அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சீசருக்கு (ரோமப் பேரரசருக்கு)க் கடிதம் எழுதி, அவரை இஸ்லாத்திற்கு அழைத்தார்கள். அக்கடிதத்தை திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரலி) அவர்களிடம் கொடுத்து, அதனை புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் ஒப்படைக்குமாறும், அவர் அதனைச் சீசரிடம் சேர்ப்பிக்க வேண்டும் என்றும் கட்டளையிட்டார்கள். பாரசீகப் படைகளை விட்டும் அல்லாஹ் தன்னை விடுவித்ததற்கு (வெற்றியளித்ததற்கு) நன்றிக்கடனாக, சீசர் (ஹெராக்லியஸ்) 'ஹிம்ஸ்' நகரிலிருந்து 'இல்யா' (ஜெருசலேம்) நகருக்கு நடந்தே வந்திருந்தார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதம் சீசரை அடைந்தபோது, அதை அவர் படித்துவிட்டு, "இங்கு அந்தக் கூட்டத்தாரில் (குறைஷியரில்) யாரேனும் இருந்தால் என்னிடம் அழைத்து வாருங்கள்; தம்மை இறைத்தூதர் என்று கூறிக்கொள்ளும் அம்மனிதரைப் பற்றி நான் விசாரிக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) கூறினார்கள்: (அப்போது) அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் அறிவித்தார்:
"நான் குறைஷியர் சிலருடன் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் இருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுக்கும் இடையே போர்நிறுத்த ஒப்பந்தம் இருந்த காலம் அது. நாங்கள் வியாபாரத்திற்காகச் சென்றிருந்தோம். சீசரின் தூதர் எங்களை ஷாம் தேசத்தின் ஓரிடத்தில் கண்டார். அவர் என்னையும் என் தோழர்களையும் அழைத்துக் கொண்டு 'இல்யா'வை அடைந்தார். நாங்கள் அவர் முன்னிலையில் கொண்டு செல்லப்பட்டோம். அவர் தமது அரசவையில், தலையில் கிரீடம் அணிந்தவராக, ரோமப் பிரமுகர்கள் புடைசூழ அமர்ந்திருந்தார்.

அவர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு வம்சாவளியில் உங்களில் மிக நெருக்கமானவர் யார் என்று இவர்களிடம் கேள்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "நான், 'வம்சாவளியில் நானே அவருக்கு மிக நெருக்கமானவன்' என்று சொன்னேன்."
அதற்கு அவர், "அவருக்கும் உமக்கும் என்ன உறவு?" என்று கேட்டார்.
நான், "அவர் என் தந்தையின் சகோதரர் மகன் (என் ஒன்றுவிட்ட சகோதரர்)" என்று கூறினேன். அன்றைய தினம் அக்குழுவினரில் 'பனூ அப்து மனாஃப்' குலத்தைச் சேர்ந்தவன் என்னைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை.
சீசர், "அவரை என் அருகில் வரச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார். பிறகு என் தோழர்களை எனக்குப் பின்னால் என் தோள்களுக்கு அருகே நிற்கும்படி கட்டளையிட்டார்.
பிறகு தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "இவருடைய தோழர்களிடம் சொல்: நான் இவரிடம், தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதரைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (உடனே) இவரைப் பொய்யர் என்று நீங்கள் மறுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் பொய் சொன்னால் என் தோழர்கள் அதை எடுத்துச் சொல்லி விடுவார்களோ என்ற வெட்கம் மட்டும் எனக்கு இருந்திருக்காவிட்டால், அவர் (நபிகளார்) குறித்து நான் பொய் சொல்லியிருப்பேன். ஆனால், என் தோழர்கள் என் மீது பொய்மை சாற்றுவதை நான் வெட்கமாகக் கருதியதால் அவரிடம் உண்மையே பேசினேன்."

பிறகு சீசர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "உங்களில் அவருடைய குலப்பெருமை எப்படிப்பட்டது?" என்று அவரிடம் கேள் என்றார்.
நான், "எங்களில் அவர் உயர்ந்த குலத்தவர்" என்று கூறினேன்.
"உங்களில் அவருக்கு முன்பு யாரேனும் இப்படி (நான் இறைத்தூதர் என்று) சொல்லியிருக்கிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன்னால், அவர் பொய் சொல்வார் என்று நீங்கள் அவர்மீது குறை கூறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருக்கின்றனரா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"மக்களில் மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா? அல்லது சாமானியர்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "சாமானியர்களே (அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்)" என்றேன்.
"அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா? அல்லது குறைகிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை; அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்" என்றேன்.
"அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் மோசடி செய்வாரா?" என்று கேட்டார்.
நான், "இல்லை; ஆனால், இப்போது நாங்கள் அவருடன் ஒரு (போர்நிறுத்த) காலக்கெடுவில் இருக்கிறோம். (அதில்) அவர் மோசடி செய்வாரோ என்று நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்" என்று கூறினேன்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "இந்தப் வாக்கியத்தைத் தவிர, (அவரைக் குறைவுபடுத்தும் விதமாக) வேறு எதையும் என்னால் இடைச்செருக முடியவில்லை. அதுவும் என்மீது அறிவிக்கப்பட்டுவிடுமோ என்று நான் அஞ்சினேன்."

"அவருடன் நீங்கள் போரிட்டதுண்டா? அல்லது அவர் உங்களுடன் போரிட்டதுண்டா?" என்று அவர் கேட்டார்.
நான் "ஆம்" என்றேன்.
"அவருடனான உங்கள் போர் எப்படி இருந்தது?" என்று கேட்டார்.
"எங்களுக்கிடையே வெற்றி தோல்வி மாறி மாறி வரும். ஒரு முறை அவருக்கும், மறுமுறை எங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும் (சமமாக இருந்தது)" என்று கூறினேன்.
"அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?" என்று கேட்டார்.
நான் கூறினேன்: "'அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்குங்கள்; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்காதீர்கள்; உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கி வந்தவற்றை விட்டுவிடுங்கள்' என்று அவர் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, தர்மம், கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றையும் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்."

நான் இதைச் சொன்னவுடன், அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்:
"அவரிடம் சொல்: அவருடைய வம்சாவளியைப் பற்றி உம்மிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் நற்குலத்தவர் என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே, அவர்கள் தங்கள் சமுதாயத்தின் நற்குலத்திலேயே அனுப்பப்படுவார்கள்.
'உங்களில் இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொன்னதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொல்லியிருந்தால், 'முன்னர் சொல்லப்பட்ட சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன் அவர் மீது நீங்கள் பொய்யுரைப்பதாகக் குற்றம் சுமத்தியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். மக்களிடம் பொய் சொல்லாதவர், அல்லாஹ்வின் மீது பொய் சொல்ல மாட்டார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.
'அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்தனரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருந்தால், 'இவர் தம் முன்னோர்களின் ஆட்சியைக் கேட்கிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா அல்லது சாமானியர்களா?' என்று கேட்டேன். 'சாமானியர்களே அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்' என்று கூறினீர். அவர்களே இறைத்தூதர்களின் (முக்கிய) பின்பற்றுபவர்களாக இருப்பார்கள்.
'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?' என்று கேட்டேன். 'அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவே.
'அவருடைய மார்க்கத்தில் நுழைந்த பின், அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிடும்போது அதன் நிலை இதுவே; எவரும் அதை வெறுக்க மாட்டார்கள்.
'அவர் மோசடி செய்வாரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே; அவர்கள் மோசடி செய்ய மாட்டார்கள்.
'நீங்கள் அவருடனும், அவர் உங்களுடனும் போரிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'ஆம் என்றும், உங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் (வெற்றி தோல்வியில்) மாறி மாறி அமையும் என்றும், ஒருமுறை அவருக்கும், மறுமுறை உங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும்' என்றும் கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே சோதிக்கப்படுவார்கள்; இறுதியில் நன்முடிவு அவர்களுக்கே உரியதாகும்.
'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?' என்று கேட்டேன். 'அல்லாஹ்வை வணங்கவும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கியவற்றை விட்டுவிடுமாறும் உங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும், மேலும் 'தொழுகை, வாய்மை, கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றைக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும் கூறினீர்."

(பிறகு சீசர் கூறினார்:) "இவை அனைத்தும் ஓர் இறைத்தூதரின் தன்மைகளாகும். அவர் வெளிப்படுவார் என்று நான் அறிந்திருந்தேன். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து தோன்றுவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. நீர் கூறியது உண்மையானால், என் இந்த இரு பாதங்களுக்குக் கீழே உள்ள இடத்தையும் அவர் சீக்கிரம் உரிமையாக்கிக் கொள்வார். அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் நம்பினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்திருந்தால், அவரது பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: பிறகு சீசர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அது படிக்கப்பட்டது. அதில் இருந்ததாவது:

"அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதிடமிருந்து ரோமப் பேரரசர் ஹெராக்லியஸுக்கு (எழுதப்படுவது).
நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்.
இதற்குப் பின், நான் உம்மை இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! அல்லாஹ் உமக்குரிய நற்கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் புறக்கணித்தால், (உமது) குடிமக்களின் (விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.
'வேதக்காரர்களே! நமக்கும் உங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு விஷயத்தின் பால் வாருங்கள். (அதாவது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வைத் தவிர மற்றவர்களை இரட்சகர்களாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது. பின்னர் அவர்கள் புறக்கணித்தால், 'நாங்கள் (அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படிந்த) முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீங்களே சாட்சியாக இருங்கள்' என்று கூறிவிடுங்கள்.' (திருக்குர்ஆன் 3:64)"

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: அவர் தமது பேச்சை முடித்தபோது, அவரைச் சுற்றியிருந்த ரோமப் பிரமுகர்களின் சப்தம் உயர்ந்தது; கூச்சல் அதிகமானது. அவர்கள் என்ன சொன்னார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம்.

நானும் என் தோழர்களும் வெளியேறித் தனித்திருந்தபோது நான் அவர்களிடம், "இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபிகளாரின்) காரியம் வலிமை பெற்றுவிட்டது. பனீ அல்-அஸ்ஃபரின் (ரோமர்களின்) மன்னர் அவருக்குப் பயப்படுகிறார்" என்று கூறினேன்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழைக்கும் வரை, நான் (நபிகளாரின் மார்க்கத்தை) வெறுத்த போதிலும், அவருடைய மார்க்கம் வெற்றியடையும் என்பதை நான் உறுதியாக நம்புபவனாகவே இருந்தேன்."

சயீத் பின் ஜுபைர் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், “நௌஃப் அல்-பக்காலி என்பவர், அல்-கதிர் அவர்களின் தோழரான மூஸா, பனூ இஸ்ராயீலின் மூஸா (அலை) அல்ல; மாறாக அவர் வேறொரு மூஸா என்று வாதிடுகிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), “அல்லாஹ்வின் எதிரி (நௌஃப்) பொய் உரைத்துவிட்டார்” என்று கூறினார்கள்.

உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் எங்களிடம் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீலர்களிடையே நின்று உரையாற்றினார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிவு மிக்கவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், ‘நான் தான்’ என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை அல்லாஹ்விற்கே உரியதாக்காததால் அல்லாஹ் அவர்களைக் கண்டித்தான். அல்லாஹ் அவர்களுக்கு, ‘இரு கடல்களும் சந்திக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உன்னை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று கூறினான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘இறைவா! நான் அவரை எவ்வாறு சந்திப்பேன்?’ என்று கேட்டார்கள். (சுஃப்யான் சிலவேளைகளில், ‘இறைவா! நான் அவரை எப்படி அடைவேன்?’ என்று கூறியதாக அறிவித்தார்.) அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீ ஒரு மீனை எடுத்து, அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொள். அந்த மீனை எங்கே தவறவிடுகிறாயோ அங்கே அவர் இருப்பார்’ என்று கூறினான். (சுஃப்யான் சிலவேளைகளில், ‘அங்கே அவர் இருப்பார்’ என்று கூறியதாக அறிவித்தார்.)

மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனை எடுத்து அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொண்டு, தம் உதவியாளரான யூஷா பின் நூன் என்பவருடன் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அவர்கள் ஒரு பாறையை அடைந்ததும், தங்கள் தலைகளைச் சாய்த்துப் படுத்து உறங்கினார்கள். அப்போது மீன் கூடையிலிருந்து துள்ளி, கடலினுள் சென்று விழுந்தது. அது கடலில் (செல்லும் வழியில்) ஒரு சுரங்கத்தைப் போன்று தன் வழியை அமைத்துக் கொண்டது. அல்லாஹ் மீனின் மீது தண்ணீர் பாய்வதை தடுத்தான்; அதனால் அப்பகுதி ஒரு வளைவைப் (ஆர்ச்) போல ஆனது.”

(இதை விவரிக்கும் போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் வளைவு போன்று தங்கள் கைகளால் சைகை செய்து காட்டினார்கள்.

“பிறகு அவர்கள் இருவரும் தங்கள் இரவின் மீதமுள்ள நேரத்திலும், பகலிலும் பயணம் செய்தனர். அடுத்த நாள் காலை வந்தபோது மூஸா (அலை) தம் உதவியாளரிடம், ‘நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! நமது இந்தப் பயணத்தில் நாம் மிகுந்த களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட அந்த இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) களைப்பை உணரவில்லை.

அப்போது அவருடைய உதவியாளர் அவரிடம், ‘(நாம் ஓய்வெடுக்க) அந்தப் பாறையில் ஒதுங்கியபோது, நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன் என்பது உங்களுக்குத் தெரியுமா? அதை நினைவூட்டுவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கச் செய்துவிட்டான். அது ஆச்சரியமான முறையில் கடலில் தன் வழியை அமைத்துக் கொண்டது’ என்று கூறினார். மீனுக்கு அது ஒரு பாதையாகவும், அவ்விருவருக்கும் அது ஒரு ஆச்சரியமாகவும் அமைந்தது.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்த இடம்’ என்று கூறினார்கள். உடனே அவர்கள் இருவரும் தங்கள் கால்தடங்களைப் பின்பற்றியவாறே (வந்த வழியே) திரும்பிச் சென்றார்கள்.

அவர்கள் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு சலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர் (அல்-கதிர்), ‘உனது பூமியில் சலாம் (சாந்தி) ஏது?’ என்று கேட்டார்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘நான்தான் மூஸா’ என்று கூறினார்கள்.
அவர், ‘பனூ இஸ்ராயீலர்களின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார்.
மூஸா (அலை), ‘ஆம்’ என்றார்கள். மேலும், ‘அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கற்றுத் தந்தவற்றிலிருந்து, எனக்கு நீங்கள் நல்வழியைக் கற்றுத் தருவதற்காக நான் உங்களிடம் வந்துள்ளேன்’ என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், ‘மூஸாவே! அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத் தந்த அவனது அறிவில் நான் இருக்கிறேன்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்த அறிவில் நீர் இருக்கிறீர்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார்.

மூஸா (அலை), ‘நான் உங்களைப் பின்தொடரலாமா?’ என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர், **'இன்னக்க லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா'** (நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர்) என்றும், **'வ கைஃப தஸ்பிரு அலா மா லம் துஹித் பிஹி குப்ரா'** (உம்மால் முழுமையாக அறிய முடியாத விஷயத்தில் நீர் எப்படி பொறுமையாக இருப்பீர்?) என்றும் கூறினார். (இது அல்குர்ஆன் 18:67-70 வரையிலான வசனங்களின் சுருக்கமான குறிப்பு).

பிறகு அவர்கள் இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். (அவர்களுக்குப் படகு எதுவும் இருக்கவில்லை என்பதால்) அப்போது அவர்களைக் கடந்து ஒரு படகு சென்றது. தங்களை ஏற்றிக்கொள்ளும்படி அவர்கள் படகோட்டிகளிடம் பேசினார்கள். அல்-கதிர் அவர்களை அந்தப் படகோட்டிகள் அடையாளம் கண்டுகொண்டனர். அதனால் கூலி எதுவும் பெறாமலேயே அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர்.

அவர்கள் படகில் சென்றுகொண்டிருந்தபோது, ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து படகின் ஓரத்தில் அமர்ந்தது. அது கடலில் தன் அலகால் ஒன்று அல்லது இரண்டு முறை கொத்தியது (நீரைக் குடித்தது).

அல்-கதிர் அவர்கள் மூஸா (அலை) அவர்களிடம், ‘மூஸாவே! அல்லாஹ்வின் அறிவோடு ஒப்பிடும்போது, என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் இந்தச் சிட்டுக்குருவி தன் அலகால் கடலிலிருந்து குறைத்த அளவைத் தவிர வேறில்லை’ என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அல்-கதிர் அவர்கள் (திடீரென) ஒரு கோடரியை எடுத்து, படகின் பலகை ஒன்றை கழற்றினார்கள். அவர் கோடரியால் பலகையைப் பெயர்த்தெடுக்கும் வரை மூஸா (அலை) அவரைக் கவனிக்கவில்லை. (பிறகு) மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘நீர் என்ன காரியம் செய்தீர்? இவர்கள் நம்மிடம் கூலி எதுவும் பெறாமல் நம்மை ஏற்றினார்கள்; ஆனால் நீரோ இவர்களின் படகில் ஓட்டையிட்டு, இதில் பயணம் செய்பவர்களை மூழ்கடிக்கப் பார்க்கிறீரா? **லகத் ஜிஃத ஷைஅன் இம்ரா** (நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்)’ என்று கூறினார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:71)

அதற்கு அவர், ‘நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர் என்று நான் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.
மூஸா (அலை), ‘நான் மறந்ததற்காக என்னைக் குற்றம் சாட்டாதீர்கள்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்கள்’ என்று கூறினார்கள். இது மூஸா (அலை) அவர்களிடமிருந்து ஏற்பட்ட முதலாவது மறதியாகும்.

பிறகு அவர்கள் கடலைவிட்டு வெளியேறிச் சென்றபோது, சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். அல்-கதிர் அவர்கள் அந்தச் சிறுவனின் தலையைப் பிடித்து, தன் கையால் அதைத் துண்டித்தார்.”

(அறிவிப்பாளர் சுஃப்யான் அவர்கள், ஏதோ ஒரு பழத்தைப் பறிப்பது போல தன் விரல் நுனிகளால் சைகை செய்து காட்டினார்).

“மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘எந்த உயிருக்கும் பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவை நீர் கொன்றுவிட்டீரே? **லகத் ஜிஃத ஷைஅன் நுக்ரா** (நிச்சயமாக நீர் ஒரு தகாத காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்)’ என்று கேட்டார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:74)
அல்-கதிர் அவர்கள், ‘நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர் என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), ‘இதற்குப் பிறகு நான் எதைப் பற்றியாவது உம்மிடம் கேட்டால், என்னை நீர் உமது தோழராக வைத்துக்கொள்ள வேண்டாம். என்னிடமிருந்து தக்க காரணத்தைப் பெற்றுவிட்டீர்’ என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் இருவரும் நடந்தார்கள். ஒரு கிராமத்தாரிடம் வந்து, அவர்களிடம் உணவு கேட்டார்கள். ஆனால் அக்கிராமத்தார் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கு இடிந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள்.”
(அல்-கதிர் அவர்கள் தம் கையை உயர்த்திக் காட்டி அச்சுவரைச் சரி செய்ததாக சுஃப்யான் சைகை செய்து காட்டினார். சுஃப்யான் ‘சாய்ந்திருந்த’ (மாய்லன்) என்ற சொல்லை ஒருமுறை தவிர வேறு எங்கும் குறிப்பிட்டதாக நான் கேட்கவில்லை).

“மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு உணவளிக்கவும் இல்லை; நமக்கு விருந்தளிக்கவும் இல்லை. ஆயினும் நீர் இவர்களது சுவரைச் சரிசெய்துள்ளீர். நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்காக இவர்களிடம் கூலி பெற்றிருக்கலாமே! **லவ் ஷிஃத லத்தகஸ்த அலைஹி அஜ்ரா**’ என்று கூறினார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:77)

அதற்கு அல்-கதிர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையிலான பிரிவு. உம்மால் பொறுத்துக்கொள்ள முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை நான் உமக்குச் சொல்கிறேன்’ என்று கூறினார்.”

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸா (அலை) அவர்கள் பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டும் என நாங்கள் விரும்பினோம். அவ்வாறிருந்தால் அல்லாஹ் அவர்களின் செய்திகளை நமக்கு (இன்னும் அதிகமாக) விவரித்திருப்பான்.”

சுஃப்யான் கூறினார்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு அருள் புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால், அவர்களின் செய்திகள் நமக்கு (இன்னும் அதிகமாக) விவரிக்கப்பட்டிருக்கும்.”

(மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அவ்வசனத்தை), **"அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு அரசன் இருந்தான்; அவன் குறையற்ற (நல்ல) கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்"** என்றும், **"அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்; அவனது பெற்றோரோ இறைநம்பிக்கையாளர்களாக (மூஃமின்களாக) இருந்தனர்"** என்றும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்).

பிறகு சுஃப்யான் என்னிடம் கூறினார்: நான் இதை அவரிடமிருந்து (அம்ரிடமிருந்து) இரண்டு முறை கேட்டேன், அதை மனனம் செய்தேன். சுஃப்யான் அவர்களிடம், ‘அம்ரிடமிருந்து கேட்பதற்கு முன்பே இதை மனனம் செய்தீர்களா, அல்லது வேறு யாரிடமாவது மனனம் செய்தீர்களா?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர், ‘நான் யாரிடமிருந்து மனனம் செய்வேன்? அம்ரிடமிருந்து என்னைத்தவிர வேறு யாராவது இதை அறிவித்தார்களா? நான் இதை அவரிடமிருந்து இரண்டு அல்லது மூன்று முறை கேட்டேன், அதை மனனம் செய்தேன்’ என்று கூறினார்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நான் விபரமறியத் தொடங்கியது முதல் என் பெற்றோர் (அபூபக்கர் மற்றும் உம்மு ரூமான்) இருவரும் இந்த (இஸ்லாமிய) மார்க்கத்தைப் பின்பற்றுபவர்களாகவே அன்றி நான் பார்த்ததில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் காலையிலும் மாலையிலும் எங்களைச் சந்திக்க வராத ஒரு நாள் கூட எங்களைக் கடந்து சென்றதில்லை. (மக்காவில்) முஸ்லிம்கள் சோதனைக்கு உள்ளாக்கப்பட்டபோது, அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் (முதலாவதாக) எத்தியோப்பியா (ஹபஷா) நோக்கி ஹிஜ்ரத் செய்யப் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் 'பர்க் அல்-கிமாத்' என்ற இடத்தை அடைந்தபோது, 'காரா' கோத்திரத்தின் தலைவரான இப்னு அத்தஃகினா அவரைச் சந்தித்தார். அவர், “அபூபக்கரே! எங்கே செல்கிறீர்கள்?” என்று கேட்டார். அபூபக்கர் (ரழி), “என் சமுதாயத்தார் என்னை வெளியேற்றிவிட்டார்கள்; எனவே நான் பூமியில் சுற்றித் திரிந்து என் இறைவனை வணங்க விரும்புகிறேன்” என்றார்.

இப்னு அத்தஃகினா கூறினார்: “அபூபக்கரே! உங்களைப் போன்றவர் வெளியேறவும் கூடாது; வெளியேற்றப்படவும் கூடாது. ஏனெனில் நீங்கள் இல்லாதவர்களுக்கு ஈட்டித் தருகிறீர்கள்; உறவினர்களுடன் நல்லுறவைப் பேணுகிறீர்கள்; சிரமப்படுபவர்களின் சுமையைச் சுமக்கிறீர்கள்; விருந்தினர்களை உபசரிக்கிறீர்கள்; சத்தியத்தால் ஏற்படும் சோதனைகளில் (மக்களுக்குத்) துணை நிற்கிறீர்கள். எனவே நான் உங்களுக்குப் தஞ்சமளிக்கிறேன் (பாதுகாப்புத் தருகிறேன்). திரும்பிச் சென்று உங்கள் ஊரிலேயே உங்கள் இறைவனை வணங்குங்கள்.” அவர் திரும்பினார்; இப்னு அத்தஃகினாவும் அவருடன் (மக்காவிற்கு) வந்தார்.

இப்னு அத்தஃகினா குறைஷிகளின் பிரமுகர்களைச் சந்தித்து, “அபூபக்கர் போன்ற ஒருவர் வெளியேற்றப்படக் கூடாது. இல்லாதவர்களுக்கு ஈட்டித் தருகிற, உறவுகளைப் பேணுகிற ஒரு மனிதரையா நீங்கள் வெளியேற்றுகிறீர்கள்?” என்று கேட்டார். குறைஷிகள் அந்தத் தஞ்சத்தை ஏற்றுக் கொண்டனர். அவர்கள், “அபூபக்கர் தம் வீட்டிற்குள் மட்டும் தொழட்டும்; அங்கே அவர் விரும்பியதை ஓதலாம். ஆனால் அதை வெளிப்படையாகச் செய்து எங்களுக்குத் தொல்லை தரக் கூடாது; ஏனெனில் அவர் எங்கள் பெண்களையும் பிள்ளைகளையும் குழப்பத்தில் (மார்க்க மாற்றத்தில்) ஆழ்த்திவிடுவார் என்று நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்” என்றனர்.

அபூபக்கர் (ரழி) சில காலம் அவ்வாறே இருந்தார். பின்னர் அவருக்குத் தன் வீட்டின் முற்றத்தில் ஒரு மஸ்ஜிதை அமைக்கும் எண்ணம் தோன்றியது. அங்கே அவர் பகிரங்கமாகத் தொழவும் குர்ஆன் ஓதவும் ஆரம்பித்தார். இதைக் கண்டு இணைவைப்பாளர்களின் பெண்களும் பிள்ளைகளும் வியப்புடன் அவரைச் சூழ்ந்தனர். அபூபக்கர் (ரழி) அதிகம் அழக்கூடியவராக இருந்தார்; குர்ஆன் ஓதும்போது கண்ணீரைக் கட்டுப்படுத்த மாட்டார். இது குறைஷிப் பிரமுகர்களைப் பயமுறுத்தியதால், அவர்கள் இப்னு அத்தஃகினாவை அழைத்து முறையிட்டனர். இப்னு அத்தஃகினா அபூபக்கரிடம் வந்து, “ஒன்று வரம்பிற்குள் நில்லுங்கள், அல்லது எனது தஞ்சத்தைத் திருப்பித் தந்துவிடுங்கள்” என்றார். அபூபக்கர் (ரழி), “உமது தஞ்சத்தை உமக்கே திருப்பித் தருகிறேன்; அல்லாஹ்வின் பாதுகாப்பையே நான் பொருந்திக் கொள்கிறேன்” என்றார்.

அந்த நாட்களில் நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் இருந்தார்கள். அவர்கள் முஸ்லிம்களிடம், “நீங்கள் ஹிஜ்ரத் செய்யுமிடம் (மதீனா) எனக்குக் காட்டப்பட்டது; அது இரண்டு எரிமலைக் கற்களுக்கு (லாபத்தைன்) இடையில் பேரீச்சை மரங்கள் நிறைந்த பூமி” என்றார்கள். மதீனாவிற்குப் புறப்படத் தயாரான அபூபக்கரிடம் நபி (ஸல்), “பொறுத்திருங்கள், எனக்கும் அனுமதி கிடைக்கும் என்று எதிர்பார்க்கிறேன்” என்றார்கள். அபூபக்கர் (ரழி) நபி (ஸல்) அவர்களுக்காகத் தம்மைத் தடுத்துக் கொண்டு, இரண்டு ஒட்டகங்களுக்கு நான்கு மாதங்களாகத் தீவனம் தந்து தயார் செய்தார்.

ஒரு நாள் நண்பகலில் நபி (ஸல்) அவர்கள் தலையை மறைத்தவாறு அபூபக்கர் இல்லத்திற்கு வந்தார்கள். நபி (ஸல்), “உங்களுடன் இருப்பவர்களை வெளியேற்றுங்கள்” என, அபூபக்கர் (ரழி) “இவர்கள் உங்கள் குடும்பத்தினர் தான்” என்றார். நபி (ஸல்), “எனக்கு ஹிஜ்ரத் செய்ய அனுமதி கிடைத்துவிட்டது” என்றதும், அபூபக்கர் (ரழி) “உங்களுடன் வர எனக்கும் அனுமதி உண்டா?” எனக் கேட்டார். நபி (ஸல்) “ஆம்” என்றார்கள். அபூபக்கர் (ரழி) ஒரு ஒட்டகத்தை வழங்க முன்வர, நபி (ஸல்) “விலைக்கு மட்டுமே (பெற்றுக் கொள்வேன்)” என்றார்கள்.

நாங்கள் பயண ஏற்பாடுகளைத் துரிதமாகச் செய்தோம். அஸ்மா (ரழி) தனது இடுப்புக் கச்சையைக் கிழித்து உணவுப் பையைக் கட்டியதால் 'தாத் அந்-நிதாகைன்' எனப் பெயர் பெற்றார். பின்னர் அவர்கள் 'தவ்ர்' குகையில் மூன்று இரவுகள் தங்கியிருந்தனர். அபூபக்கரின் மகன் அப்துல்லாஹ் செய்திகளைச் சேகரிப்பார்; ஆமிர் பின் ஃபுஹைரா பாலுணவு வழங்குவார். அவர்கள் 'பனூ தில்' கோத்திர வழிகாட்டியை (கிர்ரீத்) வாடகைக்கு அமர்த்தி கடற்கரை வழியாக (மதீனா நோக்கி) நடந்தனர்.

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்-கழிர் அவர்களின் தோழரான மூஸா, பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸா அல்லர் (அவர் வேறொருவர்) என்று நௌஃப் அல்-பிகாலீ கூறுகிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் சொல்லிவிட்டான்” என்று கூறினார்கள்.

(பிறகு) உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:
“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களிடையே ஒரு சொற்பொழிவை நிகழ்த்த எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிந்தவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு மூஸா (அலை), ‘நான்(தான்)’ என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை அல்லாஹ்விடம் இணைத்துக் கூறாததால் அல்லாஹ் அவரைக் கண்டித்தான். ‘இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்குமிடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை), ‘இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீங்கள் ஒரு மீனை எடுத்து, அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொள்ளுங்கள். எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீர்களோ அங்கேதான் அவர் இருப்பார்’ என்று கூறினான்.

ஆகவே, மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனைப் பிடித்து அதை ஒரு கூடையில் இட்டுக்கொண்டு (பயணத்தை) மேற்கொண்டார்கள். அவர்களுடன் அவர்களுடைய இளம் உதவியாளர் யூஷா பின் நூன் அவர்களும் சென்றார்கள். அவர்கள் இருவரும் ஒரு பாறையருகே சென்றடைந்தபோது, தங்கள் தலைகளை (பாறையில்) வைத்து உறங்கினார்கள். அப்போது அந்தக் கூடையில் இருந்த மீன் துள்ளிக்குதித்து வெளியேறி கடலுக்குள் விழுந்தது. அது கடலில் (சுரங்கப்பாதை போன்று) தன் வழியை அமைத்துக்கொண்டது. அல்லாஹ் மீனின் மீது நீரோட்டத்தைத் தடுத்துவிட்டான். ஆகவே, நீர் வளைந்து ஒரு குகையைப் போன்று நின்றது.

மூஸா (அலை) அவர்கள் கண் விழித்தபோது, மீனைப் பற்றிய செய்தியை அவரிடம் கூற அவருடைய தோழர் மறந்துவிட்டார். ஆகவே, அன்றைய பகலிலும் இரவிலும் அவர்கள் நடந்தார்கள். மறுநாள் காலை வந்தபோது மூஸா (அலை) தம் இளம் உதவியாளரிடம், ‘நமது உணவைக் கொண்டு வா! இந்தப் பயணத்தினால் நாம் பெரும் களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட அந்த இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) அவர்கள் எவ்விதக் களைப்பையும் உணரவில்லை.

அப்போது அந்த உதவியாளர் அவரிடம், ‘நாம் அந்தப் பாறையருகே ஒதுங்கியபோது (நடந்தது) உங்களுக்குத் தெரியுமா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நான் நினைவுகூர்வதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கடித்துவிட்டான். அது கடலில் வியக்கத்தக்க வகையில் தன் வழியை அமைத்துக்கொண்டது’ என்று கூறினார். மீனுக்கு அது ஒரு சுரங்கப்பாதையாகவும், மூஸாவுக்கும் அவருடைய உதவியாளருக்கும் அது ஒரு வியப்பாகவும் அமைந்தது.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘அதைத்தான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்தோம்’ என்று கூறிவிட்டு, வந்த வழியே தங்கள் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றித் திரும்பினார்கள். அவர்கள் இருவரும் தங்கள் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றி அந்தப் பாறையருகே வந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் போர்வையால் மூடப்பட்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் சொன்னார்கள். அதற்கு அல்-கழிர், ‘உமது பூமியில் ஏது ஸலாம் (சாந்தி)?’ என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), ‘நான்தான் மூஸா’ என்றார். அவர், ‘பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), ‘ஆம்; தங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்பட்டிருக்கும் நல்வழியை எனக்கு நீர் கற்றுத்தருவதற்காக உம்மிடம் வந்துள்ளேன்’ என்றார்.

அதற்கு அவர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது. மூஸா! அல்லாஹ் எனக்கு அவனது அறிவிலிருந்து ஒன்றைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். மேலும் அல்லாஹ் உமக்கு அவனது அறிவிலிருந்து ஒன்றைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார். மூஸா (அலை), ‘அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளனாக நீர் காண்பீர்; எந்த விஷயத்திலும் உமக்கு நான் மாறுசெய்யமாட்டேன்’ என்று கூறினார்கள்.

அல்-கழிர் அவரிடம், ‘நீர் என்னைப் பின்பற்றி வருவதானால், நானாக உமக்குச் சொல்லாத வரை எதைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்கக் கூடாது’ என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றனர். அப்போது கப்பல் ஒன்று சென்றது. தங்களை அதில் ஏற்றிக்கொள்ளும்படி அக்கப்பலாரிடம் பேசினார்கள். அவர்கள் அல்-கழிர் அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி ஏதுமின்றி அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர். அவர்கள் இருவரும் கப்பலில் ஏறியதும், திடீரென அல்-கழிர் கோடரியால் கப்பலின் பலகைகளில் ஒன்றை (அகற்றி) கழற்றிவிட்டார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘கூலி ஏதுமின்றி நம்மை இவர்கள் ஏற்றிக்கொண்டார்கள். ஆனால், நீர் இக்கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிக்க வேண்டும் என்பதற்காக இதில் ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்’ என்று கூறினார். அதற்கு அல்-கழிர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?’ என்றார். அதற்கு மூஸா (அலை), ‘நான் மறந்துபோனதற்காக என்னைப் பிடிக்க்காதீர்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்’ என்று கூறினார்கள்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸாவிடமிருந்து (ஏற்பட்ட) முதலாவது (குறுக்கீடு) மறதியால் நிகழ்ந்ததாகும்.”

(தொடர்ந்து நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:)
“அப்போது ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து, கடலில் தன் அலகால் ஒரு முறை கொத்தியது. அல்-கழிர் அவர்கள் மூஸாவிடம், ‘அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் (எதையும்) குறைக்கவில்லை; இந்தச் சிட்டுக்குருவி இந்தக் கடலிலிருந்து (தன் அலகால் நீர் அருந்தி) குறைத்ததைத் தவிர’ என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கினார்கள். அவர்கள் கடற்கரையில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, அல்-கழிர் ஒரு சிறுவன் மற்றச் சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டார். உடனே அல்-கழிர் அவனது தலையைப் பிடித்து, தன் கையாலேயே அதைப்பிடுங்கி அவனைக் கொன்றுவிட்டார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘ஓர் உயிருக்கு ஈடாக இல்லாமல், தூய ஆத்மா ஒன்றை நீர் கொன்றுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் ஒரு தகாத காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.” (இது முந்தையதை விட மிகவும் கடுமையானது என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்). “மூஸா (அலை), ‘இதற்குப் பிறகு எதைப் பற்றியேனும் நான் உம்மிடம் கேட்டால், என்னை நீர் உம் தோழமையில் வைத்துக்கொள்ள வேண்டாம். என்னிடமிருந்து (பிரிந்து செல்ல) தக்க காரணத்தைப் பெற்றுவிட்டீர்’ என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். ஓர் ஊராரிடம் வந்து, தங்களுக்கும் உணவு தருமாறு கேட்டார்கள். ஆனால், அவ்வூரார் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கு சாய்ந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள்.” (அறிவிப்பாளர் ‘மாயில்’ என்பதற்கு விழும் நிலையில் என்று விளக்கமளித்தார்). “உடனே அல்-கழிர் தம் கையாலேயே அதை நிமிர்த்தி (சீரமைத்து) வைத்தார். மூஸா (அலை), ‘நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு உணவளிக்கவில்லை; நமக்கு விருந்தளிக்கவுமில்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே?’ என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையே பிரிவினை(க்கான நேரம்). உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்குச் சொல்கிறேன்...’ என்று (அல்-கழிர்) கூறினார்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸா (அலை) அவர்கள் (இன்னும்) பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டும் என நாம் விரும்பினோம். அவ்வாறிருந்திருந்தால், அவ்விருவரின் செய்திகள் நமக்கு (இன்னும் அதிகமாக) விவரிக்கப்பட்டிருக்கும்.”

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், “(அந்தக் கப்பலுக்கு) முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான். அவன் பழுதுபடாத நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் பலவந்தமாக அபகரித்துக்கொண்டிருந்தான்” என்றும், “அந்தச் சிறுவனைப் பொறுத்தவரை அவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்; அவனது பெற்றோரோ இறைநம்பிக்கையாளர்களாக இருந்தனர்” என்றும் ஓதுபவர்களாய் இருந்தார்கள்.

சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் வீட்டில் இருந்தபோது, அவர்கள், "என்னிடம் (மார்க்கத் தீர்ப்புகளைக்) கேளுங்கள்" என்றார்கள். நான், "ஓ அபுல் அப்பாஸ்! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக! கூஃபாவில் 'நவ்ஃப்' என்றழைக்கப்படும் ஒரு கதைசொல்லி இருக்கிறார். அவர், (கிள்ர் (அலை) அவர்களைச் சந்தித்த) மூஸா, பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்தைச் சார்ந்த மூஸா அல்லர் (வேறொருவர்) என்று வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன்.

(இதைக் கேட்ட) அம்ர் (என்னிடம்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் உரைத்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். ஆனால் யஃலா (என்னிடம்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள், உபைய் பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"மூஸா (அலை) அவர்கள் (ஒரு முறை) மக்களிடையே நின்றுகொண்டு (இறைவனை) நினைவூட்டினார்கள். (அவ்வுரையின் தாக்கத்தால்) கண்கள் கண்ணீர் சிந்தின; உள்ளங்கள் நெகிழ்ந்தன. அவர் திரும்பிச் செல்ல முற்பட்டபோது ஒரு மனிதர் அவரை அடைந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! பூமியில் உம்மை விட அதிகம் அறிந்தவர் யாரேனும் உண்டா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'இல்லை' என்று பதிலளித்தார்கள். இல்மை (கல்வியை) அல்லாஹ்விடம் ஒப்படைக்காததால், அல்லாஹ் அவர் மீது கண்டிப்பு காட்டினான். 'ஆம் (உம்மை விட அறிந்தவர் ஒருவர் இருக்கிறார்)' என்று (இறைவனால்) கூறப்பட்டது. மூஸா (அலை), 'என் இறைவனே! அவர் எங்கே இருக்கிறார்?' என்று வினவ, அல்லாஹ், 'இரு கடல்கள் சங்கமிக்குமிடத்தில்' என்று பதிலளித்தான். மூஸா (அலை), 'என் இறைவனே! நான் அதை அறிந்துகொள்ள ஓர் அடையாளத்தை எனக்கு ஏற்படுத்துவாயாக!' என்று வேண்டினார்."

அம்ர் (மேலே உள்ள தொடர்ச்சிக்கு) கூறினார்: (அல்லாஹ்), "எங்கே மீன் உம்மைப் பிரிந்து செல்கிறதோ (அங்கே அவர் இருப்பார்)" என்று கூறினான். யஃலா (என்னிடம்) கூறினார்: (அல்லாஹ்), "இறந்த மீன் ஒன்றை எடுத்துக்கொள்வீராக. எங்கே அதில் உயிர் ஊதப்படுகிறதோ (அதுவே அந்த இடம்)" என்று கூறினான்.

அவ்வாறே மூஸா (அலை) ஒரு மீனைப் பிடித்து ஒரு கூடையில் இட்டுக்கொண்டார்கள். தம் ஊழியரிடம் (யூஷஃ பின் நூனிடம்), "மீன் உம்மைப் பிரிந்து செல்லும்போது எனக்குத் தெரிவிப்பதைத் தவிர வேறெந்த சிரமத்தையும் உமக்கு நான் தரமாட்டேன்" என்றார்கள். ஊழியர், "நீங்கள் (எனக்கு) அதிக சிரமம் தரவில்லை" என்றார். - (குர்ஆனில் 18:60 வசனத்தில்) "மூஸா தம் ஊழியரிடம் கூறியபோது" என்று அல்லாஹ் குறிப்பிடுவது யூஷஃ பின் நூன் அவர்களைத்தான். (இக்குறிப்பு சயீத் கூறியதல்ல). -

நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்: "பிறகு ஒரு பாறையின் நிழலில் ஈரப்பதமான ஓரிடத்தில் மூஸா (அலை) உறங்கிக்கொண்டிருந்தபோது, அந்த மீன் துடித்தது. ஆனால் ஊழியர், '(இப்போது) நான் இவரை எழுப்ப மாட்டேன்' என்று (தமக்குள்) கூறிக்கொண்டார். விழித்தவுடன் மீன் சென்ற விஷயத்தை அவருக்குச் சொல்ல ஊழியர் மறந்துவிட்டார். மீன் துடித்துக் கொண்டே கடலுக்குள் சென்றது. மீன் சென்ற வழியில் நீர் பாயாமல் அல்லாஹ் தடுத்தான். அது கல்லில் செதுக்கியது போன்று (ஒரு பாதை போல) ஆனது."

அம்ர் (இதை விளக்கும் விதமாக), தம்முடைய இரு கட்டைவிரல்களையும், அதற்கடுத்த விரல்களையும் வளைத்து, "இப்படியே, கல்லில் செதுக்கியது போன்று" என்று எனக்குச் செய்து காட்டினார்.

(பயணத்தைத் தொடர்ந்த) மூஸா (அலை), "நம்முடைய இப்பயணத்தில் நாம் மிகுந்த களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்" என்று கூறினார்கள். ('இங்குதான் அல்லாஹ் உமது களைப்பை நீக்கிவிட்டான்' என்று (யூஷஃ) கூறினார்.) (இது சயீத் கூறியதல்ல).

(மீன் தவறிய இடத்திற்கு) இருவரும் திரும்பிச் சென்றபோது அங்கே கிள்ர் (அலை) அவர்களைக் கண்டார்கள். உஸ்மான் பின் அபீ சுலைமான் என்னிடம் கூறினார்: அவர் கடலின் நடுவே (மேற்பரப்பில்) ஒரு பச்சைக் கம்பளத்தின் மீது (இருந்தார்). சயீத் பின் ஜுபைர் கூறினார்: அவர் தம் ஆடையால் போர்த்திக்கொண்டு கிடந்தார். அதன் ஒரு ஓரத்தை தம் கால்களுக்குக் கீழேயும், மறு ஓரத்தை தம் தலைக்குக் கீழேயும் வைத்திருந்தார்.

மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் உரைத்தார். அவர் முகத்தை வெளிப்படுத்தி, "என்னுடைய (இப்)பூமியில் ஸலாம் ஏது? நீர் யார்?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "நான் மூஸா" என்றார். "பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?" என்று அவர் கேட்க, "ஆம்" என்றார் மூஸா (அலை).

கிள்ர் (அலை), "உமது விஷயம் என்ன?" என்று கேட்க, மூஸா (அலை), "உமக்குக் கற்றுத்தரப்பட்ட நல்வழியை எனக்கும் நீர் கற்றுத்தரும் பொருட்டு உம்மிடம் வந்துள்ளேன்" என்றார். அதற்கு கிள்ர் (அலை), "தவ்ராத் வேதம் உம் கையில் இருப்பதும், இறைச்செய்தி (வஹீ) உம்மிடம் வருவதும் உமக்குப் போதாதா? ஓ மூஸா! எனக்கு அல்லாஹ் ஒரு வகையான கல்வியைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அது உமக்குத் தெரியாது. உமக்கு அல்லாஹ் ஒரு வகையான கல்வியைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அது எனக்குத் தெரியாது" என்றார்.

அப்போது ஒரு பறவை (வந்து), தன் அலகால் கடலிலிருந்து (சிறிது நீரை) எடுத்தது. கிள்ர் (அலை), "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அல்லாஹ்வின் கல்விக்கு முன்னால், எனது கல்வியும் உமது கல்வியும் இப்பறவை தன் அலகால் கடலிலிருந்து எடுத்த (நீரைப்) போன்றதுதான்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் ஒரு கப்பலில் ஏறினர். அக்கரையிலுள்ள மக்களை இக்கரைக்கு ஏற்றி வரும் சிறிய படகுகளைக் கண்டனர். (அப்படகுக்காரர்கள்) கிள்ர் (அலை) அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, "அல்லாஹ்வின் நல்லடியார்" என்று கூறினர். - நாங்கள் சயீத் அவர்களிடம், "(அவர்) கிள்ர் தானே?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். - (படகுகாரர்கள்), "நாங்கள் இவரிடம் கூலி வாங்கிக்கொண்டு இவரை ஏற்றமாட்டோம்" என்றனர்.

(பயணத்தின்போது) கிள்ர் (அலை) அக்கப்பலில் ஒரு ஓட்டையை ஏற்படுத்தி, அதில் ஒரு ஆப்பை அறைந்துவிட்டார். மூஸா (அலை), "கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா அதில் நீர் ஓட்டையிட்டீர்? நிச்சயமாக, நீர் ஒரு பயங்கரமான (இம்ரன்) செயலைச் செய்துவிட்டீர்" என்று கேட்டார். - (அறிவிப்பாளர்) முஜாஹித், '(இம்ரன் என்பதற்கு) முன்கரன் - வெறுக்கத்தக்க செயல் என்று பொருள்' என்றார். -

அதற்கு கிள்ர் (அலை), "என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் இயலாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை) கேட்ட முதல் கேள்வி மறதியால் ஏற்பட்டது; இரண்டாவது நிபந்தனையால் ஏற்பட்டது; மூன்றாவது வேண்டுமென்றே கேட்கப்பட்டது. மூஸா (அலை), "நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்மீது குற்றம் பிடிக்காதீர். என் விஷயத்தில் எனக்குச் சிரமம் தராதீர்" என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் ஒரு சிறுவனைச் சந்தித்தனர். கிள்ர் (அலை) அவனைக் கொன்றுவிட்டார். யஃலா கூறினார்: சயீத் அவர்கள் கூறினார்கள்: அவர்கள் சிறுவர்கள் விளையாடிக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டனர். கிள்ர் (அலை) அழகிய தோற்றமுடைய, (இயற்கையிலேயே) இறைமறுப்பாளனாக இருந்த ஒரு சிறுவனைப் பிடித்துக் கீழே கிடத்தி, கத்தியால் அவனை அறுத்துக் கொன்றுவிட்டார். மூஸா (அலை), "பாவம் அறியாத ஒருத் தூய ஆத்மாவை, (பழிக்குப் பழி வாங்கும் நோக்கில்லாமல்) அநியாயமாக நீர் கொன்றுவிட்டீரே!" என்று கேட்டார். - இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (இவ்வசனத்திலுள்ள ஜகிய்யா எனும் சொல்லை) 'ஜாக்கியா' (பரிசுத்தமானவள்) என்றும், 'முஸ்லிமா' (கீழ்ப்படிந்தவள்) என்றும் ஓதுவார்கள்; இது 'குலாமன் ஜக்கிய்யன்' என்று சொல்வதைப் போன்றது. -

பிறகு இருவரும் நடந்து சென்று, சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரைக் கண்டனர். கிள்ர் (அலை) அதை (நேராக) நிமிர்த்தினார். சயீத் அவர்கள் தம் கையால் சைகை செய்து, "அவர் தம் கையை உயர்த்தினார்; சுவர் நேராகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். யஃலா கூறினார்: சயீத் அவர்கள், "அவர் தம் கையால் அச்சுவரைத் தடவினார்; அது நேராகிவிட்டது" என்று கூறியதாக நான் எண்ணுகிறேன். (அப்போது) மூஸா (அலை), "நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே" என்றார். சயீத் அவர்கள், "(கூலி என்பது) நாம் உண்ணக்கூடிய உணவு" என்று கூறினார்கள்.

(பிரிவு உபசாரத்தின் போது கிள்ர் (அலை) விளக்கமளித்தார்கள்): "அவர்களுக்கு *முன்னால்* ஒரு அரசன் இருந்தான்..." - "அவர்களுக்கு *முன்னால்* ஒரு அரசன் இருந்தான்" (அதாவது 'வாராஅகும்' என்பதற்குப் பகரமாக 'அமாமஹும்') என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஓதுவார்கள். - சயீத் அல்லாத மற்றோர் அறிவிப்பில், அந்த அரசனின் பெயர் 'ஹுதத் பின் புதத்' என்றும், கொல்லப்பட்ட சிறுவனின் பெயர் 'ஜைசூர்' என்றும் கூறப்படுகிறது.

(கிள்ர் விளக்கினார்): "(அவன்) ஒவ்வொரு கப்பலையும் பலவந்தமாகப் பறிமுதல் செய்யும் அரசன். எனவே இக்கப்பல் அவனைக் கடந்து செல்லும்போது, பழுதுள்ள கப்பல் என்று அவன் அதை விட்டுவிடுவதற்காகவே (அதை ஓட்டையிட்டேன்). அவர்கள் சென்ற பிறகு அதைப் பழுதுபார்த்துப் பயனடைவார்கள்." (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்): சிலர், "அவர்கள் ஒரு குப்பியை வைத்து அந்த ஓட்டையை அடைத்தார்கள்" என்றும், சிலர் "கீல் (தார்) பூசி அடைத்தார்கள்" என்றும் கூறுகின்றனர்.

(கிள்ர் தொடர்ந்தார்): "அந்தச் சிறுவனின் பெற்றோர் இறைநம்பிக்கையாளர்களாக இருந்தனர். ஆனால் அவன் இறைமறுப்பாளனாக இருந்தான். அவன் (வளர்ந்து பெரியவனானால்) தன் பெற்றோரையும் வழிகேட்டிலும் இறைமறுப்பிலும் சேர்த்துவிடுவான் என்று நாங்கள் அஞ்சினோம். அதாவது, அவன் மீதிருந்த பாசத்தின் காரணமாக அவனது மதத்தை அவர்களும் பின்பற்றுவார்கள் (என்று அஞ்சினோம்). எனவே, அவனுக்குப் பகரமாக, அவனைவிடத் தூயவனாகவும், (பெற்றோர் மீது) அன்பு காட்டுவதில் சிறந்தவனாகவும் இருக்கக்கூடிய வேறொரு பிள்ளையை அவர்களுடைய இறைவன் அவர்களுக்கு வழங்க வேண்டும் என்று நாம் விரும்பினோம்." இது, "தூய ஆத்மாவைக் கொன்றுவிட்டீரே" என்று மூஸா (அலை) கேட்டதற்குப் பதிலாக அமைந்தது.

"அன்பு காட்டுவதில் சிறந்தவன்" என்பதன் பொருள், கிள்ர் (அலை) கொன்ற முதல் சிறுவனை விட, (இறைவன் பகரமாகக் கொடுக்கும் பிள்ளை) அவர்கள் மீது அதிக கருணை உள்ளவனாக இருப்பான் என்பதாகும். சயீத் அல்லாத மற்றவர்கள், "அவ்விருவருக்கும் (அச்சிறுவனுக்குப் பகரமாக) ஒரு பெண் குழந்தை வழங்கப்பட்டது" என்று கூறினர். தாவூத் பின் அபீ ஆஸிம் அவர்கள் ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட அறிவிப்பாளர்கள் வழியாக, "அது ஒரு பெண் குழந்தை" என்று அறிவித்தார்.

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், “நவ்ஃப் அல்-பகாலீ என்பவர், பனீ இஸ்ராயீல் சமுதாயத்தின் மூஸா அவர்கள், (அல்-கிள்ருடைய தோழரான) மூஸா அல்லர் என்று வாதிக்கிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), “அல்லாஹ்வின் பகைவன் பொய்யுரைக்கிறான்” என்று கூறினார்கள். (பிறகு) உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்:
“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனீ இஸ்ராயீல் மக்களிடையே உரையாற்ற எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிந்தவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் ‘நான்’ என்று பதிலளித்தார்கள். கல்வியை அல்லாஹ் பால் சேர்க்காததால் அல்லாஹ் அவர்களைக் கண்டித்தான். ‘இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உன்னை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹி அறிவித்தான். மூஸா (அலை), ‘என் இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு அடைவது?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், ‘ஒரு மீனை ஒரு கூடையில் எடுத்துக்கொள். எங்கு அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறாயோ அங்கு (அவரைத் தொடர்ந்து) செல்’ என்று கூறினான்.
ஆகவே மூஸா (அலை) புறப்பட்டார்கள். அவர்களுடன் அவர்களுடைய உதவியாளர் யூஷஃ பின் நூனும் சென்றார். அவர்கள் ஒரு மீனை எடுத்துக்கொண்டு ஒரு பாறையை அடையும் வரை சென்று, அங்கே தங்கினார்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் (தரையில்) தலையை வைத்து உறங்கினார்கள். (அறிவிப்பாளர் ஸுஃப்யான் கூறுகிறார்கள்: அம்ர் பின் தீனார் அல்லாதவரின் அறிவிப்பில், ‘அந்தப் பாறையின் அடியில் ‘அல்-ஹயாத்’ (உயிர்) எனப்படும் ஒரு நீரூற்று இருந்தது. அதன் தண்ணீர் எதன் மீது படுகிறதோ அது உயிர் பெறாமல் இருப்பதில்லை. அந்த ஊற்றின் நீர் அந்த மீன் மீது பட்டது’ என்று வந்துள்ளது). ஆகவே அந்த மீன் அசைந்து, கூடையிலிருந்து நழுவி கடலுக்குள் சென்றது.
மூஸா (அலை) அவர்கள் விழித்தெழுந்ததும், (சிறிது தூரம் சென்ற பின்) தம் உதவியாளரிடம், {எமது காலை உணவை நமக்குக் கொண்டு வா!} (எனும் குர்ஆன் வசனத்தை) ஓதினார்கள். தனக்குக் கட்டளையிடப்பட்ட இடத்தைத் தாண்டிச் செல்லும் வரை அவர் களைப்பை உணரவில்லை. அவருடைய உதவியாளர் யூஷஃ பின் நூன் அவரிடம், {நாம் பாறையில் ஒதுங்கியிருந்தபோது (நடந்ததை) கவனித்தீரா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன்} என்று கூறினார். உடனே இருவரும் வந்த வழியே தங்கள் காலடித் தடங்களைப் பின்பற்றித் திரும்பினார்கள். கடலில் மீன் சென்ற பாதை ஒரு சுரங்கத்தைப் போன்று (அமைந்து) இருந்ததை அவர்கள் கண்டனர். அது உதவியாளருக்கு ஆச்சரியமாகவும், மீனுக்கு ஒரு வழியாகவும் அமைந்தது.
அவர்கள் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர், ‘உமது பூமியில் ஸலாம் (சாந்தி) ஏது?’ என்று கேட்டார். இவர், ‘நான்தான் மூஸா’ என்றார். அவர் ‘பனீ இஸ்ராயீல் சமுதாயத்தின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார். இவர் ‘ஆம்’ என்றார். (பிறகு) ‘உமக்குக் கற்றுத் தரப்பட்டிருக்கும் நல்வழியை நீர் எனக்குக் கற்றுத் தருவதற்காக உம்மை நான் பின்தொடரலாமா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அல்-கிள்ர், ‘மூஸா! அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத் தந்த அவனுடைய ஞானத்தில் நான் இருக்கிறேன்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்த அவனுடைய ஞானத்தில் நீர் இருக்கிறீர்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார். மூஸா (அலை), ‘ஆயினும் நான் உம்மைப் பின்தொடர்வேன்’ என்றார்கள். கிள்ர், ‘நீர் என்னைப் பின்தொடர்வதாயிருந்தால், நானாக உமக்கு எதைப் பற்றியும் சொல்லாதவரை என்னிடம் நீர் எதைப் பற்றியும் கேட்கக் கூடாது’ என்று கூறினார்.
பிறகு இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றனர். அவர்களைக் கடந்து ஒரு கப்பல் சென்றது. (அக்கப்பலில் இருந்தவர்கள்) கிள்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி எதுவும் வாங்காமல் அவர்களைத் தங்கள் கப்பலில் ஏற்றிக்கொண்டனர். அவர்கள் கப்பலில் ஏறியபோது, ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து கடலில் தன் அலகை (சிறிது) நனைத்தது. கிள்ர், மூஸாவிடம், ‘அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால் என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் ஏனைய படைப்பினரின் அறிவும் இந்தச் சிட்டுக்குருவி தன் அலகால் அள்ளிய நீரைப் போன்றதுதான்’ என்று கூறினார். அப்போது திடீரென கிள்ர் ஒரு கோடரியை எடுத்து கப்பலின் ஒரு பலகையைக் கழற்றி ஓட்டையிட்டார். மூஸா (அலை), ‘கூலி எதுவும் வாங்காமல் நம்மை ஏற்றி வந்த இம் மக்களின் கப்பலை அவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா நீர் ஓட்டையிட்டீர்? {நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்!}’ என்று கேட்டார்.
பிறகு இருவரும் நடந்தனர். அங்கே சிறுவர்கள் சிலர் விளையாடிக் கொண்டிருந்தனர். (அவர்களில்) ஒரு சிறுவனின் தலையை கிள்ர் பிடித்து (உடலிலிருந்து) துண்டித்துக் கொன்றார். மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘{எவ்விதக் குற்றமுமின்றித் தூய ஆத்மாவையா நீர் கொன்றுவிட்டீர்? நிச்சயமாக நீர் தகாத ஒரு செயலைச் செய்துவிட்டீர்!}’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர், ‘{நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?}’ என்று கேட்டார்.
(பிறகு நடந்ததை விவரித்து...) ‘{அவ்வூரார் இவர்களுக்கு உணவளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கே சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டனர்.}’ கிள்ர் தமது கையால் ‘இப்படி’ச் செய்து அதை நிமிர்த்தி வைத்தார். மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘நாம் இவ்வூருக்குள் நுழைந்தோம்; அவர்கள் நமக்கு விருந்தோம்பல் அளிக்கவில்லை; உணவும் தரவில்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே!’ என்றார்கள். அதற்கு கிள்ர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையிலான பிரிவு. நீர் பொறுமையாக இருக்க முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்கு நான் அறிவிக்கிறேன்’ என்று கூறினார்.”
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “மூஸா (அலை) அவர்கள் பொறுமை காத்திருந்தால், அல்லாஹ் அவ்விருவரின் நிகழ்ச்சிகள் பற்றி நமக்கு இன்னும் நிறைய விவரித்திருப்பான் என நாம் விரும்பினோம்” என்று கூறினார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அந்த வசனத்தை) ஓதும்போது, “அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் (பழுதற்ற) நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்” என்றும், “அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்” என்றும் ஓதுவார்கள்.

சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "பனூ இஸ்ராயீல்களின் (தூதர்) மூஸா (அலை) அவர்கள் ஃகித்ருடைய தோழரான மூஸா அல்லர் என்று நவ்ஃப் அல்-பிகாலீ வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய்யுரைத்துவிட்டான்" என்று கூறிவிட்டு, "உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்" என்று (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களிடையே உரையாற்ற நின்றார்கள். அப்போது அவரிடம், 'மக்களிலேயே மிக அதிகம் அறிந்தவர் யார்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'நானே (மிக அதிகம் அறிந்தவன்)' என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை(ச் சார்ந்த விஷயத்தை) அல்லாஹ்விடம் அவர் ஒப்படைக்காததால் அல்லாஹ் அவரைக் கண்டித்தான். 'இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்' என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹீ அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், 'இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பேன்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு, 'ஒரு மீனைப் பிடித்துப் பெரிய கூடை ஒன்றில் வைத்துக்கொண்டு செல்லுங்கள்; எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீர்களோ அங்கே அவர் இருப்பார்' என்று அவருக்குச் சொல்லப்பட்டது.

உடனே மூஸா (அலை) அவர்களும், அவருடைய உதவியாளர் யூஷா பின் நூனும் புறப்பட்டார்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனைப் பிடித்துக் கூடையில் வைத்துக்கொண்டார்கள். அவரும் அவருடைய உதவியாளரும் நடந்தார்கள். அவர்கள் இருவரும் (கடற்பாறையான) 'சக்ரா'வை அடைந்ததும், மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய உதவியாளரும் (அயர்ந்து) உறங்கிவிட்டார்கள். அப்போது அந்தக் கூடையிலிருந்த மீன் துள்ளிக்குதித்து, கூடையிலிருந்து வெளியேறி கடலுக்குள் விழுந்தது. அல்லாஹ் நீரோட்டத்தை (மீன் சென்ற பாதையில்) ஒரு வளைவைப் (சுரங்கப் பாதை) போல தடுத்து நிறுத்தினான். மீன் சென்ற பாதை ஒரு சுரங்கமாகவும், மூஸாவுக்கும் அவருடைய உதவியாளருக்கும் அது ஆச்சரியமாகவும் அமைந்தது.

அவர்கள் இருவரும் அன்றைய பகலின் எஞ்சிய நேரமும், இரவும் நடந்தார்கள். மூஸாவுடைய தோழர் (யூஷா) மீன் விஷயத்தை அவருக்குத் தெரிவிக்க மறந்துவிட்டார். காலை விடிந்ததும் மூஸா (அலை) அவர்கள் தம் உதவியாளரிடம், 'நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! நாம் மேற்கொண்ட இந்தப் பயணத்தினால் களைப்படைந்து விட்டோம்' என்று கூறினார்கள். (ஃகித்ரைச் சந்திக்குமாறு) கட்டளையிடப்பட்ட இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை அவர்களுக்கு அந்தக் களைப்பு ஏற்படவில்லை.

அப்போது உதவியாளர், 'பார்த்தீர்களா! நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியிருந்தபோது நான் மீனை மறந்துவிட்டேன்; அதை நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கச் செய்துவிட்டான்; அது கடலில் ஆச்சரியமான வகையில் தன் பாதையை அமைத்துக்கொண்டது' என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அதைத்தான் நாமும் தேடிக் கொண்டிருந்தோம்' என்று கூறிவிட்டு, வந்த சுவடுகளின் வழியே இருவரும் (பின்னால்) திரும்பிச் சென்றார்கள். அவர்கள் இருவரும் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே துணியால் போர்த்தப்பட்டிருந்த ஒரு மனிதரைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் சொன்னார்கள். ஃகித்ர் (அலை) அவர்கள், 'உமது பூமியில் ஏது ஸலாம்?' என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், 'நான் தான் மூஸா' என்றார்கள். ஃகித்ர், 'பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), 'ஆம்' என்றார்கள். (அதற்கு ஃகித்ர்), 'நிச்சயமாக நீர் அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து ஒரு அறிவின் மீது இருக்கிறீர்; அதை அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்தான்; அதை நான் அறியேன். நானும் அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து ஒரு அறிவின் மீது இருக்கிறேன்; அதை அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத் தந்தான்; அதை நீர் அறியீர்' என்று கூறினார். மேலும், மூஸா (அலை) அவரிடம், 'அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்திருப்பவற்றிலிருந்து, எனக்கும் ஒரு நல்வழியை நீர் கற்றுத் தருவதற்காக உம்மை நான் பின்தொடரலாமா?' என்று கேட்டார்கள். ஃகித்ர் கூறினார்: 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர். உமக்கு முழுமையாகத் தெரியாத (உமது அறிவுக்கு எட்டாத) விஷயத்தில் உம்மால் எப்படிப் பொறுமையாக இருக்க முடியும்?'

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளராகக் காண்பீர்; எந்த விஷயத்திலும் நான் உமக்கு மாறு செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார்கள். ஃகித்ர், 'நீர் என்னைப் பின் தொடர்வதானால், நானாக உமக்கு எதைப் பற்றியாவது சொல்லும் வரை என்னிடம் எதைப்பற்றியும் கேட்கக் கூடாது' என்றார். மூஸா (அலை), 'சரி' என்றார்கள்.

பிறகு ஃகித்ரும் மூஸாவும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்களைக் கடந்து கப்பல் ஒன்று சென்றது. தங்களை (கப்பலில்) ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்கள் கப்பல்காரர்களிடம் பேசினார்கள். அவர்கள் ஃகித்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி ஏதும் வாங்காமலேயே அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டார்கள்.

அப்போது ஃகித்ர், கப்பலின் பலகைகளில் ஒன்றை நோக்கிச் சென்று அதை கழற்றிவிட்டார். இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), 'இம்மக்கள் நம்மை கூலி ஏதுமின்றி (இலவசமாக) ஏற்றிக்கொண்டார்கள். ஆனால், நீர் இவர்களுடைய கப்பலை, இதில் பயணம் செய்பவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காக ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் விபரீதமான ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்' என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஃகித்ர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர் என்று நான் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கி, (கடற்கரையில்) நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தார்கள். அப்போது சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். ஃகித்ர் அவனது தலையைப் பிடித்து, தன் கையாலேயே அதை (உடலிலிருந்து) துண்டித்து அவனைக் கொன்றுவிட்டார்.

உடனே மூஸா (அலை), '(கொலைக்குப் பரிகாரமாக) ஒரு உயிருக்கு பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவை நீர் கொன்றுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் வெறுக்கத்தக்க ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு ஃகித்ர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர் என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), 'இது (முந்தையதை விட) மிகக் கடுமையானது' என்று (எண்ணிக்) கொண்டார்.

'இதற்குப் பிறகு நான் உம்மிடம் எதைப் பற்றியாவது கேட்டால், நீர் என்னை உம்முடன் தோழமை கொள்ளச் செய்ய வேண்டாம்; என்னிடமிருந்து (பிரிய) தகுந்த காரணத்தை நீர் அடைந்துவிட்டீர்' என்று மூஸா (அலை) கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். ஒரு கிராமத்தாரிடம் வந்து, தங்களுக்க்கு உணவளிக்குமாறு கேட்டார்கள். ஆனால் அக்கிராமத்தினர் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டார்கள். அங்கு சாய்ந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள். (அறிவிப்பாளர் சயீத் பின் ஜுபைர், 'அது சாய்ந்திருந்தது' என்பதைத் தன் கையால் சைகை செய்து காட்டினார்கள்). ஃகித்ர் அதைத் தன் கையால் நிமிர்த்திச் சரிசெய்தார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், 'நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு விருந்தளிக்கவுமில்லை; நமக்கு உணவளிக்கவும் இல்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே' என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஃகித்ர், 'இதுதான் எனக்கும் உமக்குமிடையே உள்ள பிரிவு (பிரியும் நேரம்). உம்மால் பொறுமை கொள்ள முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்கு நான் அறிவிக்கிறேன்' என்று கூறினார்."

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இதை விவரித்த பின்) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு அருள் புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால், அவர்கள் இருவருடைய (மேலும் பல) செய்திகள் நமக்கு விவரிக்கப்பட்டிருக்கும் என்று நான் ஆசைப்படுகிறேன்."

மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மூஸா (அலை) செய்த முதல் தவறு மறதியினால் ஏற்பட்டது."

மேலும் (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "சிட்டுக்குருவி ஒன்று வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து, கடலிலிருந்து (தன் அலகால்) கொத்தியது. அப்போது ஃகித்ர் அவரிடம், 'அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால், என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் இந்தக் குருவி கடலிலிருந்து குறைத்த (நீரின்) அளவேயன்றி வேறில்லை' என்று கூறினார்."

சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் (இந்த வசனங்களை ஓதும்போது), "அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் நல்ல கப்பல்கள் ஒவ்வொன்றையும் அபகரித்துக் கொள்வான்" என்றும், "அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிர்) இருந்தான்" என்றும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.

உபய் இப்னு கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்:

"மூஸா (அலை) அவர்கள் தம் சமூகத்தினரிடையே 'அல்லாஹ்வின் நாட்களை' (அய்யாமுல்லாஹ் - அவனது அருட்கொடைகளையும் அவனது சோதனைகளையும்) நினைவூட்டிக் கொண்டிருந்த சமயத்தில், அவர், 'பூமியில் என்னை விடச் சிறந்த அல்லது என்னை விட அதிகம் அறிந்த ஒருவரை நான் அறியவில்லை' என்று கூறினார்.

அப்போது அல்லாஹ் அவருக்கு வஹி அறிவித்தான்: 'அவரை விடச் சிறந்தவர் யார் என்பதை அல்லது அவர் எங்கு இருக்கிறார் என்பதை நான் நன்கு அறிவேன்; பூமியில் உன்னை விட அதிக அறிவுடைய ஒரு மனிதர் இருக்கிறார்.'

அதற்கு மூஸா (அலை), 'என் இறைவா! அவரை நான் அடைவது எப்படி (எனக்குக் காட்டு)?' என்று கேட்டார்.

அதற்கு, 'உப்புக்கண்டம் போடப்பட்ட ஒரு மீனை உணவாக எடுத்துக்கொள். எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறாயோ அங்கே (அவர் இருப்பார்)' என்று கூறப்பட்டது.

எனவே அவரும் அவருடைய உதவியாளரும் (பயணப்பட்டு) அந்தப் பாறையை அடைந்தனர். அங்கே அவருக்கு (அந்த அடையாளம்) மறைக்கப்பட்டது. அவர் (மூஸா) (முன்னோக்கி) சென்றார், (அங்கு) தம் உதவியாளரை விட்டுவிட்டு. அப்போது அந்த மீன் தண்ணீரில் துடித்தது. தண்ணீர் அதன் மீது மூடாமல் ஒரு சுரங்கப்பாதையைப் போல (வழியமைத்து) நின்றது.

அப்போது அவரது உதவியாளர், 'நான் அல்லாஹ்வின் நபியைச் சந்தித்து இதைத் தெரிவிக்க வேண்டுமே' என்று (நினைத்தார்). ஆனால் (பிறகு) மறக்கடிக்கப்பட்டார்.

அவர்கள் அந்த இடத்தைக் கடந்த பிறகு, அவர் (மூஸா) தம் உதவியாளரிடம், 'நமது மதிய உணவைக் கொண்டு வா. இப்பயணத்தினால் நாம் களைப்படைந்து விட்டோம்' என்றார். (உண்மையில்) அவர்கள் (மீன் உயிர் பெற்ற) அந்த இடத்தைக் கடக்கும் வரை களைப்படையவில்லை.

அப்போது (உதவியாளர்) நினைவு கூர்ந்தார். 'நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியபோது (நடந்ததை) கவனித்தீர்களா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நான் நினைவுகூருவதை சைத்தானே மறக்கடித்துவிட்டான். அது ஆச்சரியமான வகையில் கடலில் தனது பாதையை அமைத்துக் கொண்டது' என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்த இடம்' என்றார். உடனே அவர்கள் தங்கள் அடிச்சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து திரும்பி வந்தார்கள்.

அவர் (உதவியாளர்) மீன் இருந்த இடத்தைக் காட்டினார். 'எனக்கு விவரிக்கப்பட்ட இடம் இதுதான்' என்று மூஸா (அலை) கூறினார். அவர் தேடியபோது, அங்கே கிள்ர் (அலை) அவர்கள் ஒரு துணியால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் மல்லாந்து - அல்லது பிடரியின் மீது - படுத்திருப்பதைக் கண்டார்.

மூஸா (அலை), 'அஸ்ஸலாமு அலைக்கும்' என்றார். அவர் முகத்திலிருந்து துணியை விலக்கி, 'வ அலைக்குமுஸ்ஸலாம், நீர் யார்?' என்று கேட்டார். 'நான் மூஸா' என்றார். 'பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்து மூஸாவா?' என்று கேட்டார். (அதற்கு) 'மூஸா பனூ இஸ்ராயீல் (ஆம், பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்து மூஸா)' என்று பதிலளித்தார்.

'என்ன விஷயமாக இங்கு வந்தீர்?' என்று கிள்ர் கேட்டார். 'உங்களுக்குக் கற்றுத் தரப்பட்ட நல்வழியிலிருந்து எனக்கும் நீங்கள் கற்றுத் தருவதற்காக நான் வந்துள்ளேன்' என்று கூறினார்.

அதற்கு அவர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கையில் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் முடியாது. உமக்கு முழு விபரம் தெரியாத விஷயத்தில் உம்மால் எப்படிப் பொறுமையாக இருக்க முடியும்? நான் செய்யும்படி ஏவப்பட்ட ஒரு காரியத்தை நான் செய்வதை நீர் பார்த்தால் உம்மால் பொறுக்க முடியாது' என்று கூறினார்.

மூஸா (அலை), 'அல்லாஹ் நாடினால், நீங்கள் என்னைப் பொறுமையாளனாகக் காண்பீர்கள்; எந்த விஷயத்திலும் உங்களுக்கு நான் மாறு செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார்.

கிள்ர், 'நீர் என்னைப் பின்பற்றி வருவதானால், நானாக உமக்குச் சொல்லும் வரை எதைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்கக் கூடாது' என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். ஒரு கப்பலில் ஏறியபோது, கிள்ர் அதில் ஓட்டையிட்டார். அவர் அதன் மீது சாய்ந்து (சேதப்படுத்தினார்). மூஸா (அலை) அவரிடம், 'கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா அதில் ஓட்டையிட்டீர்? விபரீதமான ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீரே!' என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர், 'நீர் என்னுடன் இருக்கையில் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் முடியாது என்று நான் முன்பே சொல்லவில்லையா?' என்றார்.

மூஸா (அலை), 'நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்கள்; என் விஷயத்தில் கண்டிப்பு காட்டாதீர்கள்' என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். சிறுவர்கள் விளையாடிக் கொண்டிருந்த இடத்தை அடைந்தனர். கிள்ர் அவர்களில் ஒருவனிடம் சென்று, திடீரென அவனைப் பிடித்துக் கொன்றுவிட்டார்.

இதைக் கண்ட மூஸா (அலை) கடும் அதிர்ச்சியடைந்தார். 'எந்த உயிருக்கும் பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவையா நீர் கொன்றுவிட்டீர்? மிகக் கடுமையான ஒரு செயலைச் செய்துவிட்டீரே!' என்று கேட்டார்.

(இச்சம்பவத்தை விவரிக்கும் போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ் நம்மீதும் மூஸா மீதும் கருணை புரிவானாக! அவர் அவசரப்படாமல் இருந்திருந்தால் ஆச்சரியமான பலவற்றைக் கண்டிருப்பார். ஆனால், தனது தோழரிடம் (கிள்ரிடம்) ஏற்பட்ட அச்சம் (பிரிந்துவிடுவாரோ என்ற கவலை) அவரைப் பற்றிக்கொண்டது.'

(தொடர்ந்து மூஸா கூறினார்:) 'இதற்குப் பிறகு நான் உம்மிடம் எதையேனும் கேட்டால், நீர் என்னை உம்முடன் வைத்துக் கொள்ள வேண்டாம்; (என்னை விலக்கிவிட) என்னிடமிருந்து உமக்குத் தக்க காரணம் கிடைத்துவிட்டது' என்று கூறினார்.

(நபி (ஸல்) கூறினார்கள்:) 'அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால் ஆச்சரியமானவற்றைக் கண்டிருப்பார்.' - நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏதேனும் ஒரு நபியைப் பற்றிக் கூறினால், தம்மைக்கொண்டே ஆரம்பிப்பார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் ரஹ்மத் நம்மீதும் என் சகோதரர் (இன்னார்) மீதும் உண்டாவதாக...' (என்று கூறுவார்கள்) -

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். இறுதியில், ஒரு ஊர் மக்களிடம் வந்து உணவளிக்குமாறு கேட்டார்கள் - அவர்கள் மிகவும் கஞ்சத்தனம் உடையவர்களாக இருந்தனர். அவர்கள் அவ்விருவருக்கும் விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அவ்வூரில் சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டனர். கிள்ர் அதை நிமிர்த்தி வைத்தார்.

மூஸா (அலை), 'நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே!' என்றார்.

அதற்கு அவர், 'இதுதான் எனக்கும் உமக்குமிடையே உள்ள பிரிவு (பிரியும் நேரம்). உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாத விஷயங்களின் விளக்கத்தை உமக்குச் சொல்கிறேன்' என்று கூறி, அவரது ஆடையைப் பிடித்துக் கொண்டார்.

'கப்பலைப் பொறுத்தவரை, அது கடலில் வேலை செய்யும் ஏழைகளுக்குச் சொந்தமானது...' (என்று ஆரம்பித்து) அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை ஓதினார்கள். 'அந்தக் கப்பலைப் அபகரித்துக் கொள்பவன் (ஒரு அரசன்) வரும்போது, அது ஓட்டையுள்ளதாக இருந்தால் அதை விட்டுச் செல்வான்; பிறகு அவர்கள் அதை மரப்பலகை வைத்துச் சரிசெய்து கொள்வார்கள்.'

'அந்தச் சிறுவனைப் பொறுத்தவரை, அவன் படைக்கப்படும்போதே காஃபிராக (இறைமறுப்பாளனாக) முத்திரை குத்தப்பட்டவன். அவனது பெற்றோர் அவன் மீது மிகுந்த அன்பு வைத்திருந்தனர். அவன் வளர்ந்தால், தன் பெற்றோரை வழிகேட்டிலும் இறைமறுப்பிலும் சேர்த்துவிடுவான் (என்று அஞ்சினோம்). எனவே, அவர்களுக்குச் சிறந்த, பரிசுத்தமான, இன்னும் நெருக்கமான பாசமுள்ள ஒரு குழந்தையை அவர்களுடைய இறைவன் அவனுக்குப் பகரமாகக் கொடுக்க வேண்டும் என்று விரும்பினோம்.'

'அந்தச் சுவரைப் பொறுத்தவரை, அது அந்த நகரத்திலுள்ள அனாதைச் சிறுவர்கள் இருவருக்குச் சொந்தமானது; அதற்கு அடியில்...' - என்று அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை (விளக்கினார்)."

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "நவ்ஃப் அல்-பிகாலீ என்பவர், பனூ இஸ்ராயீல்களுக்கு அனுப்பப்பட்ட மூஸா, கித்ருடைய தோழரான மூஸா அல்லர் என்று வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் சொல்லிவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். (பிறகு) "உபய் பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்ததாக நான் கேட்டிருக்கிறேன்; அவர்கள் ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகக் கூறினார்கள்:

'மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல் மக்களிடையே உரையாற்ற எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், "மக்களில் மிக அறிந்தவர் யார்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நானே மிக அறிந்தவன்" என்று பதிலளித்தார்கள். (அறிவை) அல்லாஹ்வின் பக்கம் அவர்கள் சேர்க்காததால் அல்லாஹ் அவர்கள் மீது அதிருப்தி கொண்டான். அல்லாஹ் அவருக்கு, "இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் (மஜ்மஉல் பஹ்ரைனில்) என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்" என்று வஹீ அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், "என் இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், "ஒரு மீனை எடுத்துச் (அல்லது சுமந்து) சென்று அதை ஒரு கூடையில் (மக்தல்) வைத்துச் சுமந்து செல்லும்! எங்கு அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீரோ அங்கே அவர் இருப்பார்" என்று கூறினான்.

ஆகவே, மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய இளைஞரான யூஷஃ பின் நூன் என்பவரும் புறப்பட்டனர். (யூஷஃ என்பதை யூஸஃ என்றும் சொல்லப்படும்). மூஸா (அலை) ஒரு மீனை ஒரு கூடையில் வைத்துச் சுமந்து சென்றார்கள். அவரும் அவருடைய இளைஞரும் நடந்து சென்றனர். அவர்கள் ஒரு பாறையை அடைந்தபோது, மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய இளைஞரும் (அயர்ந்து) உறங்கிவிட்டனர். அப்போது கூடையில் இருந்த மீன் துடித்து, கூடையிலிருந்து வெளியேறி கடலில் விழுந்தது.

அல்லாஹ் நீரோட்டத்தைத் தடுத்து நிறுத்தினான்; அது ஒரு சுரங்கம் போலானது. மீனுக்கு அது ஒரு வழியை ஏற்படுத்தியது; மூஸாவுக்கும் அவருடைய இளைஞருக்கும் அது ஆச்சரியமாக இருந்தது. அவர்கள் பகலின் எஞ்சிய நேரத்திலும் இரவிலும் பயணம் செய்தனர். மூஸாவுடைய தோழர் (யூஷஃ) மீன் விஷயத்தை மூஸாவிடம் கூற மறந்துவிட்டார்.

விடிந்ததும் மூஸா (அலை) தம் இளைஞரிடம்: **"ஆதினா ஃகதாஅனா லகத் லகீனா மின் ஸஃபரினா ஹாதா நஸபா"** (18:62) (நமக்கு நம் உணவைக் கொண்டு வாருங்கள்! நிச்சயமாக நாம் இந்த நம் பயணத்தில் களைப்பை அடைந்துவிட்டோம்) என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) களைப்பை உணரவில்லை.

அப்போது அந்த இளைஞர்: **"அரஅய்த இத் அவாய்னா இலாஸ் ஸக்ரதி ஃப இன்னீ நஸீதுல் ஹூத வமா அன்ஸானீஹு இல்லஷ் ஷைத்தானு அன் அத்குரஹ்; வத்த ஃகத ஸபீலஹு ஃபில் பஹ்ரி அஜபா"** (18:63) (நாம் அந்தப் பாறையின் அருகில் தங்கியபோது (நடந்ததை) நீர் பார்த்தீரா? நிச்சயமாக நான் மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நான் நினைவூட்டுவதிலிருந்து ஷைத்தானைத் தவிர வேறு யாரும் என்னை மறக்கடிக்கவில்லை. அது கடலில் ஆச்சரியமான ஒரு வழியை ஏற்படுத்திக்கொண்டது) என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை): **"தாலிக மா குன்னா நப்ஃகி ஃபர்தத்தா அலா ஆத்தாரிஹிமா கஸஸா"** (18:64) (அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்தது) என்று கூறிவிட்டு, அவர்கள் இருவரும் தம் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றிச் (திரும்பிச்) சென்றார்கள்.'"

(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் (ரஹ்) கூறினார்: "அந்தப் பாறையின் அருகில் 'அல்-ஹயாத்' (ஜீவ ஊற்று) என்றொரு ஊற்று இருந்ததாகவும், அதன் தண்ணீர் இறந்துபோன எவர் மீது பட்டாலும் அவர் உயிர் பெற்றுவிடுவார் என்றும் மக்கள் கருதுகின்றனர். அந்த மீனில் ஒரு பகுதி உண்ணப்பட்டிருந்தது. அதன் மீது அந்தத் தண்ணீர் துளி பட்டவுடன் அது உயிர் பெற்றது."

(நபிகளார் தொடர்ந்தார்கள்): "அவர்கள் இருவரும் தங்கள் சுவடுகளைப் பின்பற்றிச் சென்று அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் தம் உடல் முழுவதையும் ஆடையால் போர்த்தியவாறு இருப்பதைக் கண்டனர். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர் (கித்ர்), "உமது பூமியில் சாந்தி (ஸலாம்) ஏது?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "நான்தான் மூஸா" என்றார்கள். அவர், "பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "ஆம்" என்றார்கள். அவர், "மூஸாவே! அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுக்கொடுத்த அவனது இல்ம் (ஞானம்) உம்மிடம் உள்ளது; அதை நான் அறியமாட்டேன். அவன் எனக்குக் கற்றுக்கொடுத்த இல்ம் என்னிடம் உள்ளது; அதை நீர் அறியமாட்டீர்" என்று கூறினார்.

அப்போது மூஸா (அலை): **"ஹல் அத்தபிஉக அலா அன் துஅல்லிமனி மிம்மா உல்லிம்த ருஷ்தா"** (18:66) (நீர் கற்றுக்கொடுக்கப்பட்ட நேர்வழியில் இருந்து எனக்குக் கற்றுக்கொடுப்பதற்காக நான் உம்மைப் பின்பற்றலாமா?) என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்: **"இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா, வ கைஃப தஸ்பிரு அலா மா லம் துஹித் பிஹி ஃகுப்ரா"** (18:67-68) (நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க மாட்டீர். நீர் எதைப்பற்றி முழுமையாக அறியவில்லையோ, அதன் மீது எவ்வாறு பொறுமையாக இருப்பீர்?) என்று கூறினார்.

மூஸா (அலை): **"ஸ தஜிதுனீ இன் ஷாஅல்லாஹு ஸாபிரன் வலா அஃஸீ லக அம்ரா"** (18:69) (அல்லாஹ் நாடினால், நீர் என்னைப் பொறுமையாளனாகக் காண்பீர்; நான் உமது எந்தக் கட்டளைக்கும் மாறு செய்ய மாட்டேன்) என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு கித்ர் அவரிடம்: **"ஃப இனித்த பஅதனீ ஃபாலா தஸ்அல்னீ அன் ஷையின் ஹத்தா உஹ்தித லக மின்ஹு திக்ரா"** (18:70) (நீர் என்னைப் பின்பற்றினால், நான் அதைப்பற்றி உமக்குக் கூறும் வரை எதைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்காதீர்) என்று கூறினார். மூஸா (அலை), "சரி" என்றார்கள்.

கித்ரும் மூஸாவும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். அப்போது ஒரு கப்பல் அவர்களைக் கடந்து சென்றது. அதில் தங்களையும் ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்கள் பேசினார்கள். அவர்கள் கித்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி எதுவும் வாங்காமல் அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர். அப்போது கித்ர் கப்பல் பலகைகளில் ஒன்றை கழற்றிவிட்டார்.

இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), "இம்மக்கள் நம்மை கூலி எதுவும் வாங்காமல் ஏற்றிக்கொண்டனர். ஆனால், நீர் அவர்களுடைய கப்பலைக் கேடுபடுத்தும் விதமாக ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே! (அதன் மக்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவே நீர் இவ்வாறு செய்தீரோ?) **"லி துஃக்ரிக அஹ்லஹா லகத் ஜிஃத ஷையன் இம்ரா"** (18:71) (நிச்சயமாக நீர் ஒரு பெரும் விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்) என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு கித்ர்: **"அலம் அகுல் இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா"** (18:72) (நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க மாட்டீர் என்று நான் உமக்குக் கூறவில்லையா?) என்று கேட்டார்.

அதற்கு மூஸா (அலை): **"லா துஆகித்னீ பிமா நஸீது வலா துர்ஹிக்னீ மின் அம்ரீ உஸ்ரா"** (18:73) (நான் மறந்ததற்காக என்னைத் தண்டிக்காதீர்; எனது விஷயத்தில் எனக்குக் கஷ்டத்தை ஏற்படுத்தாதீர்) என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கினார்கள். அவர்கள் கடற்கரையில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். கித்ர் அந்தச் சிறுவனின் தலையைப் பிடித்துத் தம் கையால் அதைத் துண்டித்துக் கொன்றுவிட்டார்.

இதைக் கண்ட மூஸா (அலை) அவரிடம்: **"அ கதல்த நஃப்ஸன் ஸகிய்யதன் பி ஃகைரி நஃப்ஸ்; லகத் ஜிஃத ஷையன் நுக்ரா"** (18:74) (நீர் ஒரு பரிசுத்தமான உயிரை, (வேறு) ஒரு உயிருக்காக அல்லாமல் கொன்றுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் ஒரு பயங்கரமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்) என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு கித்ர்: **"அலம் அகுல் லக இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா"** (18:75) (நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க மாட்டீர் என்று நான் உமக்குக் கூறவில்லையா?) என்று கேட்டார்.

(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "இது முதலாவதை விட மிகக் கடுமையானது."

மூஸா (அலை): **"இன் ஸஅல்துக அன் ஷையின் பஃதஹா ஃபாலா துஸாஹிப்னீ; கத் பலஃக்த மின் லதுன்னீ உத்ரா"** (18:76) (இதற்குப் பிறகு நான் உம்மிடம் எதைப் பற்றியாவது கேட்டால், நீர் என்னுடன் தோழமை கொள்ளாதீர். நிச்சயமாக நீர் என்னிடமிருந்து (பிரிவதற்கு) ஒரு சான்றை அடைந்துவிட்டீர்) என்று கூறினார்கள்.

**"ஃபன் தலகா ஹத்தா இதா அதயா அஹ்ல கர்யதின் இஸ்தத்அமா அஹ்லஹா ஃப அபவ் அன் யுளய்யிஃபூஹுமா ஃப வஜதா ஃபீஹா ஜிதாரன் யுரீது அன் யின்கள்ள"** (18:77). (யுரீது அன் யின்கள்ள என்பதற்கு) சாய்ந்திருந்தது என்று பொருள். கித்ர் தம் கையால் 'இப்படி'ச் செய்து அதை நிமிர்த்தி வைத்தார் **"ஃப அகாமுஹு"** (அதை நிமிர்த்தி வைத்தார்).

அப்போது மூஸா (அலை) அவரிடம், "நாம் ஒரு கூட்டத்தாரிடம் வந்தோம்; அவர்கள் நமக்கு விருந்தளிக்கவுமில்லை; உணவளிக்கவும் இல்லை. **இன் ஷிஃத லத்த ஃகத்த அலைஹி அஜ்ரா**" (18:77) (நீர் விரும்பியிருந்தால், அதற்காக ஒரு கூலியைப் பெற்றிருக்கலாமே!) என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு கித்ர்: **"ஹாதா ஃபிராகு பைனீ வ பைனிக; ஸ உனப்பிவுக பி தஃவீலி மா லம் தஸ்ததி அலைஹி ஸப்ரா"** (18:78) (இது எனக்கும் உமக்கும் இடையிலான பிரிவாகும். நீர் எதன் மீது பொறுமையாக இருக்க முடியவில்லையோ, அதன் விளக்கத்தை நான் உமக்கு அறிவிப்பேன்) என்று கூறினார்."

ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு அருள் புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டுமென்று நாம் ஆசைப்படுகிறோம்; அவ்வாறாயின் அவர்களின் செய்திகள் நமக்கு இன்னும் விபரிக்கப்பட்டிருக்கும்."

மேலும் ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முதலாவது நிகழ்வு மூஸாவிடமிருந்து ஏற்பட்ட மறதியாகும்." (மேலும் கூறினார்கள்): "ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து கடலில் (தண்ணீரைக்) கொத்தியது. அப்போது கித்ர் மூஸாவிடம், 'அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால் என்னுடைய அறிவும் உம்முடைய அறிவும், இந்தக் குருவி கடலிலிருந்து குறைத்த அளவேயன்றி வேறில்லை' என்று கூறினார்."

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், (18:79 வசனத்தை) **"வ கான அமாமஹும் மலிகன் யஃகுது குல்ல ஸஃபீனதின் ஸாலிஹதின் ஃகஸ்பா"** (அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் பழுதுபடாத நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்) என்று ஓதுவார்கள். மேலும், (18:80 வசனத்தை) **"வ அம்மல் ஃகுலாமு ஃப கான காஃபிரா"** (அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக இருந்தான்) என்றும் ஓதுவார்கள்.