை முத்தமிட்டு, (கையினால்) அழுத்தினார்/தீண்டினார். அதற்கு அப்பெண், "உனக்குக் கேடுதான்! நான் கணவன் வீட்டில் இல்லாதவள்" என்று கூறினாள். உடனே அவர் அவளை விட்டுவிட்டார். தான் செய்த செயலுக்காக மிகவும் வருந்தினார் (கைசேதப்பட்டார்).

பிறகு அவர் உமர் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, தான் செய்ததைச் சொன்னார். உமர் (ரலி), "உனக்குக் கேடுதான்! ஒருவேளை அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்ணா?" என்று கேட்டார். அவர், "ஆம், அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்தான்" என்றார். உமர் (ரலி), "அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று இதுகுறித்துக் கேளுங்கள்" என்றார்.

அவர் அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து செய்தியைக் கூறினார். அபூபக்கர் (ரலி), "உனக்குக் கேடுதான்! ஒருவேளை அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்ணா?" என்று கேட்டார். அவர், "ஆம், அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்தான்" என்றார். அபூபக்கர் (ரலி), "நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்று இதுகுறித்துக் கூறுங்கள்" என்றார்.

அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து செய்தியைக் கூறினார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒருவேளை அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்ணா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "ஆம், அவள் கணவன் வீட்டில் இல்லாத பெண்தான்" என்றார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள்.

அப்போது குர்ஆனின் பின்வரும் வசனம் அருளப்பட்டது: "பகலின் இரு முனைகளிலும், இரவின் ஒரு பகுதியிலும் தொழுகையை நிலைநாட்டுவீராக! நிச்சயமாக நற்செயல்கள், தீய செயல்களைப் போக்கிவிடும். இது (இறைவனை) நினைவுகூருவோருக்கு ஒரு நல்லறிவுரையாகும்" (அல்குர்ஆன் 11:114).

உடனே அந்த நபர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது எனக்கு மட்டுமான (தனிப்பட்ட) சட்டமா? அல்லது ஒட்டுமொத்த மக்களுக்குமானதா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு உமர் (ரலி) அவர்கள், "இல்லை, (உனக்கு மட்டும்) கண் குளிர்ச்சி (தனிச்சலுகை) கிடையாது; மாறாக, இது ஒட்டுமொத்த மக்களுக்குமானதுதான்" என்றார்கள். இதைக் கேட்டு நபி (ஸல்) அவர்கள் சிரித்துவிட்டு, "உமர் உண்மையே கூறினார்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فِي قَوْلِ الْجِنِّ {وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا} [الجن 19] قَالَ لَمَّا رَأَوْهُ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ وَيُصَلُّونَ بِصَلاتِهِ وَيَرْكَعُونَ بِرُكُوعِهِ وَيَسْجُدُونَ بِسُجُودِهِ تَعَجَّبُوا مِنْ طَوَاعِيَةِ أَصْحَابِهِ لَهُ فَلَمَّا رَجَعُوا إِلَى قَوْمِهِمْ قَالُوا إِنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللهِ يَعْنِي النَّبِيَّ ﷺ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"{வஅன்னஹு லம்மா காம அப்துல்லாஹி யத்ஊஹு காதூ யகூனூன அலைஹி லிபதா} (அல்லாஹ்வின் அடியார் அவனை (வணங்கிப்) பிரார்த்தனை செய்ய நின்ற போது, அவர்கள் (ஜின்கள்) அவர் மீது (அவர் ஓதுவதைச் செவியுற) கூட்டம் கூட்டமாக நெருங்கலானார்கள்) [திருக்குர்ஆன் 72:19]" என்ற ஜின்களின் கூற்று குறித்து அவர்கள் (பின்வருமாறு) விளக்கினார்கள்:

"நபியவர்கள் தம் தோழர்களுடன் தொழுவதையும், (நபித்)தோழர்கள் நபியவர்களின் தொழுகையைப் பின்பற்றித் தொழுவதையும், அவர்கள் (நபி) ருகூஃ செய்யும்போது இவர்களும் ருகூஃ செய்வதையும், அவர்கள் ஸஜ்தாச் செய்யும்போது இவர்களும் ஸஜ்தாச் செய்வதையும் (ஜின்கள்) பார்த்தார்கள். நபித்தோழர்கள் நபியவர்களுக்கு (முழுமையாகக்) கீழ்ப்படிந்து நடப்பதைக் கண்டு அவர்கள் (ஜின்கள்) ஆச்சரியப்பட்டார்கள். எனவே, அவர்கள் தங்கள் சமுதாயத்தாரிடம் திரும்பிச் சென்றபோது, '{இன்னஹு லம்மா காம அப்துல்லாஹி} - அதாவது நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் - {யத்ஊஹு காதூ யகூனூன அலைஹி லிபதா} (அல்லாஹ்வின் அடியாரான நபியவர்கள் ((ஸல்)) அவனை (வணங்கிப்) பிரார்த்தித்து நின்றபோது, அவர்கள் (ஜின்கள்) அவர்மீது (அவர் ஓதுவதைக் கேட்க) கூட்டம் கூட்டமாக நெருங்கலானார்கள்)' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ عَاصِبًا رَأْسَهُ فِي خِرْقَةٍ فَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ أَمَنَّ عَلَيَّ فِي نَفْسِهِ وَمَالِهِ مِنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي قُحَافَةَ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنَ النَّاسِ خَلِيلًا لاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ خُلَّةُ الْإِسْلامِ أَفْضَلُ سُدُّوا عَنِّي كُلَّ خَوْخَةٍ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ غَيْرَ خَوْخَةِ أَبِي بَكْرٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தாம் மரணிப்பதற்குக் காரணமாயிருந்த (தம் இறுதி) நோயின்போது, ஒரு துணியால் தம் தலையைக் கட்டியவாறு (வீட்டிலிருந்து) வெளியே வந்தார்கள். பிறகு மிம்பரில் அமர்ந்து, அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்தார்கள். பின்னர் கூறினார்கள்:

"தமது உயிராலும் பொருளாலும் அபூபக்கர் பின் அபீகுஹாஃபாவை விட எனக்கு அதிகமாக உபகாரம் செய்தவர் (மற்றும் தியாகம் செய்தவர்) எவரும் இல்லை. மனிதர்களில் ஒருவரை நான் 'கலீல்' ஆக (உயிர்த்தோழராக) ஆக்கிக் கொள்வதாக இருந்தால், அபூபக்கர் அவர்களையே நான் (எனது) உயிர்த்தோழராக ஆக்கியிருப்பேன். ஆயினும், இஸ்லாமிய நட்பே (மற்றும் சகோதரத்துவமே) மிகச் சிறந்ததாகும். இந்தப் பள்ளிவாசலை நோக்கியிருக்கும் (வீடுகளின்) சிறிய வாசல்கள் அனைத்தையும் அடைத்து விடுங்கள்; அபூபக்கரின் வாசலைத் தவிர!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا أَتَاهُ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ لَعَلَّكَ قَبَّلْتَ أَوْ غَمَزْتَ أَوْ نَظَرْتَ؟ قَالَ لَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنِكْتَهَا؟ لَا يُكَنِّي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ أَمَرَ بِرَجْمِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மாஇஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் (தாம் விபச்சாரம் செய்துவிட்டதாகக் கூறி) நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒருவேளை நீ (மட்டும்) முத்தமிட்டிருக்கலாம், அல்லது (கண்ணால்) ஜாடை காட்டியிருக்கலாம் (அல்லது தொட்டிருக்கலாம்), அல்லது (ஆசையோடு) பார்த்திருக்கலாம்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "இல்லை" என்றார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (சந்தேகத்திற்கு இடமின்றி உறுதிப்படுத்துவதற்காக) எவ்வித மறைமுக வார்த்தையையும் பயன்படுத்தாமல் (மிக வெளிப்படையாக), "நீ அவளுடன் உடலுறவு கொண்டாயா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். அந்த நேரத்திலேயே, அவருக்குக் கல்லெறிந்து மரண தண்டனை (ரஜ்மு) நிறைவேற்றும்படி நபி (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُعَوِّذُ الْحَسَنَ وَالْحُسَيْنَفَيَقُولُ أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَةِ اللهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لامَّةٍ ثُمَّ يَقُولُ هَكَذَا كَانَ أَبِي إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلامُ يُعَوِّذُ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ عَلَيْهِمَا السَّلامُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் பேரர்களான) ஹஸன் (ரலி), ஹுஸைன் (ரலி) ஆகியோருக்காக (அல்லாஹ்விடம்) பாதுகாப்புக் கோரி, **“உயீதுகுமா பிகலிமதில்லாஹித் தாம்மதி மின் குல்லி ஷைத்தானின் வ ஹாம்மதின், வ மின் குல்லி அய்னின் லாம்மதின்”** (பொருள்: உங்கள் இருவருக்காகவும் ஒவ்வொரு ஷைத்தானை விட்டும், (விஷமுள்ள) ஜந்துவை விட்டும், (தீங்கு விளைவிக்கும்) ஒவ்வொரு தீய கண் திருஷ்டியை விட்டும் அல்லாஹ்வின் பரிபூரணமான வார்த்தைகளைக் கொண்டு நான் பாதுகாப்புக் தேடுகிறேன்) என்று கூறுவார்கள்.

பின்னர், “இவ்வாறே எனது தந்தை (முன்னோர்) இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் (தம் புதல்வர்களான) இஸ்மாயீல் (அலை), இஸ்ஹாக் (அலை) ஆகியோருக்காகப் பாதுகாப்புக் தேடுவார்கள்” என்றும் கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَعْلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّا نَغْزُو فَنُؤْتَى بِالْإِهَابِ وَالْأَسْقِيَةِ قَالَ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لَكَ إِلا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ أَيُّمَا إِهَابٍ دُبِغَ فَقَدْ طَهُرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் (அப்துர்ரஹ்மான் பின் வஅலா என்பவர்), "நாங்கள் அறப்போரில் ஈடுபடும்போது (பதனிடப்படாத) விலங்குகளின் தோல்களும் தண்ணீர் பைகளும் எங்களிடம் கொண்டு வரப்படுகின்றனவே (அவற்றை நாங்கள் பயன்படுத்தலாமா?)" என்று கேட்டார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "உங்களுக்கு என்ன கூறுவது என்று எனக்குத் தெரியவில்லை; ஆயினும், 'எந்தத் தோலாக இருந்தாலும் அது பதனிடப்பட்டுவிட்டால் தூய்மையாகிவிடும்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் செவியுற்றுள்ளேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُمِرَ النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعٍ وَلا يَكُفَّشَعْرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஏழு (உறுப்புகள் தரையில் படுமாறு) ஸஜ்தா செய்ய வேண்டும் என்றும், (தொழுகையின் போது) தலைமுடியையோ அல்லது ஆடையையோ மடித்துக் கட்டக் கூடாது என்றும் நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிடப்பட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَزَوَّجَ النَّبِيُّ ﷺ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், (உம்ரத்துல் களா எனும் உம்ராவின் போது) தாம் இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில் (மைமூனா (ரலி) அவர்களைத்) திருமணம் முடித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ مَنِ اشْتَرَى طَعَامًا فَلا يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَأَحْسِبُ كُلَّ شَيْءٍ بِمَنْزِلَةِ الطَّعَامِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"எவரேனும் ஓர் உணவுப் பொருளை விலைக்கு வாங்கினால், அதை அவர் (முழுமையாகக்) கைப்பற்றும் வரை (வேறொருவருக்கு) விற்க வேண்டாம்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

(இதனை அறிவித்த) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "மற்ற அனைத்துப் பொருட்களும் உணவுப் பொருளைப் போன்றதே (அதாவது இதே சட்டத்திற்கு உட்பட்டதே) என நான் கருதுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ كُلُوا فِي الْقَصْعَةِ مِنْجَوَانِبِهَا وَلا تَأْكُلُوا مِنْ وَسَطِهَا فَإِنَّ الْبَرَكَةَ تَنْزِلُ فِي وَسَطِهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(உணவு உண்ணும் போது) பாத்திரத்தின் ஓரங்களிலிருந்து உண்ணுங்கள்; அதன் நடுப்பகுதியிலிருந்து உண்ணாதீர்கள். ஏனெனில், பரக்கத் (எனும் இறை அருள்வளம்) அதன் நடுப்பகுதியில்தான் இறங்குகிறது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسِبُهُ رَفَعَهُ قَالَ كَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ قَالَ سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ருகூவிலிருந்து (குனிந்த நிலையிலிருந்து) தமது தலையை உயர்த்தும்போது, "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ், அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்து மில்அஸ் ஸமாஇ, வமில்அல் அர்ழி, வமில்அ மா ஷிஃத மின் ஷய்இன் பஃது" (பொருள்: தன்னைப் புகழ்வோரின் புகழுரையை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான். யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவா! வானம் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், இதற்குப் பிறகு நீ நாடிய பொருட்கள் யாவும் நிரம்பவும் உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுவார்கள்.

(இதனை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் இணைத்தே - மர்ஃபூஃ ஆக - அறிவித்தார்கள் என நான் கருதுகிறேன் என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيجٌ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ يَعْنِي ابْنَ الْعَوَّامِ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنِ أَبِي الْقَاسِمِ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ خَطَبَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ فَجَعَلَتْ أَمْرَهَا إِلَى الْعَبَّاسِ فَزَوَّجَهَا النَّبِيَّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்யப் பெண் கேட்டார்கள். அப்போது, மைமூனா (ரலி) அவர்கள் தமது (திருமண) விவகாரத்தை அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்தார்கள். எனவே, அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (மைமூனா (ரலி) அவர்களின் பொறுப்பாளராக இருந்து) அவரை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்குத் திருமணம் செய்து வைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَتَلَ الْمُسْلِمُونَ رَجُلًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَأَرْسَلُوا رَسُولًا إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ يَغْرَمُونَ الدِّيَةَ بِجِيفَتِهِ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهُ لَخَبِيثٌ خَبِيثُ الدِّيَةِ خَبِيثُ الْجِيفَةِ فَخَلَّى بَيْنَهُمْ وَبَيْنَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அகழ் (கந்தக்) போரின் போது முஸ்லிம்கள் இணைவைப்பவர்களில் ஒருவனைக் கொன்றார்கள். அவனது சடலத்தைப் பெற்றுக்கொள்வதற்காக (அதற்குப் பதிலாக) ஈட்டுத்தொகை தருவதாகக் கூறி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இணைவைப்பவர்கள் ஒரு தூதரை அனுப்பினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அவன் தீயவன்; (அவனுக்காக வழங்கப்படும்) ஈட்டுத்தொகையும் தீயது; (அவனது) சடலமும் தீயது" என்று கூறிவிட்டு, (எந்தத் தொகையும் பெற்றுக்கொள்ளாமல்) அவனது சடலத்தை அவர்களிடமே (எடுத்துச் செல்ல) விட்டுவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَتَبَ كِتَابًا بَيْنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ أَنْ يَعْقِلُوا مَعَاقِلَهُمْ وَأَنْ يَفْدُوا عَانِيَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَالْإِصْلاحِ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் முஹாஜிர்களுக்கும் அன்சாரிகளுக்கும் இடையே ஓர் ஒப்பந்தத்தை (உடன்படிக்கையை) எழுதினார்கள். அதில், "அவர்கள் தங்களுக்கு இடையிலான இரத்தப் பலியீட்டுத் தொகையை (தியத்தை - அவர்கள் ஏற்கனவே வழமையாகச் செலுத்தி வந்த முறைப்படி) கூட்டாகப் பொறுப்பேற்றுச் செலுத்த வேண்டும். மேலும், தங்களது சிறைக்கைதிகளை (பிணைத்தொகை செலுத்தி) மீட்க வேண்டும். இது முஸ்லிம்களிடையே நன்மையின் (அறநெறியின்) அடிப்படையிலும் நீதியான முறையிலும் அமைய வேண்டும்" என்று (அந்த ஒப்பந்தத்தில்) குறிப்பிட்டிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنِي سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ حَجَّاجٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ
(முந்தைய ஹதீஸில் கூறப்பட்டதைப் போன்றே) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْأَعْمَى عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَنَفَّلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَيْفَهُ ذَا الْفَقَارِ يَوْمَ بَدْرٍ وَهُوَ الَّذِي رَأَى فِيهِ الرُّؤْيَا يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالَ رَأَيْتُ فِي سَيْفِي ذِي الْفَقَارِ فَلًّا فَأَوَّلْتُهُ فَلًّا يَكُونُ فِيكُمْ وَرَأَيْتُ أَنِّي مُرْدِفٌ كَبْشًا فَأَوَّلْتُهُ كَبْشَ الْكَتِيبَةِ وَرَأَيْتُ أَنِّي فِي دِرْعٍ حَصِينَةٍ فَأَوَّلْتُهَا الْمَدِينَةَ وَرَأَيْتُ بَقَرًا تُذْبَحُ فَبَقَرٌ وَاللهِ خَيْرٌ فَبَقَرٌ وَاللهِ خَيْرٌ فَكَانَ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பத்ருப் போரின் போது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'துல்ஃபகார்' எனும் தமது வாளை (போர்ப் பொருள்களிலிருந்து தமக்கான) உபரிப் பங்காக எடுத்துக் கொண்டார்கள். உஹுத் போரின் போது அந்த வாளைப் பற்றித் தான் அவர்கள் ஒரு கனவு கண்டார்கள்.

அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் (கனவில்) எனது துல்ஃபகார் வாளின் (முனையில்) ஒரு உடைவு ஏற்பட்டிருப்பதாகக் கண்டேன். அதை உங்களில் (என் தோழர்களான உங்களுக்கு) ஏற்படும் (ஒரு) பாதிப்பு என்று நான் விளக்கிக் கொண்டேன். மேலும், எனக்குப் பின்னால் ஒரு செம்மறியாட்டுக் கிடாயை (வாகனத்தில்) ஏற்றியிருப்பதாக நான் கண்டேன். அதனை (எதிரிப்) படையின் தளபதி (வீழ்த்தப்படுவான்) என்று விளக்கிக் கொண்டேன். மேலும், நான் உறுதியானதொரு கவசத்திற்குள் (பாதுகாப்பாக) இருப்பதைப் போன்று கண்டேன். அதனை மதீனா (நகரம்) என்று விளக்கிக் கொண்டேன். மேலும், மாடுகள் அறுக்கப்படுவதைக் கண்டேன். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, (அந்த) மாடுகள் (அறுக்கப்படுவது) நன்மையே! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, (அந்த) மாடுகள் (அறுக்கப்படுவது) நன்மையே!"

(இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:) "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியவாறே (அனைத்தும்) நிகழ்ந்தன."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ بِاللَّيْلِ قَدْرَ مَا يَسْمَعُهُ مَنْ فِي الْحُجْرَةِ وَهُوَ فِي الْبَيْتِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது) வீட்டின் உள்ளே இருந்து இரவில் (குர்ஆன்) ஓதும்போது, (வெளியே உள்ள) அறையில் இருப்பவர் செவியேற்கும் அளவிலேயே அவர்களின் ஓசை அமைந்திருக்கும்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَيْسَ الْخَبَرُ كَالْمُعَايَنَةِ إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ أَخْبَرَ مُوسَى بِمَا صَنَعَ قَوْمُهُ فِي الْعِجْلِ فَلَمْ يُلْقِ الْأَلْوَاحَفَلَمَّا عَايَنَ مَا صَنَعُوا أَلْقَى الْأَلْوَاحَ فَانْكَسَرَتْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கேள்விப்படும் செய்தி, (கண்ணால்) நேரில் காண்பதைப் போன்றதல்ல. கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், மூஸா (அலை) அவர்களின் சமுதாயத்தினர் (வணக்கத்திற்காக உருவாக்கிய) காளைக் கன்று விஷயத்தில் செய்ததை அவர்களுக்கு (முன்கூட்டியே) அறிவித்தபோது, அவர்கள் (தம் கையிலிருந்த தவ்ராத் வேதத்தின்) பலகைகளைக் கீழே வீசவில்லை. ஆனால், அவர்கள் (தமது சமுதாயத்தினர்) செய்ததை நேரில் பார்த்தபோது, (அதிர்ச்சியிலும் கோபத்திலும்) பலகைகளைக் கீழே வீசினார்கள்; அவை உடைந்தன."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَيُّكُمْ رَأَى الْكَوْكَبَ الَّذِي انْقَضَّ الْبَارِحَةَ؟ قُلْتُ أَنَا ثُمَّ قُلْتُ أَمَا إِنِّي لَمْ أَكُنْ فِي صَلاةٍ وَلَكِنِّي لُدِغْتُقَالَ وَكَيْفَ فَعَلْتَ؟ قُلْتُ اسْتَرْقَيْتُ قَالَ وَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ؟ قُلْتُ حَدِيثٌ حَدَّثَنَاهُ الشَّعْبِيُّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَا رُقْيَةَ إِلا مِنْ عَيْنٍ أَوْ حُمَةٍ فَقَالَ سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ جُبَيْرٍ قَدْ أَحْسَنَ مَنِ انْتَهَى إِلَى مَا سَمِعَ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ وَمَعَهُ الرَّهْطَ وَالنَّبِيَّ وَمَعَهُ الرَّجُلَ وَالرَّجُلَيْنِ وَالنَّبِيَّ وَلَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ إِذْ رُفِعَ لِي سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقُلْتُ هَذِهِ أُمَّتِي فَقِيلَ هَذَا مُوسَى وَقَوْمُهُ وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ ثُمَّ قِيلَ لِي انْظُرْ إِلَى هَذَا الْجَانِبِ الْآخَرِ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ هَذِهِ أُمَّتُكَ وَمَعَهُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلا عَذَابٍ ثُمَّ نَهَضَ النَّبِيُّ ﷺ فَدَخَلَ فَخَاضَ الْقَوْمُ فِي ذَلِكَ فَقَالُوا مَنْ هَؤُلاءِ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلا عَذَابٍ؟ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَعَلَّهُمُ الَّذِينَ صَحِبُوا النَّبِيَّ ﷺ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَعَلَّهُمُ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي الْإِسْلامِ وَلَمْ يُشْرِكُوا بِاللهِ شَيْئًا قَطُّ وَذَكَرُوا أَشْيَاءَ فَخَرَجَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ ﷺ فَقَالَ مَا هَذَا الَّذِي كُنْتُمْ تَخُوضُونَ فِيهِ؟ فَأَخْبَرُوهُ بِمَقَالَتِهِمْ فَقَالَ هُمُ الَّذِينَ لَا يَكْتَوُونَ وَلا يَسْتَرْقُونَ وَلا يَتَطَيَّرُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ فَقَامَعُكَّاشَةُ بْنُ مِحْصَنٍ الْأَسَدِيُّ فَقَالَ أَنَا مِنْهُمْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ أَنْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ الْآخَرُ فَقَالَ أَنَا مِنْهُمْ يَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ
ஹுஸைன் பின் அப்துர் ரஹ்மான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்களிடம் இருந்தேன். அப்போது அவர்கள், "நேற்று இரவு வானிலிருந்து எரிநட்சத்திரம் விழுந்ததை உங்களில் பார்த்தவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். நான், "நான் பார்த்தேன்" என்று கூறிவிட்டு, "அப்போது நான் தொழுகையில் இருக்கவில்லை; மாறாக, என்னை (தேள் போன்ற) ஒரு விஷப் பிராணி தீண்டிவிட்டது (அதனால் விழித்திருந்தேன்)" என்றேன். "அதற்கு நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள்?" என்று ஸயீத் கேட்டார். "நான் (பிறரைக் கொண்டு) மந்திரித்துக் கொண்டேன்" என்று கூறினேன். "அவ்வாறு செய்வதற்கு உங்களைத் தூண்டியது எது?" என்று அவர் கேட்டார். நான், "ஷஅபீ (ரஹ்) அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்த ஒரு ஹதீஸ் தான்" என்றேன். அவர், "ஷஅபீ உங்களுக்கு என்ன அறிவித்தார்?" என்று கேட்டார். "(கண் திருஷ்டி) கண்ணேறு அல்லது விஷக்கடியைத் தவிர வேறு எதற்கும் (முழுமையான பலன் தரும்) மந்திரித்தல் இல்லை என்று புரைதா அல்-அஸ்லமீ (ரலி) அவர்கள் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள், "தாம் செவியுற்ற செய்தியின்படி செயல்பட்டவர் மிகச் சிறப்பாகவே செயல்பட்டுள்ளார்" என்று கூறிவிட்டு, "ஆயினும், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து எங்களுக்கு (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்கள்" என்றார்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "என் முன்பாக (பல்வேறு) சமுதாயத்தினர் எடுத்துக்காட்டப்பட்டனர். அப்போது ஒரு நபியைப் பார்த்தேன்; அவருடன் ஒரு சிறு கூட்டத்தினர் (மூன்று முதல் ஒன்பது பேர் வரை) இருந்தனர். வேறொரு நபியைப் பார்த்தேன்; அவருடன் ஒன்றிரண்டு நபர்கள் மட்டுமே இருந்தனர். மற்றொரு நபியைப் பார்த்தேன்; அவருடன் எவருமே இருக்கவில்லை. அப்போது எனக்கு ஒரு பெரிய கூட்டம் (கருநிழலாக) காட்டப்பட்டது. அது எனது சமுதாயத்தினராக இருக்கும் என்று நான் நினைத்தேன். ஆனால், என்னிடம் 'இது மூஸா (அலை) அவர்களும், அவர்களின் சமுதாயத்தினரும் ஆவர்; எனினும், நீங்கள் அடிவானத்தின் பக்கம் பாருங்கள்' என்று கூறப்பட்டது. அங்கு ஒரு பெரும் திரளான கூட்டம் இருந்தது. பின்னர், 'இந்த மற்றொரு பக்கமும் பாருங்கள்' என்று என்னிடம் கூறப்பட்டது; அங்கும் ஒரு பெரும் திரளான கூட்டம் இருந்தது. அப்போது என்னிடம், 'இவர்கள் உங்களின் சமுதாயத்தினர்; இவர்களுடன் எழுபதாயிரம் பேர் எந்தவொரு விசாரணையுமின்றி, வேதனையுமின்றி சொர்க்கத்தில் நுழைவார்கள்' என்று கூறப்பட்டது."

இவ்வாறு கூறிவிட்டு நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து தமது இல்லத்திற்குள் சென்றுவிட்டார்கள். எந்த விசாரணையுமின்றி, வேதனையுமின்றி சொர்க்கம் செல்பவர்கள் யார் என்பது குறித்து மக்கள் தங்களுக்குள் விவாதிக்கத் தொடங்கினர். சிலர், "அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களாக இருக்கலாம்" என்றனர். வேறு சிலர், "அவர்கள் இஸ்லாத்திலேயே பிறந்து, அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காமல் வாழ்ந்தவர்களாக இருக்கலாம்" என்று கூறினர். இவ்வாறு பலவாறாகக் கூறிக் கொண்டிருந்தனர்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வந்து, "நீங்கள் எதைப் பற்றி விவாதித்துக் கொண்டிருக்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள் தாங்கள் பேசியதை அவர்களிடம் தெரிவித்தனர். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர்கள் யாரெனில், (சிகிச்சைக்காகச் சூடு) தழும்பேற்படுத்திக் கொள்ள மாட்டார்கள்; (பிறரிடம் தமக்கு) ஓதி மந்திரிக்கும்படி கேட்க மாட்டார்கள்; (பறவைகள், சகுனங்கள் போன்றவற்றின் மூலம்) துர்ச்சகுனம் பார்க்க மாட்டார்கள்; மேலும், தமது இறைவனின் மீதே முழுமையாகத் தவக்குல் (நம்பிக்கை) வைப்பார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

உடனே உக்காஷா பின் மிஹ்ஸன் அல்-அஸதீ (ரலி) அவர்கள் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நானும் அவர்களில் ஒருவனா (ஆக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தியுங்கள்)?" என்று கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் அவர்களில் ஒருவர்தாம்" என்றார்கள். பின்னர் வேறொருவர் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நானும் அவர்களில் ஒருவனா?" என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(இச்சிறப்பைப் பெறுவதில்) உக்காஷா உங்களை முந்திவிட்டார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا شُجَاعٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ مِثْلَهُ
எங்களுக்கு அப்துல்லாஹ் (பின் அஹ்மத்) அறிவித்தார், எங்களுக்கு ஷுஜாஉ (பின் அல்-வலீத்) அறிவித்தார், எங்களுக்கு ஹுஷைம் (பின் பஷீர்) அறிவித்தார், (அவர் முந்தைய ஹதீஸைப்) போன்றே (அறிவித்தார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا صَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ شَهْرًا كَامِلًا قَطُّ غَيْرَ رَمَضَانَ وَإِنْ كَانَ لَيَصُومُ إِذَا صَامَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ وَاللهِ لَا يُفْطِرُ وَإِنْ كَانَ لَيُفْطِرُ إِذَا أَفْطَرَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ وَاللهِ لَا يَصُومُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ரமழானைத் தவிர வேறெந்த மாதத்திலும் முழுமையாக (முப்பது நாட்களும்) நோன்பு நோற்றதில்லை. அவர்கள் (சில காலங்களில் தொடர்ந்து உபரியான) நோன்பு நோற்பார்கள்; அப்போது (அதைப்) பார்ப்பவர், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இனி அவர்கள் நோன்பை விடமாட்டார்கள்" என்று கூறுவார். மேலும், அவர்கள் (சில காலங்களில் தொடர்ந்து) நோன்பு நோற்காமல் விட்டுவிடுவார்கள்; அப்போது (அதைப்) பார்ப்பவர், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இனி அவர்கள் நோன்பு நோற்க மாட்டார்கள்" என்று கூறுவார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَطَعَ الْأَوْدِيَةَ وَجَاءَ بِهَدْيٍ فَلَمْ يَكُنْ لَهُ بُدٌّ مِنْ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ وَيَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَبْلَ أَنْ يَقِفَ بِعَرَفَةَ فَأَمَّا أَنْتُمْ يَا أَهْلَ مَكَّةَ فَأَخِّرُوا طَوَافَكُمْ حَتَّى تَرْجِعُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தூரத்திலுள்ள) பள்ளத்தாக்குகளைக் கடந்து (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள், மேலும் (தன்னுடன்) பலியிடும் பிராணியையும் (ஹத்யு) கொண்டு வந்தார்கள். எனவே, அரஃபாவில் தங்குவதற்கு முன்பாக கஅபாவைத் தவாஃப் செய்துவிட்டு, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கு இடையே ஸயீ செய்வதைத் தவிர அவர்களுக்கு வேறு வழியிருக்கவில்லை (அதாவது அது அவர்களுக்கு அவசியமாக இருந்தது). (மேலும் அவர்கள்), "மக்காவாசிகளே! உங்களைப் பொறுத்தவரை, நீங்கள் (அரஃபாவிலிருந்து) திரும்பி வரும் வரை உங்களது தவாஃபைப் (தவாஃபுல் குதூம்) பிற்படுத்துங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنِ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا حُرِّمَتِ الْخَمْرُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللهِ أَصْحَابُنَا الَّذِينَ مَاتُوا وَهُمْ يَشْرَبُونَهَا؟ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَيْسَ عَلَىالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة 93]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மதுபானம் தடைசெய்யப்பட்டபோது (மக்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மது அருந்திக்கொண்டிருந்த நிலையில் (அது தடை செய்யப்படுவதற்கு முன்) இறந்துபோன எங்கள் தோழர்களின் நிலை என்ன?" என்று கேட்டனர். அப்போது கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், "{லைஸ அலல்லதீன ஆமனூ வஅமிலுஸ் ஸாலிஹாதி ஜுனாஹுன் ஃபீமா தஇமூ}" (நம்பிக்கை கொண்டு நற்செயல்கள் புரிவோர், [தடை செய்யப்படுவதற்கு முன்] உண்டவை/பருகியவை குறித்து அவர்கள் மீது எவ்விதக் குற்றமுமில்லை) [அல்குர்ஆன் 5:93] எனும் வசனத்தை அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مُدْمِنُ الْخَمْرِ إِنْ مَاتَ لَقِيَ اللهَ كَعَابِدِ وَثَنٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மதுப் பழக்கத்திற்கு அடிமையானவன் (அதிலிருந்து மீளாமல்) மரணித்தால், அவன் ஒரு சிலை வணங்கியைப் போன்றே (மறுமையில்) அல்லாஹ்வைச் சந்திப்பான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عِيسَى بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ يُمْنَ الْخَيْلِ فِي شُقْرِهَا
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக, குதிரைகளின் நற்பேறு (மற்றும் பரக்கத்) அதன் செம்பட்டை நிறத்திலேயே (அதிகமாக) உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ كُلْثُومِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ أَخَذَ اللهُ الْمِيثَاقَ مِنْ ظَهْرِ آدَمَ بِنَعْمَانَ يَعْنِي عَرَفَةَ فَأَخْرَجَ مِنْ صُلْبِهِ كُلَّ ذُرِّيَّةٍ ذَرَأَهَا فَنَثَرَهُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ كَالذَّرِّ ثُمَّ كَلَّمَهُمْ قِبَلًا قَالَ {أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ أَوْ تَقُولُوا إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ} [الأعراف 173]
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ் ஆதம் (அலை) அவர்களின் முதுகிலிருந்து 'நஃமான்' (எனப்படும்) 'அரஃபா'வில் (வைத்து) வாக்குறுதி பெற்றான். ஆதம் (அலை) அவர்களின் முதுகெலும்பிலிருந்து தான் படைக்கவிருந்த அனைத்து சந்ததியினரையும் வெளியாக்கி, அவர்களைச் சிறிய எறும்புகளைப் போன்று (அல்லது அணுக்களைப் போன்று) தனக்கு முன்னால் பரவச் செய்தான். பின்னர் அவர்களிடம் நேரடியாகப் பேசி (பின்வருமாறு) கூறினான்:

'{நான் உங்கள் இறைவன் அல்லவா? (என்று அல்லாஹ் கேட்டான்). அதற்கு) அவர்கள், "ஆம்; (நீயே எங்கள் இறைவன் என்பதற்கு) நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்" (என்று பதிலளித்தார்கள்). "நிச்சயமாக நாங்கள் இதனை (மறுமை நாளில்) அறியாதவர்களாக இருந்துவிட்டோம்" என்று நீங்கள் கூறாதிருப்பதற்காகவும்; அல்லது "இதற்கு முன்னரே எங்கள் மூதாதையர்கள்தாம் இணைவைத்தனர்; நாங்கள் அவர்களுக்குப் பின் வந்த சந்ததியினராகவே இருந்தோம்; அந்த அசத்தியவாதிகள் செய்த (தவறான) செயலுக்காக எங்களை நீ அழித்து விடுவாயா?" என்று நீங்கள் கூறாதிருப்பதற்காகவும் (இந்த வாக்குறுதியை அல்லாஹ் பெற்றான்)}' (அல்-அஃராஃப் 7:172-173)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَقْرَأُ فِي كُلِّ صَلاةِ الْفَجْرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ألم تَنْزِيلُ وَهَلِ اتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ
அபுல் அஹ்வஸ் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒவ்வொரு வெள்ளிக்கிழமை ஃபஜ்ர் தொழுகையிலும் "அலிஃப் லாம் மீம் தன்ஸீல்" (ஸூரதுஸ் ஸஜ்தா - 32வது அத்தியாயம்) மற்றும் "ஹல் அதா அலல் இன்ஸானி ஹீனும் மினத் தஹ்ரி" (ஸூரத்துல் இன்ஸான் - 76வது அத்தியாயம்) ஆகியவற்றை ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ
இதே போன்ற (கருத்துள்ள செய்தியை) இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ خُصَيْفٍ عَنِ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي الرَّجُلِ يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ يَتَصَدَّقُ بِنِصْفِ دِينَارٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
தன் மனைவி மாதவிடாயாக இருக்கும் நிலையில் அவளுடன் (தடைசெய்யப்பட்ட) தாம்பத்திய உறவில் ஈடுபடும் ஒருவரைப் பற்றி நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர் (அதற்குப் பரிகாரமாக) அரை தீனாரைத் தர்மம் செய்ய வேண்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ عَجَّلَنَا النَّبِيُّ ﷺ أَوْ عَجَّلَ أُمَّ سَلَمَةَ وَأَنَامَعَهُمْ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ فَأَمَرَنَا أَنْ لَا نَرْمِيَهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களை - அல்லது உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்களை - (பலவீனமானவர்கள் என்பதால்) முஸ்தலிபாவிலிருந்து ஜம்ரத்துல் அகபாவிற்கு (முன்கூட்டியே) விரைவாக அனுப்பி வைத்தார்கள். நானும் அவர்களுடன் இருந்தேன். சூரியன் உதிக்கும் வரை (அங்கு) நாங்கள் (கல்லெறியும் கடமையைச் செய்ய) வேண்டாம் என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي الْعَطَّارَ عَنْ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللهِ ﷺ مَعَ ثَقَلَةِ وَضَعَفَةِ أَهْلِهِ لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فَصَلَّيْنَا الصُّبْحَ بِمِنًى وَرَمَيْنَا الْجَمْرَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

முஸ்தலிஃபா இரவில் (அங்கிருந்து முன்கூட்டியே புறப்படுமாறு), அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது குடும்பத்திலுள்ள (பெண்கள், குழந்தைகள் போன்ற) சுமையானவர்களுடனும் பலவீனமானவர்களுடனும் என்னை அனுப்பி வைத்தார்கள். எனவே, நாங்கள் மினாவில் சுபஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுதோம்; மேலும் (அன்றைய தினத்திற்குரிய) ஜம்ராவில் கல்லெறிந்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءِ بْنِ عَلْقَمَةَ الْقُرَشِيِّ قَالَدَخَلْنَا بَيْتَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ ﷺ فَوَجَدْنَا فِيهِ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ فَذَكَرْنَا الْوُضُوءَ مِمَّا مَسَّتِ النَّارُ فَقَالَ عَبْدُ اللهِ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَأْكُلُ مِمَّا مَسَّتْهُ النَّارُ ثُمَّ يُصَلِّي وَلا يَتَوَضَّأُ فَقَالَ لَهُ بَعْضُنَا أَنْتَ رَأَيْتَهُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ؟ قَالَ فَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى عَيْنَيْهِ فَقَالَ بَصُرَ عَيْنَيَّ
முஹம்மது பின் அம்ர் பின் அதா பின் அல்கமா அல்-குரஷீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் மைமூனா (ரலி) அவர்களின் இல்லத்திற்குச் சென்றோம். அங்கு அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைக் கண்டோம். அப்போது, நெருப்பில் சமைக்கப்பட்ட (உணவை உண்ட) பின் உளூச் செய்வது குறித்து நாங்கள் பேசிக்கொண்டோம்.

அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நெருப்பில் சமைக்கப்பட்டதைச் சாப்பிட்டுவிட்டு, (புதிதாக) உளூச் செய்யாமல் தொழுவதை நான் பார்த்துள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.

உடனே எங்களில் சிலர், "இப்னு அப்பாஸே! அதை நீங்கள் (நேரடியாகப்) பார்த்தீர்களா?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு அவர்கள் தமது கைகளால் தம் இரு கண்களையும் சுட்டிக்காட்டி, "என் இரு கண்களும் (அதை) கண்டன" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَخَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ عَلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ وَهُوَ يَسُوقُ غَنَمًا لَهُ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا مَا سَلَّمَ عَلَيْكُمِ إِلَّا لِيَتَعَوَّذَ مِنْكُمْ فَعَمَدُوا إِلَيْهِ فَقَتَلُوهُ وَأَخَذُوا غَنَمَهُ فَأَتَوْا بِهَا النَّبِيَّ ﷺ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا} [النساء 94] إِلَى آخِرِ الْآيَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(போர்ச் சூழலில்) பனூ சுலைம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் தமது ஆட்டு மந்தையை ஓட்டிச் சென்றபடி, நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் அடங்கிய ஒரு குழுவினரைக் கடந்து சென்றார். அப்போது அவர் அவர்களுக்கு (முஸ்லிம் என்பதை வெளிப்படுத்தும் விதமாக) சலாம் கூறினார். அதற்கு அவர்கள், "(தன்னைக் காப்பாற்றிக் கொள்வதற்காக) உங்களிடமிருந்து தம்மைக் காத்துக்கொள்வதற்காகவே தவிர இவர் உங்களுக்கு சலாம் கூறவில்லை" என்று (சந்தேகப்பட்டு) கூறினார்கள். பின்பு, அவர்கள் அவரை நோக்கிச் சென்று அவரைக் கொன்றுவிட்டு, அவரது ஆட்டு மந்தையைக் கைப்பற்றிக் கொண்டனர். பிறகு அவற்றை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு வந்தார்கள்.

அப்போது, அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்), "நம்பிக்கையாளர்களே! நீங்கள் அல்லாஹ்வின் பாதையில் (போருக்காகப்) பயணம் மேற்கொண்டால் (உண்மை நிலையைத்) தெளிவுபடுத்திக் கொள்ளுங்கள். உங்களுக்கு சலாம் கூறியவரிடம் (அற்பமான இவ்வுலக ஆதாயத்தைத் தேடி), 'நீ நம்பிக்கையாளர் (முஃமின்) அல்ல' என்று கூறிவிடாதீர்கள்..." [அந்நிஸா 4:94] என்று தொடங்கும் வசனத்தை அதன் இறுதி வரை அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ} [آل عمران 110] قَالَ هُمِ الَّذِينَ هَاجَرُوا مَعَ مُحَمَّدٍ ﷺ إِلَى الْمَدِينَةِ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ مَعَ النَّبِيِّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"குன்தும் ஃகய்ர உம்மதின் உக்ரிஜத் லின்னாஸி தஃமுரூன பில்மஃரூஃபி வ தன்ஹவ்ன அனில் முன்கர்" (மனிதர்களுக்காகத் தோற்றுவிக்கப்பட்ட சமுதாயங்களில் சிறந்த சமுதாயமாக நீங்கள் இருக்கிறீர்கள்; நீங்கள் நன்மையை ஏவுகிறீர்கள், தீமையைத் தடுக்கிறீர்கள் - திருக்குர்ஆன் 3:110) என்ற கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வின் கூற்று குறித்து அவர்கள் (விளக்கம்) கூறுகையில், "அவர்கள் (அந்தச் சிறந்த சமுதாயத்தினர்) முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களுடன் மதீனாவிற்கு ஹிஜ்ரத் (நாடு துறந்து புலம் பெயர்ந்து) சென்றவர்கள் ஆவர்" என்றார்கள்.

(இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) அபூநுஅய்ம் கூறுகையில், "(முஹம்மத் (ஸல்) என்பதற்குப் பதிலாக) நபி (ஸல்) அவர்களுடன்" என்று (குறிப்பிட்டு) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ لَمْ يَنْزِلْ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ عَرَفَاتٍ وَجَمْعٍ إِلا لِيُهَرِيقَ الْمَاءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவுக்கும் 'ஜம்உ' (முஸ்தலிஃபா) வுக்கும் இடையே சிறுநீர் கழிப்பதற்காகவே தவிர (வேறு எதற்காகவும் வாகனத்திலிருந்து) இறங்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثَمَانِيًا جَمِيعًا وَسَبْعًا جَمِيعًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ளுஹ்ர் மற்றும் அஸர் ஆகிய) எட்டு ரக்அத்களைச் சேர்த்தும், (மக்ரிப் மற்றும் இஷா ஆகிய) ஏழு ரக்அத்களைச் சேர்த்தும் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَهْدَى فِي بُدْنِهِ بَعِيرًا كَانَ لِأَبِيجَهْلٍ فِي أَنْفِهِ بُرَةٌ مِنْ فِضَّةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது பலிப் பிராணிகளில், (பத்ருப் போரின் போது போர்ச் செல்வமாகக் கைப்பற்றப்பட்ட) அபூஜஹ்லுக்குச் சொந்தமான ஒரு ஒட்டகத்தையும் (பலியிடுவதற்காக) அர்ப்பணித்தார்கள். அதன் மூக்கில் வெள்ளியாலான வளையம் ஒன்று இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ انْتَهَسَ عَرْقًا ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (இறைச்சி ஒட்டியிருந்த) ஓர் எலும்பைத் (தமது முன் பற்களால்) கடித்துச் சாப்பிட்டார்கள். பின்பு, அவர்கள் (நெருப்பால் சமைக்கப்பட்ட உணவை உண்டதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا قَذَفَ هِلالُ بْنُ أُمَيَّةَ امْرَأَتَهُ قِيلَ لَهُ وَاللهِ لَيَجْلِدَنَّكَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثَمَانِينَ جَلْدَةً قَالَ اللهُ أَعْدَلُ مِنْ ذَلِكَ أَنْ يَضْرِبَنِي ثَمَانِينَ ضَرْبَةً وَقَدْ عَلِمَ أَنِّي قَدْ رَأَيْتُ حَتَّى اسْتَيْقَنْتُ وَسَمِعْتُ حَتَّى اسْتَيْقَنْتُ لَا وَاللهِ لَا يَضْرِبُنِي أَبَدًا قَالَ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْمُلاعَنَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஹிலால் பின் உமைய்யா (ரலி) அவர்கள் தம் மனைவியின் மீது (விபச்சாரப்) பழி சுமத்தியபோது, அவரிடம் "அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்களுக்கு (அவதூறு சட்டத்தின்படி) எண்பது கசையடிகள் வழங்குவார்கள்" என்று கூறப்பட்டது. அதற்கு அவர், "நான் (நேரடியாகக்) கண்கூடாகப் பார்த்து உறுதிகொண்டதையும், (நேரடியாகக்) காதுபடக் கேட்டு உறுதிகொண்டதையும் அல்லாஹ் நன்கறிவான். அவ்வாறிருக்க, (உண்மையைச் சொன்ன) எனக்கு எண்பது கசையடிகள் வழங்கப்படுவதை விட அல்லாஹ் மிகவும் நீதியுடையவன். இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அவர்கள் எனக்கு ஒருபோதும் கசையடி வழங்க மாட்டார்கள்" என்று கூறினார். உடனே 'முலாஅனா' (சாபச் சத்தியம்/லிஆன்) தொடர்பான இறைவசனம் அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ جَارِيَةً بِكْرًا أَتَتِ النَّبِيَّ ﷺ فَذَكَرَتْ أَنَّ أَبَاهَا زَوَّجَهَا وَهِيَ كَارِهَةٌ فَخَيَّرَهَا النَّبِيُّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

கன்னிப் பெண் ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தமக்கு விருப்பமில்லாத நிலையில் (வெறுப்புடன் இருந்தபோது) தமது தந்தை தமக்குத் திருமணம் செய்து வைத்துவிட்டதாகக் கூறினார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (அந்தத் திருமணத்தை நிலைநிறுத்துவது அல்லது ரத்து செய்வது குறித்து முடிவெடுக்கும்) உரிமையை அப்பெண்ணுக்கே வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ قَالا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَحْمَدُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ يَكُونُ قَوْمٌ فِي آخِرِ الزَّمَانِ يَخْضِبُونَ بِهَذَا السَّوَادِ قَالَ حُسَيْنٌ كَحَوَاصِلِ الْحَمَامِ لَا يَرِيحُونَ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இறுதிக் காலத்தில் ஒரு கூட்டத்தினர் தோன்றுவார்கள். அவர்கள் (தங்கள் நரை முடிக்கு) புறாக்களின் நெஞ்சகத்தைப் (பச்சை கலந்த கருமை நிறத்தைப்) போன்று இந்தக் கருப்பு நிறச் சாயத்தைப் பூசுவார்கள். அவர்கள் சொர்க்கத்தின் நறுமணத்தைக் கூட நுகர மாட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ حَضَرَتْ عِصَابَةٌ مِنَ الْيَهُودِ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ حَدِّثْنَا عَنْ خِلِالٍ نَسْأَلُكَ عَنْهَا لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا نَبِيٌّ فَكَانَ فِيمَا سَأَلُوهُ أَيُّ الطَّعَامِ حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ قَبْلَ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ؟ قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ إِسْرَائِيلَ يَعْقُوبَ عَلَيْهِ السَّلَامُ مَرِضَ مَرَضًا شَدِيدًا فَطَالَ سَقَمُهُ فَنَذَرَ لِلَّهِ نَذْرًا لَئِنْ شَفَاهُ اللهُ مِنْ سَقَمِهِ لَيُحَرِّمَنَّ أَحَبَّ الشَّرَابِ إِلَيْهِ وَأَحَبَّ الطَّعَامِ إِلَيْهِ فَكَانَ أَحَبَّ الطَّعَامِ إِلَيْهِ لُحْمَانُ الْإِبِلِ وَأَحَبَّ الشَّرَابِإِلَيْهِ أَلْبَانُهَا؟ فَقَالُوا اللهُمَّ نَعَمْ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

யூதர்களின் ஒரு குழுவினர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தனர். அவர்கள், "அபுல் காஸிமே! நாங்கள் உங்களிடம் சில விஷயங்களைக் கேட்கப் போகிறோம், (அவற்றை) ஒரு நபியைத் தவிர வேறு யாரும் அறிய மாட்டார்கள். எனவே, அவற்றைப் பற்றி எங்களுக்குக் கூறுங்கள்" என்றனர்.

அவர்கள் கேட்ட கேள்விகளில் (ஒன்று): "தவ்ராத் அருளப்படுவதற்கு முன்பு, இஸ்ராயீல் தமக்குத் தாமே (ஹராமாக்கிக் கொண்ட) தடை செய்துகொண்ட உணவு எது?" (என்பதாகும்).

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "மூஸா (அலை) அவர்கள் மீது தவ்ராத்தை அருளிய அல்லாஹ்வின் பெயரால் உங்களிடம் (சத்தியம் செய்து) கேட்கிறேன்; இஸ்ராயீல் (எனப்படும்) யஃகூப் (அலை) அவர்கள் கடுமையாக நோயுற்று, அவர்களின் நோய் நீண்டகாலம் நீடித்தது என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா? அப்போது அவர்கள், 'இந்த நோயிலிருந்து அல்லாஹ் தமக்கு நிவாரணமளித்தால், தமக்கு மிகவும் விருப்பமான பானத்தையும், மிகவும் விருப்பமான உணவையும் தமக்குத் தாமே தடை செய்துகொள்வதாக' அல்லாஹ்வுக்காக ஒரு நேர்ச்சை செய்தார்கள். ஒட்டகத்தின் மாமிசமே அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமான உணவாகவும், அதன் பாலே அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமான பானமாகவும் இருந்தது (என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா?)" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! ஆம் (உண்மைதான்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عَلَى بِسَاطٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு (தரை) விரிப்பின் மீது தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حُكْمًا وَإِنَّ مِنَ القَوْلِ سِحْرًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக சில கவிதைகளில் ஞானம் (உண்மையும் அறிவும்) இருக்கிறது; மேலும், நிச்சயமாக சில பேச்சுகளில் வசியம் (ஈர்ப்புத் தன்மை) இருக்கிறது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَقَالَ مَرَّ ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى أُنَاسٍ قَدْ وَضَعُوا حَمَامَةً يَرْمُونَهَا فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُتَّخَذَ الرُّوحُ غَرَضًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ஒரு புறாவை (கட்டி) வைத்து அதனை (அம்பெய்துவதற்கு) இலக்காகக் கொண்டு (அம்பெய்து) கொண்டிருந்த சிலரைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்கள், "உயிருள்ள (எந்த) ஒன்றையும் (அம்பெய்து பழகுவதற்கான) இலக்காக ஆக்குவதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்துள்ளார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَخَذَ النَّبِيُّ ﷺ بِنْتًا لَهُ تَقْضِي فَاحْتَضَنَهَا فَوَضَعَهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ فَمَاتَتْ وَهِيَ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ فَصَاحَتْ أُمُّ أَيْمَنَ فَقِيلَ أَتَبْكِي عِنْدَ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ قَالَتْ أَلَسْتُ أَرَاكَ تَبْكِي يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ لَسْتُ أَبْكِي إِنَّمَا هِيَ رَحْمَةٌ إِنَّ الْمُؤْمِنَ بِكُلِّ خَيْرٍ عَلَى كُلِّ حَالٍ إِنَّ نَفْسَهُ تَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ جَنْبَيْهِ وَهُوَ يَحْمَدُ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மரணத் தருவாயிலிருந்த (மூச்சுத் திணறிக் கொண்டிருந்த) தம்முடைய பெண் குழந்தை ஒன்றை நபி (ஸல்) அவர்கள் எடுத்து அரவணைத்துத் தமது நெஞ்சோடு (மார்போடு) அணைத்துக்கொண்டார்கள். அக்குழந்தை அவர்களது நெஞ்சில் இருக்கும்போதே இறந்துவிட்டது. அப்போது உம்மு அய்மன் (ரலி) அவர்கள் சத்தமிட்டு (அலறி) அழுதார்கள். "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு முன்னிலையிலா நீங்கள் (இப்படிச் சத்தமிட்டு) அழுகிறீர்கள்?" என்று அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்களும் (கண்ணீர் வடித்து) அழுவதை நான் பார்க்கவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நான் (தடைசெய்யப்பட்ட முறையில் சத்தமிட்டுப் புலம்பி) அழவில்லை; மாறாக இது (அல்லாஹ் உள்ளத்தில் ஏற்படுத்திய) இரக்கமாகும். நிச்சயமாக ஓர் இறைநம்பிக்கையாளர் (முஃமின்) எல்லா நிலைகளிலும் நன்மையிலேயே இருக்கிறார். அவரது விலா எலும்புகளுக்கு இடையிலிருந்து (உடல் உறுப்புகளிலிருந்து) உயிர் பிரியும் தருவாயிலும் அவர் மாண்பும் வல்லமையும் மிக்க அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தவராகவே இருப்பார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ بَذِيمَةَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ حَبْتَرٍ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنِ الْجَرِّ الْأَبْيَضِ وَالْجَرِّ الْأَخْضَرِ وَالْجَرِّ الْأَحْمَرِ؟ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ سَأَلَ النَّبِيَّ ﷺ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ فَقَالُوا إِنَّا نُصِيبُ مِنَ الثُّفْلِ فَأَيُّ الْأَسْقِيَةِ؟ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَاشْرَبُوا فِي الْأَسْقِيَةِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللهَ حَرَّمَ عَلَيَّ أَوْحَرَّمَ الْخَمْرَ وَالْمَيْسِرَ وَالْكُوبَةَ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
கய்ஸ் பின் ஹப்தர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், வெள்ளை, பச்சை மற்றும் சிவப்பு நிற மண் கூஜாக்களைப் (பானங்கள் தயாரிக்கப் பயன்படும் பாத்திரங்கள்) பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் (பின்வருமாறு) பதிலளித்தார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இது குறித்து முதன்முதலில் கேட்டவர்கள் அப்துல் கைஸ் குழுவினர் ஆவர். அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்), 'நாங்கள் (பழங்கள் மற்றும் தானியங்களின்) சக்கைகளிலிருந்து (தயாரிக்கப்படும் பானத்தைப்) பெறுகிறோம். (அதனை) எந்தப் பாத்திரங்களில் நாங்கள் அருந்தலாம்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'சுரைக்குடுக்கை (துப்பா), கீல் பூசப்பட்ட பாத்திரம் (முஸப்பத்), குடையப்பட்ட பேரீச்சை மரத்தடி (நக்கீர்) மற்றும் மண்பாண்டம் (ஹன்தம்) ஆகியவற்றில் (பானங்களை ஊற்றி வைத்துப் பருகிக்) குடிக்காதீர்கள். தோல்பைகளில் (ஊற்றி வைத்துப்) குடியுங்கள்' என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள், 'நிச்சயமாக அல்லாஹ் எனக்கு மது, சூதாட்டம் மற்றும் முரசு (கியூபா - ஒரு வகை இசைக்கருவி) ஆகியவற்றை ஹராமாக்கியுள்ளான் (தடுத்துள்ளான்)' அல்லது 'மது, சூதாட்டம் மற்றும் முரசு ஆகியவற்றை அல்லாஹ் ஹராமாக்கியுள்ளான்' என்று கூறிவிட்டு, 'மேலும், போதையூட்டும் ஒவ்வொன்றும் ஹராம் (தடுக்கப்பட்டது) ஆகும்' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ الْعَيْنُ حَقٌّ تَسْتَنْزِلُ الْحَالِقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"கண் திருஷ்டி உண்மையானதாகும். அது (உயரத்தில் இருப்பவரை) உயர்ந்த மலையிலிருந்தும் கீழே விழச் செய்யும்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دُوَيْدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸைப்) போன்றே அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَيْرُ أَكْحَالِكُمُ الْإِثْمِدُ عِنْدَ النَّوْمِ يُنْبِتُ الشَّعْرَ وَيَجْلُو الْبَصَرَ وَخَيْرُ ثِيَابِكُمِ الْبَيَاضُ فَالْبَسُوهَا وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
உங்களது கண் மைகளில் (சுர்மாவில்) சிறந்தது 'இஸ்மித்' ஆகும். (அதனைத்) தூங்கும் நேரத்தில் (பயன்படுத்துங்கள்). அது (கண் இமை) முடிகளை வளரச் செய்யும்; பார்வையைத் தெளிவாக்கும். மேலும், உங்களது ஆடைகளில் சிறந்தது வெண்மை நிற ஆடைகளாகும். எனவே, அவற்றையே நீங்கள் அணியுங்கள்; உங்களில் மரணித்தவர்களுக்கும் அவற்றிலேயே கஃபனிடுங்கள் (அடக்கம் செய்யுங்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا الْعَلاءُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُتَّخَذَ شَيْءٌ فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உயிருள்ள எதனையும் (அம்பு எய்வதற்கான) இலக்காகக் கொள்வதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ قَالَ الْأَيِّمُ أَمْلَكُ بِأَمْرِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَصُمَاتُهَا إِقْرَارُهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(முன்பு திருமணமான) கணவனற்ற பெண், தனது பொறுப்பாளரை (வலிய்யை) விடத் தனது (திருமண) விஷயத்தில் அதிக உரிமை பெற்றவளாவாள். கன்னிப் பெண்ணிடம் அவளது (திருமணம் குறித்து) ஆலோசனை கேட்கப்பட வேண்டும்; அவளது மௌனமே அவளது சம்மதமாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ الْجِنُّ يَسْمَعُونَ الْوَحْيَ فَيَسْتَمِعُونَ الْكَلِمَةَ فَيَزِيدُونَ فِيهَا عَشْرًا فَيَكُونُ مَا سَمِعُوا حَقًّا وَمَا زَادُوهُ بَاطِلًا وَكَانَتِ النُّجُومُ لَا يُرْمَى بِهَا قَبْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا بُعِثَ النَّبِيُّ ﷺ كَانَ أَحَدُهُمْ لَا يَأْتِي مَقْعَدَهُ إِلا رُمِيَ بِشِهَابٍ يُحْرِقُ مَا أَصَابَ فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى إِبْلِيسَ فَقَالَ مَا هَذَا إِلا مِنْ أَمْرٍ قَدْ حَدَثَ فَبَثَّ جُنُودَهُ فَإِذَا هُمْ بِالنَّبِيِّ ﷺ يُصَلِّي بَيْنَ جَبَلَيْ نَخْلَةَ فَأَتَوْهُ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ هَذَا الْحَدَثُ الَّذِي حَدَثَ فِي الْأَرْضِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

ஜின்கள் (வானத்தில்) வஹீயை (இறைச்செய்தியை) ஒட்டுக்கேட்பவர்களாக இருந்தனர். அவர்கள் (அவ்வாறு) ஒரு வார்த்தையைச் செவியுற்றால், அதனுடன் (தங்களுடைய தரப்பிலிருந்து) பத்து (பொய்களைச்) சேர்த்துக் கொள்வார்கள். அவர்கள் செவியுற்ற அந்த (ஒரு) வார்த்தை உண்மையானதாகவும், அவர்கள் கூடுதலாகச் சேர்த்தவை பொய்யானதாகவும் இருந்தன. இதற்கு முன்னர் (அவர்கள் மீது) நட்சத்திரங்கள் (எரிநட்சத்திரங்களாக) வீசப்பட்டதில்லை.

நபி (ஸல்) அவர்கள் (தூதராக) அனுப்பப்பட்டபோது, அவர்களில் (ஜின்களில்) எவரும் (வழக்கம்போல் ஒட்டுக்கேட்பதற்காகத்) தமது இருப்பிடத்திற்குச் சென்றால், அவர் மீது (அவரைச்) சுட்டெரிக்கக்கூடிய ஒரு எரிநட்சத்திரம் வீசப்படாமல் இருப்பதில்லை. அவர்கள் இது குறித்து இப்லீஸிடம் முறையிட்டனர். அதற்கு அவன், "நிச்சயமாக இது (பூமியில்) புதிதாக நிகழ்ந்த ஏதோ ஒரு விஷயத்தினால் தான் (ஏற்பட்டுள்ளது)" என்று கூறிவிட்டு, தனது படைகளை (பூமியெங்கும்) அனுப்பினான்.

அப்போது அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் 'நக்லா' (எனும் இடத்தின்) இரண்டு மலைகளுக்கிடையே தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டனர். அவர்கள் (திரும்பிச் சென்று) அவனிடம் (இப்லீஸிடம்) இச்செய்தியைத் தெரிவித்தனர். அப்போது அவன், "பூமியில் புதிதாக நிகழ்ந்த அந்தச் சம்பவம் இதுதான்!" என்று கூறினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعِجْلِيُّ وَكَانَتْ لَهُ هَيْئَةٌ رَأَيْنَاهُ عِنْدَ حَسَنٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلَتْ يَهُودُ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ إِنَّا نَسْأَلُكَ عَنْ خَمْسَةِ أَشْيَاءَ فَإِنْ أَنْبَأْتَنَا بِهِنَّ عَرَفْنَا أَنَّكَ نَبِيٌّوَاتَّبَعْنَاكَ فَأَخَذَ عَلَيْهِمْ مَا أَخَذَ إِسْرَائِيلُ عَلَى بَنِيهِ إِذْ قَالُوا اللهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ قَالَ هَاتُوا قَالُوا أَخْبِرْنَا عَنْ عَلامَةِ النَّبِيِّ قَالَ تَنَامُ عَيْنَاهُ وَلا يَنَامُ قَلْبُهُ قَالُوا أَخْبِرْنَا كَيْفَ تُؤَنِّثُ الْمَرْأَةُ وَكَيْفَ تُذْكِرُ؟ قَالَ يَلْتَقِي الْمَاءَانِ فَإِذَا عَلَا مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ أَذْكَرَتْ وَإِذَا عَلَا مَاءُ الْمَرْأَةِ مَاءَ الرَّجُلِ آنَثَتْ قَالُوا أَخْبِرْنَا مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ؟ قَالَ كَانَ يَشْتَكِي عِرْقَ النَّسَا فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا يُلائِمُهُ إِلا أَلْبَانَ كَذَا وَكَذَا قَالَ أَبِي قَالَ بَعْضُهُمْ يَعْنِي الْإِبِلَ فَحَرَّمَ لُحُومَهَا قَالُوا صَدَقْتَ قَالُوا أَخْبِرْنَا مَا هَذَا الرَّعْدُ؟ قَالَ مَلَكٌ مِنْ مَلائِكَةِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ مُوَكَّلٌ بِالسَّحَابِ بِيَدِهِ أَوْ فِي يَدِهِ مِخْرَاقٌ مِنْ نَارٍ يَزْجُرُ بِهِ السَّحَابَ يَسُوقُهُ حَيْثُ أَمَرَ اللهُ قَالُوا فَمَا هَذَا الصَّوْتُ الَّذِي نَسْمَعُ؟ قَالَ صَوْتُهُ قَالُوا صَدَقْتَ إِنَّمَا بَقِيَتْ وَاحِدَةٌ وَهِيَ الَّتِي نُبَايِعُكَ إِنْ أَخْبَرْتَنَا بِهَا فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ نَبِيٍّ إِلا لَهُ مَلَكٌ يَأْتِيهِ بِالْخَبَرِ فَأَخْبِرْنَا مَنْ صَاحِبكَ؟ قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ قَالُوا جِبْرِيلُ ذَاكَ الَّذِي يَنْزِلُ بِالْحَرْبِ وَالْقِتَالِ وَالْعَذَابِ عَدُوُّنَا لَوْ قُلْتَ مِيكَائِيلَ الَّذِي يَنْزِلُ بِالرَّحْمَةِ وَالنَّبَاتِ وَالْقَطْرِ لَكَانَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ} [البقرة 97] إِلَى آخِرِ الْآيَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

யூதர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களிடம் வந்து, "அபுல் காஸிமே! நாங்கள் உங்களிடம் ஐந்து விஷயங்கள் குறித்துக் கேட்கப் போகிறோம். அவற்றை நீங்கள் எங்களுக்குத் தெரிவித்தால், நீங்கள் ஒரு இறைத்தூதர் என்பதை நாங்கள் அறிந்துகொண்டு, உங்களைப் பின்பற்றுவோம்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது, இஸ்ராயீல் (யஅகூப் நபி) தமது மகன்களிடம் உறுதிமொழி வாங்கியதைப் போன்று (அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியம் செய்து) நபியவர்கள் அந்த யூதர்களிடம் உறுதிமொழி வாங்கினார்கள். அதன்படி அவர்கள், "நாம் கூறுவதற்கு அல்லாஹ்வே பொறுப்பாளர்" என்று கூறினார்கள்.

நபியவர்கள், "கேளுங்கள்" என்றார்கள்.

யூதர்கள், "நபி என்பதற்கான அடையாளம் என்னவென்று எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அவரது கண்கள் உறங்கும்; ஆனால், அவரது உள்ளம் உறங்காது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர்கள், "ஒரு பெண்ணுக்கு எவ்வாறு பெண் குழந்தை பிறக்கிறது, எவ்வாறு ஆண் குழந்தை பிறக்கிறது என்பதை எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "(கணவன், மனைவி ஆகிய இருவரின்) நீர் (கருவுறுதலுக்குரிய திரவம்) ஒன்றுசேரும்போது, பெண்ணின் நீரை விட ஆணின் நீர் மேலோங்கினால் ஆண் குழந்தை பிறக்கும். ஆணின் நீரை விடப் பெண்ணின் நீர் மேலோங்கினால் பெண் குழந்தை பிறக்கும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர்கள், "இஸ்ராயீல் (யஅகூப் நபி) தனக்குத்தானே எதனை விலக்கிக்கொண்டார் (தடை செய்துகொண்டார்) என்பதை எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அவருக்கு 'இர்க்குந் நிஸா' (சியாட்டிகா எனும் நரம்பு வலி) ஏற்பட்டிருந்தது. அவருக்கு இன்னின்ன (ஒட்டகப்) பால்களைத் தவிர வேறெதுவும் ஒத்துவராததால்... (அறிவிப்பாளரின் தந்தை கூறுகிறார்: ஒட்டகம் என்று சிலர் கூறினர்) எனவே, அவர் அதன் இறைச்சியைத் தமக்குத் தடை செய்துகொண்டார்" என்று கூறினார்கள்.

யூதர்கள், "நீங்கள் உண்மையே கூறினீர்கள்" என்றார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், "இந்த இடி (இடி முழக்கம்) என்றால் என்ன என்பதை எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அவர் கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வின் வானவர்களில் ஒருவராவார். அவர் மேகங்களை நிர்வகிக்கும் பொறுப்பைப் பெற்றவர். அவரது கையில் நெருப்பாலான ஒரு சாட்டை (மிக்ராக்) இருக்கும். அதன் மூலம் அவர் மேகங்களை விரட்டி, அல்லாஹ் கட்டளையிடும் இடத்திற்கு அவற்றை ஓட்டிச் செல்வார்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர்கள், "அப்படியென்றால் நாங்கள் கேட்கும் இந்தச் சத்தம் என்ன?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "அது அவரது சத்தமே (மேகங்களை அதட்டும் சத்தம்) ஆகும்" என்றார்கள்.

யூதர்கள், "நீங்கள் உண்மையே கூறினீர்கள்" என்று கூறிவிட்டு, "இன்னும் ஒரேயொரு விஷயம் மட்டுமே எஞ்சியுள்ளது. அதையும் நீங்கள் எங்களுக்குத் தெரிவித்து விட்டால், நாங்கள் உங்களிடம் விசுவாசப் பிரமாணம் (பைஅத்) செய்வோம். ஒவ்வொரு நபிக்கும் செய்திகளை (வஹீயை)க் கொண்டுவரும் ஒரு வானவர் இருப்பார். உங்களுடைய தோழர் (செய்தி கொண்டு வரும் வானவர்) யார் என்பதை எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபியவர்கள், "ஜிப்ரீல் (அலை) ஆவார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர்கள், "ஜிப்ரீலா! அவர் போருடனும், சண்டையுடனும், வேதனையுடனும் இறங்கக்கூடியவராயிற்றே! அவர் எங்களுடைய எதிரி! அருளுடனும், தாவரங்களுடனும், மழையுடனும் இறங்கும் மீக்காயீல் என்று நீங்கள் கூறியிருந்தால் (நாங்கள் உங்களை ஏற்றிருப்போம்)" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது, கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், "{மன் கான அதுவ்வன் லிஜிப்ரீல} (எவர் ஜிப்ரீலுக்கு எதிரியாக இருக்கிறாரோ...)" [அல்பகரா: 97] என்ற வசனத்தை இறுதிவரை அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ عِلْبَاءَ بْنِ أَحْمَرَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ﷺ فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ النَّحْرُ فَذَبَحْنَا الْبَقَرَةَ عَنْ سَبْعَةٍ وَالْبَعِيرَ عَنْ عَشْرَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அப்போது (உழ்ஹிய்யா எனும்) குர்பானி கொடுக்கும் (பெருநாள்) நேரம் வந்தது. எனவே, நாங்கள் ஒரு மாட்டை ஏழு பேர் சார்பாகவும், ஒரு ஒட்டகத்தை பத்து பேர் சார்பாகவும் அறுத்துப் பலியிட்டோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى وَالطَّالَقَانِيُّ قَالا حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّي يَلْتَفِتُ يَمِينًا وَشِمَالًا لَا يَلْوِي عُنُقَهُ خَلْفَ ظَهْرِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையில் இருக்கும்போது) வலதுபுறமும் இடதுபுறமும் (கண்களால் அல்லது லேசாகத் தலையை அசைத்துத்) திரும்பிப் பார்ப்பார்கள்; (ஆனால்) தமது கழுத்தை முதுகுக்குப் பின்னால் (முழுமையாகத்) திருப்ப மாட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ عِكْرِمَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَلْحَظُ فِي صَلاتِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَلْوِيَ عُنُقَهُ
இக்ரிமாவின் (ரஹ்) தோழர்களில் ஒருவர் அறிவிக்கிறார்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையில் (தேவை ஏற்படும் போது) கழுத்தைத் திருப்பாமல் கடைக்கண்ணால் பார்ப்பவர்களாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ رَأَى مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَصْبِرْ فَإِنَّهُ مَنْ خَالَفَ الْجَمَاعَةَ شِبْرًا فَمَاتَ فَمِيتَتُهُ جَاهِلِيَّةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒருவர் தம்முடைய ஆட்சியாளரிடம் (மார்க்கத்திற்கு முரணல்லாத ஆனால்) தாம் வெறுக்கத்தக்க ஒன்றைக் கண்டால், அவர் பொறுமையைக் கடைப்பிடிக்கட்டும்! ஏனெனில், (முஸ்லிம்களின்) கூட்டமைப்பிலிருந்து ஒரு சாண் அளவு (பிரிந்து) விலகிச் சென்று மரணிக்கிறவர், அறியாமைக் கால (ஜாஹிலிய்யா காலத்து மக்களைப் போன்ற) மரணத்தையே தழுவுவார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُتَوَكِّلِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ نَبِيِّ اللهِ ﷺ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَامَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ مِنَ اللَّيْلِ فَخَرَجَ فَنَظَرَ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَلا هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي آلِ عِمْرَانَ {إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ} [البقرة 164] حَتَّى بَلَغَ {سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ} [آل عمران 191] ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى ثُمَّ اضْطَجَعَ ثُمَّ رَجَعَ أَيْضًا فَنَظَرَ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ ثُمَّ رَجَعَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى ثُمَّ اضْطَجَعَ ثُمَّ رَجَعَ أَيْضًا فَنَظَرَ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ ثُمَّ رَجَعَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஓர் இரவு நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தங்கியிருந்தேன். (அப்போது) இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து, வெளியே சென்று வானத்தைப் பார்த்தார்கள். பிறகு ஆலு இம்ரான் (அத்தியாயத்தில்) உள்ள "{நிச்சயமாக வானங்கள் மற்றும் பூமியின் படைப்பிலும், இரவு மற்றும் பகல் மாறி மாறி வருவதிலும்...}" (3:190) எனும் இந்த வசனத்தை "{தூயவனே! எங்களை நரக வேதனையிலிருந்து காத்தருள்வாயாக!}" (3:191) என்பது வரை ஓதினார்கள்.

பிறகு வீட்டிற்குத் திரும்பி வந்து, மிஸ்வாக் செய்து (பல் துலக்கி), உளு (உறுப்புக்களைக் கழுவித் தூய்மை) செய்துவிட்டு, எழுந்து தொழுதார்கள். பிறகு (சிறிது நேரம்) படுத்தார்கள். பிறகு மீண்டும் (வெளியே) சென்று வானத்தைப் பார்த்தார்கள். பிறகு அதே வசனத்தை ஓதினார்கள். பிறகு திரும்பி வந்து, மிஸ்வாக் செய்து, உளு செய்துவிட்டு, எழுந்து தொழுதார்கள். பிறகு (மீண்டும்) படுத்தார்கள். பிறகு மீண்டும் (வெளியே) சென்று வானத்தைப் பார்த்தார்கள். பிறகு அதே வசனத்தை ஓதினார்கள். பிறகு திரும்பி வந்து, மிஸ்வாக் செய்து, உளு செய்துவிட்டு, எழுந்து தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ أَوْ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ حَجَّاجٍ شَكَّ مَنْصُورٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ قَالَ اللهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ قَالَ وَقَالَ مَنْصُورٌ وَحَدَّثَنِي عَوْنٌ عَنْ أَخِيهِ عُبَيْدِ اللهِ بِهَذَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ருகூவிலிருந்து எழும்போது) 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்பவரின் புகழை அல்லாஹ் ஏற்றுக் கொள்கிறான்) என்று கூறினால், (அதனைத் தொடர்ந்து) "அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்து மில்அஸ் ஸமாவாதி வமில்அல் அர்(ள்)தி வமில்அ மா ஷிஃத மின் ஷைஇன் பஃது" (பொருள்: யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவனே! வானங்கள் நிறைய, பூமி நிறைய, இதற்கு அப்பால் நீ நாடியவை நிறைய உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுவார்கள்.

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) மன்சூர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: அவ்ன் அவர்கள் தம் சகோதரர் உபைதுல்லாஹ் மூலமாகவும் இதே செய்தியை எனக்கு அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ بَكْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أُرِيدَ عَلَى ابْنَةِ حَمْزَةَ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا فَقَالَ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ وَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (அவர்களது பெரிய தந்தை) ஹம்ஸா (ரலி) அவர்களின் மகளைத் திருமணம் செய்துகொள்ளுமாறு (விருப்பம்) தெரிவிக்கப்பட்டது. அப்போது அவர்கள், "அவள் எனது பால்குடிச் சகோதரரின் மகளாவாள். இரத்த உறவின் மூலம் (திருமணம் செய்ய) தடைசெய்யப்பட்டவை அனைத்தும், பால்குடி உறவின் மூலமும் தடைசெய்யப்படும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَلِيًّا قَالَ لِلنَّبِيِّ ﷺ فِي ابْنَةِ حَمْزَةَ وَذَكَرَ مِنْ جَمَالِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا حَرَّمَ مِنَ النَّسَبِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அலி (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஹம்ஸா (ரழி) அவர்களின் மகளைப் பற்றிப் பேசி (அவரைத் திருமணம் செய்து கொள்ளுமாறு பரிந்துரைத்து), அவளது அழகையும் குறிப்பிட்டார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவள் எனது பால்குடிச் சகோதரரின் மகளாவாள்" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள், "இரத்த உறவினால் (திருமணம் செய்யத்) தடை செய்யப்பட்ட அனைத்தையும், பால்குடி உறவினாலும் கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் தடை செய்துள்ளான் என்பதை நீர் அறியவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ بَكْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى بَأْسًا أَنْ يَتَزَوَّجَ الرَّجُلُ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَيَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ بِمَاءٍ يُقَالُ لَهُ سَرِفُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلَمَّا قَضَى نَبِيُّ اللهِ حَجَّتَهُ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِذَلِكَ الْمَاءِ أَعْرَسَ بِهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காக) இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் ஒருவர் திருமணம் செய்துகொள்வதில் எவ்விதத் தவறும் இல்லை என்று கருதி வந்தார்கள். மேலும் அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உம்ரத்துல் களா செய்யச் சென்றபோது) இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில், 'ஸரிஃப்' என்று அழைக்கப்படும் நீர்நிலைக்கு (அருகே) மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரழி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள். பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களது ஹஜ்ஜை (உம்ராவை) முடித்துவிட்டுத் திரும்பிய போது, அதே நீர்நிலையை வந்தடைந்ததும் அவர்களுடன் இல்லறத்தில் (வீடு கூடுதல்) ஈடுபட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى رَجُلٍ وَفَخِذُهُ خَارِجَةٌ فَقَالَ غَطِّ فَخِذَكَ فَإِنَّ فَخِذَ الرَّجُلِ مِنْ عَوْرَتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதரைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அந்த மனிதரின் தொடை (ஆடையின்றி) வெளியே தெரிந்துகொண்டிருந்தது. (அதைக் கண்ட) நபி (ஸல்) அவர்கள், "உமது தொடையை மூடிக்கொள். ஏனெனில், நிச்சயமாக ஒரு ஆணின் தொடை அவனது 'அவ்ரத்'தில் (மறைக்கப்பட வேண்டிய அந்தரங்கப் பகுதிகளில்) உள்ளதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ أَيُّ الْقِرَاءَتَيْنِ كَانَتْ أَخِيرًا قِرَاءَةُ عَبْدِاللهِ أَوْ قِرَاءَةُ زَيْدٍ؟ قَالَ قُلْنَا قِرَاءَةُ زَيْدٍ قَالَ لَا إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَعْرِضُ الْقُرْآنَ عَلَى جَبْرَيلَ كُلَّ عَامٍ مَرَّةً فَلَمَّا كَانَ فِي الْعَامِ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ عَرَضَهُ عَلَيْهِ مَرَّتَيْنِ وَكَانَتْ آخِرَ الْقِرَاءَةِ قِرَاءَةُ عَبْدِ اللهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (மக்களிடம்) கூறினார்கள்:

"(குர்ஆனின்) இரண்டு விதமான ஓதுதல்களில் (அதாவது) அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்வூத்) அவர்களின் ஓதுதல் அல்லது ஸைத் (இப்னு ஸாபித்) அவர்களின் ஓதுதல் ஆகிய இரண்டில் இறுதியானது எது?" என்று கேட்டார்கள். நாங்கள், "ஸைத் அவர்களின் ஓதுதல்" என்றோம். அதற்கு அவர்கள், "இல்லை; (உண்மை அதுவல்ல). நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒவ்வொரு ஆண்டும் ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களிடம் குர்ஆனை ஒரு முறை ஓதிக்காட்டுவார்கள். அவர்கள் மரணித்த ஆண்டில் அதனை அவரிடம் இருமுறை ஓதிக்காட்டினார்கள். அந்த இறுதி ஓதுதலே அப்துல்லாஹ் (இப்னு மஸ்வூத்) அவர்களின் ஓதுதலாக இருந்தது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ {الم غُلِبَتِ الرُّومُ} [الروم 2] قَالَ غُلِبَتْ وَغَلَبَتْ قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يُحِبُّونَ أَنْ تَظْهَرَ فَارِسُ عَلَى الرُّومِ لِأَنَّهُمْ أَهْلُ أَوْثَانٍ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ يُحِبُّونَ أَنْ تَظْهَرَ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ لِأَنَّهُمْ أَهْلُ كِتَابٍ فَذَكَرُوهُ لِأَبِي بَكْرٍ فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَمَا إِنَّهُمْ سَيَغْلِبُونَ قَالَ فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لَهُمْ فَقَالُوا اجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ أَجَلًا فَإِنْ ظَهَرْنَا كَانَ لَنَا كَذَا وَكَذَا وَإِنْ ظَهَرْتُمْ كَانَ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا فَجَعَلَ أَجَلًا خَمْسَ سِنِينَ فَلَمْ يَظْهَرُوا فَذَكَرَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍلِلنَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ أَلا جَعَلْتَهَا إِلَى دُونَ قَالَ أُرَاهُ قَالَ الْعَشْرِ؟ قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ الْبِضْعُ مَا دُونَ الْعَشْرِ ثُمَّ ظَهَرَتِ الرُّومُ بَعْدُ قَالَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ {الم غُلِبَتِ الرُّومُ} [الروم 1] إِلَى قَوْلِهِ {وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ} [الروم 4] قَالَ يَفْرَحُونَ {بِنَصْرِ اللهِ} [الروم 5]
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (பின்வரும் வசனம் குறித்து) அறிவிக்கிறார்கள்:

"{அலிஃப்-லாம்-மீம். ரூம்கள் (ரோமர்கள்) தோற்கடிக்கப்பட்டு விட்டனர்}" [அர்-ரூம்: 1, 2]. (இப்னு அப்பாஸ் (ரழி)) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் (முதலில்) தோற்கடிக்கப்பட்டார்கள், (பின்னர்) அவர்கள் வெற்றியும் பெற்றார்கள்."

அவர்கள் (மேலும்) கூறினார்கள்:
முஷ்ரிக்குகள் (இணைவைப்பாளர்கள்), பாரசீகர்கள் ரோமர்களை வெற்றி கொள்ள வேண்டும் என்று விரும்பினார்கள்; ஏனெனில், அவர்கள் (பாரசீகர்கள் முஷ்ரிக்குகளைப் போன்றே) சிலை வணங்கிகளாக இருந்தனர். ஆனால், ரோமர்கள் பாரசீகர்களை வெற்றி கொள்ள வேண்டும் என்று முஸ்லிம்கள் விரும்பினார்கள்; ஏனெனில், அவர்கள் (ரோமர்கள் முஸ்லிம்களைப் போன்றே) வேதமுடையவர்களாக (அஹ்லுல் கிதாப்) இருந்தனர்.

இதனை (முஸ்லிம்கள்) அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டனர். அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அறிந்து கொள்க! நிச்சயமாக அவர்கள் (ரோமர்கள்) விரைவில் வெற்றி பெறுவார்கள்" என்று கூறினார்கள். இதை அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் (முஷ்ரிக்குகளிடம்) தெரிவித்தபோது, அவர்கள் (அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களிடம்), "எங்களுக்கும் உங்களுக்குமிடையில் ஒரு (குறிப்பிட்ட) காலக்கெடுவை நிர்ணயித்துக் கொள்வோம். (அக்காலத்திற்குள்) நாங்கள் (விரும்பிய பாரசீகர்கள்) வெற்றி பெற்றால், எங்களுக்கு (உங்களிடமிருந்து) இன்னின்னவை (பணயம்) கிடைக்க வேண்டும்; நீங்கள் (விரும்பிய ரோமர்கள்) வெற்றி பெற்றால், உங்களுக்கு (எங்களிடமிருந்து) இன்னின்னவை கிடைக்க வேண்டும்" என்று கூறினர்.

எனவே, (அபூபக்கர் (ரழி)) அவர்கள் ஐந்து ஆண்டுகள் என காலக்கெடுவை நிர்ணயித்தார்கள். ஆனால், (அந்த ஐந்து ஆண்டுகளுக்குள் ரோமர்கள்) வெற்றி பெறவில்லை. அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் இதை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினார்கள். அதற்கு நபியவர்கள், "நீங்கள் (அக்காலக்கெடுவை) பத்திற்கு உட்பட்டதாக (அதாவது 'பிழ்உ' எனும் கால அளவுக்குள்) ஆக்கியிருக்கக் கூடாதா?" என்று கேட்டார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) அவர் 'பத்து' என்று கூறியதாகவே நான் கருதுகிறேன்.

சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: 'பிழ்உ' (بِضْعُ) என்பது பத்திற்கும் குறைவான (மூன்று முதல் ஒன்பது வரையிலான) எண்ணிக்கையைக் குறிக்கும்.

அதன் பின்னர் (அல்லாஹ் வாக்களித்தபடி) ரோமர்கள் வெற்றி பெற்றார்கள். இதைத் தான் அல்லாஹ் (தனது திருமறையில்), {அலிஃப்-லாம்-மீம். ரூம்கள் தோற்கடிக்கப்பட்டு விட்டனர்} [அர்-ரூம்: 1, 2] என்பதிலிருந்து {அந்நாளில் முஃமின்கள் மகிழ்ச்சியடைவார்கள்} [அர்-ரூம்: 4] என்பது வரை குறிப்பிட்டுள்ளான். (இப்னு அப்பாஸ் (ரழி)) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் உதவியைக் கொண்டு (முஃமின்கள்) மகிழ்ச்சியடைவார்கள்" [அர்-ரூம்: 5] என்று (விளக்கமளித்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ خُثَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ ذَكْوَانُ حَاجِبُ عَائِشَةَأَنَّهُ جَاءَ عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَى عَائِشَةَ فَجِئْتُ وَعِنْدَ رَأْسِهَا ابْنُ أَخِيهَا عَبْدُ اللهِ بِنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ هَذَا ابْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ فَأَكَبَّ عَلَيْهَا ابْنُ أَخِيهَا عَبْدُ اللهِ فَقَالَ هَذَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنُ وَهِيَ تَمُوتُ فَقَالَتْ دَعْنِي مِنَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أُمَّتَاهُ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ مِنْ صَالِحِي بَنِيكِ لِيُسَلِّمْ عَلَيْكِ وَيُوَدِّعْكِ فَقَالَتْ ائْذَنْ لَهُ إِنْ شِئْتَ قَالَ فَأَدْخَلْتُهُ فَلَمَّا جَلَسَ قَالَ أَبْشِرِي فَقَالَتْ أَيْضًا فَقَالَ مَا بَيْنَكِ وَبَيْنَ أَنْ تَلْقَيْ مُحَمَّدًا ﷺ وَالْأَحِبَّةَ إِلا أَنْ تَخْرُجَ الرُّوحُ مِنَ الجَسَدِ كُنْتِ أَحَبَّ نِسَاءِ رَسُولِ اللهِ ﷺ إِلَى رَسُولِ اللهِ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللهِ يُحِبُّ إِلا طَيِّبًا وَسَقَطَتْ قِلادَتُكِ لَيْلَةَ الْأَبْوَاءِ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى يُصْبِحَ فِي الْمَنْزِلِ وَأَصْبَحَ النَّاسُ لَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} [النساء 43] فَكَانَ ذَلِكَ فِي سَبَبِكِ وَمَا أَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ لِهَذِهِ الْأُمَّةِ مِنَ الرُّخْصَةِ وَأَنْزَلَ اللهُ بَرَاءَتَكِ مِنْ فَوْقِ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ جَاءَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ فَأَصْبَحَ لَيْسَ لِلَّهِ مَسْجِدٌ مِنْ مَسَاجِدِ اللهِ يُذْكَرُ فِيهِ اللهُ إِلا يُتْلَى فِيهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ فَقَالَتْ دَعْنِي مِنْكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ نَسْيًا مَنْسِيًّا
ஆயிஷா (ரலி) அவர்களின் காவலாளி தக்வான் (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்:

அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களைச் சந்திக்க அனுமதி வேண்டி வந்தார்கள். நான் (ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம்) சென்றேன். அவர்களின் தலைமாட்டில் அவர்களின் சகோதரர் மகன் அப்துல்லாஹ் பின் அப்துர் ரஹ்மான் இருந்தார். நான், "இதோ இப்னு அப்பாஸ் அனுமதி கேட்கிறார்" என்றேன். உடனே, அவர்களின் சகோதரர் மகன் அப்துல்லாஹ், ஆயிஷா (ரலி) அவர்களை நோக்கி குனிந்து, "இதோ அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் அனுமதி கேட்கிறார்" என்று கூறினார். அப்போது ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் மரணத் தருவாயில் இருந்தார்கள்.

ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், "இப்னு அப்பாஸை (சந்திப்பதிலிருந்து) என்னை விட்டுவிடுங்கள்" என்றார்கள். அதற்கு அப்துல்லாஹ், "என் அருமைத் தாயே! இப்னு அப்பாஸ் உங்களின் நன்மக்களில் (மற்றும் கண்ணியமிக்கவர்களில்) ஒருவர். தங்களுக்கு ஸலாம் கூறவும், உங்களிடமிருந்து விடைபெறவும் அவர் வந்துள்ளார்" என்றார். ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், "நீ விரும்பினால் அவருக்கு அனுமதி கொடு" என்று கூறினார்கள்.

நான் அவரை உள்ளே அனுமதித்தேன். அவர் அமர்ந்ததும், "(அன்னையே!) நற்செய்தி பெறுங்கள்!" என்றார். அதற்கு ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் "(மேலும்) அப்படியா?" என்று கேட்டார்கள்.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "உங்களுக்கும், முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களையும் (உங்களுக்கு) அன்புக்குரியவர்களையும் நீங்கள் சந்திப்பதற்கும் இடையில், உங்கள் உடலிலிருந்து உயிர் பிரிவது மட்டுமே (தடையாக) எஞ்சியுள்ளது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு, அவர்களின் மனைவியரில் நீங்களே மிகவும் விருப்பமானவராக இருந்தீர்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தூய்மையானவற்றைத் தவிர வேறெதையும் நேசித்ததில்லை.

அப்வா (அல்லது பைதா) எனும் இடத்தில் ஓர் இரவில் உங்களின் கழுத்துமாலை தொலைந்துவிட்டது. அதனால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விடியும் வரை அங்கேயே தங்கிவிட்டார்கள். காலையில் எழுந்தபோது மக்களிடம் தண்ணீர் இல்லை. அப்போது, அல்லாஹ் அஸ்ஸ வஜல் {ஃபதயம்மமூ ஸஈதன் தைய்யிபா} [அந்நிஸா 4:43] எனும் (தயம்மம் குறித்த) வசனத்தை இறக்கியருளினான். இந்தச் சமுதாயத்திற்கு அல்லாஹ் அஸ்ஸ வஜல் வழங்கிய இந்தச் (சலுகையான) எளிமை உங்களாலேயே கிடைத்தது.

மேலும், உங்களின் (குற்றமற்ற) தூய்மையை அல்லாஹ் ஏழு வானங்களுக்கு மேலிருந்து இறக்கியருளினான். அதனை நம்பிக்கைக்குரிய ‘ரூஹ்’ (எனும் வானவர் ஜிப்ரீல்) சுமந்து வந்தார். ஆகவே, அல்லாஹ்வின் பெயர் நினைவுகூரப்படும் இறை இல்லங்கள் எதிலும், இரவின் நேரங்களிலும் பகலின் நேரங்களிலும் உங்களின் (தூய்மையை விளக்கும் அந்த வசனங்கள்) ஓதப்படாமல் இல்லை!" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள், "(இப்னு அப்பாஸே!) என்னை விட்டுவிடுங்கள். என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக! நான் (இதற்கு முன்பே) முற்றிலுமாக மறக்கப்பட்டவளாக இருந்திருக்கக் கூடாதா என்றே நான் விரும்புகிறேன்!" என்று (தமது அடக்கத்தினால்) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ رَجُلٍ قَالَ قَالَ لَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّمَا سُمِّيتِ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ لِتَسْعَدِي وَإِنَّهُ لاسْمُكِ قَبْلَ أَنْ تُولَدِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அன்னை ஆயிஷாவிடம்) கூறினார்கள்:

"நீங்கள் (மறுமையில்) நற்பேறு பெறுவதற்காகவே 'உம்முல் முஃமினீன்' (இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னை) என்று பெயரிடப்பட்டீர்கள். நிச்சயமாக, நீங்கள் பிறப்பதற்கு முன்பே அது உங்களது பெயராக (அல்லாஹ்வின் முன்னறிவிப்பில்) இருந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ قَالَ اللهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِوَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ருகூவிலிருந்து தமது தலையை உயர்த்தும்போது, "அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்து, மில்அஸ் ஸமாவாதி வமில்அல் அர்ழி, வமில்அ மா ஷிஃத மின் ஷைய்இன் பஃது" (பொருள்: யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவா! வானங்கள் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், இதற்கு அப்பால் நீ நாடும் வேறு எப்பொருளும் (அனைத்தும்) நிரம்பும் அளவுக்கு உனக்கே எல்லாப் புகழும் உரியது) என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَأَنْ يُخْلَطَ الْبَلَحُ وَالزَّهْوُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

சுரைக்காய் குடுவை (துப்பா), வர்ணம் பூசப்பட்ட மண்பாண்டம் (ஹந்தம்), தார் பூசப்பட்ட பாத்திரம் (முஸஃப்பத்), குடையப்பட்ட மரக்குடுவை (நகீர்) ஆகியவற்றை (பானங்கள் தயாரிக்கப் பயன்படுத்துவதற்கு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை விதித்தார்கள். மேலும், (பானம் தயாரிப்பதற்காக) முற்றாத பேரீச்சங்காய்களையும் (பலஹ்), லேசாகப் பழுக்கத் துவங்கிய செங்காய்களையும் (ஸஹ்வ்) ஒன்றாகக் கலப்பதற்கும் தடை விதித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي حَفْصَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ الْفَتْحُ فِي ثَلاثَ عَشْرَةَ خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ரமலான் மாதத்தில் பதின்மூன்று (நாட்கள்) கடந்த நிலையில் (மக்கா) வெற்றி நிகழ்ந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرُوا الدَّجَّالَ فَقَالُوا إِنَّهُ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ك ف ر قَالَ مَا تَقُولُونَ؟ قَالَ يَقُولُونَ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ك ف ر قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ أَسْمَعْهُ قَالَ ذَلِكَ وَلَكِنْ قَالَ أَمَّا إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلامُ فَانْظُرُوا إِلَى صَاحِبِكُمْ وَأَمَّا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلامُ فَرَجُلٌ آدَمُ جَعْدٌ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ مَخْطُومٍ بِخُلْبَةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ إِذَا انْحَدَرَ فِي الْوَادِي يُلَبِّي
முஜாஹித் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நாங்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் இருந்தோம். அப்போது (அங்கிருந்த) மக்கள் தஜ்ஜாலைப் பற்றிப் பேசிக் கொண்டிருந்தனர். "அவனது இரு கண்களுக்கு இடையே 'காஃப்', 'ஃபா', 'ரா' (ك ف ر - காஃபிர்) என்று எழுதப்பட்டிருக்கும்" என்று அவர்கள் கூறினார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "நீங்கள் என்ன சொல்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு, "அவனது கண்களுக்கு இடையே 'காஃப்', 'ஃபா', 'ரா' என்று எழுதப்பட்டிருக்கும் என மக்கள் கூறுகிறார்கள்" என்று (மீண்டும்) பதிலளிக்கப்பட்டது.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(நபி (ஸல்) அவர்கள் தஜ்ஜாலைப் பற்றிப் பேசும்போது) அவ்வாறு கூறியதை நான் செவியுறவில்லை. மாறாக, நபி (ஸல்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

'இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களைப் பொறுத்தவரை, (அவர்களின் உருவத்தை அறிய) உங்கள் தோழராகிய (என்னை)ப் பாருங்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் மாநிறமும் சுருட்டை முடியும் கொண்ட (வலிமையான) மனிதராவார். அவர் பேரீச்ச நாம்பினால் ஆன மூக்கணாங்கயிறு கட்டப்பட்ட சிவப்பு நிற ஒட்டகத்தின் மீது (அமர்ந்து) செல்வார். அவர் தல்பியா (லப்பைக்க...) கூறியவாறு பள்ளத்தாக்கில் இறங்கிச் செல்வதை நான் இப்போதும் (நேரில்) பார்ப்பதைப் போன்றுள்ளது'."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ ذَكَرُوهُ يَعْنِي الدَّجَّالَ قَالَ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ك ف ر فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ أَسْمَعْهُ يَقُولُ ذَاكَ وَلَكِنْ قَالَ أَمَّا إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلامُ فَانْظُرُوا إِلَى صَاحِبِكُمْ قَالَ يَزِيدُ يَعْنِي نَفْسَهُ ﷺ وَأَمَّا مُوسَى فَرَجُلٌ آدَمُ جَعْدٌ طُوَالٌ عَلَى جَمَلٍ أَحْمَرَ مَخْطُومٍ بِخُلْبَةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَقَدِ انْحَدَرَ مِنَ الْوَادِي يُلَبِّي قَالَ أَبِي قَالَ هُشَيْمٌ الْخُلْبَةُ اللِّيفُ
முஜாஹித் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
(மக்கள்) தஜ்ஜாலைப் பற்றிப் பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, அவனது இரு கண்களுக்கிடையே 'காஃப்', 'ஃபா', 'ரா' (ك ف ر) என்று எழுதப்பட்டிருக்கும் எனக் கூறினார்கள். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(நபி (ஸல்) அவர்கள்) அவ்வாறு கூறியதை நான் கேட்கவில்லை. மாறாக, அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களைப் பற்றி (அறிய வேண்டுமானால்) உங்கள் தோழரைப் பாருங்கள்.' (நபி (ஸல்) அவர்கள் தம்மையே இவ்வாறு குறிப்பிட்டார்கள் என அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான யஸீத் விளக்குகிறார்). 'மேலும், மூஸா (அலை) அவர்கள் மாநிறமானவர்கள்; சுருள் முடி கொண்டவர்கள்; உயரமானவர்கள். அவர் 'குல்பா' (எனும் நாரால் ஆன) கயிற்றால் கடிவாளம் கட்டப்பட்ட சிவப்பு நிற ஒட்டகம் ஒன்றின் மீது (அமர்ந்திருப்பார்). அவர் தல்பியா கூறியவாறு ஒரு பள்ளத்தாக்கில் இறங்கிச் செல்வதை நான் (இப்போதும்) என் கண்முன் பார்ப்பதைப் போன்றுள்ளது' (என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்)."
('குல்பா' என்பது பேரீச்ச மரத்தின் நாரைக் குறிக்கும் என்று ஹுஷைம் விளக்கியதாக என் தந்தை (இமாம் அஹ்மத்) கூறினார் என அறிவிப்பாளர் குறிப்பிடுகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ أَظُنُّهُ قَدْ رَفَعَهُ قَالَ أَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى فِي يَوْمٍ مَطِيرٍ أَنْ صَلُّوا فِي رِحَالِكُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மழை பெய்து கொண்டிருந்த ஒரு நாளில், "உங்கள் இருப்பிடங்களிலேயே தொழுது கொள்ளுங்கள்" என்று (மக்களுக்கு) அறிவிப்பாளர் ஒருவரை (பாங்கு சொல்பவரை) அறிவிக்கச் செய்தார்கள்.

(இதை இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் செயலாகவே - மர்ஃபூஉ ஆக - அறிவித்ததாகத் தான் கருதுவதாக அறிவிப்பாளர் இப்னு அவ்ன் குறிப்பிடுகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ نَافِعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ مَاتَتْ شَاةٌ فِي بَعْضِ بُيُوتِ نِسَاءِ النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ النَّبِيُّ عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ أَلَا انْتَفَعْتُمْ بِمَسْكِهَا؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரில் ஒருவரது வீட்டில் ஓர் ஆடு (தானாகச் செத்து) இறந்துவிட்டது. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "(அதனை வீணாக்குவதற்குப் பதிலாக) அதன் தோலை நீங்கள் (பதனிட்டுப்) பயன்படுத்தியிருக்கக் கூடாதா?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ نَافِعٍ عَنْ وَهْبِ بْنِمِينَاسٍ الْعَدَنِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ إِذَا أَرَادَ السُّجُودَ بَعْدَ الرَّكْعَةِ يَقُولُ اللهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (ருகூஉவிலிருந்து எழுந்து) ரக்அத்திற்குப் பிறகு ஸஜ்தா செய்ய நாடும்போது (இஃதிதாலில் இருக்கும்போது), "யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவா! வானங்கள் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், அதற்குப் பிறகு நீ நாடுகின்ற பொருட்கள் யாவும் நிரம்பவும் உனக்கே புகழனைத்தும் உரியது" என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ وُلِدَ النَّبِيُّ ﷺ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَاسْتُنْبِئَ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَخَرَجَ مُهَاجِرًا مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَقَدِمَ الْمَدِينَةَ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَتُوُفِّيَ ﷺ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ وَرَفَعَ الْحَجَرَ الْأَسْوَدَ يَوْمَ الْإِثْنَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் திங்கள்கிழமையன்று பிறந்தார்கள். திங்கள்கிழமையன்று (அவர்களுக்கு) நபித்துவம் வழங்கப்பட்டது. திங்கள்கிழமையன்று (ஹிஜ்ரத் மேற்கொண்டு) மக்காவிலிருந்து மதீனாவிற்குப் புறப்பட்டார்கள். திங்கள்கிழமையன்று மதீனாவை வந்தடைந்தார்கள். (நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள்) திங்கள்கிழமையன்று மரணமடைந்தார்கள் (வஃபாத்தானார்கள்). மேலும், திங்கள்கிழமையன்று (கஅபாவில்) ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லை (அதன் இடத்தில்) உயர்த்தி வைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ بِعَرَفَاتٍ وَاقِفًا وَقَدْ أَرْدَفَ الْفَضْلَ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَوَقَفَ قَرِيبًا وَأَمَةٌ خَلْفَهُ فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا فَفَطِنَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَجَعَلَ يَصْرِفُ وَجْهَهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ لَيْسَ الْبِرُّ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَلا الْإِبِلِ فَعَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ قَالَ ثُمَّ أَفَاضَ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَهَا عَادِيَةً حَتَّى أَتَى جَمْعًا قَالَ فَلَمَّا وَقَفَ بِجَمْعٍ أَرْدَفَ أُسَامَةَ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ فَعَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ قَالَ ثُمَّ أَفَاضَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَهَا عَادِيَةً حَتَّى أَتَتْ مِنًى فَأَتَانَا بِسَوَادِ ضَعْفَى بَنِي هَاشِمٍ عَلَى حُمُرَاتٍ لَهُمْ فَجَعَلَ يَضْرِبُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ يَا بَنِيَّ أَفِيضُوا وَلا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களை அரஃபாத்தில் (தமது வாகனத்தில்) நின்றிருக்கக் கண்டேன். அப்போது அவர்கள் தமக்குப் பின்னால் ஃபழ்ல் (ரலி) அவர்களைத் தமது வாகனத்தில் அமர்த்தியிருந்தார்கள். அப்போது ஒரு கிராமவாசி வந்து அருகில் நின்றார். அவருக்குப் பின்னால் ஓர் அடிமைப் பெண் இருந்தாள். ஃபழ்ல் அப்பெண்ணைப் பார்க்கத் தொடங்கினார். இதைக் கவனித்த அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரது (ஃபழ்லுடைய) முகத்தை (அவளை விட்டுத்) திருப்பினார்கள்.

பிறகு, "மக்களே! குதிரைகளையும் ஒட்டகங்களையும் வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் புண்ணியம் ஏதுமில்லை. எனவே, நீங்கள் அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள்!" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அங்கிருந்து புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் 'ஜம்உ' (முஸ்தலிஃபா) வந்தடையும் வரை, அந்த ஒட்டகம் (முன்னங்காலைத்) தூக்கியபடி வேகமாக ஓடியதை நான் காணவில்லை.

அவர்கள் 'ஜம்உ'வில் தங்கிய போது, உஸாமா (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர்த்திக்கொண்டார்கள். பிறகு, "மக்களே! குதிரைகளையும் ஒட்டகங்களையும் வேகமாக விரட்டிச் செல்வதில் புண்ணியம் ஏதுமில்லை. எனவே, நீங்கள் அமைதியைக் கடைப்பிடியுங்கள்!" என்று கூறினார்கள். பின்னர் அங்கிருந்து புறப்பட்டார்கள். அது மினாவை வந்தடையும் வரை, அந்த ஒட்டகம் (முன்னங்காலைத்) தூக்கியபடி வேகமாக ஓடியதை நான் காணவில்லை.

பனூ ஹாஷிம் குலத்தின் பலவீனர்களான நாங்கள் எங்களுடைய கழுதைகளின் மீது இருந்தபோது, (இரவின்) இருளிலேயே நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது அவர்கள் எங்கள் தொடைகளில் தட்டிக்கொடுத்து, "என் பிள்ளைகளே! நீங்கள் (இங்கிருந்து மினாவுக்குப்) புறப்படுங்கள்; ஆனால், சூரியன் உதிக்கும் வரை ஜம்ராவில் கல்லெறியாதீர்கள்!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ حِينَ دَخَلَ الْبَيْتَ وَجَدَ فِيهِ صُورَةَ إِبْرَاهِيمَ وَصُورَةَ مَرْيَمَ فَقَالَ أَمَّا هُمْ فَقَدْ سَمِعُوا أَنَّ الْمَلائِكَةَ لَا تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ هَذَا إِبْرَاهِيمُ مُصَوَّرًا فَمَا بَالُهُ يَسْتَقْسِمُ؟
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும் அந்த) ஆலயத்தினுள் நுழைந்தபோது, அங்கு இப்ராஹீம் (அலை) மற்றும் மர்யம் (அலை) ஆகியோரின் உருவப் படங்களைக் கண்டார்கள். அப்போது அவர்கள், "உருவப் படம் உள்ள வீட்டில் வானவர்கள் நுழைய மாட்டார்கள் என்பதை இவர்கள் (குறைஷிகள்) நிச்சயமாகக் கேள்விப்பட்டிருக்கிறார்கள். இதோ இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் உருவம் வரையப்பட்டுள்ளது; அவர் (அம்புகளைக் கொண்டு) குறி கேட்பவராக ஏன் (இங்கே) சித்தரிக்கப்பட வேண்டும்?" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا هَارُونُ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ مَاتَ ابْنٌ لَهُ بِقُدَيْدٍ أَوْ بِعُسْفَانَ فَقَالَ يَا كُرَيْبُ انْظُرْ مَا اجْتَمَعَ لَهُ مِنَ النَّاسِ قَالَ فَخَرَجْتُ فَإِذَا نَاسٌ قَدِ اجْتَمَعُوا لَهُ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ يَقُولُ هُمْ أَرْبَعُونَ؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَخْرِجُوهُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ عَلَى جِنَازَتِهِ أَرْبَعُونَ رَجُلًا لَا يُشْرِكُونَ بِاللهِ شَيْئًا إِلَّا شَفَّعَهُمُ اللهُ فِيهِ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(இதனை அறிவிக்கும் குரைப் (ரஹ்) கூறுகிறார்:) அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் மகன் ஒருவர் ‘குதைது’ அல்லது ‘உஸ்ஃபான்’ (எனும் இடத்தில்) இறந்துவிட்டார். அப்போது அவர்கள், "குரைபே! அவருக்காக (ஜனாஸா தொழுகையில் பங்கேற்க) எவ்வளவு மக்கள் கூடியிருக்கிறார்கள் என்று (சென்று) பார்!" என்று கூறினார்கள்.

நான் வெளியே சென்று பார்த்தபோது, (அங்கு) மக்கள் கூடியிருந்தனர். நான் (திரும்பி வந்து) அதை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன்.

அவர்கள், "அவர்கள் நாற்பது பேர் (இருப்பார்களா)?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "ஆம்" என்றேன்.

அப்போது அவர்கள், "(அப்படியாயின் ஜனாஸாவைத் தொழுகைக்காக) வெளியே கொண்டு வாருங்கள். ஏனெனில், 'ஓர் இஸ்லாமியர் இறந்து, அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காத நாற்பது மனிதர்கள் அவருடைய ஜனாஸா (தொழுகை)யில் நின்றால் (பங்கேற்றால்), அவருக்காக அவர்கள் செய்யும் பரிந்துரையை அல்லாஹ் ஏற்காமல் இருப்பதில்லை (பரிந்துரையை ஏற்றுக்கொள்கிறான்)' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டிருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي الْخَطَّابِيَّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا خَرَجَ فَتَبِعَهُ رَجُلانِ وَرَجُلٌ يَتْلُوهُمَا يَقُولُ ارْجِعَا قَالَ فَرَجَعَا قَالَ فَقَالَ لَهُ إِنَّ هَذَيْنِ شَيْطَانَانِ وَإِنِّي لَمْ أَزَلْ بِهِمَا حَتَّى رَدَدْتُهُمَا فَإِذَا أَتَيْتَ النَّبِيَّ ﷺ فَأَقْرِئْهُ السَّلامَ وَأَعْلِمْهُ أَنَّا فِي جَمْعِ صَدَقَاتِنَا وَلَوْ كَانَتْ تَصْلُحُ لَهُ لَأَرْسَلْنَا بِهَا إِلَيْهِ قَالَ فَنَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عِنْدَ ذَلِكَ عَنِ الْخَلْوَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் (பயணத்திற்காகத் தனியாகப்) புறப்பட்டுச் சென்றார். அவரை இரண்டு பேர் பின்தொடர்ந்தனர். அவ்விருவரையும் பின்தொடர்ந்து வந்த மற்றொருவர் (அந்த இருவரையும் நோக்கி), "திரும்பிச் செல்லுங்கள்" என்று கூறினார். அவ்வாறே அவ்விருவரும் திரும்பிச் சென்றனர். பிறகு அவர் (தனியாகச் சென்ற) அம்மனிதரிடம், "நிச்சயமாக அந்த இருவரும் (உமக்குத் தீங்கு செய்ய நினைத்த) ஷைத்தான்கள் ஆவர். அவர்களை நான் தடுத்துத் திருப்பி அனுப்பும் வரை அவர்களைத் துரத்திக் கொண்டே இருந்தேன். நீங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் செல்லும்போது, அவர்களுக்கு (என்) ஸலாமைத் தெரிவியுங்கள். 'நாங்கள் எங்களுடைய தர்மங்களை (ஸதகாக்களை - எங்கள் இனத்தவரிடையே) சேகரிக்கும் பணியில் ஈடுபட்டுள்ளோம்; தர்மப் பொருட்கள் அவர்களுக்கு (நபியவர்களுக்கு) ஆகுமானதாக இருந்திருந்தால், அதனை நாங்கள் அவர்களுக்கே அனுப்பி வைத்திருப்போம்' என்றும் அவர்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கூறினார்.

இதனையடுத்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆபத்தான அல்லது வெறிச்சோடிய இடங்களில் இவ்வாறு) தனித்திருப்பதைத் (கில்வத்தை) தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ عَنِ الْمَسْعُودِيِّ قَالَ مَا أَدْرَكْنَا أَحَدًا أَقْوَمَ بِقَوْلِ الشِّيعَةِ مِنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ
மஸ்ஊதீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

"அதீ பின் தாபித்தை விட (ஆரம்பகால) ஷீஆக்களின் கொள்கையில் மிகவும் உறுதியான (மற்றும் நிலைத்திருக்கக்கூடிய) வேறு எவரையும் நாங்கள் கண்டதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي الْخَطَّابِيَّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ قَيْسِ بْنِ حَبْتَرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ ثَمَنُ الْكَلْبِ خَبِيثٌ قَالَ فَإِذَا جَاءَكَ يَطْلُبُ ثَمَنَ الْكَلْبِ فَامْلَأ كَفَّيْهِ تُرَابًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நாயின் (விற்பனை மூலம் கிடைக்கும்) விலை அசுத்தமானதாகும். எனவே, எவரேனும் நாயின் விலையைக் கேட்டு உம்மிடம் வந்தால், அவருடைய இரு கைகளிலும் மண்ணை நிரப்புவீராக!" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَلْهُجَيْمٍ يَا أَبَا عَبَّاسٍ مَا هَذِهِ الْفُتْيَا الَّتِي قد تَفَشَّغَتْ بِالنَّاسِ أَنَّ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ؟ فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ ﷺ وَإِنْ رَغِمْتُمْ
பல்ஹுஜைம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் (இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம்), "அபூஅப்பாஸே! 'கஅபாவைத் தவாஃப் செய்தவர் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டு விடுவார்' என்று மக்களிடையே பரவியுள்ள இந்த மார்க்கத் தீர்ப்பு (ஃபத்வா) என்ன?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர்கள், "நீங்கள் அதை வெறுத்தாலும் சரி, அது உங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் வழிமுறையாகும் (சுன்னத்தாகும்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا شَهْرٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَضَرَتْ عِصَابَةٌ مِنَ الْيَهُودِ نَبِيَّ اللهِ ﷺ يَوْمًافَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ حَدِّثْنَا عَنْ خِلالٍ نَسْأَلُكَ عَنْهُنَّ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلا نَبِيٌّ قَالَ سَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ وَلَكِنِ اجْعَلُوا لِي ذِمَّةَ اللهِ وَمَا أَخَذَ يَعْقُوبُ عَلَيْهِ السَّلامُ عَلَى بَنِيهِ لَئِنْ أَنَا حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا فَعَرَفْتُمُوهُ لَتُتَابِعُنِّي عَلَى الْإِسْلَامِ قَالُوا فَذَلِكَ لَكَ قَالَ فَسَلُونِي عَمَّا شِئْتُمْ قَالُوا أَخْبِرْنَا عَنْ أَرْبَعِ خِلَالٍ نَسْأَلُكَ عَنْهُنَّ أَخْبِرْنَا أَيُّ الطَّعَامِ حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ؟ وَأَخْبِرْنَا كَيْفَ مَاءُ الْمَرْأَةِ وَمَاءُ الرَّجُلِ؟ كَيْفَ يَكُونُ الذَّكَرُ مِنْهُ؟ وَأَخْبِرْنَا كَيْفَ هَذَا النَّبِيُّ الْأُمِّيُّ فِي النَّوْمِ؟ وَمَنْ وَلِيُّهُ مِنَ المَلائِكَةِ؟ قَالَ فَعَلَيْكُمْ عَهْدُ اللهِ وَمِيثَاقُهُ لَئِنْ أَنَا أَخْبَرْتُكُمْ لَتُتَابِعُنِّي؟ قَالَ فَأَعْطَوْهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِالَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى ﷺ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ إِسْرَائِيلَ يَعْقُوبَ عَلَيْهِ السَّلامُ مَرِضَ مَرَضًا شَدِيدًا وَطَالَ سَقَمُهُ فَنَذَرَ لِلَّهِ نَذْرًا لَئِنْ شَفَاهُ اللهُ تَعَالَى مِنْ سَقَمِهِ لَيُحَرِّمَنَّ أَحَبَّ الشَّرَابِ إِلَيْهِ وَأَحَبَّ الطَّعَامِ إِلَيْهِ وَكَانَ أَحَبَّ الطَّعَامِ إِلَيْهِ لُحْمَانُ الْإِبِلِ وَأَحَبَّ الشَّرَابِ إِلَيْهِ أَلْبَانُهَا؟ قَالُوا اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللهُمَّ اشْهَدْ عَلَيْهِمْ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلا هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ مَاءَ الرَّجُلِ أَبْيَضُ غَلِيظٌ وَأَنَّ مَاءَ الْمَرْأَةِ أَصْفَرُ رَقِيقٌ فَأَيُّهُمَا عَلا كَانَ لَهُ الْوَلَدُ وَالشَّبَهُ بِإِذْنِ اللهِ؟ إِنْ عَلا مَاءُ الرَّجُلِ عَلَى مَاءِ الْمَرْأَةِ كَانَ ذَكَرًا بِإِذْنِ اللهِ وَإِنْ عَلا مَاءُ الْمَرْأَةِ عَلَى مَاءِ الرَّجُلِ كَانَ أُنْثَى بِإِذْنِ اللهِ؟ قَالُوا اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللهُمَّ اشْهَدْ عَلَيْهِمْ فَأَنْشُدُكُمْ بِالَّذِي أَنْزَلَالتَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ هَذَا النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ تَنَامُ عَيْنَاهُ وَلا يَنَامُ قَلْبُهُ؟ قَالُوا اللهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللهُمَّ اشْهَدْ قَالُوا وَأَنْتَ الْآنَ فَحَدِّثْنَا مَنْ وَلِيُّكَ مِنَ المَلائِكَةِ؟ فَعِنْدَهَا نُجَامِعُكَ أَوْ نُفَارِقُكَ؟ قَالَ فَإِنَّ وَلِيِّيَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ وَلَمْ يَبْعَثِ اللهُ نَبِيًّا قَطُّ إِلا وَهُوَ وَلِيُّهُ قَالُوا فَعِنْدَهَا نُفَارِقُكَ لَوْ كَانَ وَلِيُّكَ سِوَاهُ مِنَ المَلائِكَةِ لَتَابَعْنَاكَ وَصَدَّقْنَاكَ قَالَ فَمَا يَمْنَعُكُمْ مِنْ أَنْ تُصَدِّقُوهُ؟ قَالُوا إِنَّهُ عَدُوُّنَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللهِ} [البقرة 97] إِلَى قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {كِتَابَ اللهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ} [البقرة 101] فَعِنْدَ ذَلِكَ {بَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَى غَضَبٍ} [البقرة 90] الْآيَةَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு நாள் யூதர்களின் ஒரு குழுவினர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அபுல் காஸிமே! (நபியே!) நாங்கள் உங்களிடம் சில விஷயங்களைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறோம். ஒரு நபியைத் தவிர வேறு யாரும் அவற்றை அறிய மாட்டார்கள். அவற்றைப் பற்றி எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கூறினர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் விரும்பியதை என்னிடம் கேளுங்கள். ஆனால், நான் உங்களுக்கு ஏதேனும் ஒன்றைச் சொல்லி, அதனை நீங்கள் (உண்மையென) அறிந்துகொண்டால், நீங்கள் இஸ்லாத்தை ஏற்று என்னைப் பின்பற்றுவீர்கள் என்பதற்கு, அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையை எனக்குச் செய்து தாருங்கள். யாகூப் (அலை) அவர்கள் தமது பிள்ளைகளிடம் வாங்கிய (உறுதியான) வாக்குறுதியைப் போன்றதொரு வாக்குறுதியை எனக்கு அளியுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

யூதர்கள், "உங்களுக்கு அவ்வாறே (வாக்குறுதி) தருகிறோம்" என்றனர். நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் விரும்பியதை என்னிடம் கேளுங்கள்" என்றார்கள்.

அவர்கள், "நாங்கள் கேட்கும் நான்கு விஷயங்களைப் பற்றி எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்:
1. தவ்ராத் வேதம் அருளப்படுவதற்கு முன்பு இஸ்ராயீல் (யாகூப் அலை) தமக்குத் தாமே விலக்கிக் கொண்ட (ஹராமாக்கிக் கொண்ட) உணவு எது?
2. ஆணின் நீர் (இந்திரியம்) எப்படி இருக்கும்? பெண்ணின் நீர் எப்படி இருக்கும்? அதிலிருந்து ஆண் குழந்தை எவ்வாறு உருவாகிறது?
3. எழுதப் படிக்கத் தெரியாத (உம்மி) இந்த நபியின் தூக்கம் எப்படி இருக்கும்?
4. வானவர்களில் இவருடைய உற்ற நண்பர் (பாதுகாவலர்) யார்?
ஆகியவற்றை எங்களுக்குத் தெரிவியுங்கள்" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நான் உங்களுக்கு இவற்றைத் தெரிவித்தால், நீங்கள் என்னைப் பின்பற்றுவீர்கள் என்பதற்கு அல்லாஹ்வின் உடன்படிக்கையும் அவனது (உறுதியான) வாக்குறுதியும் உங்கள் மீது உள்ளதா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் தம்மால் இயன்ற வரை உடன்படிக்கையையும் வாக்குறுதியையும் அளித்தார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மூஸா (அலை) அவர்களுக்குத் தவ்ராத் வேதத்தை அருளியவனின் பெயரால் நான் உங்களிடம் கேட்கிறேன். இஸ்ராயீல் எனப்படும் யாகூப் (அலை) அவர்கள் கடுமையான நோயால் பாதிக்கப்பட்டு, அந்த நோய் நீண்ட காலம் நீடித்ததால், 'அல்லாஹ்தஆலா இந்த நோயிலிருந்து தமக்குக் குணமளித்தால், தமக்கு மிகவும் விருப்பமான பானத்தையும், தமக்கு மிகவும் விருப்பமான உணவையும் (அல்லாஹ்விற்காக) தடுத்துக்கொள்வதாக' ஒரு நேர்ச்சை செய்தார்கள் என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா? மேலும், ஒட்டகத்தின் மாமிசமே அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமான உணவாகவும், அதன் பாலே அவர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமான பானமாகவும் இருந்தது (அதையே அவர்கள் தடுத்தார்கள்) என்பதையும் நீங்கள் அறிவீர்களா?"

யூதர்கள், "யா அல்லாஹ்! ஆம் (அதை நாங்கள் அறிவோம்)" என்று பதிலளித்தனர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! இவர்கள் மீது நீயே சாட்சியாக இரு" என்று கூறினார்கள்.

தொடர்ந்து, "மூஸாவுக்குத் தவ்ராத் வேதத்தை அருளிய, வணக்கத்திற்குரியவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லையோ அந்த அல்லாஹ்வின் பெயரால் உங்களிடம் கேட்கிறேன். ஆணின் நீர் வெண்மையானதும் அடர்த்தியானதும் ஆகும்; பெண்ணின் நீர் மஞ்சளானதும் மெல்லியதும் ஆகும். இவ்விரண்டில் எது மேலோங்குகிறதோ, அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு குழந்தையும், அதன் சாயலும் அதைப் பொருத்தே அமையும். பெண்ணின் நீரை விட ஆணின் நீர் மேலோங்கினால், அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு அது ஆண் குழந்தையாகும். ஆணின் நீரை விடப் பெண்ணின் நீர் மேலோங்கினால், அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு அது பெண் குழந்தையாகும் என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

யூதர்கள், "யா அல்லாஹ்! ஆம்" என்று கூறினர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! இவர்கள் மீது நீயே சாட்சியாக இரு" என்று கூறினார்கள்.

"மூஸாவுக்குத் தவ்ராத்தை அருளியவன் பெயரால் நான் உங்களிடம் கேட்கிறேன். எழுதப் படிக்கத் தெரியாத (உம்மி) இந்த நபியின் கண்கள் உறங்கினாலும், அவரது உள்ளம் உறங்காது என்பதை நீங்கள் அறிவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.

யூதர்கள், "யா அல்லாஹ்! ஆம்" என்றனர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சியாக இரு" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு யூதர்கள், "இப்போது நீங்கள் சொல்லுங்கள், வானவர்களில் உங்களின் உற்ற நண்பர் (பாதுகாவலர்) யார்? இதைக் கொண்டுதான் நாங்கள் உங்களுடன் இணைவதா அல்லது உங்களை விட்டுப் பிரிவதா என்பது முடிவாகும்" என்று கூறினர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக எனது உற்ற நண்பர் ஜிப்ரீல் (அலை) ஆவார்கள். அல்லாஹ் எந்தவொரு நபியை அனுப்பினாலும், அவரே அந்த நபியின் உற்ற நண்பராக இருந்திருக்கிறார்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு யூதர்கள், "அப்படியானால், இவ்விஷயத்தில் நாங்கள் உங்களை விட்டுப் பிரிகிறோம். வானவர்களில் அவரைத் தவிர வேறு யாரேனும் உங்களுக்குப் பாதுகாவலராக இருந்திருந்தால், நாங்கள் உங்களைப் பின்பற்றி, உங்களை உண்மைப்படுத்தியிருப்போம்" என்று கூறினர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவரை ஏற்பதற்கு உங்களுக்கு எது தடையாக இருக்கிறது?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "அவர் (தண்டனைகளைக் கொண்டு வருவதால்) எங்கள் எதிரி" என்று கூறினர்.

அப்போது, கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் பின்வரும் வசனங்களை அருளினான்:
"எவர் ஜிப்ரீலுக்குப் பகைவராக இருக்கிறாரோ (அவர் அல்லாஹ்வுக்கும் பகைவரே!) நிச்சயமாக அவர்தாம் அல்லாஹ்வின் அனுமதியைக் கொண்டு உமது இதயத்தில் இதனை இறக்கிவைத்தார் என்று கூறுவீராக" (அல்பகரா 2:97) என்று தொடங்கி,
"அவர்கள் அறியாதவர்களைப் போல, அல்லாஹ்வின் வேதத்தைத் தங்களது முதுகுக்குப் பின்னால் எறிந்துவிட்டனர்" (அல்பகரா 2:101) என்பது வரை அருளினான்.
அச்சமயத்தில், "அவர்கள் கோபத்தின் மீது கோபத்தைத் தேடிக்கொண்டனர்" (அல்பகரா 2:90) என்ற வசனத்தையும் அருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُبَهْرَامَ حَدَّثَنَا شَهْرٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِنَحْوِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் வழியாகவும் (முன்னர் கூறப்பட்ட ஹதீஸின் கருத்தைப்) போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَتَيْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ يَأْكُلُ رُمَّانًا بِعَرَفَةَ وَحَدَّثَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ بَعَثَت إِلَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَ
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் அரஃபாவில் (ஹஜ்ஜின் போது) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றேன். அப்போது அவர்கள் மாதுளம்பழம் சாப்பிட்டுக்கொண்டிருந்தார்கள். மேலும் அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபா (நாளில்) நோன்பு நோற்கவில்லை (நோன்பைத் தவிர்த்தார்கள்). உம்முல் ஃபழ்ல் (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பால் கொடுத்து அனுப்பினார்கள்; அதை அவர்கள் அருந்தினார்கள்" என்று அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ قَالَ بَعَثَتْ إلَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் (அரஃபா பெருவெளியில் தங்கியிருந்த போது) நோன்பு நோற்கவில்லை. உம்முல் ஃபழ்ல் (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பாலைக் கொடுத்தனுப்பினார்கள். அதை நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்கள் பார்த்துக் கொண்டிருக்கும் போதே) பருகினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ قَالَ حَجَجْتُ أَنَا وَسِنَانُ بْنُ سَلَمَةَ وَمَعَ سِنَانٍ بَدَنَةٌ فَأَزْحَفَتْ عَلَيْهِ فَعَيِيَ بِشَأْنِهَا فَقُلْتُ لَئِنْ قَدِمْتُ مَكَّةَ لأسْتَبْحِثَنَّ عَنْ هَذَا قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قُلْتُ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَعِنْدَهُ جَارِيَةٌ وَكَانَ لِي حَاجَتَانِ وَلِصَاحِبِي حَاجَةٌ فَقَالَ أَلا أُخْلِيكَ؟ قُلْتُ لَا فَقُلْتُ كَانَتْ مَعِي بَدَنَةٌ فَأَزْحَفَتْ عَلَيْنَا فَقُلْتُ لَئِنْ قَدِمْتُ مَكَّةَ لَأَسْتَبْحِثَنَّ عَنْ هَذَا فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَعَثَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بِالْبُدْنِ مَعَ فُلَانٍ وَأَمَرَهُ فِيهَا بِأَمْرِهِ فَلَمَّا قَفَّا رَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ مَا أَصْنَعُ بِمَا أَزْحَفَ عَلَيَّ مِنْهَا؟ قَالَ انْحَرْهَا وَاصْبُغْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا وَاضْرِبْهُ عَلَى صَفْحَتِهَا وَلَا تَأْكُلْ مِنْهَا أَنْتَ وَلَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِكَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَكُونُ فِي هَذِهِ الْمَغَازِي فَأُغْنَمُ فَأُعْتِقُ عَنِ أُمِّي أَفَيُجْزِئُ عَنْهَا أَنْ أُعْتِقَ؟ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَرَتِ امْرَأَةٌ سِنَانَ بْنَ عَبْدِ اللهِ الْجُهَنِيَّ أَنْ يَسْأَلَ رَسُولَ اللهِ ﷺ عَنْ أُمِّهَا تُوُفِّيَتْ وَلَمْ تَحْجُجْ أَيُجْزِئُ عَنْهَا أَنْ تَحُجَّ عَنْهَا؟ فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّهَا دَيْنٌ فَقَضَتْهُ عَنْهَا أَكَانَ يُجْزِئُ عَنْ أُمِّهَا؟ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلْتَحْجُجْ عَنْ أُمِّهَا وَسَأَلَهُ عَنْ مَاءِ الْبَحْرِ؟ فَقَالَ مَاءُ الْبَحْرِ طَهُورٌ
மூஸா பின் ஸலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நானும் ஸினான் பின் ஸலமா அவர்களும் ஹஜ்ஜுக்காகச் சென்றோம். ஸினானிடம் (குர்பானிக்காக மக்காவிற்கு அழைத்துச் செல்லப்படும்) ஒட்டகம் ஒன்று இருந்தது. அது (வழியில்) களைப்படைந்து (நடக்க முடியாமல்) போனது. அதன் நிலை குறித்து அவர் என்ன செய்வதென்று அறியாமல் திகைத்தார். அப்போது நான், "நான் மக்காவிற்குச் சென்றால், இது குறித்து நிச்சயம் (மார்க்க அறிஞர்களிடம்) விசாரிப்பேன்" என்று கூறினேன்.

நாங்கள் மக்காவைச் சென்றடைந்ததும், "வாருங்கள், நாம் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் செல்வோம்" என்று (என் தோழரிடம்) கூறினேன். நாங்கள் அவரிடம் சென்றோம். அப்போது அவரிடம் ஒரு (சிறுமி அல்லது) அடிமைப் பெண் இருந்தாள். எனக்கு இரண்டு (சந்தேகங்கள்) கேட்க வேண்டியிருந்தன; என் தோழருக்கு ஒரு (சந்தேகம்) இருந்தது.

அவர், "நான் உங்களுக்காக (இடத்தைத்) தனிமையாக்கித் தரட்டுமா?" என்று கேட்டார். நான் "வேண்டாம்" என்றேன்.

பிறகு நான், "எங்களிடம் ஒரு குர்பானி ஒட்டகம் இருந்தது. அது (வழியில்) சோர்வடைந்து நடக்க முடியாமல் போனது. அப்போது நான், மக்காவிற்குச் சென்றால் இது குறித்து விசாரிப்பேன் என்று சொல்லியிருந்தேன். (அப்படி நடக்க முடியாமல் போனால் என்ன செய்வது?)" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குர்பானி ஒட்டகங்களை ஒரு மனிதருடன் (மக்காவிற்கு) அனுப்பி வைத்து, அவற்றின் விஷயத்தில் அவருக்கு (சில) கட்டளைகளை இட்டார்கள். அவர் (புறப்பட்டுச் சென்று பின்) திரும்பி வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அந்த ஒட்டகங்களில் ஏதேனும் சோர்வடைந்து நடக்க முடியாமல் போனால் நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், 'அதனை அறுத்துவிடு. (அடையாளத்திற்காக அதன் கழுத்தில் கட்டப்பட்ட) அதன் செருப்பை அதன் இரத்தத்தில் தோய்த்து, அதன் பக்கவாட்டில் (அடையாளமாகப்) பூசிவிடு. நீயோ உன்னுடைய பயணத் தோழர்கள் எவருமோ அதிலிருந்து உண்ணக் கூடாது' என்று கூறினார்கள்."

மேலும் நான் அவரிடம் (இப்னு அப்பாஸ் அவர்களிடம்), "நான் இந்த அறப்போர்களில் கலந்துகொண்டு போர்ச் செல்வங்களைப் பெறுகிறேன். அவற்றைக் கொண்டு என் தாயார் சார்பாக (அடிமைகளை) விடுதலை செய்கிறேன். நான் அவ்வாறு விடுதலை செய்வது அவர் சார்பாக (நன்மையைச் சேர்ப்பதற்குப்) போதுமானதாக இருக்குமா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு பெண்மணி ஸினான் பின் அப்தில்லாஹ் அல்-ஜுஹனீ (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, ஹஜ் செய்யாமல் இறந்துவிட்ட தன் தாயாரைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்குமாறு கூறினார். 'நான் என் தாயார் சார்பாக ஹஜ் செய்தால் அது அவருக்குப் போதுமானதாக அமையுமா?' (என்று கேட்கச் சொன்னார்). அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், 'உன் தாயார் மீது ஏதேனும் கடன் இருந்து, அதனை நீ அடைத்தால் அது உன் தாயாருக்குப் போதுமானதாக (அக்கடனைத் தீர்க்கக் கூடியதாக) இருக்குமல்லவா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் 'ஆம்' என்றார். 'அவ்வாறெனில், அவர் தன் தாயார் சார்பாக ஹஜ் செய்யட்டும்' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

மேலும், (அவர்) கடல் நீரைப் பற்றி (நபி ஸல் அவர்களிடம்) கேட்டார். 'கடல் நீர் தூய்மையானது (சுத்தப்படுத்தக்கூடியது)' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا الْجَعْدُ أَبُو عُثْمَانَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ فِيمَا رَوَى عَنْ رَبِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى رَحِيمٌ مَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا إِلَى سَبْعِ مِائَةٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَاكُتِبَتْ لَهُ وَاحِدَةً أَوْ يَمْحُوهَا اللهُ وَلَا يَهْلِكُ عَلَى اللهِ تَعَالَى إِلَّا هَالِكٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தம் இறைவனிடமிருந்து (ஹதீஸ் குத்ஸியாக) அறிவிக்கின்றார்கள்: "நிச்சயமாக உங்களின் இறைவன் (அளப்பரிய) பாக்கியங்கள் பொருந்தியவனும், மிக உயர்ந்தவனும், மகா கருணையாளனுமாக இருக்கிறான். எவரேனும் ஒரு நற்செயலைச் செய்வதற்கு எண்ணம் கொண்டு, (பின்னர் ஏதோ ஒரு காரணத்தினால்) அதைச் செய்யவில்லை என்றாலும், அதற்காக அவருக்கு ஒரு நன்மையை இறைவன் பதிவு செய்கிறான். அந்த நற்செயலை அவர் செய்து விட்டால், அதற்காக அவருக்குப் பத்து நன்மைகளிலிருந்து எழுநூறு மடங்குகள் வரை, இன்னும் பல மடங்குகளாக (அல்லாஹ்) பதிவு செய்கிறான். எவரேனும் ஒரு தீய செயலைச் செய்வதற்கு எண்ணம் கொண்டு, (பின்னர் அல்லாஹ்வுக்கு அஞ்சி) அதைச் செய்யாமல் விட்டுவிட்டால், அதற்காக அவருக்கு ஒரு நன்மையை இறைவன் பதிவு செய்கிறான். அந்தத் தீய செயலை அவர் செய்து விட்டாலோ, அதற்காக அவருக்கு ஒரேயொரு (குற்றத்தையே) பதிவு செய்கிறான், அல்லது அல்லாஹ் அதை(யும்) அழித்து (மன்னித்து) விடுகிறான். (அல்லாஹ்வின் இவ்வளவு விசாலமான கருணைக்குப் பிறகும்) அழிவுக்குரியவனைத் தவிர வேறு எவரும் உயர்ந்தோனாகிய அல்லாஹ்விடம் அழிந்து போவதில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ فِي تَاسِعَةٍ تَبْقَى أَوْ سَابِعَةٍ تَبْقَى أَوْ خَامِسَةٍ تَبْقَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ரமலானின் கடைசிப் பத்து (நாட்களில்), (மாதம் முடிவடைய) ஒன்பது (இரவுகள்) மீதமிருக்கும்போது, அல்லது ஏழு (இரவுகள்) மீதமிருக்கும்போது, அல்லது ஐந்து (இரவுகள்) மீதமிருக்கும்போது அதனை (லைலத்துல் கத்ரை)த் தேடுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ سَجَدَ فِي ص
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஸாத்' (எனும் அத்தியாயத்)தில் ஸஜ்தா செய்ததை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّا نَغْزُو أَهْلَ الْمَغْرِبِ وَأَكْثَرُ أَسْقِيَتِهِمْ وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ وَعَامَّةُ أَسْقِيَتِهِمْ الْمَيْتَةُ فَقَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَقُولُ دِبَاغُهَا طُهُورُهَا
அப்துர்ரஹ்மான் பின் வஅலா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "நாங்கள் மஃக்ரிப் (மேற்கு) பிரதேச மக்களுடன் (அறப்போர் செய்யச்) செல்கிறோம். அவர்களின் பெரும்பாலான தண்ணீர் பைகள் - அல்லது ‘அனைத்துத் தண்ணீர் பைகளும்’ என (அறிவிப்பாளர்) ஹம்மாத் குறிப்பிட்டார் - (தாமாகச் செத்த) பிராணிகளின் தோல்களால் (செய்யப்பட்டவையாக) இருக்கின்றன" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அவற்றைப் பதனிடுவதே அவற்றைத் தூய்மையாக்குவதாகும்' என்று கூறுவதை நான் கேட்டுள்ளேன்" எனப் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَمَّارُ بْنُ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً سَبْعَ سِنِينَ يَرَى الضَّوْءَ وَيَسْمَعُ الصَّوْتَ وَثَمَانِي سِنِينَ يُوحَى إِلَيْهِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் பதினைந்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள். (அதில்) ஏழு ஆண்டுகள் (வானவர்களின்) ஒளியைக் காண்பவர்களாகவும் (அவர்களின்) சப்தத்தைக் கேட்பவர்களாகவும் இருந்தார்கள். (மீதமுள்ள) எட்டு ஆண்டுகள் அவர்களுக்கு (முறையான) வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது. மேலும், அவர்கள் மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ انْتَهَسَ مِنْ كَتِفٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (சமைக்கப்பட்ட ஆட்டின்) தோள் பகுதி மாமிசத்தைக் கடித்துச் சாப்பிட்டார்கள். பின்னர், (நெருப்பில் சமைத்ததை உண்டதற்காகப் புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللهِ لَمْ يَنْسُبْهُ عَفَّانُ أَكْثَرَ مِنْ عَبْدِ اللهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَإِيَّايَ رَأَى فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَخَيَّلُ بِي وَقَالَ عَفَّانُ مَرَّةً لَا يَتَخَيَّلُنِي
அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யார் என்னைக் கனவில் காண்கிறாரோ, அவர் (உண்மையிலேயே) என்னையே கண்டார். ஏனெனில், ஷைத்தான் எனது உருவத்தில் (தோன்றி ஆள்மாறாட்டம் செய்ய) முடியாது."
மேலும் (அறிவிப்பாளர்) அஃப்பான் அவர்கள் மற்றொரு முறை (அறிவிக்கையில்), "(ஷைத்தான்) என்னைப்போல் உருவகப்படுத்திக் கொள்ள முடியாது" என்று குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ يُخْبِرُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் (ஹஜ்ஜின் போது) உரையாற்றும்போது, "செருப்புகள் கிடைக்காதவர் (தோலினால் ஆன) காலுறைகளை (குஃப்ஃபுகளை) அணிந்து கொள்ளட்டும். கீழாடை கிடைக்காதவர் கால்சட்டையை அணிந்து கொள்ளட்டும்" என்று கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ وَلا أَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى أُمِرَ نَبِيُّكُمْ ﷺ أَنْ يَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ وَلا يَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஏழு (எலும்பு) உறுப்புகள் (தரையில்) படும்படி சஜ்தா செய்யுமாறும், (தொழுகையின் போது) தலைமுடியையோ ஆடையையோ சுருட்டிக் கொள்ள (அல்லது ஒதுக்கித் தள்ள) வேண்டாம் எனவும் நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்."

மற்றொரு முறை (இதே ஹதீஸை அறிவிக்கையில்), "உங்கள் நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏழு (எலும்பு) உறுப்புகள் படும்படி சஜ்தா செய்யுமாறும், தலைமுடியையோ ஆடையையோ சுருட்டிக் கொள்ள வேண்டாம் எனவும் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளார்கள்" என்று (இப்னு அப்பாஸ் (ரலி)) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَسَّانَ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ الظُّهْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ أُتِيَ بِبَدَنَتِهِ فَأَشْعَرَ صَفْحَةَ سَنَامِهَا الْأَيْمَنِ ثُمَّ سَلَتَ الدَّمَ عَنْهَا ثُمَّ قَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ ثُمَّ أُتِيَ بِرَاحِلَتِهِ فَلَمَّا قَعَدَ عَلَيْهَا وَاسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ‘துல்ஹுலைஃபா’வில் லுஹர் தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள். பிறகு, அவர்களின் குர்பானி ஒட்டகம் (ஹத்யு) அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டது. அதன் திமிலின் வலது பக்கத்தில் (அடையாளத்திற்காக) லேசாகக் கீறினார்கள் (இஷ்ஆார்); பின்னர் அதிலிருந்து (வழிந்த) இரத்தத்தைத் துடைத்தார்கள். பிறகு அதன் கழுத்தில் இரண்டு செருப்புகளை (அடையாளமாகத்) தொங்கவிட்டார்கள் (தக்லீத்). பின்னர், அவர்களின் வாகன ஒட்டகம் அவர்களிடம் கொண்டுவரப்பட்டது. அதில் அவர்கள் அமர்ந்து, அது அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு ‘பைத்ஆ’ எனும் (மேடான) பகுதியில் நேராக நின்றபோது, ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறினார்கள் (இஹ்ராம் அணிந்த நிலையை வெளிப்படுத்தினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"தான் அளித்த அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுபவர், தான் எடுத்த வாந்தியைத் (திரும்ப உண்பதற்காகத்) திரும்பப் பெறுபவரைப் போன்றவர் ஆவார்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ عَجُزُ حِمَارٍ أَوْ قَالَ رِجْلُ حِمَارٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில் அவர்களுக்குக் (காட்டுக்) கழுதையின் பின்பகுதி -அல்லது (காட்டுக்) கழுதையின் கால்- அன்பளிப்பாக வழங்கப்பட்டது. உடனே, அதை அவர்கள் (ஏற்றுக்கொள்ளாமல்) திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ إِذَا حَزَبَهُ أَمْرٌ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஏதேனும் (துயரமான அல்லது) நெருக்கடியான காரியம் ஏற்பட்டால் (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் அளீமுல் ஹலீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புஸ் ஸமாவாதி வரப்புல் அர்ளி ரப்புல் அர்ஷில் அளீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் கரீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புஸ் ஸமாவாதி வரப்புல் அர்ளி ரப்புல் அர்ஷில் கரீம்."

(பொருள்: மகத்தானவனும், சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனுமான (நிதானமானவனும் ஆகிய) அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்களுக்கும் பூமிக்கும் இறைவனும், மகத்தான அர்ஷின் (அரியாசனத்தின்) இறைவனுமான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. கண்ணியமிக்க அர்ஷின் இறைவனான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்களுக்கும் பூமிக்கும் இறைவனும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் இறைவனுமான அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لَهُ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ؟ قَالَ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"உயிருள்ள எதனையும் (அம்பெய்வது அல்லது சுடுவது போன்ற பயிற்சிகளுக்காக) இலக்காக ஆக்கிக் கொள்ளாதீர்கள்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

ஷுஅபா கூறுகிறார்: நான் (அறிவிப்பாளர் அதீ பின் ஸாபித்திடம்), "இது நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்தா (அறிவிக்கப்படுகிறது)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "ஆம், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து தான்" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي فِطْرٍ فَلَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلا بَعْدَهَا ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلالٌ فَجَعَلَ يَقُولُ تَصَدَّقْنَ فَجَعَلَتِ الْمَرْأَةُ تُلْقِي خُرْصَهَا وَسِخَابَهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் நோன்புப் பெருநாள் (ஈதுல் ஃபித்ர்) அன்று (தொழுகைக்காகப்) புறப்பட்டார்கள். (அப்பெருநாள் தொழுகைக்கு) முன்னும் பின்னும் அவர்கள் (வேறெந்தத் தொழுகையையும்) தொழவில்லை. பின்னர் அவர்கள் பெண்களிடம் வந்தார்கள்; அவர்களுடன் பிலால் (ரலி) அவர்களும் இருந்தார்கள். அப்போது (பெண்களை நோக்கி), "தர்மம் செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள். உடனே பெண்கள் தங்கள் காதணிகளையும் கழுத்தணிகளையும் (தர்மமாகப்) போடலானார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَكَمُ قَالَ صَلَّى بِنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ بِجَمْعٍ الْمَغْرِبَ ثَلاثًا بِإِقَامَةٍ قَالَ ثُمَّسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ ذَكَرَ أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عُمَرَ فَعَلَ ذَلِكَ وَذَكَرَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَعَلَ ذَلِكَ
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபாவாகிய) ஜம்உ எனும் இடத்தில் எங்களுக்கு (ஒரே) ஓர் இகாமத்துடன் மஃரிப் தொழுகையை மூன்று ரக்அத்களாகத் தொழுவித்தார்கள்.

பிறகு (அவர்) ஸலாம் கொடுத்தார். பின்னர் இஷா தொழுகையை இரண்டு ரக்அத்களாகத் தொழுவித்தார். பின்னர், அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் இவ்வாறு செய்தார்கள் என்றும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு செய்ததாக (அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள்) குறிப்பிட்டார்கள் என்றும் அவர் (சயீத் பின் ஜுபைர்) கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَهْدَى صَعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ رِجْلَ حِمَارٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ وَهُوَ يَقْطُرُ دَمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில், ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா (ரலி) அவர்கள் ஒரு (காட்டுக்) கழுதையின் காலை அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். அதிலிருந்து இரத்தம் சொட்டிக் கொண்டிருந்த நிலையில், அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அவரிடமே) திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُوَ صَائِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பு நோற்றிருந்த நிலையில் (உடலிலிருந்து அசுத்த இரத்தத்தை வெளியேற்றும்) ஹிஜாமா (இரத்தம் குத்தி எடுத்தல் சிகிச்சை) செய்து கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الرِّيَاحِيِّ عَنِ ابْنِ عَمِّ نَبِيِّكُمْ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ كَانَ يَدْعُو بِهَذِهِ الدَّعَوَاتِ عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلااللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் (மன) நெருக்கடியின் போது இந்தப் பிரார்த்தனைகளை ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் அஸீமுல் ஹலீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் அஸீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்பஸ் ஸமாவாதி வல்அர்ளி ரப்புல் அர்ஷில் கரீம்"

(பொருள்: மகத்தானவனும், சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. மகத்தான அர்ஷின் (சிம்மாசனத்தின்) அதிபதியாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்கள் மற்றும் பூமியின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை.)
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قُلْتُ إِنَّا نَغْزُو هَذَا الْمَغْرِبَ وَأَكْثَرُ أَسْقِيَتِهِمْ جُلُودُ الْمَيْتَةِ؟ قَالَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ دِبَاغُهَا طُهُورُهَا
அப்துர்ரஹ்மான் பின் வஅலா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "நாங்கள் மஃக்ரிப் (மேற்கு) பகுதிக்குப் படையெடுத்துச் செல்கிறோம். (அங்குள்ள) மக்களின் பெரும்பாலான தண்ணீர் பைகள், (தானாகச்) செத்த பிராணிகளின் தோல்களால் செய்யப்பட்டவையாக இருக்கின்றனவே? (அவற்றைப் பயன்படுத்தலாமா?)" என்று கேட்டேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அத்தோலைப் பதப்படுத்துவதே அதைத் தூய்மையாக்கும்' என்று கூறியதை நான் செவியுற்றேன்" எனப் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي حَسَّانَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ هَذَا الَّذِي تَقُولُ قَدْ تَفَشَّغَ فِي النَّاسِ قَالَ هَمَّامٌ يَعْنِي كُلُّ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ ﷺ وَإِنْ رَغِمْتُمْ قَالَ هَمَّامٌ يَعْنِي مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் ஒரு மனிதர், "நீங்கள் கூறும் இக்கருத்து (அதாவது, 'கஅபாவைத் தவாஃப் செய்த ஒவ்வொருவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு விடுவார்கள்' என்பது) மக்களிடையே பரவிவிட்டது" என்று கூறினார்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "உங்களுக்குப் பிடிக்காவிட்டாலும் சரி, இது உங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவாகும் (வழிமுறையாகும்)" என்று பதிலளித்தார்கள். (அதாவது, 'தம்முடன் பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) கொண்டு வராதவர்களுக்கே இச்சட்டம் பொருந்தும்' என அறிவிப்பாளர் ஹம்மாம் விளக்குகிறார்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ عُمَرَ أَبُو خُشَيْنَةَ أَخُو عِيسَىالنَّحْوِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ رِدَاءَهُ عِنْدَ بِئْرِ زَمْزَمَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ وَكَانَ نِعْمَ الْجَلِيسُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ عَاشُورَاءَ؟ فَقَالَ عَنْ أَيِّ بَالِهِ تَسْأَلُ؟ قُلْتُ عَنْ صِيَامِهِ قَالَ إِذَا رَأَيْتَ هِلالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ فَإِذَا أَصْبَحْتَ مِنْ تَاسِعِهِ فَصُمْ ذَلِكَ الْيَوْمَ قُلْتُ أَهَكَذَا كَانَ يَصُومُهُ مُحَمَّدٌ ﷺ؟ قَالَ نَعَمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் ஸம்ஸம் கிணற்றின் அருகே தமது மேலாடையைத் தலையணையாக வைத்துச் சாய்ந்திருந்தபோது, நான் அவர்களிடம் சென்று அமர்ந்தேன். அவர்கள் (உரையாடுவதற்கு) மிகச் சிறந்த தோழராக இருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம் ஆஷூரா (நோன்பு) பற்றி விசாரித்தேன்.

அதற்கு அவர்கள், "ஆஷூராவின் எந்த விஷயத்தைப் பற்றி நீ கேட்கிறாய்?" என்று கேட்டார்கள்.

நான், "(அன்று) நோன்பு நோற்பதைப் பற்றி (கேட்கிறேன்)" என்றேன்.

அதற்கு அவர்கள், "முஹர்ரம் மாதத்தின் பிறையை நீ கண்டுவிட்டால், (நாட்களைக்) கணக்கிட்டு வா. ஒன்பதாம் நாள் விடிந்துவிட்டால், அன்றைய தினம் நீ நோன்பு நோற்பாயாக!" என்று கூறினார்கள்.

நான், "இப்படித்தான் முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் அந்நோன்பை நோற்றார்களா? (அதாவது ஒன்பதாம் நாளில் நோன்பு நோற்பதைத்தான் அவர்கள் வழமையாகக் கொண்டிருந்தார்களா?)" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் "ஆம்! (அவ்வாறே அவர்கள் கூறினார்கள்/நாடினார்கள்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ طَاوُسًا قَالَ حَدَّثَنِي مَنْ هُوَ أَعْلَمُ بِهِ مِنْهُمْ يَعْنِي عَبْدَ اللهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَأَنْ يَمْنَحَ الرَّجُلُ أَخَاهُ أَرْضَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا خَرْجًا مَعْلُومًا
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒருவர் தமது நிலத்தைத் தமது சகோதரருக்கு (பயிரிடுவதற்காக இலவசமாக) வழங்குவது, அதற்காக ஒரு குறிப்பிட்ட (தொகையை அல்லது விளைச்சலை) குத்தகையாக அவர் பெறுவதை விட அவருக்குச் சிறந்ததாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ زَوْجَ بَرِيرَةَ كَانَ عَبْدًا أَسْوَدَ يُسَمَّى مُغِيثًا قَالَ فَكُنْتُ أَرَاهُ يَتْبَعُهَا فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ يَعْصِرُ عَيْنَيْهِ عَلَيْهَا قَالَ وَقَضَى فِيهَا النَّبِيُّ ﷺ أَرْبَعَ قَضِيَّاتٍ إِنَّ مَوَالِيَهَا اشْتَرَطُوا الْوَلاءَ فَقَضَى النَّبِيُّ ﷺ الْوَلاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ وَخَيَّرَهَا فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا فَأَمَرَهَا أَنْ تَعْتَدَّ قَالَ وَتُصُدِّقَ عَلَيْهَا بِصَدَقَةٍ فَأَهْدَتْ مِنْهَا إِلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَإِلَيْنَا هَدِيَّةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

பரீரா (ரலி) அவர்களின் கணவர் முஃகீஸ் எனப்படும் ஒரு கறுப்பின அடிமையாக இருந்தார். அவர் மதீனாவின் வீதிகளில் பரீராவைப் பின்தொடர்ந்து, (பிரிவைத் தாங்க முடியாமல்) கண்களில் கண்ணீர் வடித்தவாறு செல்வதை நான் பார்த்திருக்கிறேன்.

பரீராவின் விஷயத்தில் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் நான்கு தீர்ப்புகளை வழங்கினார்கள்:

1. பரீராவின் (முந்தைய) எஜமானர்கள் (அவரை விடுதலை செய்யும்போது) 'வலா' (விடுதலை செய்தவருக்குக் கிடைக்கும் வாரிசுரிமை) தமக்கே உரியது என்று நிபந்தனை விதித்திருந்தனர். ஆனால் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "யார் (விலை கொடுத்து வாங்கி) விடுதலை செய்கிறாரோ அவருக்கே 'வலா' உரிமை உரியதாகும்" என்று தீர்ப்பளித்தார்கள்.

2. (அடிமையாக இருந்த ஒரு பெண் விடுதலை செய்யப்பட்ட பின், அடிமையாக இருக்கும் தன் கணவருடன் தொடர்ந்து வாழ்வதா அல்லது பிரிவதா என்று) நபியவர்கள் அவருக்குத் தேர்வு செய்யும் உரிமையை வழங்கினார்கள். அப்போது பரீரா தமக்கே (சுதந்திரத்தைத்) தேர்வு செய்து கொண்டார் (அதாவது கணவரை விட்டுப் பிரிவதைத் தேர்ந்தெடுத்தார்).

3. (அவர் கணவரைப் பிரிந்ததால்) அவர் ‘இத்தா’ (காத்திருப்புக் காலம்) அனுசரிக்க வேண்டும் என்று நபியவர்கள் அவருக்கு உத்தரவிட்டார்கள்.

4. பரீராவுக்குத் தர்மமாக (சதகாவாக) ஒரு பொருள் வழங்கப்பட்டது. அதிலிருந்து ஒரு பகுதியை அவர் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கினார். அதனை ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டபோது, "அது அவருக்குத் (பரீராவுக்குத்) தர்மமாகும்; (அவர் அதை நமக்குக் கொடுக்கும்போது) நமக்கு அது அன்பளிப்பாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ لاحِقِ بْنِ حُمَيْدٍ وَعِكْرِمَةَ قَالا قَالَ عُمَرُ مَنْ يَعْلَمُ مَتَى لَيْلَةُ الْقَدْرِ؟ قَالا فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هِيَ فِي الْعَشْرِ فِي سَبْعٍ يَمْضِينَ أَوْ سَبْعٍ يَبْقَيْنَ
உமர் (ரலி) அவர்கள், "லைலத்துல் கத்ர் (இரவு) எப்போது (வரும்) என்று யாருக்குத் தெரியும்?" எனக் கேட்டார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'அது (ரமலானின் கடைசிப்) பத்து (நாட்களில்) உள்ளது; ஏழு (நாட்கள்) கழிந்த நிலையில் அல்லது ஏழு (நாட்கள்) மீதமிருக்கும் நிலையில் (அது வரும்)' என்று கூறினார்கள்" எனப் பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَعِدَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَوْمًا الصَّفَا فَقَالَ يَا صَبَاحَاهْ يَا صَبَاحَاهْ قَالَ فَاجْتَمَعَتْ إِلَيْهِ قُرَيْشٌ فَقَالُوا لَهُ مَا لَكَ؟ فَقَالَ أَرَأَيْتُمْ لَوْ أخْبَرْتُكُمْ أنَّ الْعَدُوَّ مُصَبِّحُكُمْ أَوْ مُمَسِّيكُمْ أَمَا كُنْتُمْ تُصَدِّقُونِي؟ فَقَالُوا بَلَى قَالَ فَقَالَ إِنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ قَالَ فَقَالَ أَبُو لَهَبٍ أَلِهَذَا جَمَعْتَنَا؟ تَبًّا لَكَ قَالَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ {تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ} [المسد 1] إِلَى آخِرِ السُّورَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருநாள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'ஸஃபா' (மலை) மீது ஏறி நின்று கொண்டு, "யா ஸபாஹா! யா ஸபாஹா!" (அதிகாலையின் ஆபத்தே! - இது அரபுகள் ஆபத்து காலத்தில் எழுப்பும் எச்சரிக்கை ஒலி) என்று சத்தமிட்டு அழைத்தார்கள். (குறைஷிக் கிளையினரான) குறைஷியர்கள் அவர்கள் அருகே ஒன்றுகூடினர். "உமக்கு என்ன நேர்ந்தது?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள். அதற்கு நபியவர்கள், "எதிரிகள் காலையிலோ அல்லது மாலையிலோ உங்கள் மீது (தாக்குதல் நடத்த) வரப்போகிறார்கள் என்று நான் உங்களுக்குத் தெரிவித்தால், நீங்கள் என்னை நம்புவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், (நிச்சயமாக நம்புவோம்)" என்றனர். அப்போது நபியவர்கள், "நிச்சயமாக நான், (மறுமையின்) கடுமையான வேதனைக்கு முன்னால் உங்களை எச்சரிப்பவனாகவே (அல்லாஹ்வினால் அனுப்பப்பட்டு) இருக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அப்போது அபூலஹப், "இதற்காகவா எங்களை ஒன்றுகூட்டினாய்? உனக்கு நாசம் உண்டாகட்டும்!" என்று கூறினான். அப்போது கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ், "{அபூலஹபின் இரு கரங்களும் நாசமடையட்டும்; அவனும் நாசமடைந்தான்}" (என்று தொடங்கும் 111-வது) அத்தியாயத்தை இறுதிவரை இறக்கியருளினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وَهَيْبٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِكَيْسَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَأْكُلُ عَرْقًا مِنْ شَاةٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஆட்டின் (மாமிசம் ஒட்டிய) எலும்புத் துண்டைச் சாப்பிடுவதை நான் பார்த்தேன். பின்னர் அவர்கள் (வாய் கொப்பளிக்காமலும்,) தண்ணீரைத் தொடாமலும் (அதாவது மீண்டும் உளூச் செய்யாமலும்) தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى مِنْبَرِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ إِلا لَهُ دَعْوَةٌ قَدْ تَنَجَّزَهَا فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي قَدْ اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي وَأَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلا فَخْرَ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ تَحْتَ لِوَائِي وَلا فَخْرَ وَيَطُولُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَيَشْفَعْ إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ ﷺ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلائِكَتَهُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ أُخْرِجْتُ مِنَ الجَنَّةِ بِخَطِيئَتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلا نَفْسِي وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي دَعَوْتُبِدَعْوَةٍ أَغْرَقَتْ أَهْلَ الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلا نَفْسِي وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي كَذَبْتُ فِي الْإِسْلامِ ثَلاثَ كِذْبَاتٍ وَاللهِ إِنْ حَاوَلَ بِهِنَّ إِلا عَنْ دِينِ اللهِ قَوْلُهُ {إِنِّي سَقِيمٌ} [الصافات 89] وَقَوْلُهُ {بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ كَانُوا يَنْطِقُونَ} [الأنبياء 63] وَقَوْلُهُ لِامْرَأَتِهِ حِينَ أَتَى عَلَى الْمَلِكِ أُخْتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلا نَفْسِي وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاهُ اللهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلامِهِ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ الَّذِي اصْطَفَاكَ اللهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلَّمَكَ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلا نَفْسِي وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي اتُّخِذْتُ إِلَهًا مِنْ دُونِ اللهِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلا نَفْسِي وَلَكِنْ أَرَأَيْتُمْ لَوْ كَانَ مَتَاعٌ فِي وِعَاءٍ مَخْتُومٍ عَلَيْهِ أَكَانَ يُقْدَرُ عَلَى مَا فِي جَوْفِهِ حَتَّى يُفَضَّ الْخَاتَمُ؟ قَالَ فَيَقُولُونَ لَا قَالَ فَيَقُولُ إِنَّ مُحَمَّدًا ﷺ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ وَقَدْ حَضَرَ الْيَوْمَ وَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَيَأْتُونِي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَأَقُولُ أَنَا لَهَا حَتَّى يَأْذَنَ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَنْ شَاءَ وَيَرْضَى فَإِذَا أَرَادَ اللهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْ يَصْدَعَ بَيْنَ خَلْقِهِ نَادَى مُنَادٍ أَيْنَأَحْمَدُ وَأُمَّتُهُ؟ فَنَحْنُ الْآخِرُونَ الْأَوَّلُونَ نَحْنُ آخِرُ الْأُمَمِ وَأَوَّلُ مَنْ يُحَاسَبُ فَتُفْرَجُ لَنَا الْأُمَمُ عَنْ طَرِيقِنَا فَنَمْضِي غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الطُّهُورِ فَتَقُولُ الْأُمَمُ كَادَتْ هَذِهِ الْأُمَّةُ أَنْ تَكُونَ أَنْبِيَاءَ كُلُّهَا فَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ الْبَابِ فَأَقْرَعُ الْبَابَ فَيُقَالُ مَنْ أَنْتَ؟ فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيُفْتَحُ لِي فَآتِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُرْسِيِّهِ أَوْ سَرِيرِهِ شَكَّ حَمَّادٌ فَأَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَمْ يَحْمَدْهُ بِهَا أَحَدٌ كَانَ قَبْلِي وَلَيْسَ يَحْمَدُهُ بِهَا أَحَدٌ بَعْدِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَقُلْ تُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا لَمْ يَحْفَظْ حَمَّادٌ ثُمَّ أَعُودُ فَأَسْجُدُ فَأَقُولُ مَا قُلْتُ فَيُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ تُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ أَعُودُ فَأَسْجُدُ فَأَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ فَيُقَالُ لِيَ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ تُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي؟ فَقَالَ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا دُونَ ذَلِكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் பஸ்ராவின் மிம்பரின் (சொற்பொழிவு மேடையின்) மீது நின்று எங்களுக்கு ஆற்றிய உரையில் குறிப்பிட்டார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

எந்தவொரு நபியாக இருந்தாலும், அவருக்கு (அல்லாஹ்விடமிருந்து உறுதியாக ஏற்கப்படும்) ஒரு பிரார்த்தனை வழங்கப்பட்டிருந்தது. அவர்கள் அதனை இவ்வுலகிலேயே (கேட்டுப்) பெற்றுக்கொண்டார்கள். ஆனால், நான் எனது அந்தப் பிரார்த்தனையை மறுமை நாளில் எனது சமுதாயத்தினருக்குப் பரிந்துரை (ஷஃபாஅத்) செய்வதற்காகப் பத்திரப்படுத்தி வைத்துள்ளேன். மறுமை நாளில் ஆதமுடைய மக்களின் தலைவராக நான் இருப்பேன்; (இதை நான் பெருமைக்காகச் சொல்லவில்லை) இதில் எனக்கு எவ்விதப் பெருமையுமில்லை. (மறுமையில்) பூமி பிளந்து முதலில் வெளிப்படுபவன் நானே; இதில் எனக்கு எவ்விதப் பெருமையுமில்லை. என் கையில் 'லிவாஉல் ஹம்து' (புகழின் கொடி) இருக்கும்; இதில் எனக்கு எவ்விதப் பெருமையுமில்லை. ஆதம் (அலை) அவர்களும், அவர்களுக்குக் கீழ் உள்ள (அனைத்து) இறைத்தூதர்களும் என் கொடியின் கீழ்தான் இருப்பார்கள்; இதில் எனக்கு எவ்விதப் பெருமையுமில்லை.

மறுமை நாளின் (நேரம்) மக்கள் மீது மிகவும் நீண்டதாக இருக்கும். அப்போது அவர்கள் ஒருவருக்கொருவர், 'மனிதகுலத்தின் தந்தையான ஆதம் (அலை) அவர்களிடம் நாம் செல்வோம் வாருங்கள். அவர்கள் கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க நமது இறைவனிடம் நமக்கு பரிந்துரைப்பார்கள்; (அதன் மூலம்) இறைவன் நம்மிடையே தீர்ப்பளிப்பான்' என்று கூறுவார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் ஆதம் (அலை) அவர்களிடம் வந்து, 'ஆதமே! அல்லாஹ் தன் கரத்தால் உங்களைப் படைத்தான்; தனது சொர்க்கத்தில் உங்களைக் குடியமர்த்தினான்; தன் வானவர்களை உங்களுக்குச் சிரம் பணிய (ஸஜ்தா செய்ய) வைத்தான். எனவே, எங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு ஆதம் (அலை) அவர்கள், 'அதற்கான தகுதி எனக்கு இல்லை. நான் (தடை செய்யப்பட்ட மரத்தின் கனியை உண்ட அந்தச்) சிறு தவறின் காரணமாகவே சொர்க்கத்திலிருந்து வெளியேற்றப்பட்டேன். இன்றைய தினம் எனக்கு என் ஆன்மாவைப் பற்றிய கவலை மட்டுமே உள்ளது. மாறாக, நீங்கள் நபிமார்களில் (பூமிக்கு அனுப்பப்பட்டவர்களில்) முதலாவதாக வந்த நூஹ் (அலை) அவர்களிடம் செல்லுங்கள்' என்று கூறுவார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் நூஹ் (அலை) அவர்களிடம் வந்து, 'நூஹ் அவர்களே! எங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு நூஹ் (அலை) அவர்கள், 'அதற்கான தகுதி எனக்கு இல்லை. நான் (எனது சமூகத்திற்கு எதிராகச்) செய்த ஒரு பிரார்த்தனையின் காரணமாக பூமியில் உள்ள (நிராகரிப்பாளர்கள்) அனைவரும் மூழ்கடிக்கப்பட்டனர். இன்றைய தினம் எனக்கு என் ஆன்மாவைப் பற்றிய கவலை மட்டுமே உள்ளது. மாறாக, நீங்கள் அல்லாஹ்வின் உற்ற தோழரான (கலீலுல்லாஹ்) இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களிடம் செல்லுங்கள்' என்று கூறுவார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களிடம் வந்து, 'இப்ராஹீம் அவர்களே! எங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள், 'அதற்கான தகுதி எனக்கு இல்லை. நான் இஸ்லாத்தின் (மார்க்கத்தின் நலனுக்காக) மூன்று முறை (வெளிப்படையாகப் பொய் போன்ற தோற்றமளிக்கும் உண்மைகளைச்) சொல்லியிருக்கிறேன் (அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர் அவற்றை அல்லாஹ்வின் மார்க்கத்தைப் பாதுகாப்பதற்காகவே பயன்படுத்தினார்). அவர், {இன்னீ ஸகீம்} (நிச்சயமாக நான் நோயாளியாக இருக்கிறேன்) [அஸ்-ஸாஃப்பத்: 89] என்று கூறியதும், {பல் ஃபஅலஹu கபீருஹும் ஹாதா ஃபஸ்அலூஹும் இன் கானூ யன்திகூன்} (இல்லை, அவர்களின் இந்தப் பெரிய சிலையே இதைச் செய்தது. அவை பேசக்கூடியவையாக இருந்தால் அவற்றிடமே கேட்டுப் பாருங்கள்) [அல்-அன்பியா: 63] என்று கூறியதும், ஒரு (கொடுங்கோல்) மன்னனிடம் சென்றபோது தனது மனைவியை 'என் சகோதரி' (மார்க்கச் சகோதரி) என்று கூறியதும் (ஆகிய அந்த மூன்றுமே அவையாகும்). இன்றைய தினம் எனக்கு என் ஆன்மாவைப் பற்றிய கவலை மட்டுமே உள்ளது. மாறாக, நீங்கள் அல்லாஹ்வால் அவனது தூதராகவும் அவனுடன் நேரடியாகப் பேசும் பாக்கியத்திற்காகவும் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட மூஸா (அலை) அவர்களிடம் செல்லுங்கள்' என்று கூறுவார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் மூஸா (அலை) அவர்களிடம் வந்து, 'மூஸா அவர்களே! அல்லாஹ் உங்களைத் தனது தூதராகத் தேர்ந்தெடுத்தான்; உங்களுடன் நேரடியாகப் பேசினான். எனவே, உங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு மூஸா (அலை) அவர்கள், 'அதற்கான தகுதி எனக்கு இல்லை. (தற்செயலாக) எவரையும் கொல்லாத ஓர் உயிரை நான் கொலை செய்திருக்கிறேன். இன்றைய தினம் எனக்கு என் ஆன்மாவைப் பற்றிய கவலை மட்டுமே உள்ளது. மாறாக, நீங்கள் அல்லாஹ்வின் ரூஹ் ஆகவும், அவனுடைய வார்த்தையாகவும் இருக்கின்ற ஈஸா (அலை) அவர்களிடம் செல்லுங்கள்' என்று கூறுவார்கள்.

அவ்வாறே அவர்கள் ஈஸா (அலை) அவர்களிடம் வந்து, 'உங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு ஈஸா (அலை) அவர்கள், 'அதற்கான தகுதி எனக்கு இல்லை. அல்லாஹ்வையன்றி நான் (மக்களால்) ஒரு கடவுளாக ஆக்கிக் கொள்ளப்பட்டேன். இன்றைய தினம் எனக்கு என் ஆன்மாவைப் பற்றிய கவலை மட்டுமே உள்ளது. ஆனால், நீங்களே கூறுங்கள்! முத்திரையிடப்பட்ட ஒரு பாத்திரத்தில் ஏதேனும் ஒரு பொருள் இருந்தால், அதன் முத்திரையை உடைக்காமல் உள்ளே இருப்பதை எடுக்க முடியுமா?' என்று கேட்பார்கள். மக்கள், 'முடியாது' என்பார்கள். அப்போது ஈஸா (அலை) அவர்கள், 'முஹம்மத் (ஸல்) அவர்கள் நபிமார்களின் முத்திரையாக (இறுதி நபியாக) இருக்கிறார்கள். அவர்கள் இன்று இங்கே வந்திருக்கிறார்கள். அவர்களின் முந்தைய பிந்தைய தவறுகள் (அல்லாஹ்வினால்) மன்னிக்கப்பட்டுவிட்டன (எனவே அவர்களிடம் செல்லுங்கள்)' என்று கூறுவார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொடர்ந்தார்கள்: "பிறகு அவர்கள் என்னிடம் வந்து, 'முஹம்மதே! உங்கள் இறைவன் எங்களுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க அவனிடம் எங்களுக்குப் பரிந்துரை செய்யுங்கள்' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு நான், 'ஆம், அதற்காகவே நான் இருக்கிறேன்' என்று கூறுவேன். (நான் அவ்வாறு சொன்னாலும்) கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் தான் நாடியவர்களுக்குப் பரிந்துரை செய்ய அனுமதி அளித்து, அதைப் பொருந்திக் கொள்ளும் வரை என்னால் பரிந்துரைக்க முடியாது.

பிறகு, பாக்கியமும் உயர்வும் மிக்க அல்லாஹ் தனது படைப்புகளுக்கிடையே தீர்ப்பளிக்க நாடும்போது, அழைப்பாளர் ஒருவர், 'அஹ்மதும் அவர்களின் சமுதாயத்தினரும் எங்கே?' என்று அழைப்பார். நாமே (உலகில்) கடைசியாக வந்தவர்களாகவும், (மறுமையில்) முதன்மையானவர்களாகவும் இருக்கிறோம். நாமே சமுதாயங்களில் இறுதியானவர்கள், ஆயினும் விசாரணை செய்யப்படுவதில் முதன்மையானவர்கள். அப்போது ஏனைய சமுதாயத்தினர் நமக்கு வழிவிடுவார்கள். உளுச் செய்ததன் அடையாளமாக (நம் முகங்களும் கைகால்களும்) பிரகாசமாக ஒளிர, நாம் (அவர்களைக் கடந்து) செல்வோம். இதைக் காணும் ஏனைய சமுதாயத்தினர், 'இந்தச் சமுதாயத்தினர் அனைவரும் நபிமார்களாகவே ஆகிவிட்டனரோ?' என்று கூறுவார்கள்.

பிறகு நான் சொர்க்கத்தின் வாசலுக்கு வந்து, அதன் வளையத்தைப் பிடித்துக் கதவைத் தட்டுவேன். அப்போது, 'நீங்கள் யார்?' என்று கேட்கப்படும். நான் 'முஹம்மத்' என்று கூறுவேன். எனக்காகக் கதவு திறக்கப்படும். பிறகு கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க என் இறைவன் அவனது 'குர்ஸியில்' அல்லது 'அரியணையில்' (ஹம்மாத் என்ற அறிவிப்பாளருக்கு இந்த இடத்தில் சந்தேகம் ஏற்பட்டது) இருக்கும் போது அவனிடம் வந்து, அவனுக்கு முன்னால் சுஜூதில் விழுவேன். எனக்கு முன் எவரும் அவனைப் புகழ்ந்திராத வகையிலும், எனக்குப் பின் எவரும் அவனைப் புகழ முடியாத வகையிலும் நான் அவனைப் புகழ்ந்து துதிப்பேன். அப்போது, 'முஹம்மதே! உங்கள் தலையை உயர்த்துங்கள். கேளுங்கள், உங்களுக்கு வழங்கப்படும். கூறுங்கள், அது செவியேற்கப்படும். பரிந்துரை செய்யுங்கள், உங்களது பரிந்துரை ஏற்கப்படும்' என்று சொல்லப்படும்.

நான் எனது தலையை உயர்த்தி, 'என் இறைவா! எனது சமுதாயம்! எனது சமுதாயம்!' என்று கேட்பேன். அதற்கு இறைவன், 'யாருடைய உள்ளத்தில் இவ்வளவு, இவ்வளவு எடைக்கு (ஈமான்) இருக்கிறதோ அவர்களை நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான். (எவ்வளவு எடை என்பதை அறிவிப்பாளர் ஹம்மாத் நினைவில் வைத்திருக்கவில்லை).

பிறகு நான் மீண்டும் சென்று, சுஜூதில் விழுந்து முன்பு கூறியவாறே (புகழ்ந்து) கூறுவேன். அப்போது, 'முஹம்மதே! உங்கள் தலையை உயர்த்துங்கள். கூறுங்கள், அது செவியேற்கப்படும். கேளுங்கள், உங்களுக்கு வழங்கப்படும். பரிந்துரை செய்யுங்கள், உங்களது பரிந்துரை ஏற்கப்படும்' என்று சொல்லப்படும். நான், 'என் இறைவா! எனது சமுதாயம்! எனது சமுதாயம்!' என்று கேட்பேன். அதற்கு இறைவன், 'யாருடைய உள்ளத்தில் இவ்வளவு, இவ்வளவு எடைக்கு (முன்பு கூறியதை விடக் குறைவான அளவு ஈமான்) இருக்கிறதோ அவர்களை நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான்.

பிறகு நான் மீண்டும் சென்று, சுஜூதில் விழுந்து முன்பு போலவே (புகழ்ந்து) கூறுவேன். அப்போது என்னிடம், 'உங்கள் தலையை உயர்த்துங்கள். கூறுங்கள், அது செவியேற்கப்படும். கேளுங்கள், உங்களுக்கு வழங்கப்படும். பரிந்துரை செய்யுங்கள், உங்களது பரிந்துரை ஏற்கப்படும்' என்று சொல்லப்படும். நான், 'என் இறைவா! எனது சமுதாயம்! எனது சமுதாயம்!' என்று கேட்பேன். அதற்கு இறைவன், 'யாருடைய உள்ளத்தில் இவ்வளவு, இவ்வளவு எடைக்கு (அதைவிடவும் குறைவான அளவு ஈமான்) இருக்கிறதோ அவர்களை நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ فَقَالَ أَخْبَرَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أُتِيتُ وَأَنَا نَائِمٌ فِي رَمَضَانَ فَقِيلَ لِي إِنَّ اللَّيْلَةَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ قَالَ فَقُمْتُ وَأَنَا نَاعِسٌ فَتَعَلَّقْتُ بِبَعْضِ أَطْنَابِ فُسْطَاطِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَإِذَا هُوَ يُصَلِّي قَالَ فَنَظَرْتُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ قَالَ فَإِذَا هِيَ لَيْلَةُ ثَلاثٍ وَعِشْرِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் ரமலான் மாதத்தில் உறங்கிக் கொண்டிருந்தபோது (கனவில் ஒருவரால்) என்னிடம் வரப்பட்டு, "நிச்சயமாக இந்த இரவு 'லைலத்துல் கத்ர்' (மகத்துவமிக்க) இரவாகும்" என்று எனக்குக் கூறப்பட்டது. உடனே நான் தூக்கக் கலக்கத்துடன் (மயக்க நிலையில்) எழுந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கூடாரத்தின் கயிறுகள் சிலவற்றைப் பிடித்துக் கொண்டேன் (தடுமாறாமல் இருக்க). அப்போது அவர்கள் (நபி -ஸல்- அவர்கள்) தொழுது கொண்டிருந்தார்கள். நான் அந்த இரவைக் கவனித்தேன் (ஆராய்ந்தேன்); அது (ரமலானின்) இருபத்து மூன்றாம் இரவாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهُمْ يُسْلِفُونَ فَقَالَ مَنْ أَسْلَفَ فَلا يُسْلِفْ إِلا فِي كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிற்கு) வருகை தந்தபோது, மக்கள் (பேரீச்சம்பழம் போன்ற பொருட்களுக்காக ஒன்று அல்லது இரண்டு ஆண்டுகளுக்கு) முன்பணம் செலுத்தி (சலம்/ஸலஃப் எனும் முறையில்) வியாபாரம் செய்து கொண்டிருந்தனர். அப்போது அவர்கள், "யாரேனும் (ஒரு பொருளுக்காக) முன்பணம் செலுத்தி வியாபாரம் செய்தால், அவர் குறிப்பிட்ட அளவிலும், குறிப்பிட்ட எடையிலும் (மற்றும் குறிப்பிட்ட காலக்கெடுவிலும்) மட்டுமே முன்பணம் செலுத்தட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ خَرَجَ مِنَ الخَلاءِ فَأُتِيَ بِطَعَامٍ فَقِيلَ لَهُ أَلا تَتَوَضَّأُ؟ فَقَالَ إِنَّمَا أُمِرْتُ بِالْوُضُوءِ إِذَا قُمْتُ إِلَى الصَّلاةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கழிவறையிலிருந்து வெளியே வந்தார்கள். அப்போது அவர்களுக்கு உணவு கொண்டு வரப்பட்டது. (அப்போது அங்கிருந்தவர்கள்) "தாங்கள் உளூ (உறுப்புத் தூய்மை) செய்யவில்லையா?" என்று அவர்களிடம் கேட்டனர். அதற்கு அவர்கள், "நான் தொழுகைக்காக நிற்கும் போதுதான் உளூ செய்யும்படி கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ السَّدُوسِيُّ قَالَ قُلْتُ لِعِكْرِمَةَ إِنِّي أَقْرَأُ فِي صَلاةِ الْمَغْرِبِ قُلْ أعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وَإِنَّ نَاسًا يَعِيبُونَ ذَلِكَ عَلَيَّ؟ فَقَالَ وَمَا بَأْسٌ بِذَلِكَ؟ اقْرَأْهُمَا فَإِنَّهُمَا مِنَ القُرْآنِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ جَاءَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَمْ يَقْرَأْ فِيهِمَا إِلا بِأُمِّ الْكِتَابِ
ஹன்ழலா அஸ்-ஸதூஸீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்களிடம், “நான் மஃக்ரிப் தொழுகையில் 'குல் அஊது பிரப்பில் ஃபலக்' (அதிகாலை இறைவனிடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) மற்றும் 'குல் அஊது பிரப்பின் நாஸ்' (மனிதர்களின் இறைவனிடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) ஆகிய அத்தியாயங்களை ஓதுகிறேன். ஆனால், (நான் இவற்றைத் தொடர்ந்து ஓதுவதால்) சிலர் இதற்காக என்னைக் குறை கூறுகிறார்களே?” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அதில் என்ன தவறு இருக்கிறது? அவ்விரண்டையும் ஓதுங்கள். ஏனெனில், அவையும் குர்ஆனில் உள்ளவைதாம்” என்று கூறினார்கள். பின்னர் இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறினார்கள்:

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதார்கள். அந்த இரண்டு ரக்அத்துகளிலும் அவர்கள் 'உம்முல் கிதாப்' (குர்ஆனின் தோற்றுவாயான சூரா அல்-ஃபாத்திஹா) தவிர வேறெதையும் ஓதவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ عَلِيًّا أُتِيَ بِقَوْمٍ مِنْ هَؤُلاءِ الزَّنَادِقَةِ وَمَعَهُمْ كُتُبٌ فَأَمَرَ بِنَارٍ فَأُجِّجَتْ ثُمَّ أَحْرَقَهُمْ وَكُتُبَهُمْ قَالَ عِكْرِمَةُ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَوْ كُنْتُ أَنَا لَمْ أُحْرِقْهُمْ لِنَهْيِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَلَقَتَلْتُهُمْ لِقَوْلِ رَسُولِ اللهِ ﷺ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ
இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அலி (ரலி) அவர்களிடம் 'ஸநாதிகாக்கள்' (எனும் இஸ்லாத்தின் பெயரால் வழிகேடுகளைப் பரப்பிய நாத்திகர்கள்/மதவிலகிகள்) சிலர் கொண்டுவரப்பட்டனர். அவர்களிடம் (வழிகேடான கருத்துக்கள் கொண்ட) சில புத்தகங்களும் இருந்தன. அப்போது அலி (ரலி) அவர்கள் நெருப்பை மூட்டுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்; (அவ்வாறே நெருப்பு) மூட்டப்பட்டது. பின்னர், அவர்களையும் அவர்களது புத்தகங்களையும் அவர் தீயிலிட்டு எரித்தார்.

இந்தச் செய்தி இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, அவர்கள் கூறினார்கள்: "நானாக இருந்திருந்தால் அவர்களை (நெருப்பால்) எரித்திருக்க மாட்டேன். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (நெருப்பால் தண்டிப்பதை)த் தடை செய்துள்ளார்கள். மாறாக, (வாளால்) அவர்களை நான் கொன்றிருப்பேன். ஏனெனில், 'தன் மார்க்கத்தை (இஸ்லாத்தை) மாற்றிக் கொள்பவனைக் கொன்று விடுங்கள்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள். மேலும், 'வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் தண்டனையைக் கொண்டு (நெருப்பால்) நீங்கள் எவரையும் தண்டித்து வேதனைப்படுத்தாதீர்கள்' என்றும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ عَلِيًّا أَخَذَ نَاسًا ارْتَدُّوا عَنِ الْإِسْلامِ فَحَرَّقَهُمْ بِالنَّارِ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَوْ كُنْتُ أَنَا لَمْ أُحَرِّقْهُمْ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَا تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَدًا وَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ بَدَّلَ دَيْنَهُ فَاقْتُلُوهُ فَبَلَغَ عَلِيًّا مَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ وَيْحَ ابْنِ أُمِّ ابْنِ عَبَّاسٍ
இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

இஸ்லாத்திலிருந்து வெளியேறி மதம் மாறிய (முர்தத்கள்) சிலரை அலி (ரலி) அவர்கள் பிடித்து, (அவர்களின் வழிகேட்டின் தீவிரத்தினால்) நெருப்பிலிட்டு எரித்தார்கள். இச்செய்தி இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, "நானாக இருந்திருந்தால் அவர்களை நெருப்பிலிட்டு எரித்திருக்க மாட்டேன். ஏனெனில், 'வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் வேதனையைக் கொண்டு (நெருப்பால்) எவரையும் நீங்கள் வேதனை செய்யாதீர்கள்' என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள். மேலும், 'தமது மார்க்கத்தை மாற்றிக்கொள்பவரைக் கொல்லுங்கள்' (என்று பொதுவான மரண தண்டனையைக் குறிப்பிட்டார்கள்) என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறிய இச்செய்தி அலி (ரலி) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, "(இப்னு அப்பாஸின் தாயின் மகனான) இப்னு அப்பாஸிற்கு அல்லாஹ் அருள் புரியட்டும்! (அவர் கூறியது சரியே)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَمَّارٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهُوَ قَائِمٌ أَشْعَثَ أَغْبَرَ بِيَدِهِ قَارُورَةٌ فِيهَا دَمٌ فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَوَأُمِّي يَا رَسُولَ اللهِ مَا هَذَا؟ قَالَ هَذَا دَمُ الْحُسَيْنِ وَأَصْحَابِهِ لَمْ أَزَلْ أَلْتَقِطُهُ مُنْذُ الْيَوْمِ فَأَحْصَيْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ فَوَجَدُوهُ قُتِلَ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு நாள் நண்பகலில் தூங்கிக் கொண்டிருந்தபோது (கண்ட கனவில்) நான் நபி (ஸல்) அவர்களைப் பார்த்தேன். அவர்கள் தலைமுடி கலைந்து, புழுதி படிந்த நிலையில் நின்றுகொண்டிருந்தார்கள். அவர்களின் கையில் இரத்தம் உள்ள ஒரு குடுவை இருந்தது. நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தையும் தாயும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! இது என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "இது ஹுஸைன் மற்றும் அவருடைய தோழர்களின் இரத்தம். இன்று (முழுவதும்) நான் இதைத்தான் சேகரித்துக் கொண்டிருக்கிறேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

நாங்கள் அந்த நாளைக் குறித்து வைத்துக் கொண்டோம். (பின்னர் விசாரித்தபோது) அதே நாளில் தான் ஹுஸைன் (ரலி) அவர்கள் கொல்லப்பட்டிருந்தார்கள் என்பதை (மக்கள்) கண்டறிந்தனர்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ بَعْدَ مَا دُفِنَتْ وَوَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ مِثْلَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஒரு ஜனாஸா (மய்யித்) நல்லடக்கம் செய்யப்பட்ட பிறகு (அதன் மண்ணறைக்குச் சென்று) அதன் மீது (ஜனாஸாத்) தொழுகை நடத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ قَالَ بِسْمِ اللهِ اللهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنِي فَيُولَدُ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ فَيَضُرَّهُ الشَّيْطَانُ أَبَدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் தனது மனைவியிடம் (தாம்பத்திய உறவிற்காகச்) செல்லும்போது, 'பிஸ்மில்லாஹி, அல்லாஹும்ம ஜன்னிப்னிஷ் ஷைத்தான, வஜன்னிபிஷ் ஷைத்தான மா ரஸக்தனீ' (அல்லாஹ்வின் பெயரால்; இறைவா! என்னை விட்டும் ஷைத்தானை அப்புறப்படுத்துவாயாக! எங்களுக்கு நீ வழங்கவிருக்கும் (குழந்தையை) விட்டும் ஷைத்தானை அப்புறப்படுத்துவாயாக!) என்று கூறி, (அந்த உறவின் மூலம்) அவர்களுக்கு ஒரு குழந்தை பிறக்குமானால், அந்தக் குழந்தைக்கு ஷைத்தான் ஒருபோதும் தீங்கு இழைக்க மாட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلِّمُوا وَيَسِّرُوا وَلا تُعَسِّرُوا وَإِذَا غَضِبْتَ فَاسْكُتْ وَإِذَا غَضِبْتَ فَاسْكُتْ وَإِذَا غَضِبْتَ فَاسْكُتْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(மக்களுக்கு நன்மைகளைக்) கற்றுக்கொடுங்கள்; (அவர்களுக்கு விஷயங்களை) எளிதாக்குங்கள்; (அவற்றை) கடினமாக்காதீர்கள்! உனக்குக் கோபம் வந்தால் மௌனமாகி விடு! உனக்குக் கோபம் வந்தால் மௌனமாகி விடு! உனக்குக் கோபம் வந்தால் மௌனமாகி விடு!"
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَمَعَ النَّبِيُّ ﷺ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِالْمَدِينَةِ فِي غَيْرِ سَفَرٍ وَلا خَوْفٍ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ وَلِمَ فَعَلَ ذَلِكَ؟ قَالَ أَرَادَ أَنْ لَا يُحْرِجَ أَحَدًا مِنْ أُمَّتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில், பயணத்திலோ அல்லது எவ்வித அச்சமான சூழ்நிலையிலோ இல்லாதபோது ளுஹ்ர் மற்றும் அஸ்ர் தொழுகைகளை (ஒன்றாகச்) சேர்த்துத் தொழுதார்கள்.

நான் (ஸயீத் பின் ஜுபைர்), "அபுல் அப்பாஸ் (இப்னு அப்பாஸ்) அவர்களே! நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏன் அவ்வாறு செய்தார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தமது சமுதாயத்தில் எவருக்கும் எவ்விதச் சிரமமும் (நெருக்கடியும்) ஏற்பட்டுவிடக் கூடாது என்று அவர்கள் விரும்பினார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ ذَهَبَ النَّبِيُّ ﷺ لِلبَرَازِ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ قُرِّبَ لَهُ طَعَامٌ فَقَالُوا أَنَأْتِيكَ بِوَضُوءٍ؟ فَقَالَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ أَتَوَضَّأُ؟ أُصَلِّي فَأَتَوَضَّأُ أَوْ صَلَّيْتُ فَأَتَوَضَّأُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கை உபாதையைக் கழிக்கத்) திறந்தவெளிக்குச் சென்று தமது தேவையை நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர், அவர்களிடம் உணவு கொண்டுவரப்பட்டது. அப்போது (அங்கிருந்தவர்கள்), "நாங்கள் தங்களுக்கு உளூ (செய்வதற்குத் தண்ணீர்) கொண்டுவரட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "எதற்காக நான் உளூ செய்ய வேண்டும்? (இப்போது) நான் தொழப்போகிறேனா, நான் உளூ செய்வதற்கு? அல்லது (இப்போது) நான் தொழுதுவிட்டேனா, நான் உளூ செய்வதற்கு?" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نِمْتُ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَقَامَ النَّبِيُّ ﷺ مِنَ اللَّيْلِ فَأَتَى الْحَاجَةَ ثُمَّ جَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَأَتَى الْقِرْبَةَ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ لَمْ يُكْثِرْ وَقَدْ أبْلَغَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي وَتَمَطَّيْتُ كَرَاهيَةَ أَنْ يَرَانِي كُنْتُ أَبْقِيهِ يَعْنِي أَرْقُبُهُ ثُمَّ قُمْتُ فَفَعَلْتُ كَمَا فَعَلَ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ بِمَا يَلِي أُذُنِي حَتَّى أَدَارَنِي فَكُنْتُ عَنْ يَمِينِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فَتَتَامَّتْ صَلاتُهُ إِلَى ثَلاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً فِيهَا رَكْعَتَا الْفَجْرِ ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ جَاءَ بِلالٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاةِ فَقَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் என் சிறிய தாயார் மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரலி) அவர்களின் வீட்டில் (ஓர் இரவு) உறங்கினேன். (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவில் எழுந்து, இயற்கை உபாதையைக் கழித்தார்கள். பின்னர் வந்து தங்களின் முகத்தையும் கைகளையும் கழுவிவிட்டு உறங்கினார்கள். பிறகு (மீண்டும்) இரவில் எழுந்து, தண்ணீர் பையிடம் சென்று, அதன் கயிற்றை அவிழ்த்தார்கள். பின்னர், (தண்ணீரை) அதிகமாகச் செலவழிக்காமலும் (மிகக் குறைவாக இல்லாமலும்) இரண்டுக்கும் இடைப்பட்ட அளவில், அதேசமயம் முழுமையாகவும் உளூச் செய்தார்கள். பிறகு (தஹஜ்ஜுத்) தொழுகைக்காக நின்றார்கள்.

நான் அவர்களைக் கவனித்துக் கொண்டிருப்பதை அவர்கள் பார்ப்பதைத் தவிர்க்கும் விதமாக (உறக்கத்திலிருந்து இப்போதுதான் எழுவது போல்) சோம்பல் முறித்தேன். பிறகு நான் எழுந்து, அவர்கள் செய்தவாறே (உளூ) செய்துவிட்டு, அவர்களுக்கு இடதுபுறத்தில் (தொழ) நின்றேன். அப்போது, தொழுதுகொண்டிருந்த அவர்கள் எனது காதருகே பிடித்துத் திருப்பி, தங்களுக்கு வலதுபுறத்தில் என்னை நிறுத்தினார்கள். ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்துகள் (சுன்னத்) உட்படப் பதின்மூன்று ரக்அத்துகளாக அவர்களின் அத்தொழுகை நிறைவடைந்தது.

பின்னர் படுத்து, மூச்சுச் சத்தம் (நன்கு) வெளிப்படும் அளவிற்கு உறங்கினார்கள். பிறகு பிலால் (ரலி) அவர்கள் வந்து, தொழுகைக்கான அறிவிப்பைச் செய்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து சென்று, (புதிதாக) உளூச் செய்யாமல் (ஃபஜ்ர் கடமையான) தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَزَوَّجَ النَّبِيُّ ﷺ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَاحْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் (மைமூனா (ரலி) அவர்களைத்) திருமணம் செய்தார்கள். மேலும், இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையிலேயே (ஹிஜாமா எனப்படும்) இரத்தம் குத்தி எடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَجْلَحِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللهِ مَا شَاءَ اللهُ وَشِئْتَ؟ فَقَالَ جَعَلْتَنِي لِلَّهِ عَدْلًا بَلْ مَا شَاءَ اللهُ وَحْدَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
ஒரு மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வும் தாங்களும் நாடியதே (நடைபெறும்)" என்று கூறினார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "நீர் என்னை அல்லாஹ்வுக்கு நிகரானவனாக (சமமானவனாக) ஆக்கிவிட்டீரா? மாறாக, 'அல்லாஹ் ஒருவன் மட்டுமே நாடியதே (நடைபெறும்)' (என்று கூறுவீராக!)" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ الْجَزَرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ مِقْسَمًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ ﷺ الْبَيْتَ فَدَعَا فِي نَوَاحِيهِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா எனும்) இல்லத்திற்குள் நுழைந்து, அதன் (நாற்புற) ஓரங்களிலும் பிரார்த்தனை செய்தார்கள். பின்னர், (அங்கிருந்து) வெளியே வந்து (கஅபாவிற்கு முன்னால்) இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ رُفَيْعٍ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ لَمْ يَنْزِلِ النَّبِيُّ ﷺ بَيْنَ عَرَفَاتٍ وَجَمْعٍ إِلا لِيُهَرِيقَ الْمَاءَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவுக்கும் 'ஜம்உ' (எனும் முஸ்தலிஃபா)வுக்கும் இடையே சிறுநீர் கழிப்பதற்காகவே தவிர (வேறு எதற்காகவும் தங்களது வாகனத்திலிருந்து) இறங்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَبَّى حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) 'ஜம்ரத்துல் அகபா'வில் (முதல்) கல்லெறியும் வரை தல்பியா கூறினார்கள் என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَيْمُونَةَ بِسَرِفَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உம்ரத்துல் களா-வின் போது) இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில் 'ஸரிஃப்' எனும் இடத்தில் மய்மூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ ﷺ اسْتَحَمَّتْ مِنْ جَنَابَةٍ فَجَاءَ النَّبِيُّ ﷺ يَتَوَضَّأُ مِنْ فَضْلِهَا فَقَالَتْ إِنِّي اغْتَسَلْتُ مِنْهُ فَقَالَ إِنَّ الْمَاءَ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியரில் ஒருவர் (மைமூனா ரலி) ஜனாபத்துக்காகக் (பெரிய தொடக்கு நீங்குவதற்காகக்) குளித்தார்கள். பின்னர், நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவர் குளித்தது போக) மீதமிருந்த அந்த நீரைக் கொண்டு உளூச் செய்ய வந்தார்கள். அப்போது அவர், "நான் (ஜனாபத்திற்காக) அதிலிருந்து தான் குளித்தேன்" என்று (நினைவூட்டலாகக்) கூறினார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக, தண்ணீரை (அது பயன்படுத்தப்பட்ட காரணத்தினால் மட்டும்) எதுவும் அசுத்தமாக்குவதில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَرَقَبْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَيْفَ يُصَلِّي فَقَامَ فَبَالَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ فَعَمَدَ إِلَى الْقِرْبَةِ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا ثُمَّ صَبَّ فِي الْجَفْنَةِ أَوِ الْقَصْعَةِ وَأَكَبَّ يَدَهُ عَلَيْهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا حَسَنًا بَيْنَ الْوُضُوءَيْنِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَجِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَتَكَامَلَتْ صَلاةُ رَسُولِ اللهِ ﷺ ثَلاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً قَالَ ثُمَّ نَامَ حَتَّى نَفَخَ وَكُنَّا نَعْرِفُهُ إِذَا نَامَ بِنَفْخِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاةِ فَصَلَّى وَجَعَلَ يَقُولُ فِي صَلاتِهِ أَوْ فِي سُجُودِهِ اللهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا وَفِي سَمْعِي نُورًا وَفِي بَصَرِي نُورًا وَعَنْ يَمِينِي نُورًا وَعَنْ يَسَارِي نُورًا وَأَمَامِي نُورًا وَخَلْفِي نُورًاوَفَوْقِي نُورًا وَتَحْتِي نُورًا وَاجْعَلْنِي نُورًا قَالَ شُعْبَةُ أَوْ قَالَ اجْعَلْ لِي نَوَرًا قَالَ وَحَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ نَامَ مُضْطَجِعًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் என் சிறிய தாயார் (தாய் வழிச் சகோதரி) மைமூனா (ரலி) அவர்களின் வீட்டில் (ஓர் இரவு) தங்கியிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு தொழுகிறார்கள் என்பதை நான் கவனித்தேன். அவர்கள் எழுந்து சிறுநீர் கழித்தார்கள். பின்னர் தமது முகத்தையும் இரு உள்ளங்கைகளையும் கழுவினார்கள். பின்னர் உறங்கினார்கள். பிறகு எழுந்து, தண்ணீர்ப் பையை (தோல் பை) நோக்கிச் சென்று, அதன் சுருக்கக் கயிற்றை அவிழ்த்தார்கள். பிறகு ஒரு கிண்ணத்தில் அல்லது மரப் பாத்திரத்தில் நீரை ஊற்றி, அதில் தம் கையைச் சாய்த்து (நீரை எடுத்து), (மிகச் சுருக்கமாகவும் அல்லாமல் மிக விரிவாகவும் அல்லாமல்) நடுத்தரமான முறையில் அழகாக உளூ (அங்கசுத்தி) செய்தார்கள்.

பின்னர் எழுந்து தொழலானார்கள். நான் (சென்று) அவர்களின் இடப் பக்கத்தில் நின்றேன். அப்போது அவர்கள் என்னைப் பிடித்து (தலையைப் பற்றித் திருப்பி)த் தமது வலப் பக்கத்தில் நிறுத்தினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகை பதின்மூன்று ரக்அத்களாக முழுமையடைந்தது. பிறகு அவர்கள் (ஆழ்ந்து) உறங்கினார்கள், எந்தளவுக்கு என்றால் அவர்கள் குறட்டை (பெருமூச்சு) விட்டார்கள். அவர்கள் உறங்கினால் அவர்களின் குறட்டைச் சத்தத்தை வைத்து அவர்கள் உறங்கிவிட்டார்கள் என்பதை நாங்கள் அறிந்துகொள்வோம். பின்னர் (சுபஹ்) தொழுகைக்காக வெளியே புறப்பட்டுச் சென்று தொழுதார்கள். அவர்கள் தங்களின் அத்தொழுகையில், அல்லது ஸஜ்தாவில் பின்வருமாறு பிரார்த்தித்தார்கள்:

"அல்லாஹும்மஜ்அல் ஃபீ கல்பி நூரன், வஃபீ ஸம்யீ நூரன், வஃபீ பஸரீ நூரன், வஅன் யமீனீ நூரன், வஅன் யஸாரீ நூரன், வஅமாமீ நூரன், வஹல்ஃபீ நூரன், வஃபவ்கீ நூரன், வதஹ்தீ நூரன், வஜ்அல்னீ நூரன்"

(பொருள்: இறைவா! என் உள்ளத்தில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என் செவியில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என் பார்வையில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு வலப் புறத்தில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு இடப் புறத்தில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு முன்னால் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்குப் பின்னால் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு மேலே ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்குக் கீழே ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என்னையே ஒளியாக ஆக்குவாயாக!)

அல்லது "வஜ்அல் லீ நூரன்" (எனக்காக ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக) என்று கேட்டார்கள் என (இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஷுஃபா (ரஹ்) குறிப்பிடுகிறார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் விலாப்புறமாகச் சாய்ந்து உறங்கினார்கள் என்று அம்ர் பின் தீனார் (ரஹ்) அவர்கள் குரைப் (ரஹ்) வழியாக இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து தமக்கு அறிவித்ததாக ஷுஃபா (ரஹ்) மேலும் கூறுகிறார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَهِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْكَرْبِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ الْحَلِيمُ الْعَظِيمُ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ ورَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மன) வருத்தத்தின் போது (அல்லது துன்பம் ஏற்படும் போது) பின்வருமாறு கூறுவார்கள்:

"லா இலாஹ இல்லல்லாஹுல் ஹலீமுல் அழீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்புல் அர்ஷில் அழீம், லா இலாஹ இல்லல்லாஹு ரப்பஸ் ஸமாவாதி வ ரப்பல் அர்ளி வ ரப்பல் அர்ஷில் கரீம்."

(பொருள்: சகிப்புத்தன்மை மிக்கவனும் (நிதானமானவனும்), மகத்தானவனுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. மகத்தான அர்ஷின் (அரியாசனத்தின்) அதிபதியாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை. வானங்களின் அதிபதியும், பூமியின் அதிபதியும், கண்ணியமிக்க அர்ஷின் அதிபதியுமாகிய அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ حَرْمَلَةَ قَالَسَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَهْدَتْ خَالَتِي أُمُّ حُفَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ سَمْنًا وَلَبَنًا وَأَضُبًّا فَأَمَّا الْأَضُبُّ فَإِنَّ النَّبِيَّ ﷺ تَفَلَ عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ قَذِرْتَهُ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ نَعَمْ أَوِ أجَلْ وَأَخَذَ النَّبِيُّ ﷺ اللَّبَنَ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ لِابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ عَنْ يَمِينِهِ أَمَا إِنَّ الشَّرْبَةَ لَكَ وَلَكِنْ أَتَأْذَنُ أَنْ أَسْقِيَ عَمَّكَ؟ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قُلْتُ لَا وَاللهِ مَا أَنَا بِمُؤْثِرٍ عَلَى سُؤْرِكَ أَحَدًا قَالَ فَأَخَذْتُهُ فَشَرِبْتُ ثُمَّ أَعْطَيْتُهُ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ ﷺ مَا أَعْلَمُ شَرَابًا يُجْزِئُ عَنِ الطَّعَامِ غَيْرَ اللَّبَنِ فَمَنْ شَرِبَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقُلْ اللهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ وَمَنْ طَعِمَ طَعَامًا فَلْيَقُلْ اللهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

என் சித்தி (தாயின் சகோதரி) உம்மு ஹுஃபைத் அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு நெய், பால் மற்றும் (உடும்பு போன்ற) பாலைவனப் பல்லிகளை அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள்.

அந்தப் பல்லிகளைப் பொறுத்தவரை, நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவற்றை உண்ணப் பிடிக்காமல்) அருவருப்பாகக் கருதினார்கள். அப்போது காலித் பின் அல்-வலீத் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தாங்கள் அதை அருவருப்பாகக் கருதுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள் பாலை எடுத்து அதிலிருந்து அருந்தினார்கள். பிறகு, தங்களின் வலதுபுறத்தில் இருந்த என்னிடம் (இப்னு அப்பாஸிடம்), "நிச்சயமாக (அடுத்ததாகப்) பருகும் உரிமை உனக்கே உரியது. ஆயினும், (உனக்கு முன்னதாக) உன் சிறிய தந்தைக்கு (அப்பாஸ் அவர்களுக்குப்) பருகக் கொடுக்க நீ எனக்கு அனுமதி அளிக்கிறாயா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "இல்லை! அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, தங்களின் மீதத்தை (அருந்தும் பாக்கியத்தை) அடைவதில் எனக்குப் பதிலாக வேறு எவருக்கும் நான் முன்னுரிமை அளிக்க மாட்டேன்" என்று கூறினேன். எனவே, (அப்பாத்திரத்தை) நான் வாங்கி அருந்தினேன்; பின்னர் அதனை என் சிறிய தந்தையிடம் கொடுத்தேன்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உணவின் தேவையை (பசியையும் தாகத்தையும்) முழுமையாகப் பூர்த்தி செய்யக்கூடிய வேறெந்தப் பானமும் பாலைத் தவிர இருப்பதாக நான் அறியவில்லை. ஆகவே, உங்களில் எவரேனும் பாலை அருந்தினால், 'அல்லாஹும்ம பாரிக் லனா ஃபீஹி, வ ஸித்னா மின்ஹு' (பொருள்: யா அல்லாஹ்! இதில் எங்களுக்குப் பாக்கியம் அருளுவாயாக! மேலும், இதை எங்களுக்கு அதிகமாக வழங்குவாயாக!) என்று கூறட்டும்.

மேலும், எவரேனும் உணவை உண்டால், 'அல்லாஹும்ம பாரிக் லனா ஃபீஹி, வ அத்இம்னா கைரன் மின்ஹு' (பொருள்: யா அல்லாஹ்! இதில் எங்களுக்குப் பாக்கியம் அருளுவாயாக! மேலும், இதைவிடச் சிறந்ததை எங்களுக்கு உணவாக வழங்குவாயாக!) என்று கூறட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَبَرَّزَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ رَجَعَ فَأُتِيَ بِعَرْقٍ فَلَمْ يَتَوَضَّأْ فَأَكَلَ مِنْهُ وَزَادَ عَمْرٌو عَلَيَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّكَ لَمْ تَتَوَضَّأْ قَالَ مَا أَرَدْتُ الصَّلاةَ فَأَتَوَضَّأَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் தமது இயற்கை உபாதையைத் தீர்ப்பதற்காக (வெளியே) சென்றார்கள். பின்னர் அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, அவர்களிடம் எலும்புடன் கூடிய இறைச்சித் துண்டு கொண்டு வரப்பட்டது. அப்போது அவர்கள் (புதிதாக) உளூச் செய்யாமலேயே அதிலிருந்து சாப்பிட்டார்கள்.

இந்த ஹதீஸின் கூடுதல் அறிவிப்பில் பின்வருமாறு இடம்பெற்றுள்ளது:
(அப்போது அவர்களிடம்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் உளூச் செய்யவில்லையே?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நான் (இப்போது) தொழுவதற்கு நாடவில்லையே, (அப்படியிருக்க) நான் (எதற்காக) உளூச் செய்ய வேண்டும்?" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ هَذِهِ الْأحَادِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَرَّاقُ قَالَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ كُرَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا شَرِبَ تَنَفَّسَ مَرَّتَيْنِ فِي الشَّرَابِ وَكَتَبَ أَبِي فِي إِثْرِ هَذَا الْحَدِيثِ لَا أُرَى عَبْدَ اللهِ سَمِعَ هَذَا الْحَدِيثَ
அபூ அப்துர்ரஹ்மான் (இமாம் அஹ்மத் பின் ஹன்பல் அவர்களின் மகன்) கூறியதாவது: எனது தந்தையின் புத்தகத்தில் அவரது கைப்பட எழுதப்பட்டிருந்த இந்த ஹதீஸ்களை நான் கண்டேன். (அதில்) இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பானம் அருந்தும்போது (இடையே பாத்திரத்திற்கு வெளியே) இரண்டு முறை மூச்சு விடுபவர்களாக இருந்தார்கள்.

(இதனைத் தொகுத்த அபூஅப்துர்ரஹ்மான் குறிப்பிடுகிறார்:) எனது தந்தை இந்த ஹதீஸைத் தொடர்ந்து, "அப்துல்லாஹ் (பின் அஹ்மத்) இந்த ஹதீஸை (நேரடியாக) செவியுற்றதாக நான் கருதவில்லை" என்று (தனது கைப்பட) எழுதியிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَبْدِيُّ الْعَصَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَضَيَّفْتُ مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ ﷺ وَهِيَ خَالَتِي وَهِيَ لَيْلَةَ إِذْ لَا تُصَلِّي فَأَخَذَتْ كِسَاءً فَثَنَتْهُ وَأَلْقَتْ عَلَيْهِ نُمْرُقَةً ثُمَّ رَمَتْ عَلَيْهِ بِكِسَاءٍ آخَرَ ثُمَّ دَخَلَتْ فِيهِ وَبَسَطَتْ لِي بِسَاطًا إِلَى جَنْبِهَا وَتَوَسَّدْتُ مَعَهَا عَلَى وِسَادِهَا فَجَاءَ النَّبِيُّ ﷺ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ فَأَخَذَ خِرْقَةً فَتَوَزَّرَ بِهَا وَأَلْقَى ثَوْبَهُ وَدَخَلَ مَعَهَا لِحَافَهَا وَبَاتَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قَامَ إِلَى سِقَاءٍ مُعَلَّقٍ فَحَرَّكَهُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَأَصُبَّ عَلَيْهِ فَكَرِهْتُ أَنْ يَرَى أَنِّي كُنْتُ مُسْتَيْقِظًا قَالَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ أَتَى الْفِرَاشَ فَأَخَذَ ثَوْبَيْهِ وَأَلْقَى الْخِرْقَةَ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَقَامَ فِيهِ يُصَلِّي وَقُمْتُ إِلَى السِّقَاءِ فَتَوَضَّأْتُ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَتَنَاوَلَنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى وَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثَلاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّقَعَدَ وَقَعَدْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ مِرْفَقَهُ إِلَى جَنْبِي وَأَصْغَى بِخَدِّهِ إِلَى خَدِّي حَتَّى سَمِعْتُ نَفَسَ النَّائِمِ فَبَيْنَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَ بِلالٌ فَقَالَ الصَّلاةَ يَا رَسُولَ اللهِ فَسَارَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَاتَّبَعْتُهُ فَقَامَ يُصَلِّي رَكْعَتَيِ الْفَجْرِ وَأَخَذَ بِلالٌ فِي الْإِقَامَةِ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியும், எனது சிறிய தாயாருமான (தாயின் சகோதரியான) மைமூனா (ரலி) அவர்களின் வீட்டில் நான் (ஒரு முறை) விருந்தாளியாகத் தங்கினேன். அன்றைய இரவு, அவர்கள் தொழாத (மாதவிடாய்) நிலையில் இருந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு போர்வையை எடுத்து, அதை மடித்து, அதன் மீது ஒரு (சிறிய) தலையணையை வைத்தார்கள். பின்னர் அதன் மீது மற்றொரு போர்வையைப் போட்டுவிட்டு, அதனுள் நுழைந்து (படுத்துக்) கொண்டார்கள். எனக்குத் தமது அருகில் ஒரு விரிப்பை விரித்துத் தந்தார்கள். நான் அவர்களுடன் அவர்களது தலையணையிலேயே (தலைவைத்துத்) துயின்றேன்.

பின்னர், இஷா தொழுகையை முடித்துவிட்டு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு துணியை எடுத்து (இடுப்பில்) கீழாடையாகக் கட்டிக்கொண்டு, தமது (மேல்) ஆடையைக் கழற்றி வைத்துவிட்டு, மைமூனா (ரலி) அவர்களது போர்வையினுள் நுழைந்து (படுத்துக்) கொண்டார்கள். இரவின் கடைசிப் பகுதி வரும் வரை அவர்கள் உறங்கினார்கள். பிறகு எழுந்து, (அங்கே) தொங்கவிடப்பட்டிருந்த ஒரு தோல் பையை (தண்ணீர் பையை) நோக்கிச் சென்று, அதனை அசைத்தார்கள். (அவர்களுக்கு உதவி செய்ய) நான் எழுந்து சென்று அவர்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றிக் கொடுக்க எண்ணினேன். ஆனால், நான் விழித்திருப்பதை அவர்கள் காண்பதை நான் விரும்பவில்லை.

நபியவர்கள் உளூச் செய்துவிட்டு, படுக்கைக்கு வந்து தமது இரண்டு ஆடைகளை (மீண்டும்) அணிந்து கொண்டு, (முன்பு கட்டியிருந்த) அந்தத் துணியைக் கழற்றிவிட்டார்கள். பின்னர் (தொழும் இடத்திற்குச்) சென்று, நின்று தொழ ஆரம்பித்தார்கள். நான் அந்தத் தண்ணீர் பையிடம் சென்று உளூச் செய்துவிட்டு, (அவர்கள் தொழுது கொண்டிருந்த இடத்திற்கு) வந்து அவர்களின் இடதுபுறத்தில் நின்று கொண்டேன். அப்போது அவர்கள் என்னைப் பிடித்து, தமது வலதுபுறத்தில் நிறுத்தினார்கள். அவர்கள் தொழ, நானும் அவர்களுடன் சேர்ந்து பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுதேன்.

பின்னர் அவர்கள் அமர்ந்தார்கள்; நானும் அவர்களின் அருகில் அமர்ந்தேன். அவர்கள் தமது முழங்கையை எனது விலாப்பகுதியிலும், தமது கன்னத்தை எனது கன்னத்திலும் சாய்த்துக் கொண்டார்கள். தூங்குபவரின் மூச்சுக்காற்றை நான் கேட்கும் அளவிற்கு (அவர்கள் லேசாக உறங்கினார்கள்). நான் இதே நிலையில் இருந்தபோது, பிலால் (ரலி) அவர்கள் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகை(க்கு நேரமாகிவிட்டது)" என்று கூறினார்கள்.

உடனே நபியவர்கள் பள்ளிவாசலை நோக்கி நடந்தார்கள்; நானும் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்தேன். அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள் (சுன்னத்) தொழுதார்கள். பிலால் (ரலி) அவர்கள் (ஃபர்ளு தொழுகைக்காக) இகாமத் சொல்லத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ التَّمِيمِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرَ شَيْئًا قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُكْثِرُ السِّوَاكَ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَوْ رَأَيْنَا أَنَّهُ سَيُنْزَلُ عَلَيْهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (ஏதோ) ஒரு விஷயத்தைக் குறிப்பிட்டுவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மிஸ்வாக் (பல் துலக்குதல்) செய்வதை அதிகமாகச் செய்பவர்களாக இருந்தார்கள். எந்த அளவுக்கென்றால், (மிஸ்வாக் செய்வது குறித்து) அவர்களுக்கு (வஹீ - இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டு விடுமோ என்று நாங்கள் எண்ணும் அளவுக்கு (அல்லது கருதும் அளவுக்கு) அது இருந்தது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللهِ ﷺ ثُمَّ خَطَبَ وَأَبُو بَكْرٍوَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فِي الْعِيدِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلا إِقَامَةٍ قَالَ أَبِي قَدْ سَمِعَهُ عَبْدُ اللهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முதலில்) தொழுதார்கள், பின்னர் (மக்களுக்கு) உரை நிகழ்த்தினார்கள். (அவ்வாறே) அபூபக்கர் (ரழி), உமர் (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் (ரழி) ஆகியோரும் பெருநாள் (தொழுகையில்) பாங்கு மற்றும் இகாமத் இல்லாமலேயே (தொழுதனர் மற்றும் உரை நிகழ்த்தினர்).
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي السَّفَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ شُفَيٍّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُمْ جَعَلُوا يَسْأَلُونَهُ عَنِ الصَّلاةِ فِي السَّفَرِ؟ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ إِذَا خَرَجَ مِنْ أَهْلِهِ لَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى يَرْجِعَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மக்கள் அவரிடம் பயணத்தின்போது (நிறைவேற்றப்படும்) தொழுகையைக் குறித்துக் கேட்கத் தொடங்கினார்கள். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது இல்லத்தை விட்டுப் (பயணமாகப்) புறப்பட்டுவிட்டால், மீண்டும் அவர்கள் (இல்லத்திற்குத்) திரும்பும் வரை (நான்கு ரக்அத்கள் கொண்ட தொழுகைகளை) இரண்டு ரக்அத்களுக்கு அதிகமாகத் தொழமாட்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فشي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّهِ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ الْأَحْمَرُ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي مِصْرٍ وَاحِدٍ وَلا عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒரு (இஸ்லாமிய) நகரத்தில் இரண்டு கிப்லாக்கள் (வெவ்வேறு மத வழிபாட்டுத் தலங்கள் அல்லது திசைகள்) இருக்கக் கூடாது; மேலும், முஸ்லிம்கள் மீது 'ஜிஸ்யா' (வரி) கிடையாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ رَفَعَهُ أَيْضًا قَالَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَلَيْسَ عَلَى مُسْلِمٍجِزْيَةٌ
ஜரீர் (ரழி) அவர்கள் (நபிகள் நாயகம் ஸல் அவர்களிடமிருந்து) அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒரு நிலப்பகுதியில் (அரபு தீபகற்பத்தில்) இரண்டு கிப்லாக்கள் (மதங்கள்) அமைவது தகாது. மேலும், எந்தவொரு முஸ்லிமின் மீதும் 'ஜிஸ்யா' (தலைவரி) கிடையாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ رِشْدِينٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الْإِنَاءِ مَرَّتَيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் பாத்திரத்தில் (நீர் பருகும்போது) இரண்டு முறை சுவாசிப்பார்கள் (அதாவது பாத்திரத்திற்கு வெளியே மூச்சு விடுவார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَبَّى فِي دُبُرِ الصَّلاةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில்) தொழுகைக்குப் பின் தல்பியா கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَأَيْتُ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(பாக்கியம் பொருந்தியவனும், மிக உயர்ந்தவனுமாகிய) எனது இறைவனை நான் கண்டேன் (உள்ளத்தாலோ அல்லது கனவிலோ)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَزَوَّجَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மைமூனா (ரழி) அவர்களை) இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காகத் தன்னைத் தயார்படுத்திக் கொண்ட நிலையில்) திருமணம் செய்தார்கள் என இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ صَلَّى سَبْعًا جَمِيعًا وَثَمَانِيًا جَمِيعًا
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மக்ரிப் மற்றும் இஷா ஆகிய) ஏழு ரக்அத்களை ஒன்றாகச் சேர்த்தும், (ளுஹர் மற்றும் அஸர் ஆகிய) எட்டு ரக்அத்களை ஒன்றாகச் சேர்த்தும் தொழுதார்கள் என இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ يُحَدِّثُعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ﷺ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் (ஹஜ்ஜின் போது) உரை நிகழ்த்தியபோது நான் செவியுற்றேன். அப்போது அவர்கள், "யார் (இஹ்ராம் கட்டும்போது) கீழாடை (இஸார்) கிடைக்கப் பெறவில்லையோ அவர் கால்சட்டையை (ஸராவீல்) அணிந்து கொள்ளட்டும்; யார் செருப்புகள் கிடைக்கப் பெறவில்லையோ அவர் (கணுக்கால் வரை மறைக்கும்) தோல் காலுறைகளை (குஃப்) அணிந்து கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلا أَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஏழு (உறுப்புகளின்) மீது ஸஜ்தா செய்யுமாறும், (தொழுகையின் போது) முடியையோ அல்லது ஆடையையோ மடித்துக் கட்டக் கூடாது (ஒதுக்கி விடக்கூடாது) எனவும் நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ بَيْعِ الطَّعَامِ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ أَوْ يُسْتَوْفَى وقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَحْسِبُ الْبُيُوعَ كُلَّهَا بِمَنْزِلَتِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
உணவுப் பொருளை (வாங்கியவர்) அதனை முழுமையாகத் தம்வசம் பெற்றுக்கொள்ளும் வரை, (அதை மீண்டும் வேறொருவருக்கு) விற்பனை செய்வதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.

மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "மற்ற எல்லா (வகையான) பொருட்களின் விற்பனையும் இதைப் போன்றதுதான் (அதாவது அவற்றையும் முழுமையாகக் கைப்பற்றிய பின்னரே விற்க வேண்டும்) என நான் கருதுகிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"உயிருள்ள எதனையும் (அம்பெய்வது போன்ற பயிற்சிகளுக்கு) இலக்காக ஆக்காதீர்கள்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ وَابْنِ عَطَاءٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا عَطَاءً يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டியிருந்த நிலையில் (உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிந்திருந்த போது) மைமூனா (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلا أَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஏழு (உறுப்புகள்/எலும்புகள்) மீது சஜ்தா (சிரவணக்கம்) செய்யுமாறும், (தொழுகையின் போது) தலைமுடியையோ அல்லது ஆடையையோ மடித்துக் கொள்ள (ஒதுக்கிக் கொள்ள) வேண்டாம் எனவும் நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ ابْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ احْتَجَمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مُحْرِمًا صَائِمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ் அல்லது உம்ராவிற்காக) இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையிலும், நோன்பு நோற்றிருந்த நிலையிலும் ஹிஜாமா (இரத்தம் குத்தி எடுத்தல் சிகிச்சை) செய்து கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةٍ وَلا أَكُفَّ شَعَرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஏழு (உறுப்புகள் தரையில் படும்படி) நான் ஸஜ்தா செய்யுமாறும், (தொழுகையில் இருக்கும்போது) முடியையோ அல்லது ஆடையையோ நான் சுருட்டி மடக்கக் கூடாது என்றும் நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ وَأَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا صُرِعَ مِنْ رَاحِلَتِهِ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَمَاتَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يَغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَأَنْ يُكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَأَنْ لَا يُخَمِّرُوا رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا وَقَالَ أَيُّوبُ مُلَبِّدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(ஒரு மனிதர்) இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் தனது வாகனத்திலிருந்து (கீழே விழுந்து கழுத்து முறிந்து) இறந்துவிட்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலையாலும் குளிப்பாட்டுங்கள்; அவரது (இஹ்ராம் அணிந்திருந்த) இரண்டு ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள்; அவரது தலையை மறைக்காதீர்கள்; ஏனெனில் அவர் மறுமை நாளில் 'தல்பியா' (லப்பைக்...) கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்" என்று கட்டளையிட்டார்கள்.

அய்யூப் (எனும் அறிவிப்பாளர்) "முலப்பிதன்" (தலைமுடியில் பசையிட்டுச் சடையாக்கிய நிலையில்) என்று கூறியுள்ளார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى بَأْسًا أَنْ يَتَزَوَّجَ الرَّجُلُ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَيَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ بِمَاءٍ يُقَالُ لَهُ سَرِفُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلَمَّا قَضَى نَبِيُّ اللهِ ﷺ حَجَّهُ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِذَلِكَ الْمَاءِ أَعْرَسَ بِهَا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் திருமணம் செய்துகொள்வதில் எந்தத் தவறுமில்லை என்று அவர்கள் கருதிவந்தார்கள். மேலும், அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் கட்டிய நிலையில் (இருந்தபோது) 'ஸரிஃப்' எனப்படும் நீர்நிலைக்கு அருகில் மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரித் (ரலி) அவர்களைத் திருமணம் செய்தார்கள். பின்னர் அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது ஹஜ்ஜை முடித்துக்கொண்டு (மக்காவிலிருந்து) திரும்பிய போது, அந்த நீர்நிலையை அடைந்ததும் அவர்களுடன் இல்லறத்தில் ஈடுபட்டார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءٍ أَنَّهُ شَهِدَ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ شَهِدَ عَلَى رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّهُ صَلَّى فِي يَوْمِ عِيدٍ ثُمَّ خَطَبَ ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (பின்வருமாறு) சாட்சியமளிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பெருநாள் (ஈத்) அன்று (முதலில்) தொழுகை நடத்தினார்கள்; பின்னர் (மக்களுக்கு) உரை (குத்பா) நிகழ்த்தினார்கள். பிறகு (பிலால் (ரலி) அவர்களுடன்) பெண்களிடம் சென்று, தர்மம் (சதகா) செய்யும்படி அவர்களை ஏவினார்கள். உடனே அப்பெண்கள் (தங்களது ஆபரணங்கள் போன்ற பொருட்களைத் தர்மமாகப்) போடத் தொடங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ صَائِمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நோன்பு நோற்றிருந்த நிலையில் (உடலிலிருந்து அசுத்த இரத்தத்தை வெளியேற்றும்) 'ஹிஜாமா' (இரத்தம் குத்தி எடுத்தல்) சிகிச்சை செய்து கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ فِي الَّذِي يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ يَتَصَدَّقُ بِدِينَارٍ أَوْ نِصْفِ دِينَارٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"மாதவிடாய் நிலையில் உள்ள தன் மனைவியுடன் (தாம்பத்திய) உறவு கொள்பவர், (அதற்குப் பரிகாரமாக) ஒரு தீனார் அல்லது அரை தீனார் தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ وَلا أَكُفَّ شَعْرًا وَلا ثَوْبًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"ஏழு உறுப்புகள் (நிலத்தில் படியுமாறு) சஜ்தா செய்யுமாறும், (தொழுகையின்போது) முடியையோ ஆடையையோ சுருட்டி (மடக்கிக்) கொள்ளக் கூடாது எனவும் நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்" என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا أَتَى امْرَأَتَهُ قَالَ اللهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنِي ثُمَّ كَانَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ إِلا لَمْ يُسَلَّطْ عَلَيْهِ الشَّيْطَانُ أَوْلَمْ يَضُرَّهُ الشَّيْطَانُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் (அல்லது அவர்களில் ஒருவர்) தன் மனைவியிடம் (இல்லற உறவுக்காகச்) செல்லும்போது, **‘அல்லாஹும்ம ஜன்னிப்னிஷ் ஷைத்தான, வஜன்னிபிஷ் ஷைத்தான மா ரஸக்தனீ’** (பொருள்: யா அல்லாஹ்! என்னை விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக! மேலும், நீ எனக்கு வழங்கும் (குழந்தை பாக்கியத்தை) விட்டும் ஷைத்தானைத் தூரமாக்குவாயாக!) என்று கூறிவிட்டு, பின்னர் அவர்களுக்கு இடையில் ஒரு குழந்தை (உருவாகும்படி) விதிக்கப்பட்டால், அக்குழந்தையின் மீது ஷைத்தான் ஒருபோதும் ஆதிக்கம் செலுத்த மாட்டான் (அல்லது ஷைத்தான் அக்குழந்தைக்கு ஒருபோதும் தீங்கு செய்ய மாட்டான்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ طَاوُسٍ وَعَطَاءٍ وَمُجَاهِدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَنَهَانَا عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعًا وَأَمْرُ رَسُولِ اللهِ ﷺ خَيْرٌ لَنَا مِمَّا نَهَانَا عَنْهُ قَالَ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَذَرْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِطَاوُسٍ وَكَانَ يَرَى أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ مِنْ أَعْلَمِهِمْ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ أَنْ يَمْنَحَهَا أَخَاهُ خَيْرٌ لَهُ
ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்து, எங்களுக்குப் பலனளித்து வந்த (நிலத்தை குத்தகைக்கு விடும்) ஒரு விஷயத்தை எங்களுக்குத் தடை செய்தார்கள். (ஆயினும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எதைத் தடை செய்தார்களோ அந்த விஷயத்தை விட அவர்களின் கட்டளையே எங்களுக்கு மிகவும் சிறந்ததாகும். அவர்கள் கூறினார்கள்: "யாரிடமாவது ஒரு நிலம் இருந்தால், அதில் அவரே விவசாயம் செய்யட்டும்; அல்லது அதை (விவசாயம் செய்யாமல் அப்படியே) விட்டுவிடட்டும்; அல்லது அதை (பிறருக்குப் பயன் பெற) இலவசமாக வழங்கிவிடட்டும்."

(இதனை அறிவிக்கும் உப அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) நான் இதைத் தாவூஸ் அவர்களிடம் குறிப்பிட்டேன். அவர், இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களை (அக்கால) மக்களில் மிகவும் மார்க்க அறிவுடையவராகக் கருதி வந்தார். அப்போது அவர் (தாவூஸ்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கண்டிப்பாகத் தடை செய்யவில்லை, மாறாக) 'யாரிடமாவது ஒரு நிலம் இருந்தால், அதைத் தனது (முஸ்லிம்) சகோதரருக்கு (சாகுபடி செய்ய) இலவசமாக வழங்கிவிடுவதே அவருக்குச் சிறந்ததாகும்' என்றுதான் கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا قَالَ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ؟ {قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى} [الشورى 23] قَالَ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قُرْبَى آلِ مُحَمَّدٍ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَجِلْتَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ لَمْ يَكُنْ مِنْ بُطُونِ قُرَيْشٍ إِلا كَانَ لَهُ فِيهِمْ قَرَابَةٌ فَقَالَ إِلا أَنْ تَصِلُوا مَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنَ القَرَابَةِ
{குல் லா அஸ்அலுகும் அலைஹி அஜ்ரன் இல்லல் மவத்தத்த ஃபில் குர்பா} (உறவினர்களிடம் அன்பு காட்டுவதைத் தவிர, இதற்காக நான் உங்களிடம் எந்தக் கூலியையும் கேட்கவில்லை என நீர் கூறுவீராக!) என்ற (அல்குர்ஆன் 42:23-ஆவது) வசனத்தைப் பற்றி இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது.

அப்போது ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள், "(இதற்கு) முஹம்மது (ஸல்) அவர்களின் குடும்பத்தாரின் உறவு (என்று பொருள்)" எனக் கூறினார்கள்.

அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "நீங்கள் அவசரப்பட்டுவிட்டீர்கள்! குரைஷியர்களின் கிளைக் கோத்திரங்கள் எதிலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு இரத்தப் பந்த உறவு இல்லாமல் இருந்ததில்லை. (எனவே, இந்த வசனத்தின் மூலம்) எனக்கும் உங்களுக்கும் இடையிலான அந்த உறவுமுறையை நீங்கள் பேணி நடந்துகொள்ள வேண்டும் (என்பதையே உங்களிடம் கேட்கிறேன்) என்றே அவர்கள் கூறினார்கள்" என்று விளக்கமளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بِشْرٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ ﷺ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَوَقَعَ مِنْ نَاقَتِهِ فَأَقْصَعَتْهُ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يُغْسَلَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَأَنْ يُكَفَّنَ فِي ثَوْبَيْنِ وَقَالَ لَا تَمَسُّوهُ بِطِيبٍ خَارِجَ رَأْسِهِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ إِنَّهُ حَدَّثَنِي بِهِ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ خَارِجَ رَأْسِهِ أَوْ وَجْهِهِ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (அரஃபா மைதானத்தில்) இருந்தபோது, அவர் தனது ஒட்டகத்திலிருந்து கீழே விழுந்தார். அது அவரது (கழுத்தை முறித்து) அவரைக் கொன்றுவிட்டது. அப்போது, அவரை இலந்தை இலை கலந்த நீரால் குளிப்பாட்டும்படியும், (அவர் அணிந்திருந்த) இரண்டு ஆடைகளிலேயே கஃபன் செய்யும்படியும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உத்தரவிட்டார்கள். மேலும், "அவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள்; அவரது தலையை (மூடாமல்) விட்டுவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) ஷுஃபா (ரஹ்) கூறுகிறார்கள்: பின்னர் அவர் (அபூ பிஷ்ர்) இந்த ஹதீஸை எனக்கு அறிவித்தபோது, "அவரது தலையையோ அல்லது முகத்தையோ (மூடாமல்) விட்டுவிடுங்கள்; ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் (இஹ்ராமிற்காகத் தலையைச் சடைபிடிக்கச் செய்த) 'முலப்பித்' நிலையில் எழுப்பப்படுவார்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَاتَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَنَا ابْنُ عَشْرِ سِنِينَ وَأَنَا مَخْتُونٌ وَقَدْ قَرَأْتُ الْمُحْكَمَ مِنَ القُرْآنِ قَالَ فَقُلْتُ لِأَبِي بِشْرٍ مَا الْمُحْكَمُ؟ قَالَ الْمُفَصَّلُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணித்த (வஃபாத்தான) போது எனக்கு பத்து வயது. (அப்போது) எனக்குக் கத்னா (விருத்தசேதனம்) செய்யப்பட்டிருந்தது. மேலும், நான் குர்ஆனிலிருந்து 'முஹ்கம்' (எனும் தெளிவான சட்டங்களைக் கொண்ட) பகுதியை ஓதியிருந்தேன் (மனனம் செய்திருந்தேன்)."

(இதனை அறிவிக்கும் ஸயீத் பின் ஜுபைர் கூறுகிறார்:) நான் (எனது ஆசிரியர்) அபூபிஷ்ரிடம், "'முஹ்கம்' என்றால் என்ன?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "(அது குர்ஆனின் இறுதிப் பகுதியான) 'முஃபஸ்ஸல்' (எனும் அத்தியாயங்கள்)" என்று பதிலளித்தார்.
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ ﷺ وَهُوَ يُصَلِّي فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (இரவில்) தொழுதுகொண்டிருந்தபோது நான் அவர்களிடம் சென்றேன். நான் அவர்களின் இடதுபுறத்தில் (தொழுவதற்காக) நின்றேன். உடனே அவர்கள் என்னைப் பிடித்துத் தங்களின் வலதுபுறத்தில் (மாற்றி) நிறுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللهِ ﷺ زَائِرَاتِ الْقُبُورِ وَالْمُتَّخِذِينَ عَلَيْهَا الْمَسَاجِدَ وَالسُّرُجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
கப்ருகளை (ஜியாரத் செய்யும்) தரிசிக்கும் பெண்களையும், அவற்றின் மீது பள்ளிவாசல்களை (வணக்கத்தலங்களை) அமைப்பவர்களையும், (அங்கு) விளக்குகளை ஏற்றுபவர்களையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சபித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ ﷺ عَنْ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الصَّلاةِ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَلِّلْ أَصَابِعَ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَ يَعْنِي إِسْبَاغَ الْوُضُوءِ وَكَانَ فِيمَا قَالَ لَهُ إِذَا رَكَعْتَ فَضَعْ كَفَّيْكَ عَلَىرُكْبَتَيْكَ حَتَّى تَطْمَئِنَّ وَقَالَ الْهَاشِمِيُّ مَرَّةً حَتَّى تَطْمَئِنَّا وَإِذَا سَجَدْتَ فَأَمْكِنْ جَبْهَتَكَ مِنَ الأَرْضِ حَتَّى تَجِدَ حَجْمَ الأَرْضِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் தொழுகையின் (சட்டங்கள்) குறித்துக் கேட்டார். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "(நீர் உளூச் செய்யும்போது) உமது கை மற்றும் கால் விரல்களுக்கிடையே கோதி விடுவீராக!" என்று கூறினார்கள். அதாவது, உளூவை முழுமையாகச் செய்வதை (இவ்வாறு) குறிப்பிட்டார்கள்.

மேலும், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் (கூறிய அறிவுரைகளில்) பின்வருவனவும் இடம்பெற்றிருந்தன: "நீர் ருகூஉச் செய்யும்போது, நீர் (அமைதியாக) நிலைபெறும் வரை உமது இரண்டு உள்ளங்கைகளையும் உமது முழங்கால்களின் மீது வைப்பீராக!" (அறிவிப்பாளர் அல்-ஹாஷிமீ அவர்கள் ஒருமுறை குறிப்பிடுகையில் 'அவை இரண்டும் நிலைபெறும் வரை' என்று கூறினார்கள்). "மேலும், நீர் ஸஜ்தாச் செய்யும்போது, பூமியின் உறுதித்தன்மையை நீர் உணரும் அளவுக்கு உமது நெற்றியைப் பூமியில் அழுத்தமாக வைப்பீராக!"
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ وَعَتَّابٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَسْدِلُ شَعْرَهُ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ يَفْرُقُونَ رُءُوسَهُمْ وَكَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَسْدِلُونَ شُعُورَهُمْ وَكَانَيُحِبُّ مُوَافَقَةَ أَهْلِ الْكِتَابِ فِيمَا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِشَيْءٍ ثُمَّ فَرَقَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَأْسَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஆரம்பத்தில்) தமது தலைமுடியை (வகிடு எடுக்காமல் நெற்றியில்) அப்படியே தொங்கவிடுவார்கள். இணைவைப்பாளர்கள் தமது தலைமுடியில் வகிடு எடுப்பவர்களாக இருந்தனர். வேதக்காரர்கள் (யூதர்களும் கிறித்தவர்களும்) தமது தலைமுடியை (வகிடு எடுக்காமல்) அப்படியே தொங்கவிடுபவர்களாக இருந்தனர். தமக்கு (அல்லாஹ்விடமிருந்து நேரடி) கட்டளை ஏதும் பிறப்பிக்கப்படாத விஷயங்களில் வேதக்காரர்களுடன் ஒத்துப்போவதையே நபி (ஸல்) அவர்கள் (ஆரம்பத்தில்) விரும்பினார்கள். பின்னர் (பிற்காலத்தில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தலைமுடியில் வகிடு எடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ نَبِيذِ رَسُولِ اللهِ ﷺ؟ فَقَالَ كَانَ يَشْرَبُ بِالنَّهَارِ مَا صُنِعَ بِاللَّيْلِ وَيَشْرَبُ بِاللَّيْلِ مَا صُنِعَ بِالنَّهَارِ
ஒரு மனிதர் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் 'நபீத்' (பேரீச்சம்பழம் அல்லது திராட்சையை நீரில் ஊறவைத்துத் தயாரிக்கப்படும் பானம்) குறித்துக் கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "இரவில் தயாரிக்கப்பட்டதை (அடுத்த நாள்) பகலில் அவர்கள் அருந்துவார்கள்; பகலில் தயாரிக்கப்பட்டதை (அன்று) இரவில் அவர்கள் அருந்துவார்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عِكْرِمَةَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ النَّقِيرِ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَقَالَ لَا تَشْرَبُوا إِلا فِي ذِي إِكَاءٍ فَصَنَعُوا جُلُودَ الْإِبِلِ ثُمَّ جَعَلُوا لَهَا أَعْنَاقًا مِنْ جُلُودِ الْغَنَمِ فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا إِلا فِيمَا أَعْلاهُ مِنْهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ‘நக்கீர்’ (மரத்தைக் குடைந்து செய்யப்பட்ட பாத்திரம்), ‘துப்பா’ (உலர்ந்த சுரைக்காய் குடுவை), ‘முஸப்பத்’ (கீல்/தார் பூசப்பட்ட பாத்திரம்) ஆகியவற்றை (பானங்கள் தயாரிக்கப்) பயன்படுத்தத் தடை செய்தார்கள். மேலும், "வாயைக் கட்டிவைக்கக்கூடிய (தோல் பைகளில்) இருந்தே தவிர வேறு எதிலிருந்தும் நீங்கள் பருக வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

(இதையடுத்து மக்கள்) ஒட்டகத் தோல்களால் (பெரிய) பாத்திரங்களைச் செய்து, பின்னர் அவற்றிற்கு ஆட்டுத் தோல்களால் கழுத்துப் பகுதிகளை (இணைத்து) அமைத்தார்கள். இச்செய்தி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு எட்டியபோது, "எந்தப் பாத்திரத்தின் மேல்பகுதி (கழுத்துப் பகுதி) அதன் உடற்பகுதியின் அதே தோலால் அமைக்கப்பட்டிருக்கிறதோ, அதிலிருந்து தவிர வேறெதிலிருந்தும் நீங்கள் பருக வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ وَعَتَّابٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ قَالَ سَقَيْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஸம்ஸம் (கிணற்றிலிருந்து) தண்ணீர் அருந்தக் கொடுத்தேன். அவர்கள் (அப்போது) நின்றவாறே அதனைப் பருகினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ مَا نَصَرَ اللهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي مَوْطِنٍ كَمَا نَصَرَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَأَنْكَرْنَا ذَلِكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَيْنِي وَبَيْنَ مَنِ انْكَرَ ذَلِكَ كِتَابُ اللهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ فِي يَوْمِ أُحُدٍ{وَلَقَدْ صَدَقَكُمِ اللهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ} [آل عمران 152] يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَالْحَسُّ الْقَتْلُ {حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ} [آل عمران 152] إِلَى قَوْلِهِ {وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ} [آل عمران 152] وَإِنَّمَا عَنَى بِهَذَا الرُّمَاةَ وَذَلِكَ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَقَامَهُمْ فِي مَوْضِعٍ ثُمَّ قَالَ احْمُوا ظُهُورَنَا فَإِنْ رَأَيْتُمُونَا نُقْتَلُ فَلا تَنْصُرُونَا وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا قَدْ غَنِمْنَا فَلا تُشْرِكُونَا فَلَمَّا غَنِمَ النَّبِيُّ ﷺ وَأَبَاحُوا عَسْكَرَ الْمُشْرِكِينَ أَكَبَّ الرُّمَاةُ جَمِيعًا فَدَخَلُوا فِي الْعَسْكَرِ يَنْهَبُونَ وَقَدِ الْتَقَتْ صُفُوفُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ ﷺ فَهُمْ هَكَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْهِ وَالْتَبَسُوا فَلَمَّا أَخَلَّ الرُّمَاةُ تِلْكَ الْخَلَّةَ الَّتِي كَانُوا فِيهَا دَخَلَتِ الْخَيْلُ مِنْ ذَلِكَ الْمَوْضِعِ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ ﷺ فَضَرَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَالْتَبَسُوا وَقُتِلَ مِنَ المُسْلِمِينَ نَاسٌ كَثِيرٌ وَقَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابِهِ أَوَّلُ النَّهَارِ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَصْحَابِ لِوَاءِ الْمُشْرِكِينَ سَبْعَةٌ أَوْ تِسْعَةٌ وَجَالَ الْمُسْلِمُونَ جَوْلَةً نَحْوَ الْجَبَلِ وَلَمْ يَبْلُغُوا حَيْثُ يَقُولُ النَّاسُ الْغَارَ إِنَّمَا كَانُوا تَحْتَ الْمِهْرَاسِ وَصَاحَ الشَّيْطَانُ قُتِلَ مُحَمَّدٌ فَلَمْ يُشَكَّ فِيهِ أَنَّهُ حَقٌّ فَمَا زِلْنَا كَذَلِكَ مَا نَشُكُّ أَنَّهُ قَدْ قُتِلَ حَتَّى طَلَعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَيْنَ السَّعْدَيْنِ نَعْرِفُهُ بِتَكَفُّئِهِ إِذَا مَشَى قَالَ فَفَرِحْنَا حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يُصِبْنَا مَا أَصَابَنَا قَالَ فَرَقِيَ نَحْوَنَا وَهُوَ يَقُولُ اشْتَدَّ غَضَبُ اللهِ عَلَى قَوْمٍ دَمَّوْا وَجْهَ رَسُولِهِ قَالَ وَيَقُولُ مَرَّةً أُخْرَى اللهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُمِ أنْ يَعْلُونَا حَتَّى انْتَهَى إِلَيْنَافَمَكَثَ سَاعَةً فَإِذَا أَبُو سُفْيَانَ يَصِيحُ فِي أَسْفَلِ الْجَبَلِ اعْلُ هُبَلُ مَرَّتَيْنِ يَعْنِي آلِهَتَهُ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ؟ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ؟ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ؟ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللهِ أَلا أُجِيبُهُ؟ قَالَ بَلَى فَلَمَّا قَالَ اعْلُ هُبَلُ قَالَ عُمَرُ اللهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدِ انْعَمَتْ عَيْنُهَا فَعَادِ عَنْهَا أَوْ فَعَالِ عَنْهَا فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ؟ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ؟ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ؟ فَقَالَ عُمَرُ هَذَا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهَذَا أَبُو بَكْرٍ وَهَا أَنَا ذَا عُمَرُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ الْأَيَّامُ دُوَلٌ وَإِنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا سَوَاءً قَتْلانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلاكُمْ فِي النَّارِ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَزْعُمُونَ ذَلِكَ لَقَدْ خِبْنَا إِذَنْ وَخَسِرْنَا ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَمَا إِنَّكُمْ سَوْفَ تَجِدُونَ فِي قَتْلاكُمْ مَثْلَى وَلَمْ يَكُنْ ذَاكَ عَنْ رَأْيِ سَرَاتِنَا قَالَ ثُمَّ أَدْرَكَتْهُ حَمِيَّةُ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَمْ نَكْرَهْهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"உஹுத் போர்க்களத்தில் அல்லாஹ் (தபாரக வதஆலா) தனது உதவியை அளித்ததைப் போன்று வேறெந்தக் களத்திலும் அவன் (அவ்வளவு தெளிவாக) உதவியளிக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

(உஹுத் போரின் இறுதியில் பின்னடைவு ஏற்பட்டதால்) இதை நாங்கள் ஆச்சரியத்துடன் மறுத்தோம். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்: "இதை மறுப்பவருக்கும் எனக்கும் இடையே அல்லாஹ் (தபாரக வதஆலா)வின் வேதமான குர்ஆன் உள்ளது. உஹுத் போர் குறித்து அல்லாஹ் (அஸ்ஸ வஜல்) கூறுகிறான்:

{வலகத் ஸதககுமுல்லாஹு வஃதஹு இத் தஹுஸ்ஸூனஹும் பிஇத்னிஹி}
(நிச்சயமாக அல்லாஹ் உங்களுக்கு அளித்த வாக்குறுதியை மெய்ப்படுத்தினான்; அவனது அனுமதியுடன் நீங்கள் அவர்களை அழித்துக் கொண்டிருந்தபோது...).

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) கூறினார்கள்: இதில் 'அல்-ஹஸ்' (الحس) என்றால் 'கொல்லுதல்' என்பதாகும். தொடர்ந்து,

{ஹத்தா இதா ஃபஷில்தும்...} என்பது முதல் {வலகத் அஃபா அன்கும் வல்லாஹு தூ ஃபழ்லின் அலல் முஃமினீன்}
(...இறுதியாக நீங்கள் தைரியம் இழந்து... நிச்சயமாக அவன் உங்களை மன்னித்தான்; மேலும் அல்லாஹ் முஃமின்கள் மீது பெரும் அருளாளன்) என்ற வசனம் வரை (ஆல இம்ரான் 152) ஓதிக்காட்டினார்கள்.

(இந்த வசனத்தின் மூலம்) அல்லாஹ் வில்லாளர்களையே குறிப்பிடுகிறான். ஏனெனில், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அந்த வில்லாளர்களை ஒரு (மலைக் குன்றின்) இடத்தில் நிறுத்திவிட்டு, "எங்களின் பின்பகுதியை நீங்கள் பாதுகாத்துக் கொள்ளுங்கள். நாங்கள் கொல்லப்படுவதை நீங்கள் கண்டாலும், எங்களுக்கு உதவி செய்ய (உங்கள் இடத்தை விட்டு) வராதீர்கள். எங்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்கள் கிடைப்பதை நீங்கள் கண்டாலும், (அதை எடுப்பதில்) எங்களுடன் நீங்கள் பங்குகொள்ள வேண்டாம்" என்று (கட்டளையிட்டிருந்தார்கள்).

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்குப் போர்ச் செல்வங்கள் கிடைத்து, (முஸ்லிம்கள்) இணைவைப்பவர்களின் பாசறையை (தாக்கி) வெற்றி கொண்டபோது, வில்லாளர்கள் அனைவரும் (போர்ச் செல்வங்களை எடுப்பதற்காக) பாசறைக்குள் குதித்து நுழைந்துவிட்டனர்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களுக்கிடையே அணிகள் ஒன்றோடொன்று கலந்துவிட்டன - இவ்வாறு கூறி இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) தமது இரு கைகளின் விரல்களையும் ஒன்றோடொன்று கோர்த்துக் காண்பித்தார்கள் - அவர்கள் (யார் எதிரி யார் நண்பர் என்று தெரியாமல்) குழப்பமடைந்தார்கள். வில்லாளர்கள் தாங்கள் இருந்த அந்த இடத்தைக் காலியாக்கி (பாதுகாப்பில்) இடைவெளியை ஏற்படுத்தியபோது, அந்த இடத்தின் வழியாக (எதிரிகளின்) குதிரைப்படை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் மீது (பின்புறமாகத் தாக்கி) நுழைந்தது. இதனால் (முஸ்லிம்கள்) தங்களுக்குள்ளேயே ஒருவரையொருவர் தாக்கிக்கொண்டு குழப்பமடைந்தனர். முஸ்லிம்களில் ஏராளமானோர் கொல்லப்பட்டனர்.

அன்றைய நாளின் தொடக்கத்தில், இணைவைப்பவர்களின் கொடியை ஏந்தியவர்களில் ஏழோ அல்லது ஒன்பதோ பேர் கொல்லப்படும் வரை (வெற்றி) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் அவர்களின் தோழர்களுக்கும் சாதகமாகவே இருந்தது. பின்னர், முஸ்லிம்கள் மலையை நோக்கிப் பின்வாங்கினர். மக்கள் (தவறாகக்) கூறுவது போல் அவர்கள் குகையைச் சென்றடையவில்லை; மாறாக, அவர்கள் 'மிஹ்ராஸ்' (என்ற பாறைக்குழியின்) கீழ்ப்பகுதியில்தான் இருந்தார்கள்.

அப்போது ஷைத்தான், "முஹம்மது கொல்லப்பட்டுவிட்டார்!" என்று சத்தமிட்டான். அது உண்மைதான் என்பதில் எவருக்கும் சந்தேகம் ஏற்படாமல் இல்லை. அவர் கொல்லப்பட்டுவிட்டார் என்பதில் எவ்வித சந்தேகமும் இன்றி நாங்கள் அப்படியே இருந்தோம். இறுதியாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஸஅத் இப்னு முஆத் மற்றும் ஸஅத் இப்னு உபாதா ஆகிய) இரு ஸஅத்-களுக்கிடையே நடந்து வருவதைக் கண்டோம். அவர்கள் நடக்கும்போது (முன்னால் சாய்ந்து) நடக்கும் தமக்கே உரித்தான நடையின் மூலம் அவர்களை நாங்கள் அடையாளம் கண்டுகொண்டோம். இதைக் கண்ட நாங்கள், எங்களுக்கு ஏற்பட்ட துன்பங்கள் எதுவுமே எங்களைப் பாதிக்காத அளவுக்குப் பெருமகிழ்ச்சி அடைந்தோம்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களை நோக்கி (மலையில்) ஏறி வந்தார்கள். அப்போது அவர்கள், "தமது தூதரின் முகத்தில் காயமேற்படுத்தி (இரத்தம் சிந்தச் செய்த) கூட்டத்தின் மீது அல்லாஹ்வின் கோபம் கடுமையாகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் மற்றொருமுறை, "யா அல்லாஹ்! அவர்கள் எங்களை மிகைத்துவிடக் கூடாது" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் எங்களிடம் வந்து சேர்ந்து, சிறிது நேரம் அங்கேயே தங்கினார்கள்.

அப்போது மலையின் அடிவாரத்தில் இருந்தவாறு அபூ சுஃப்யான் (தனது தெய்வத்தைக் குறிப்பிட்டு), "ஹுபலே! நீ உயர்ந்து விளங்குவாயாக!" என்று இரண்டு முறை சத்தமிட்டான். மேலும், "இப்னு அபீ கப்ஷா (முஹம்மது) எங்கே? இப்னு அபீ குஹாஃபா (அபூபக்கர்) எங்கே? இப்னுல் கத்தாப் (உமர்) எங்கே?" என்று கேட்டான்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் அவனுக்குப் பதிலளிக்கட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம் (பதிலளியுங்கள்)" என்றார்கள்.

அவன் "ஹுபலே! நீ உயர்ந்து விளங்குவாயாக!" என்று கூறியபோது, உமர் (ரழி) அவர்கள் "அல்லாஹ்வே மிக உயர்ந்தவனும் மகத்துவமிக்கவனும் ஆவான்" என்று பதிலளித்தார்கள். அதற்கு அபூ சுஃப்யான், "கத்தாபின் மகனே! (பத்ருக்காகப் பழிதீர்த்து) கண்கள் குளிர்ந்துவிட்டன, எனவே இதிலிருந்து விலகிவிடு" என்று கூறினான்.

மீண்டும் அவன், "இப்னு அபீ கப்ஷா எங்கே? இப்னு அபீ குஹாஃபா எங்கே? இப்னுல் கத்தாப் எங்கே?" என்று கேட்டான். அதற்கு உமர் (ரழி), "இதோ அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) இருக்கிறார்கள்; இதோ அபூபக்கர் இருக்கிறார்; இதோ நான் உமர் இருக்கிறேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அப்போது அபூ சுஃப்யான், "இந்த நாள் பத்ரு நாளுக்குப் பகரமானதாகும். காலங்கள் (வெற்றி தோல்விகள்) சுழலக்கூடியவை. போர் என்பது (கிணற்று) வாலிகளைப் போன்றது (மாறி மாறி வரும்)" என்று கூறினான்.

அதற்கு உமர் (ரழி), "(நாம் இருவரும்) சமமல்ல; எங்களில் கொல்லப்பட்டவர்கள் சொர்க்கத்தில் இருக்கிறார்கள், உங்களில் கொல்லப்பட்டவர்கள் நரகத்தில் இருக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அவன், "நீங்கள் அவ்வாறு வாதிடுகிறீர்களா? (அது உண்மையாக இருந்தால்) நாங்கள் நஷ்டமடைந்தவர்களாவோம்" என்றான். பின்னர் அபூ சுஃப்யான், "உங்கள் தரப்பில் கொல்லப்பட்டவர்களின் உடல்கள் சிதைக்கப்பட்டிருப்பதை (மூக்கு, காதுகள் அறுக்கப்பட்டிருப்பதை) நீங்கள் காண்பீர்கள். அது எங்கள் தலைவர்களின் ஆலோசனையின்படி நடக்கவில்லை" என்று கூறினான்.

பின்னர் அவனுள் அறியாமைக் காலத்து (குல) வெறி மேலோங்கியது. உடனே அவன், "இருப்பினும், அது நடந்துவிட்டது; அதை நாங்கள் வெறுக்கவும் இல்லை (தடுக்கவும் இல்லை)" என்று கூறினான்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ مَيْمُونٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي الْعُمَرِيَّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَخِيهِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً أَخْرَجَتْ صَبِيًّا لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللهِ هَلْ لِهَذَا حَجٌّ؟ فَقَالَ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு பெண் (தனது) ஒரு சிறுவனை (வாகனத்திலிருந்து) உயர்த்திப் பிடித்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவனுக்கும் ஹஜ் (செய்த நற்பலன்) உண்டா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம், (இவனுக்கும் ஹஜ் உண்டு) மேலும் (அவனை அழைத்து வந்ததற்காக) உனக்கும் நற்கூலி உண்டு" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ قَالا أَفَاضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ مِنًى لَيْلًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) மற்றும் ஆயிஷா (ரலி) ஆகியோர் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மினாவிலிருந்து (தவாஃபுல் இஃபாளா செய்வதற்காக) இரவில் புறப்பட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَاه عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَخَّرَ طَوَافَ يَوْمِ النَّحْرِ إِلَى اللَّيْلِ
ஆயிஷா (ரழி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நஹ்ருடைய நாளின் (பலி கொடுக்கும் நாளின்) தவாஃபை (தவாஃபுல் இஃபாளாவை) இரவு வரை பிற்படுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَسَأَلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمُدَّعِيَ الْبَيِّنَةَ؟ فَلَمْ يَكُنْ لَهُ بَيِّنَةٌ فَاسْتَحْلَفَ الْمَطْلُوبَ فَحَلَفَ بِاللهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلا هُوَ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّكَ قَدْ حَلَفْتَ وَلَكِنْ قَدْ غَفَرَ اللهُ لَكَ بِإِخْلاصِكَ قَوْلَكَ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இருவர் (தங்களுக்கு இடையிலான ஒரு வழக்கைக் கொண்டு வந்து) வழக்காடினர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாதியிடம் (புகார்தாரரிடம்) அதற்கான ஆதாரத்தைக் கேட்டார்கள். ஆனால் அவரிடம் எந்த ஆதாரமும் இருக்கவில்லை. எனவே, (நபி ஸல் அவர்கள்) பிரதிவாதியைச் சத்தியம் செய்யும்படி கூறினார்கள். அவர், "யாரைத் தவிர வணக்கத்திற்குரிய இறைவன் வேறு இல்லையோ அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக!" என்று சத்தியம் செய்தார்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக நீர் (பொய்ச்) சத்தியம் செய்துவிட்டீர். இருப்பினும், நீர் உளத்தூய்மையுடன் 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்று கூறிய காரணத்தால் அல்லாஹ் உமக்கு (உமது பாவத்தை) மன்னித்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ حَنَشٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ كَانَ يَخْرُجُ فَيُهَرِيقُ الْمَاءَ فَيَتَمَسَّحُ بِالتُّرَابِ فَأَقُولُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ الْمَاءَ مِنْكَ قَرِيبٌ فَيَقُولُ وَمَا يُدْرِينِي لَعَلِّي لَا أَبْلُغُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இயற்கைத் தேவைக்காக) வெளியே சென்று சிறுநீர் கழித்துவிட்டு, (அங்கேயே) மண்ணால் (தயம்மும்) செய்துகொள்வார்கள். அப்போது நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! தண்ணீர் தங்களுக்கு அருகில்தானே இருக்கிறது?" என்று கேட்பேன். அதற்கு அவர்கள், "(அந்தத் தண்ணீர் வரை உயிருடன்) நான் சென்றடைவேன் என்பது எனக்கு எப்படித் தெரியும்? ஒருவேளை நான் அதனை அடையாமலும் போகலாம்" என்று கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَا تَصُومُوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَحْدَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வெள்ளிக்கிழமை அன்று மட்டும் தனியாக (அதற்கு முந்தைய நாளையோ அல்லது பிந்தைய நாளையோ சேர்க்காமல்) நோன்பு நோற்காதீர்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدَ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَى جِبْرِيلَ وَكَانَ جِبْرِيلُ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ قَالَ فَلَرَسُولُ اللهِ ﷺ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنَ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மனிதர்களிலேயே பெரும் கொடையாளியாக இருந்தார்கள். (வானவர்) ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சந்திக்கும் ரமழான் மாதத்தில் அவர்கள் இன்னும் அதிகமாக வாரி வழங்கும் கொடையாளியாக இருப்பார்கள். ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் ரமழான் மாதத்தின் ஒவ்வொரு இரவிலும் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சந்தித்து, (அவர்களுடன்) திருக்குர்ஆனை ஓதி (மீள்பார்வை செய்து)க் கொள்வார்கள். (அந்த நேரத்தில்) தடையின்றித் தொடர்ந்து வீசும் (மழைக்) காற்றை விட, நன்மைகளை வாரி வழங்குவதில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பெரும் கொடையாளியாக இருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ الْأَسْلَمِيَّ أَتَى رَسُولَ اللهِ ﷺ فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَافَقَالَ لَعَلَّكَ قَبَّلْتَ أَوْ غَمَزْتَ أَوْ نَظَرْتَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்-அஸ்லமீ (மாஇஸ் பின் மாலிக்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தாம் விபச்சாரம் செய்துவிட்டதாக ஒப்புதல் வாக்குமூலம் அளித்தார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் (அவரை நோக்கி), "ஒருவேளை நீங்கள் முத்தமிட்டிருக்கலாம், அல்லது (கண்ணால்) ஜாடை காட்டியிருக்கலாம் (அல்லது கையால் தொட்டிருக்கலாம்), அல்லது பார்த்திருக்கலாம் (அதையே விபச்சாரம் எனத் தவறாகக் கருதுகிறீர்களா?)" என்று கேட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ لَا تَأْكُلِ الشَّرِيطَةَ فَإِنَّهَا ذَبِيحَةُ الشَّيْطَانِ
அபூஹுரைரா (ரலி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நீங்கள் 'ஷரீதா'வை (கழுத்து நரம்புகள் முழுமையாகத் துண்டிக்கப்படாமல் தோலில் மட்டும் கீறல் ஏற்படுத்தப்பட்டு செத்த பிராணியை) உண்ணாதீர்கள். ஏனெனில், நிச்சயமாக அது ஷைத்தானின் அறுப்பதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ نَهَى عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ وَذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ قَالَ رَفَعَهُ الْحَكَمُ قَالَ شُعْبَةُ وَأَنَا أَكْرَهُ أَنْ أُحَدِّثَ بِرَفْعِهِ قَالَ وَحَدَّثَنِي غَيْلانُ وَالْحَجَّاجُ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ لَمْ يَرْفَعْهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (கூறியதாக) அறிவிக்கப்படுகிறது:
"வேட்டையாடும் வனவிலங்குகளில் கோரைப்பற்கள் உள்ள ஒவ்வொன்றையும், பறவைகளில் (இரையை வேட்டையாடும்) கூர்மையான நகங்கள் உள்ள ஒவ்வொன்றையும் (உண்பதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள்) தடை செய்தார்கள்."

ஹகம் (ரஹ்) அவர்கள் இதனை (நபி (ஸல்) அவர்கள் வரை செல்லும்) நேரடி அறிவிப்பாக (மர்ஃபூஉ ஆக) அறிவித்துள்ளார். ஷுஅபா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இதனை (நபி (ஸல்) அவர்கள் வரை செல்லும்) நேரடி அறிவிப்பாகக் கூறுவதை நான் (பேணுதலுக்காக) விரும்பவில்லை." மேலும் அவர் (ஷுஅபா) கூறினார்கள்: "கைலான் மற்றும் ஹஜ்ஜாஜ் ஆகியோர் மய்மூன் பின் மிஹ்ரான் வழியாக இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து எனக்கு இதை அறிவித்தபோது, அவர்கள் இதனை (நபி (ஸல்) அவர்கள் வரை செல்லும்) நேரடி அறிவிப்பாகக் குறிப்பிடவில்லை (மாறாக இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களின் சொந்தக் கூற்றாகவே குறிப்பிட்டனர்)."
ஹதீஸ் தரம் : லா நஃரிஃபு ஹுக்மன் லஹு (இதற்கான சட்டத்தை நாம் அறியவில்லை)
لا نعرف حكم له
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ مَرَّ عَلَى أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ عِنْدَ رَجُلٍ قَدْ قَتَلَهُ فَقَالَ دَعُوهُ وَسَلَبَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அபூ கத்தாதா (ரலி) அவர்களைக் கடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர், தாம் கொன்ற ஒரு (பகை)வனின் (சடலத்தின்) அருகில் நின்றுகொண்டிருந்தார். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் (மக்களை நோக்கி), "அவரையும் அவர் கைப்பற்றிய (அந்தப் பகைவனின்) பொருட்களையும் (அவருக்கே) விட்டுவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ سَوَّى بَيْنَ الْأَسْنَانِ وَالْأَصَابِعِ فِي الدِّيَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உடல் உறுப்புகளுக்கான) இழப்பீட்டுத் தொகையில் (தியத்தில்), பற்களுக்கும் விரல்களுக்கும் (அவை ஒவ்வொன்றிற்கும் இடையிலான வித்தியாசமின்றி) சமமான தொகையை நிர்ணயித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ يَقُولُ إِنَّمَا مَثَلُ الَّذِي يَتَصَدَّقُ ثُمَّ يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ كَالَّذِي يَقِيءُ ثُمَّ يَأْكُلُ قَيْئَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "தர்மம் செய்துவிட்டு (அதை எவ்விதத்திலாவது) திரும்பப் பெறுபவனின் உதாரணம், வாந்தி எடுத்துவிட்டுத் தனது வாந்தியையே திரும்பத் தின்பவனைப் போன்றதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْحَرَّانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ كَفَّارَةُ الذَّنْبِ النَّدَامَةُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"(செய்த) பாவத்திற்கான பரிகாரம் (அதற்காக மனப்பூர்வமாக) வருந்துவதாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ يَعْنِي ابْنَ شَقِيقٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ النَّحْوِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْأَسْنَانُ سَوَاءٌ وَالْأَصَابِعُ سَوَاءٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"பற்கள் அனைத்தும் (இழப்பீட்டுத் தொகையில்) சமமானவையே! விரல்கள் அனைத்தும் (இழப்பீட்டுத் தொகையில்) சமமானவையே!" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ وَعَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ قَيْسِ بْنِ حَبْتَرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ اللهَ حَرَّمَ عَلَيْكُمِ الْخَمْرَ وَالْمَيْسِرَ وَالْكُوبَةَ وَقَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"நிச்சயமாக அல்லாஹ் உங்களுக்கு மது (போதை தரும் பானங்கள்), சூதாட்டம் மற்றும் முரசு (ஒரு வகை இசைக்கருவி) ஆகியவற்றைத் தடை செய்துள்ளான்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள். மேலும், "போதையூட்டும் ஒவ்வொன்றும் ஹராமாகும் (தடுக்கப்பட்டதாகும்)" என்றும் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ قَيْسِ بْنِ حَبْتَرٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنْ ثَمَنِ الْخَمْرِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَثَمَنِ الْكَلْبِ وَقَالَ إِذَا جَاءَ صَاحِبُهُ يَطْلُبُ ثَمَنَهُ فَامْلَأْ كَفَّيْهِ تُرَابًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதுவின் விலை, விபச்சாரியின் கூலி மற்றும் நாயின் விலை ஆகியவற்றைத் தடை செய்தார்கள். மேலும், "(நாயின்) உரிமையாளர் அதன் விலையைக் கேட்டு வந்தால், அவருடைய இரு கைகளிலும் மண்ணை நிரப்புங்கள்" என்று (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ ابْنِ هُبَيْرَةَ أَنَّ مَيْمُونًا الْمَكِّيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى عَبْدَ اللهِ بْنَ الزُّبَيْرِ صَلَّى بِهِمْ يُشِيرُ بِكَفَّيْهِ حِينَ يَقُومُ وَحِينَ يَرْكَعُ وَحِينَ يَسْجُدُ وَحِينَ يَنْهَضُ لِلقِيَامِ فَيَقُومُ فَيُشِيرُ بِيَدَيْهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ إِنِّي رَأَيْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ يُصَلِّي صَلاةً لَمْ أَرَ أَحَدًا يُصَلِّيهَا فَوَصَفْتُ لَهُ هَذِهِ الْإِشَارَةَ فَقَالَ إِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى صَلَاةِ النَّبِيِّ ﷺ فَاقْتَدِ بِصَلَاةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ
மைமூன் அல்-மக்கீ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவதை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் (தொழுகைக்காகத் தக்பீர் கூறி) நிற்கும்போதும், ருகூஉ செய்யும்போதும், ஸஜ்தா செய்யும்போதும், (ஸஜ்தாவிலிருந்து) மீண்டும் எழுந்து நிற்கும்போதும் தம் இரு உள்ளங்கைகளால் (சைகை செய்தவாறு கைகளை) உயர்த்தியவர்களாகத் தொழுதார்கள்.

பிறகு, நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, "அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்கள் தொழுவதைப் போன்று வேறு எவரும் தொழுது நான் பார்த்ததில்லை" என்று கூறிவிட்டு, அவர்கள் (கைகளை) உயர்த்திய அந்தச் செயலை அவரிடம் விவரித்தேன்.

அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "நபி (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையை நீர் பார்க்க விரும்பினால், இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரலி) அவர்களின் தொழுகையைப் பின்பற்றுவீராக!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ مِهْرَانَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي الْعَطَّارَ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ كَمْ يَكْفِينِي مِنَ الوُضُوءِ؟ قَالَ مُدٌّ قَالَ كَمْ يَكْفِينِي لِلغُسْلِ؟ قَالَ صَاعٌ قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ لَا يَكْفِينِي قَالَ لَا أُمَّ لَكَ قَدْ كَفَى مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ رَسُولَ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒரு மனிதர், "உளுச் செய்வதற்கு எனக்கு எவ்வளவு (தண்ணீர்) போதுமானதாக இருக்கும்?" என்று கேட்டார். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "ஒரு முத் (அளவு)" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர், "குளிப்பதற்கு (குஸ்லு செய்வதற்கு) எனக்கு எவ்வளவு போதுமானதாக இருக்கும்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு ஸாஉ (அளவு)" என்று கூறினார்கள். உடனே அந்த மனிதர், "அது எனக்குப் போதாது" என்றார். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "(உனக்குத் தாயில்லாமல் போகட்டும்!) உன்னை விடச் சிறந்தவரான அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு அது போதுமானதாகவே இருந்துள்ளது" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْغَسِيلِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مُتَقَنِّعًا بِثَوْبِهِ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ يَكْثُرُونَ وَإِنَّ الْأَنْصَارَ يَقِلُّونَ فَمَنْ وَلِيَ مِنْكُمِ أَمْرًا يَنْفَعُ فِيهِ أَحَدًا فَلْيَقْبَلْ مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَيَتَجَاوَزْ عَنْ مُسِيئِهِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஆடையால் தலையை மூடியவர்களாக (வீட்டிலிருந்து) வெளியே வந்தார்கள். பிறகு, "மக்களே! நிச்சயமாக (மற்ற) மக்கள் எண்ணிக்கையில் பெருகிக்கொண்டே செல்வார்கள்; ஆனால் அன்சாரிகள் (எண்ணிக்கையில்) குறைந்துகொண்டே போவார்கள். எனவே, உங்களில் எவரேனும் ஒருவருக்கு நன்மை செய்யக்கூடிய ஏதேனும் ஒரு அதிகாரத்தை (அல்லது பொறுப்பை) ஏற்றால், அன்சாரிகளில் நற்செயல் புரிவோரிடமிருந்து (அவர்களின் நன்மைகளை) ஏற்றுக்கொள்ளட்டும்; மேலும், அவர்களில் தவறு செய்வோரின் பிழைகளை மன்னித்து (அவற்றைப்) பொறுத்துக்கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده جيد
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي حَكَمٌ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ أَهْدَى إِلَى رَسُولِ اللهِ ﷺوَهُوَ مُحْرِمٌ بِقُدَيْدٍ عَجُزَ حِمَارٍ فَرَدَّهُ وَهُوَ يَقْطُرُ دَمًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'குதைத்' எனும் இடத்தில் இஹ்ராம் பூண்டிருந்தபோது, அஸ்-ஸஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா அல்-லைஸீ (ரழி) அவர்கள் ஒரு (காட்டுக்) கழுதையின் பின்பகுதியை அவர்களுக்கு அன்பளிப்பாக வழங்கினார்கள். அதிலிருந்து இரத்தம் சொட்டிக்கொண்டிருந்த நிலையில், (அதை உண்பது இஹ்ராம் அணிந்தவருக்குத் தடை என்பதால்) அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அவரிடமே) திருப்பித் தந்துவிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ رَدَّهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் அதனை (அவருக்குத்) திருப்பிக் கொடுத்தார்கள் (அல்லது திருப்பி அனுப்பினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ أَنْبَأَنِي قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ إِنِّي أَكُونُ بِمَكَّةَ فَكَيْفَ أُصَلِّي؟ قَالَ رَكْعَتَيْنِ سُنَّةَ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ
மூசா பின் சலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "(பயணியாக) நான் மக்காவில் இருக்கும்போது எவ்வாறு தொழ வேண்டும்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(நான்கு ரக்அத் தொழுகைகளைச் சுருக்கி) இரண்டு ரக்அத்கள் (தொழ வேண்டும்). இதுவே அபுல் காசிம் (நபிகள் நாயகம் (ஸல்)) அவர்களின் சுன்னாவாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أُرِيدَ عَلَى ابْنَةِ حَمْزَةَ فَقَالَ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ وَيَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الرَّحِمِ قَالَ عَفَّانُ وَإِنَّهَا لَا تَحِلُّ لِي
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஹம்ஸா (ரலி) அவர்களின் மகளை (திருமணம் செய்துகொள்ளுமாறு) விருப்பம் தெரிவிக்கப்பட்டது. அப்போது அவர்கள், "நிச்சயமாக அவள் எனது பால்குடிச் சகோதரரின் மகளாவாள். கருப்பை (இரத்த) உறவினால் எவையெல்லாம் விலக்கப்பட்டவையோ, அவையெல்லாம் பால்குடி உறவினாலும் விலக்கப்பட்டவையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) அஃப்பான் (ரஹ்) அவர்களின் அறிவிப்பில், "நிச்சயமாக அவள் எனக்கு (மணமுடிக்க) அனுமதிக்கப்பட்டவள் அல்ல" என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக) இடம்பெற்றுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ رَأَيْتُ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"பாக்கியம் பொருந்தியவனும் மிக உயர்ந்தவனுமான என் இறைவனை நான் (கனவில் அல்லது உள்ளத்தால்) கண்டேன்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَمَى رَسُولُ اللهِ ﷺ الْجِمَارَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்தபோது (அதாவது ளுஹ்ருடைய நேரம் வந்தபோது) ஜம்ராக்களில் (கல்லெறியும் தூண்களில்) கல்லெறிந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا أَبُو طَالِبٍ وَهُوَ مُنْتَعِلٌ نَعْلَيْنِ مِنْ نَارٍ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நரகவாசிகளில் மிகவும் இலேசான வேதனை செய்யப்படுபவர் அபூதாலிப் ஆவார். அவர் நெருப்பிலான இரு காலணிகளை அணிந்திருப்பார்; (அந்த வெப்பத்தின் கடுமையால்) அவற்றின் காரணமாக அவரது மூளை கொதிக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنِ الصَّلاةِ بِالْبَطْحَاءِ إِذَا لَمْ يُدْرِكِ الصَّلاةَ مَعَالْإِمَامِ؟ قَالَ رَكْعَتَانِ سُنَّةَ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ
மூஸா பின் ஸலமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், (பயணத்தின் போது) இமாமுடன் சேர்ந்து தொழக் கிடைக்காமல் 'பத்ஹா'வில் (தனித்துத்) தொழ நேர்ந்தால் (எத்தனை ரக்அத்கள் தொழ வேண்டும்?) என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(சுருக்கி) இரண்டு ரக்அத்கள் (தொழ வேண்டும்). இதுவே அபுல் காஸிம் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ ذَبَحَ ثُمَّ حَلَقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் (பலிப்பிராணியை) அறுத்தார்கள்; பின்னர், (தமது தலைமுடியை) மழித்துக் கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ وَقَدْ وَهَنَتْهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ قَالَ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّهُ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ قَوْمٌ قَدْ وَهَنَتْهُمْ الْحُمَّى قَالَ فَأَطْلَعَ اللهُ النَّبِيَّ ﷺ عَلَى ذَلِكَ فَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَرْمُلُوا وَقَعَدَ الْمُشْرِكُونَ نَاحِيَةَ الْحِجْرِ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ فَرَمَلُوا وَمَشَوْا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ هَؤُلاءِ الَّذِينَ تَزْعُمُونَ أَنَّ الْحُمَّى وَهَنَتْهُمْ؟ ‍ هَؤُلاءِ أَقْوَى مِنْ كَذَا وَكَذَا ذَكَرُوا قَوْلَهُمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمْ يَمْنَعْهُ أَنْ يَأْمُرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا الْأَشْوَاطَ كُلَّهَا إِلا إِبْقَاءٌ عَلَيْهِمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் (மக்காவிற்கு) வந்தனர். யஸ்ரிப் (மதீனா) நகரத்தின் காய்ச்சல் அவர்களைப் பலவீனப்படுத்தி இருந்தது. அப்போது இணைவைப்பவர்கள் (தங்களுக்குள்), "காய்ச்சலால் பலவீனமடைந்த ஒரு கூட்டத்தினர் உங்களிடம் வருகின்றனர்" என்று பேசிக் கொண்டனர். இதனை அல்லாஹ், நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு அறிவித்துக் கொடுத்தான்.

எனவே, (தவாஃபின் போது) தோள்களை அசைத்து விரைந்து நடக்குமாறு (ரம்ல் செய்யுமாறு) தம் தோழர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். இணைவைப்பவர்கள் அவர்களைப் பார்ப்பதற்காக 'ஹிஜ்ர்' (எனும் ஹத்தீம் பகுதிக்கு) அருகே அமர்ந்திருந்தனர். (நபித்தோழர்கள்) விரைந்து நடந்தனர்; (யமானீ மற்றும் ஹஜருல் அஸ்வத் ஆகிய) இரண்டு மூலைகளுக்கு இடையே மட்டும் (சாதாரணமாக) நடந்தனர்.

(இதைக் கண்ட) இணைவைப்பவர்கள், "காய்ச்சல் இவர்களைப் பலவீனப்படுத்தி விட்டதாக நீங்கள் கூறினீர்களே, அவர்களா இவர்கள்? இவர்கள் இன்னாரை விட, இன்னாரை விட மிகவும் வலிமையானவர்களாக இருக்கிறார்களே!" என்று (தாங்கள் பேசியதை) குறிப்பிட்டார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "(தவாஃபின்) எல்லாச் சுற்றுகளிலும் (அதாவது ஏழு சுற்றுகளிலும்) அவ்வாறே விரைந்து நடக்குமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத் தடையாக இருந்தது, அவர்கள் மீது கொண்ட இரக்கமே (அவர்கள் சிரமப்பட்டுவிடக் கூடாது என்பதே) அன்றி வேறில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ عَمَّارٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَمْ أَتَى لِرَسُولِ اللهِ ﷺ يَوْمَ مَاتَ؟ قَالَ مَا كُنْتُ أُرَى مِثْلَكَ فِي قَوْمِهِ يَخْفَى عَلَيْكَ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنِّي قَدْ سَأَلْتُفَاخْتُلِفَ عَلَيَّ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَعْلَمَ قَوْلَكَ فِيهِ قَالَ أَتَحْسِبُ؟ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَمْسِكْ أَرْبَعِينَ بُعِثَ لَهَا وَخَمْسَ عَشْرَةَ أَقَامَ بِمَكَّةَ يَأْمَنُ وَيَخَافُ وَعَشْرًا مُهَاجِرًا بِالْمَدِينَةِ
பனூ ஹாஷிம் குலத்தாரின் விடுதலை செய்யப்பட்ட அடிமையான அம்மார் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணமடைந்த நாளில் அவர்களுக்கு எத்தனை வயது ஆகியிருந்தது?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர்களுடைய சமுதாயத்தில் உங்களைப் போன்ற ஒருவருக்கு இது தெரியாமல் இருக்கும் என்று நான் நினைக்கவில்லை" என்றார்கள்.

நான் கூறினேன்: "நான் (இது குறித்துப் பலரிடம்) கேட்டேன், ஆனால் அவர்கள் எனக்கு வெவ்வேறு விதமாகக் கூறினர் (கருத்து வேறுபாடு கொண்டனர்). எனவே, இது தொடர்பான உங்களின் கூற்றை (கருத்தை) அறிய விரும்பினேன்."

அவர்கள், "உனக்குக் கணக்கிடத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். நான் "ஆம்" என்றேன்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "(கணக்கைப்) பிடித்துக்கொள்! நாற்பது (வயதில்) அவர்களுக்குத் தூதுத்துவம் வழங்கப்பட்டது. அவர்கள் மக்காவில் (பாதுகாப்பான நிலையிலும் அச்சமான நிலையிலுமாகப்) பதினைந்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள். மேலும், மதீனாவில் முஹாஜிராகப் (புலம்பெயர்ந்தவராகப்) பத்து ஆண்டுகள் வாழ்ந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ رَجُلٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَصْحَابُهُ لِصُبْحِ رَابِعَةٍ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً إِلا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ قَالَ فَلُبِسَتِ الْقُمُصُ وَسَطَعَتْ الْمَجَامِرُ وَنُكِحَتِ النِّسَاءُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் (துல்ஹஜ்) நான்காம் நாள் காலையில் ஹஜ்ஜுக்காக (தல்பியா மூலம்) சத்தமிட்டவர்களாக (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள். அப்போது, பலிப்பிராணியை (ஹத்யு) தம்முடன் கொண்டு வந்தவர்களைத் தவிர, (மற்றவர்கள்) அதனை உம்ராவாக மாற்றிக்கொள்ளும்படி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள். (அவர்கள் உம்ராவை முடித்து இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டதும்) சட்டைகள் அணியப்பட்டன; நறுமணப் புகைகள் கமழ்ந்தன; மனைவியருடன் (இல்லற உறவு) கொள்ளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ أَبُو دَاوُدَ الْوَاسِطِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ شِهَابٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُتِبَ عَلَيْكُمِ الْحَجُّ قَالَ فَقَامَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ فَقَالَ أَفِي كُلِّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللهِ؟ فَقَالَ لَوْ قُلْتُهَا لَوَجَبَتْ وَلَوْ وَجَبَتْ لَمْ تَعْمَلُوا بِهَا وَلَمْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْمَلُوا بِهَا الْحَجُّ مَرَّةٌ فَمَنْ زَادَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தியபோது, "மக்களே! உங்கள் மீது ஹஜ் கடமையாக்கப்பட்டுள்ளது" என்று கூறினார்கள். அப்போது அக்ரஉ பின் ஹாபிஸ் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஒவ்வொரு வருடமுமா? (ஹஜ் செய்ய வேண்டும்)" என்று கேட்டார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், "நான் (ஆம் என்று) சொல்லியிருந்தால் அது (ஒவ்வொரு வருடமும்) கட்டாயக் கடமையாகியிருக்கும்; அவ்வாறு அது (ஒவ்வொரு வருடமும்) கட்டாயக் கடமையாகியிருந்தால் உங்களால் அதைச் செயல்படுத்தியிருக்க முடியாது, (அல்லது) உங்களால் அதைச் செயல்படுத்தவும் இயலாது. ஹஜ் என்பது (வாழ்நாளில்) ஒரு முறை மட்டுமே (கடமை) ஆகும். எவர் அதற்கு மேல் கூடுதலாகச் செய்கிறாரோ அது உபரியான (நஃபிலான) வழிபாடாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ لَيَبْعَثَنَّ اللهُ الْحَجَرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ بِهِ عَلَى مَنِ اسْتَلَمَهُ بِحَقٍّ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மறுமை நாளில் அல்லாஹ் (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லை நிச்சயமாக (உயிர்ப்பித்து) எழுப்புவான். அதற்குப் பார்ப்பதற்கு இரண்டு கண்களும், பேசுவதற்கு ஒரு நாவும் இருக்கும். எவர் அதனை உரிய முறையில் (உண்மையான ஈமானுடன்) தொட்டு முத்தமிட்டாரோ, அவருக்கு ஆதரவாக அது சாட்சியம் அளிக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَدِينَةَ فَرَأَى الْيَهُودَ يَصُومُونَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ مَا هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي تَصُومُونَ؟ قَالُوا هَذَا يَوْمٌ صَالِحٌ هَذَا يَوْمٌ نَجَّى اللهُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ قَالَ فَصَامَهُ مُوسَى قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْكُمْ قَالَ فَصَامَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَمَرَ بِصَوْمِهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிற்கு வந்தபோது, யூதர்கள் ஆஷூரா (முஹர்ரம் பத்தாம்) நாளில் நோன்பு நோற்பதைக் கண்டார்கள். அப்போது, "நீங்கள் நோன்பு நோற்கும் இந்த நாள் என்ன (சிறப்புடைய) நாள்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இது ஒரு சிறந்த நாள்; அல்லாஹ் பனூ இஸ்ராயீல்களை அவர்களின் எதிரியிடமிருந்து (ஃபிர்அவ்னிடமிருந்து) காப்பாற்றிய நாள் இது. ஆகவே (அதற்கு நன்றிக்கடனாக) மூஸா (அலை) அவர்கள் இந்நாளில் நோன்பு நோற்றார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களை விட மூஸாவிற்கு (அவரைப் பின்பற்றுவதற்கு) நானே அதிக உரிமை படைத்தவன்" என்று கூறினார்கள். பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்நாளில் தாமும் நோன்பு நோற்று, (மக்களையும்) நோன்பு நோற்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حِفْظِي عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَهَى عَنْ حَبَلِ الْحَبَلَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் 'ஹபலுல் ஹபலா' (கருவிலுள்ள குட்டியின் குட்டியை விற்பனை செய்யும்) வியாபாரத்திற்குத் தடை விதித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ قَالَ قَتَادَةُ وَلا أَعْلَمُ الْقَيْءَ إِلا حَرَامًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"தாம் அளித்த அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுகிறவர், தாம் வாந்தியெடுத்ததை (மீண்டும் உண்பதற்காக) அதன்பால் திரும்புபவரைப் போன்றவர் ஆவார்."

(இதன் அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) கத்தாதா (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "வாந்தி (எடுத்ததை மீண்டும் உண்பது) ஹராம் (தடைசெய்யப்பட்டது) என்பதைத் தவிர வேறெதையும் நான் அறியமாட்டேன்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا نَقُولُ وَنَحْنُ صِبْيَانٌ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَقِيءُ ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ وَلَمْ نَعْلَمْ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ضَرَبَ فِي ذَلِكَ مَثَلًا حَتَّى حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَقِيءُ ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
தாவூஸ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:

நாங்கள் சிறுவர்களாக இருந்தபோது, "தான் அளித்த அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுபவன், வாந்தி எடுத்துவிட்டுத் தன் வாந்தியையே மீண்டும் தின்னும் நாயைப் போன்றவன் ஆவான்" என்று (எங்களுக்குள்) கூறுவது வழக்கம். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "தான் அளித்த அன்பளிப்பைத் திரும்பப் பெறுபவன், வாந்தி எடுத்துவிட்டுத் தன் வாந்தியையே மீண்டும் தின்னும் நாயைப் போன்றவன் ஆவான்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என எங்களுக்கு அறிவிக்கும் வரை, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இதனை ஓர் உதாரணமாகக் கூறியுள்ளார்கள் என்பதை நாங்கள் அறிந்திருக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ سُئِلَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ قَالَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَقَالَ لَا حَرَجَ وَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللهِ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَقَالَ لَا حَرَجَ قَالَ فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَيْءٍ مِنَ التَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ إِلا أَوْمَأَ بِيَدِهِ وَقَالَ لَا حَرَجَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் (ஹஜ்ஜத்துல் விதா) போது நபி (ஸல்) அவர்களிடம் (ஹஜ்ஜின் செயல்கள் குறித்துக்) கேட்கப்பட்டது. அப்போது ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (குர்பானி) பலியிடுவதற்கு முன்பாகவே தலைமுடியை மழித்துவிட்டேன்" என்றார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் சைகை செய்தவாறு, "(அதில்) எவ்விதக் குற்றமும் இல்லை" என்று கூறினார்கள். மற்றொருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (ஜம்ராவில்) கல்லெறிவதற்கு முன்பாகவே (குர்பானி) பலியிட்டுவிட்டேன்" என்றார். அதற்கும் நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் சைகை செய்தவாறு, "(அதில்) எவ்விதக் குற்றமும் இல்லை" என்று கூறினார்கள். அன்றைய தினம் (ஹஜ்ஜின் செயல்களை) முற்படுத்தி அல்லது பிற்படுத்தி செய்தது குறித்து அவர்களிடம் எந்தக் கேள்வி கேட்கப்பட்டாலும், நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது கையால் சைகை செய்தவாறு "(அதில்) எவ்விதக் குற்றமும் இல்லை" என்றே பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا أَبُو جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أَدْفَعُ النَّاسَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فَاحْتَبَسْتُ أَيَّامًا فَقَالَ مَا حَبَسَكَ؟ قُلْتُ الْحُمَّى قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ إِنَّ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِمَاءِ زَمْزَمَ
அபூஜம்ரா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் (நெரிசல் ஏற்படாதவாறு) மக்களை விலக்கிவிடும் பணியைச் செய்து வந்தேன். (ஒருமுறை) சில நாட்கள் நான் (அங்கு செல்லாமல்) தங்கிவிட்டேன். அப்போது இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், "உன்னை (வரவிடாமல்) தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள். நான் "காய்ச்சல்" என்றேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக, காய்ச்சல் என்பது நரகத்தின் (வெப்பக்) கக்கலாகும். எனவே, அதனை ஜம்ஜம் நீரைக் கொண்டு தணித்துக் கொள்ளுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللهِ ﷺ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

(பானங்கள் தயாரிப்பதற்காகப் பயன்படுத்தப்படும்) சுரைக்காய்க் குடுவை, பச்சை நிற (மண்) சாடி மற்றும் தார் பூசப்பட்ட பாத்திரம் ஆகியவற்றை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ كُنْتُ غُلامًا أَسْعَى مَعَ الصِّبْيَانِ قَالَ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا نَبِيُّ اللهِ ﷺ خَلْفِي مُقْبِلًا فَقُلْتُ مَا جَاءَ نَبِيُّ اللهِ ﷺ إِلا إِلَيَّ قَالَ فَسَعَيْتُ حَتَّى أَخْتَبِئَ وَرَاءَ بَابِ دَارٍ قَالَ فَلَمْ أَشْعُرْ حَتَّى تَنَاوَلَنِي قَالَ فَأَخَذَ بِقَفَايَ فَحَطَأَنِي حَطْأَةً قَالَ اذْهَبْ فَادْعُ لِيمُعَاوِيَةَ وَكَانَ كَاتِبَهُ قَالَ فَسَعَيْتُ فَقُلْتُ أَجِبْ نَبِيَّ اللهِ ﷺ فَإِنَّهُ عَلَى حَاجَةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் (சிறுவனாக இருந்தபோது) மற்ற சிறுவர்களுடன் ஓடி (விளையாடிக்) கொண்டிருந்தேன். அப்போது நான் திரும்பிப் பார்த்தேன்; அங்கே அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் எனக்குப் பின்னால் (என்னை நோக்கி) வந்து கொண்டிருந்தார்கள். உடனே நான் (எனக்குள்), "அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் எனக்காகத் தான் (என்னிடம் ஏதோ சொல்வதற்காகத் தான்) வருகிறார்கள்" என்று கூறிக் கொண்டேன். எனவே, நான் ஓடிச் சென்று ஒரு வீட்டின் கதவுக்குப் பின்னால் ஒளிந்து கொண்டேன். நான் சற்றும் எதிர்பாராத நிலையில் அவர்கள் என்னைப் பிடித்தார்கள். எனது பிடரியைப் பிடித்துக் கொண்டு (எனது இரு தோள்களுக்கு இடையில்) ஒரு தட்டுத் தட்டினார்கள். பிறகு, "நீ சென்று எனக்காக முஆவியாவை அழைத்து வா" என்று கூறினார்கள். முஆவியா (ரழி) அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) எழுத்தாளராக இருந்தார்கள். உடனே நான் ஓடிச் சென்று (அவரிடம்), "அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்களின் அழைப்பை ஏற்றுச் செல்லுங்கள்; அவர்களுக்கு ஒரு தேவை இருக்கிறது" என்று கூறினேன்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ عُسْفَانَ ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ فَرَفَعَهُ إِلَى يَدِهِ لِيُرِيَهُ النَّاسَ فَأَفْطَرَ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَدْ صَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَأَفْطَرَ فَمَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவிலிருந்து மக்காவை நோக்கிப் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் 'உஸ்ஃபான்' எனும் இடத்தை அடையும் வரை நோன்பு நோற்றிருந்தார்கள். பின்னர், (தாம் நோன்பை விடுவதை) மக்கள் அனைவரும் பார்ப்பதற்காக, தண்ணீர் கொண்டுவரச் சொல்லி அதைத் தம் கையில் உயர்த்திப் பிடித்து (அருந்தி) நோன்பை விட்டார்கள். மக்கா வந்து சேரும் வரை அவர்கள் (தொடர்ந்து) நோன்பு நோற்கவில்லை. இது ரமழான் மாதத்தில் (மக்கா வெற்றியின் போது) நடைபெற்றது.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறுவார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பயணத்தின்போது) நோன்பு நோற்றும் இருக்கிறார்கள்; நோன்பை விட்டும் இருக்கிறார்கள். எனவே, (பயணத்தில் இருப்பவர்) விரும்பினால் நோன்பு நோற்கலாம்; விரும்பினால் நோன்பை விட்டுவிடலாம்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ الْجَزَّارِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ جَدْيًا أَرَادَ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهُوَ يُصَلِّي فَجَعَلَ يَتَّقِيهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது, ஒரு ஆட்டுக்குட்டி அவர்களுக்கு முன்னால் (குறுக்கே) செல்ல முயன்றது. அப்போது அவர்கள் அதனைத் (தன்னிடமிருந்து) தடுக்கலானார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ وَلَدِ آدَمَ إِلا قَدْ أَخْطَأَ أَوْ هَمَّ بِخَطِيئَةٍ لَيْسَ يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا وَمَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஆதமின் மக்களில் (யஹ்யா பின் ஸகரிய்யா (அலை) அவர்களைத் தவிர) தவறு செய்யாதவரோ அல்லது தவறு செய்ய எண்ணாதவரோ எவரும் இல்லை. மேலும், 'நான் யூனுஸ் பின் மத்தா (அலை) அவர்களை விடச் சிறந்தவன்' என்று (பெருமையாகக்) கூறுவது எவருக்கும் தகுதியானதல்ல."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَنَا رَسُولُ اللهِ ﷺ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ فسَقَيْنَاهُ مِنْ هَذَا النَّبِيذِ يَعْنِي نَبِيذَ السِّقَايَةِ فَشَرِبَ مِنْهُ وَقَالَ أَحْسَنْتُمْ هَكَذَا فَاصْنَعُوا
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமக்குப் பின்னால் உஸாமா (ரழி) அவர்களை (வாகனத்தில்) அமரவைத்தவாறு எங்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது நாங்கள் அவர்களுக்கு இந்த 'நபீத்'தை (பேரீச்சம்பழம் அல்லது திராட்சை ஊறவைக்கப்பட்ட பானத்தை), அதாவது 'ஸிகாயா'வில் (ஹாஜிகளுக்கு நீர் வழங்கும் இடத்தில் உள்ள) நபீத் பானத்தைப் பருகக் கொடுத்தோம். அதிலிருந்து அவர்கள் அருந்திவிட்டு, "நீங்கள் மிகச் சிறப்பாகச் செய்துள்ளீர்கள்; இவ்வாறே (தொடர்ந்து) செய்யுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ شَيْخٍ بِمَكَّةَ فَكَبَّرَ فِي صَلاةِ الظُّهْرِ ثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ تَكْبِيرَةً فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ إِنِّي صَلَّيْتُ خَلْفَ شَيْخٍ أَحْمَقَ فَكَبَّرَفِي صَلاةِ الظُّهْرِ ثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ تَكْبِيرَةً قَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ تِلْكَ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ ﷺ
இக்ரிமா (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் மக்காவில் ஒரு முதியவரைப் பின்பற்றித் தொழுதேன். அவர் லுஹர் தொழுகையில் இருபத்து இரண்டு முறை தக்பீர் கூறினார். எனவே, நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, "நான் ஒரு அறிவற்ற (முறையாகத் தொழத் தெரியாத) முதியவரைப் பின்பற்றித் தொழுதேன்; அவர் லுஹர் தொழுகையில் இருபத்து இரண்டு முறை தக்பீர் கூறினார்" என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், "உன் தாய் உன்னை இழக்கட்டும்! (இது ஒருவரின் கவனத்தை ஈர்க்க அல்லது அறியாமையைக் கண்டிக்கப் பயன்படுத்தப்படும் அரபு மரபுச் சொல்). அது அபுல் காஸிம் (ஸல்) அவர்களின் சுன்னாவாகும் (நபிவழி முறையாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا فَمَا بَقِيَ فَهُوَ لِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வாரிசுரிமைப் பங்குகளை (குர்ஆனில் நிர்ணயிக்கப்பட்டபடி) அவற்றிற்கு உரியவர்களிடம் சேர்த்து விடுங்கள். (அவ்வாறு பங்கீடு செய்த பிறகு) எஞ்சியிருப்பவை (இறந்தவருக்கு) மிக நெருக்கமான ஆண் உறவினருக்கே உரியதாகும்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ كَذَا قَالَ أَبِي إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍالْجَبْهَةِ ثُمَّ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى أَنْفِهِ وَالْيَدَيْنِ وَالرُّكْبَتَيْنِ وَأَطْرَافِ الْقَدَمَيْنِ وَلا نَكُفَّ الثِّيَابَ وَلا الشَّعَرَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஏழு எலும்புகள் (உறுப்புகள்) மீது ஸஜ்தா செய்யும்படி நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன். (அவை:) நெற்றி (இவ்வாறு கூறியபோது தமது கையால் மூக்கின் பக்கம் அவர்கள் சைகை செய்தார்கள்), இரண்டு கைகள், இரண்டு முழங்கால்கள் மற்றும் இரண்டு பாதங்களின் (விரல்) நுனிகள் ஆகியவையாகும். மேலும், (தொழும்போது) ஆடைகளையோ முடிகளையோ நாங்கள் சுருட்டி மடித்துக் கொள்ளக் கூடாது (எனவும் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளோம்)."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ كَذَا قَالَ أَبِي إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَأَعْطَى الْحَجَّامَ أَجْرَهُ وَاسْتَعَطَ
எனது தந்தை கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உடலில் கெட்ட இரத்தத்தை வெளியேற்றும்) 'ஹிஜாமா' சிகிச்சை செய்துகொண்டார்கள். (அவ்வாறு) சிகிச்சை அளித்தவருக்கு அதற்கான கூலியைக் கொடுத்தார்கள். மேலும், மூக்கின் வழியாக (மருந்து செலுத்தும்) 'நசிய' முறையையும் கையாண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمُكَاتَبُ يُودَى مَا أَعْتَقَ مِنْهُ بِحِسَابِ الْحُرِّ وَمَا رَقَّ مِنْهُ بِحِسَابِ الْعَبْدِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"முகாத்தப் (விடுதலைக்காகத் தனது எஜமானனிடம் ஒப்பந்தம் செய்துள்ள அடிமை), அவரிடமிருந்து எந்த அளவு (தொகை செலுத்தப்பட்டு) விடுதலை பெற்றுள்ளாரோ அந்த அளவுக்கு ஒரு சுதந்திரமான மனிதரின் (இழப்பீட்டுத்) தொகைக் கணக்கின் படியும், அவரிடமிருந்து எந்த அளவு அடிமைத்தனம் எஞ்சியுள்ளதோ அந்த அளவுக்கு ஓர் அடிமையின் (இழப்பீட்டுத்) தொகைக் கணக்கின் படியும் அவருக்கு இழப்பீடு (திய்யத்) வழங்கப்படும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ عَنْ حُسَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ رَجُلانِ يَحْفِرَانِ الْقُبُورَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ يَحْفِرُ لِأَهْلِ مَكَّةَ وَأَبُو طَلْحَةَ يَحْفِرُ لِلأنْصَارِ وَيَلْحَدُ لَهُمْ قَالَ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ بَعَثَ الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ إِلَيْهِمَا فَقَالَ اللهُمَّ خِرْ لِنَبِيِّكَ فَوَجَدُوا أَبَا طَلْحَةَ وَلَمْ يَجِدُوا أَبَا عُبَيْدَةَ فَحَفَرَ لَهُ وَلَحَدَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
மதீனாவில் கபுருகளை (மண்ணறைகளை) தோண்டும் இருவர் இருந்தனர். அபூஉபைதா பின் அல்-ஜர்ராஹ் (ரலி) அவர்கள் மக்காவாசிகளுக்கு (நேரடியாகக் கீழ்நோக்கித் தோண்டும் 'ஷக்' முறையில்) கபுறு தோண்டுபவராக இருந்தார்கள். அபூதல்ஹா (ரலி) அவர்கள் அன்சாரிகளுக்குக் கபுறு தோண்டுபவராகவும், அவர்களுக்கு ‘லஹ்து’ (பக்கவாட்டில் உட்குழிவு) அமைப்பவராகவும் இருந்தார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வஃபாத்தான (மரணமடைந்த) போது, அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அவ்விருவரையும் (அழைத்து வருவதற்காக) இரண்டு ஆட்களை அனுப்பினார்கள். மேலும், "அல்லாஹும்ம கிர் லிநபிய்யிக" (யா அல்லாஹ்! உனது நபிக்குச் சிறந்ததை நீயே தேர்ந்தெடுப்பாயாக!) என்று (அப்பாஸ் ரலி அவர்கள்) பிரார்த்தித்தார்கள். (தேடிச் சென்றவர்கள்) அபூதல்ஹாவை (மட்டுமே) கண்டனர்; அபூஉபைதாவை அவர்கள் காணவில்லை. எனவே, அபூதல்ஹா (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குக் கபுறு தோண்டி, 'லஹ்து' (உட்குழிவு) அமைத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا أَبُو وَكِيعٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ التَّمِيمِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ اسْتَدْبَرْتُ رَسُولَ اللهِ ﷺ فَرَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ وَهُوَ سَاجِدٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்புறமாக இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் ஸஜ்தாவில் (சிரவணக்கம் செய்த நிலையில்) இருந்தபோது, அவர்களின் இரு அக்குள்களின் வெண்மையை நான் பார்த்தேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَجَّةٌ وَلَوْ قُلْتُ كُلَّ عَامٍ لَكَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் (வாழ்நாளில்) ஒரு முறை ஹஜ் செய்வது கடமையாகும். நான் (அது) 'ஒவ்வொரு ஆண்டும்' (கடமை) என்று கூறியிருந்தால், அது அவ்வாறே (ஒவ்வொரு ஆண்டும் கடமையாக) ஆகியிருக்கும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ حَتَّى مَاتَ وَعُمَرُ حَتَّى مَاتَ وَعُثْمَانُ حَتَّى مَاتَ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ نَهَى عَنْهَا مُعَاوِيَةُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَعَجِبْتُ مِنْهُ وَقَدْ حَدَّثَنِي أَنَّهُ قَصَّرَ عَنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ بِمِشْقَصٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஹஜ்ஜின் போது) இறக்கும் வரை 'தமத்துஃ' (உம்ராவை முடித்துவிட்டு ஹஜ் செய்வது) செய்தார்கள். அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களும் இறக்கும் வரை அவ்வாறே செய்தார்கள். உமர் (ரலி) அவர்களும் இறக்கும் வரை அவ்வாறே செய்தார்கள். உஸ்மான் (ரலி) அவர்களும் இறக்கும் வரை அவ்வாறே செய்தார்கள். அதனை (தமத்துஃ முறையை) முதன்முதலில் தடை செய்தவர் முஆவியா (ரலி) ஆவார்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(அதைத் தடை செய்த) அவரைக் குறித்து நான் ஆச்சரியப்பட்டேன். ஏனெனில், அவரே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (உம்ராவை முடித்த பின்) முடியை அகன்ற முனை கொண்ட அம்புத் தலையினால் (அல்லது கத்தியால்) கத்தரித்து விட்டதாக என்னிடம் (முன்பு) அறிவித்திருந்தார்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ழயீஃப் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலவீனமானது)
إسناده ضعيف
حَدَّثَنِي يُونُسُ وَحُجَيْنٌ قَالا حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَطَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ فَكَانَ يَقُولُ التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ قَالَ حُجَيْنٌ سَلامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ سَلَامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குர்ஆனை எங்களுக்குக் கற்றுத் தருவதைப் போன்று அத்தஹிய்யாத்தையும் (தஷஹ்ஹுத் - அத்தஹிய்யாத் அமர்வில் ஓதப்படும் துஆவை) எங்களுக்குக் கற்றுத் தருவார்கள். அவர்கள் (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்:

"அத்தஹிய்யாத்துல் முபாரகாத்துஸ் ஸலவாத்துத் தய்யிபாத்து லில்லாஹ். அஸ்ஸலாமு அலைக்க — (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) ஹுஜைன் (ரஹ்) அவர்கள் 'ஸலாமுன் அலைக்க' என்று (நிச்சயமற்ற தன்மையின்றி) குறிப்பிட்டுள்ளார்கள் — அய்யுஹந் நபிய்யு வ ரஹ்மத்துல்லாஹி வ பரகாத்துஹு. ஸலாமுன் அலைனா வ அலா இபாதில்லாஹிஸ் ஸாலிஹீன். வ அஷ்ஹது அ(ன்)ல் லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வ அன்ன முஹம்மதர் ரசூலுல்லாஹ்."

(பொருள்: "அனைத்து வகையான கண்ணியமான வாழ்த்துகளும், அபிவிருத்தி நிறைந்தவைகளும், தொழுகைகளும், தூய்மையானவைகளும் அல்லாஹ்வுக்கே உரியன. நபியே! உங்கள் மீது சாந்தியும் அல்லாஹ்வின் அருளும் அவனது பரக்கத்களும் -அருட்பாக்கியங்களும்- உண்டாகட்டும். எங்கள் மீதும் அல்லாஹ்வின் நல்லடியார்கள் மீதும் சாந்தி உண்டாகட்டும். வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன். மேலும், நிச்சயமாக முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன்.")
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் (உடல் நலக் குறைவிற்காக) இரத்தம் குத்தி எடுத்தார்கள் (ஹிஜாமா செய்தார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا الْبَرَاءُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللهِ الْغَنَوِيَّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى مِنْبَرِ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللهِ ﷺ كَانَ يَتَعَوَّذُ فِي دُبُرِ صَلاتِهِ مِنْ أَرْبَعٍ يَقُولُ أَعُوذُ بِاللهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنْ فِتْنَةِ الْأَعْوَرِ الْكَذَّابِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் பஸ்ரா (நகர) மக்களின் மிம்பரில் (சொற்பொழிவு மேடையில்) இருந்தபோது, அவர்கள் பின்வருமாறு கூறுவதை நான் செவியுற்றேன்:

"அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது தொழுகையின் முடிவில் (அத்தஹிய்யாத் அமர்வில் ஸலாமிற்கு முன்) நான்கு விஷயங்களை விட்டும் பாதுகாப்புத் தேடுபவர்களாக இருந்தார்கள். (அவை:)

'அஊது பில்லாஹி மின் அதாபில் கப்ரி, வஅஊது பில்லாஹி மின் அதாபின் நாரி, வஅஊது பில்லாஹி மினல் ஃபிதனி மா ழஹர மின்ஹா வமா பதன, வஅஊது பில்லாஹி மின் ஃபித்னதில் அஃவரில் கத்தாப்' என்று கூறுவார்கள்.

(பொருள்: மண்ணறையின் (கப்ருடைய) வேதனையிலிருந்து நான் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன். நரகத்தின் வேதனையிலிருந்து நான் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன். வெளிப்படையான மற்றும் மறைமுகமான குழப்பங்களிலிருந்து (ஃபித்னாக்களிலிருந்து) நான் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன். மேலும், பொய்யனான ஒற்றைக்கண்ணனின் (தஜ்ஜாலின்) குழப்பத்திலிருந்து நான் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்)."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ عِلْبَاءَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَطَّ رَسُولُ اللهِ ﷺ فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ خُطُوطٍ قَالَ تَدْرُونَ مَا هَذَا؟ فَقَالُوا اللهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ أَفْضَلُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ خَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ وَفَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَآسِيَةُ بِنْتُ مُزَاحِمٍ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ وَمَرْيَمُ ابْنَةُ عِمْرَانَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒருமுறை) தரையில் நான்கு கோடுகளை வரைந்துவிட்டு, "இது என்னவென்று உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (நபித்தோழர்கள்), "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிந்தவர்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "சொர்க்கவாசிகளான பெண்களில் மிகச் சிறந்தவர்கள் (நான்கு பேர் ஆவர். அவர்கள்:) குவைலிதின் மகள் கதீஜா, முஹம்மதின் மகள் ஃபாத்திமா, ஃபிர்அவ்னின் மனைவியான முஸாஹிமின் மகள் ஆஸியா மற்றும் இம்ரானின் மகள் மர்யம் ஆகியோராவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ قَيْسِ بْنِ الْحَجَّاجِ عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ رَكِبَ خَلْفَ رَسُولِ اللهِ ﷺ يَوْمًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ ﷺ يَا غُلامُ إِنِّي مُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ احْفَظِ اللهَيَحْفَظْكَ احْفَظِ اللهَ تَجِدْهُ تُجَاهَكَ وَإِذَا سَأَلْتَ فاَسْأَلِ اللهَ وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَاعْلَمْ أَنَّ الْأُمَّةَ لَوِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ لَكَ وَلَوِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ لَمْ يَضُرُّوكَ إِلا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ عَلَيْكَ رُفِعَتِ الْأَقْلامُ وَجَفَّتِ الصُّحُفُ
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஒருநாள் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணித்துக் கொண்டிருந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்:

"சிறுவனே! நான் உனக்குச் சில வார்த்தைகளைக் கற்றுத் தருகிறேன்: அல்லாஹ்வை நீ (அவனது கட்டளைகளைப் பேணுவதன் மூலம்) பேணிக் கொள்; அவன் உன்னைப் பாதுகாப்பான். அல்லாஹ்வை நீ பேணிக் கொள்; அவனை உனக்கு முன்னால் (உனக்குத் துணையாக) காண்பாய். நீ (எதனையும்) கேட்டால் அல்லாஹ்விடமே கேள். நீ உதவி தேடினால் அல்லாஹ்விடமே உதவி தேடு.

அறிந்துகொள்! இந்தச் சமுதாயமே ஒன்றுதிரண்டு உனக்கு ஏதேனும் ஒரு நன்மையைச் செய்ய நாடினாலும், அல்லாஹ் உனக்கு (ஏற்கனவே) விதித்துள்ளதைத் தவிர வேறெந்த நன்மையையும் அவர்களால் உனக்குச் செய்துவிட முடியாது. அவ்வாறே, அவர்கள் அனைவரும் ஒன்றுதிரண்டு உனக்கு ஏதேனும் ஒரு தீங்கை இழைக்க நாடினாலும், அல்லாஹ் உனக்கு எதிராக (ஏற்கனவே) விதித்துள்ளதைத் தவிர வேறெந்தத் தீங்கையும் அவர்களால் உனக்கு இழைக்க முடியாது. (விதியை எழுதிய) பேனாக்கள் உயர்த்தப்பட்டுவிட்டன; (விதி எழுதப்பட்ட) ஏடுகள் காய்ந்துவிட்டன."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு கவிய்யுன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் பலமானது)
إسناده قوي
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ احْتَجَمَ وَأَعْطَى الْحَجَّامَ أَجْرَهُ وَاسْتَعَطَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (உடலிலிருந்து கெட்ட) இரத்தம் குத்தி (ஹிஜாமா செய்து) எடுத்தார்கள்; இரத்தம் குத்தி எடுத்தவருக்கு அவரது கூலியை வழங்கினார்கள்; மேலும் மூக்கு வழியாக மருந்து செலுத்திக் கொண்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَهَى عَنِ الشُّرْبِ مِنْ فِي السِّقَاءِ وَعَنِ الْمُجَثَّمَةِ وَعَنْ لَبَنِ الْجَلالَةِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தண்ணீர் தோல்பையின் வாயில் (நேரடியாக வாய் வைத்து) அருந்துவதையும், (உயிருடன்) கட்டி வைத்து இலக்காக்கப்பட்ட பிராணியை (உண்பதை)யும், அசுத்தங்களைத் தின்னும் பிராணியின் (ஜல்லாலா) பாலை (அருந்துவதை)யும் தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ مِنَ الطَّعَامِ فَلا يَمْسَحْ يَدَهُ حَتَّى يَلْعَقَهَا أَوْ يُلْعِقَهَا قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ يَقُولُ ذَلِكَ سَمِعْتُهُ مِنَ النَّبِيِّ ﷺ وَلا يَرْفَعِ الصَّحْفَةَ حَتَّى يَلْعَقَهَا أَوْ يُلْعِقَهَا فَإِنَّ آخِرَ الطَّعَامِ فِيهِ الْبَرَكَةُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களில் ஒருவர் உணவருந்தினால், தமது (விரல்களைத்) தாம் சூப்பாத வரை அல்லது (மற்றவரைச்) சூப்பச் செய்யாத வரை தமது கையைத் துடைக்க வேண்டாம்."

ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவதைக் கேட்டேன்:
"மேலும், (உணவுப்) பாத்திரத்தை (விரலால்) வழிக்காத வரை அல்லது (மற்றவரை) வழிக்கச் செய்யாத வரை அதனை அப்புறப்படுத்த வேண்டாம். ஏனெனில், நிச்சயமாக உணவின் கடைசியில்தான் பரக்கத் (பாக்கியம்) உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنٌ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللهِ ﷺ الْكُسُوفَ فَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ فِيهَا حَرْفًا مِنَ القُرْآنِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் (சூரிய) கிரகணத் தொழுகையைத் தொழுதேன். அத்தொழுகையில் குர்ஆனிலிருந்து ஓர் எழுத்தைக் கூட அவர்களிடமிருந்து நான் செவியுறவில்லை (அதாவது அவர்கள் சத்தமின்றி ஓதினார்கள்).
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (நம்பகமானது)
حسن
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ ﷺ صَلاةَ الْخُسُوفِ فَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ فِيهَا حَرْفًا وَاحِدًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் கிரகணத் தொழுகையைத் தொழுதேன். அத்தொழுகையில் அவர்களிடமிருந்து நான் ஒரு எழுத்தைக் கூட (சப்தமாக ஓதியதாக) செவியுறவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
إسناده حسن
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ الْوَضَّاحُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ اتَّقُوا الْحَدِيثَ عَنِّي إِلا مَا عَلِمْتُمْ فَإِنَّهُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"உங்களுக்கு (உறுதியாகத்) தெரிந்தவற்றைத் தவிர, என் சார்பாக (ஹதீஸ்களை) அறிவிப்பதைக் குறித்து நீங்கள் எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! ஏனெனில், எவர் என் மீது வேண்டுமென்றே பொய் சொல்கிறாரோ, அவர் நரகத்தில் தனது இருப்பிடத்தை அமைத்துக் கொள்ளட்டும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح لغيره
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللهِ ﷺ قَالَ ائْتُونِي بِكَتِفٍ أَكْتُبْ لَكُمْ فِيهِ كِتَابًا لَا يَخْتَلِفُ مِنْكُمْ رَجُلانِ بَعْدِي قَالَ فَأَقْبَلَ الْقَوْمُ فِي لَغَطِهِمْ فَقَالَتِ الْمَرْأَةُ وَيْحَكُمْ عَهْدُ رَسُولِ اللهِ ﷺ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு மரண வேளை நெருங்கியபோது, "என்னிடம் (எழுதுவதற்குப் பயன்படும்) ஒரு தோள்பட்டை எலும்பைக் கொண்டு வாருங்கள்; எனக்குப் பிறகு உங்களில் இருவர் கூடக் கருத்து வேறுபாடு கொள்ளாதவாறு ஒரு குறிப்பை நான் உங்களுக்கு எழுதித் தருகிறேன்" என்று கூறினார்கள். உடனே, (அங்கிருந்த) மக்கள் (தங்களுக்குள்) கூச்சலிட்டு (சர்ச்சை செய்து) கொண்டார்கள். அப்போது (அங்கிருந்த) ஒரு பெண்மணி, "உங்களுக்குக் கேடுதான்! (இது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் (இறுதி) உடன்படிக்கை/கட்டளையாயிற்றே!" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : பஃதுஹு ஹஸன் (அவற்றில் சில நல்லவை)
بعضه حسن
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ هُبَيْرَةَ عَنْ حَنَشِ بْنِ عَبْدِ اللهِأَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّ فِي أَبْوَالِ الْإِبِلِ وَأَلْبَانِهَا شِفَاءً لِلذَّرِبَةِ بُطُونُهُمْ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக, ஒட்டகங்களின் சிறுநீரிலும் அவற்றின் பாலிலும் (தீராத) வயிற்று நோயால் பாதிக்கப்பட்டவர்களுக்கு நிவாரணம் உள்ளது."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ بَرَكَةَ بْنِ الْعُرْيَانِ الْمُجَاشِعِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمِ الشُّحُومُ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا وَإِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا حَرَّمَ أَكْلَ شَيْءٍ حَرَّمَ ثَمَنَهُ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"யூதர்களை அல்லாஹ் சபிப்பானாக! அவர்களுக்கு (விலங்குகளின்) கொழுப்புகள் தடை செய்யப்பட்டிருந்தன. ஆனால், அவர்கள் அதனை விற்று, அதன் கிரயத்தை (அதன் மூலம் கிடைத்த பணத்தை) உண்டார்கள். நிச்சயமாக, வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ் ஒரு பொருளை உண்பதைத் தடை செய்தால், (அதனை விற்பதன் மூலம் கிடைக்கும்) அதன் கிரயத்தையும் அவன் தடை செய்கிறான்."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي عِنْدَ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ يُنَاجِيهِ فَكَانَ كَالْمُعْرِضِ عَنْ أَبِي فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَقَالَ لِي أَبِي أَيْ بُنَيَّ أَلَمْ تَرَ إِلَى ابْنِ عَمِّكَ كَالْمُعْرِضِ عَنِّي؟ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ إِنَّهُ كَانَ عِنْدَهُ رَجُلٌ يُنَاجِيهِ قَالَ فَرَجَعْنَا إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَ أَبِي يَا رَسُولَ اللهِ قُلْتُ لِعَبْدِ اللهِ كَذَا وَكَذَا فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ كَانَ عِنْدَكَ رَجُلٌ يُنَاجِيكَ فَهَلْ كَانَ عِنْدَكَ أَحَدٌ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ وَهَلْ رَأَيْتَهُ يَا عَبْدَ اللهِ؟ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ ذَاكَ جِبْرِيلُ وَهُوَ الَّذِي شَغَلَنِي عَنْكَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் எனது தந்தையுடன் (அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களுடன்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இருந்தேன். அப்போது அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் ரகசியமாகப் பேசிக் கொண்டிருந்தார். அதனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் என் தந்தையைக் கவனிக்காதவரைப் போன்று (புறக்கணிப்பவரைப் போன்று) காணப்பட்டார்கள். பிறகு நாங்கள் அவர்களை விட்டு வெளியே வந்தோம்.

அப்போது என் தந்தை என்னிடம், "என் அருமை மகனே! உனது தந்தையின் சகோதரர் மகன் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) என்னைப் புறக்கணிப்பவரைப் போன்று இருந்ததை நீ பார்க்கவில்லையா?" என்று கேட்டார். நான், "என் தந்தையே! அவர்களிடம் ஒரு மனிதர் ரகசியமாகப் பேசிக் கொண்டிருந்தார்" என்று கூறினேன்.

பிறகு, நாங்கள் மீண்டும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றோம். என் தந்தை, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் அப்துல்லாஹ்விடம் இன்னின்னவாறு கூறினேன்; அதற்கு அவன் உங்களிடம் ஒரு மனிதர் ரகசியமாகப் பேசிக் கொண்டிருந்ததாக எனக்குத் தெரிவித்தான். உங்களிடம் யாராவது இருந்தார்களா?" என்று கேட்டார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அப்துல்லாஹ்வே! நீ அவரைப் பார்த்தாயா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம்" என்றேன். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் ஜிப்ரீல் (அலை) ஆவார். அவர்தான் உங்களைக் கவனிக்க விடாமல் என்னை (உரையாடலில்) மும்முரமாக்கி விட்டார்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ أَقَامَ بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً ثَمَانِ سِنِينَ أَوْ سَبْعًا يَرَى الضَّوْءَ وَيَسْمَعُ الصَّوْتَ وَثَمَانِيًا أَوْ سَبْعًا يُوحَى إِلَيْهِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرًا
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் பதினைந்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள். (அவற்றில்) எட்டு அல்லது ஏழு ஆண்டுகள் (நுபுவ்வத்திற்கு முன்னதாக) ஒளியைக் காண்பவர்களாகவும், (வானவர்களின்) சப்தத்தைச் செவியுறுபவர்களாகவும் இருந்தார்கள். மேலும், (அடுத்த) எட்டு அல்லது ஏழு ஆண்டுகள் அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது. மேலும், மதீனாவில் பத்து ஆண்டுகள் தங்கியிருந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دُوَيْدٍ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ ثَوْبَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْعَيْنُ حَقٌّ الْعَيْنُ حَقٌّ تَسْتَنْزِلُ الْحَالِقَ
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"கண் திருஷ்டி உண்மையானதாகும், கண் திருஷ்டி உண்மையானதாகும். அது (மிக உயரமான) மலை முகட்டிலிருந்தும் (ஒருவரைக்) கீழே விழச் செய்துவிடும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் லிகைரிஹி (பிற காரணங்களால் 'ஹஸன்' எனும் நிலையை அடைந்தது)
حسن لغيره
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ يُحَدِّثُ عَنِالزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ خَيْرُ الصَّحَابَةِ أَرْبَعَةٌ وَخَيْرُ السَّرَايَا أَرْبَعُمِائَةٍ وَخَيْرُ الْجُيُوشِ أَرْبَعَةُ آلافٍ وَلا يُغْلَبُ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا مِنْ قِلَّةٍ
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"(பயணத்) தோழர்களில் சிறந்தவர்கள் நால்வர் ஆவர். (சிறிய) படைப் பிரிவுகளில் (ஸராயா) சிறந்தது நானூறு பேரைக் கொண்டதாகும். (பெரிய) படைகளில் (ஜுயூஷ்) சிறந்தது நான்காயிரம் பேரைக் கொண்டதாகும். பன்னிரண்டாயிரம் பேரைக் கொண்ட ஒரு படை, (எண்ணிக்கை) குறைவு என்ற காரணத்தினால் (மட்டும்) தோற்கடிக்கப்பட மாட்டாது."
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஜய்யித் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)