நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் ஜிஹாத் (அறப்போர்) புரிவதும் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "அடிமைகளில் எவரை விடுதலை செய்வது சிறந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "விலைமதிப்பில் மிக உயர்ந்தவரும், தம் எஜமானரிடம் மிகவும் விருப்பத்திற்குரியவருமே (விடுதலை செய்ய) சிறந்தவர்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "(அவ்வாறு) என்னால் செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(கைத்தொழில் செய்யும்) ஒரு தொழிலாளிக்கு நீர் உதவ வேண்டும் அல்லது தொழில் அறியாதவருக்காக (அவ்வேலையை) நீர் செய்து கொடுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "(இதையும்) என்னால் செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கிழைப்பதிலிருந்து உம்மைத் தடுத்துக்கொள்வீராக! நிச்சயமாக இது உமக்காக நீர் செய்துகொள்ளும் ஒரு தர்மமாகும் (ஸதகாவாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வை நம்பிக்கை கொள்வதும் அவனது பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "எந்த அடிமையை விடுதலை செய்வது சிறந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அவனது எஜமானர்களிடம் அதிக மதிப்புமிக்கவரும், அதிக விலை மதிப்புள்ளவரும் தான்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(இதைச் செய்ய) எனக்கு இயலாவிட்டால் (அல்லது நான் செய்யவில்லையென்றால்)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு கைவினைஞருக்கு (அவரது வேலையில்) உதவுங்கள் அல்லது தொழில் அறியாத ஒருவருக்கு (அவருக்குத் தேவையானதைச்) செய்து கொடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இந்த நற்காரியங்கள்) சிலவற்றைச் செய்ய நான் பலவீனமாக இருந்தால் (என்ன செய்வது என்று) கூறுங்கள்?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கிழைப்பதிலிருந்து உமது தீமையை விலக்கிக் கொள்வீராக! ஏனெனில், நிச்சயமாக அது உமக்காக (உமது நஃப்ஸுக்காக) நீர் செய்யும் தர்மமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الرِّقَابِ أَيُّهَا أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَغْلاَهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا .
நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவி ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "அடிமைகளை விடுதலை செய்வதில் (நற்கூலிக்குரிய வகையில்) மிகச் சிறந்தது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "விலையில் மிக உயர்ந்ததும், அதன் உரிமையாளர்களிடத்தில் மிகவும் மதிப்புமிக்கதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களருகில் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் நபியே! நற்செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் (அறப்போர்) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "(அல்லாஹ்வின் தூதரே!) என்னால் அதைச் செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டார். (பிறகு) "எந்த அடிமையை (விடுதலை செய்வது) மகத்தான நற்கூலியைப் பெற்றுத் தரும்?" என்று கேட்டார்.
அதற்கு அவர்கள், "எந்த அடிமையின் விலை மிகவும் அதிகமாக இருக்கிறதோ, மேலும் யார் தன் உரிமையாளர்களிடத்தில் அதிக மதிப்பைப் பெற்றிருக்கிறாரோ (அவரை விடுதலை செய்வது)" என்று கூறினார்கள்.
அவர், "என்னால் அதையும் செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்.
அதற்கு அவர்கள், "ஆதரவற்றவருக்கு (அல்லது நலிவடைந்தவருக்கு) உதவி செய்வீராக! அல்லது தொழில் அறியாதவருக்கு (அவரது வேலையைச் செய்து கொடுத்து) உதவி செய்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.
அவர், "என்னால் அதையும் செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்.
அதற்கு அவர்கள், "தீமை செய்வதிலிருந்து உன்னைத் தடுத்துக் கொள்வாயாக! ஏனெனில், நிச்சயமாக அதுவும் உனக்கு நீயே செய்து கொள்ளும் ஒரு சிறந்த தர்மமாகும் (ஸதகா)" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஹஸன் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் நல்லதாகும்)
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் ஜிஹாத் (அறப்போர்) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எந்த (அடிமையை விடுதலை செய்வது) மிகவும் சிறந்தது?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர்களது உரிமையாளர்களிடம் மிகவும் மதிப்புமிக்கவரும், அதிக விலையுள்ளவரும் (ஆவர்)" என்றார்கள்.
"அதற்கு (அடிமையை விடுதலை செய்ய) என்னிடம் வசதியில்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று நான் கேட்டேன்.
"ஒரு தொழிலாளிக்கு நீர் உதவி செய்யலாம்; அல்லது தொழில் தெரியாத ஒருவருக்கு (ஏதேனும் வேலை) செய்து கொடுக்கலாம்" என்று அவர்கள் கூறினார்கள்.
"(அவ்வாறு பிறருக்கு உதவி செய்யவும்) எனக்கு சக்தி இல்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று நான் கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்கு உம்மால் ஏற்படும் தீங்கிலிருந்து (உம்மை) விலக்கிக் கொள்ளும். ஏனெனில், அது உமக்காக நீர் (உமது ஆன்மாவிற்கு) செய்து கொள்ளும் தருமம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
ஒரு மனிதர் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வதும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அறப்போர்) ஜிஹாத் செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "அடிமைகளை விடுதலை செய்வதில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "(அடிமைகளின் உரிமையாளரிடம்) அவற்றில் மிகவும் விலைமதிப்புமிக்கதை (விடுதலை செய்வதுதான் சிறந்தது)" என்று கூறினார்கள்.
அவர், "(அதற்கு) என்னிடம் வசதியில்லாவிட்டால் (நான் என்ன செய்ய வேண்டும்) எனத் தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தொழிலாளிக்கு (அவரது வேலையில்) நீர் உதவி செய்யலாம்; அல்லது தொழில் தெரியாத (திறமையற்ற) ஒருவருக்கு ஏதேனும் வேலையைச் செய்து கொடுக்கலாம்" என்றார்கள்.
அவர், "(அதற்கும்) எனக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (நான் என்ன செய்ய வேண்டும்) எனத் தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபியவர்கள், "மக்களுக்கு உமது தீங்கை இழைக்காமல் (தடுத்து) விட்டுவிடுவீராக! ஏனெனில், அது உமக்காக நீரே (உமது ஆன்மாவிற்காகச்) செய்து கொள்ளும் தருமம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
அபூதர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதும் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
"எந்த அடிமையை (விடுதலை செய்வது) மிகவும் சிறந்தது?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "விலையில் மிகவும் உயர்ந்ததும், அதன் உரிமையாளர்களிடம் மிகவும் மதிப்புமிக்கதுமான (அடிமையையே விடுதலை செய்வது சிறந்தது)" என்று கூறினார்கள்.
"(அதைச் செய்ய எனக்கு இயலாவிட்டால் (வேறு என்ன செய்வது)?" என நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தொழிலாளிக்கு நீ உதவி செய்யலாம், அல்லது தொழில் (செய்யத்) தெரியாத ஒருவருக்கு நீ (அதைச்) செய்து கொடுக்கலாம்" என்று கூறினார்கள்.
"(அதற்கும் எனக்குச் சக்தியில்லாமல்) நான் பலவீனமாக இருந்தால் (என்ன செய்வது)?" என நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(மக்களுக்குத்) தீமை செய்வதிலிருந்து உன்னைத் தடுத்துக்கொள். நிச்சயமாக அதுவே உனக்கு நீயே செய்து கொள்ளும் தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
முஹாஜிர் பெண்களில் ஒருவரான ஷிஃபா பின்த் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை (ஈமான்) கொள்வதும், கண்ணியமும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதும், (அல்லாஹ்வினால்) அங்கீகரிக்கப்பட்ட ஹஜ்ஜும் (ஹஜ்ஜுல் மப்ரூரும்) ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி கைரிஹி (பிற சான்றுகளின் துணையுடன் ஆதாரப்பூர்வமானது)
நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை (ஈமான்) கொள்வதும், அவனுடைய பாதையில் ஜிஹாத் (இறைவழியில் போராடுவது) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(அடிமைகளை விடுதலை செய்வதில்) சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "விலையில் மிகவும் உயர்ந்ததும், அதன் உரிமையாளர்களிடத்தில் மிகவும் மதிப்புமிக்கதும் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
"என்னால் (இதைச்) செய்ய இயலவில்லை என்றால்?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "கைத்தொழில் செய்யும் ஒருவருக்கு நீர் உதவலாம் அல்லது தொழில் அறியாதவருக்காக (வேலையை) நீர் செய்து கொடுக்கலாம்" என்று கூறினார்கள்.
"என்னால் (இதையும்) செய்ய இயலவில்லை என்றால்?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கு செய்வதிலிருந்து உம்மைத் தடுத்துக் கொள்வீராக! ஏனெனில், நிச்சயமாக இது உமக்காக நீர் செய்யும் தர்மமாகும் (ஸதகா)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "எந்த செயல் சிறந்தது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை (ஈமான்) கொள்வதும், அவனுடைய பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
(மீண்டும்) அவர்களிடம், "எந்த அடிமைகள் (விடுதலை செய்ய) சிறந்தவர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அதிக விலை மதிப்புள்ளவர்களும், தங்கள் எஜமானர்களுக்கு மிகவும் விருப்பமானவர்களும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "என்னால் (அச்செயல்கள்) சிலவற்றைச் செய்ய இயலாவிட்டால் என்ன செய்வது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "சிரமப்படுபவருக்கு உதவுங்கள் அல்லது திறமையற்றவருக்காக (அல்லது தொழில் அறியாதவருக்காக) வேலை செய்யுங்கள்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "(அதைச் செய்யவும்) நான் பலவீனமாக இருந்தால்?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கு இழைக்காமல் இருங்கள். நிச்சயமாக அது நீங்கள் உங்களுக்கே வழங்கும் ஒரு தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான் இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வதும், அவனது பாதையில் (தீய சக்திகளுக்கு எதிராக) அறப்போர் புரிவதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(விடுதலை செய்வதற்கு) எந்த அடிமை சிறந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(விலையில்) மிகவும் உயர்ந்ததும், அதன் உரிமையாளர்களிடம் மிகவும் பெறுமதியானதும் ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "(இதைச்) செய்ய எனக்கு இயலவில்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "சிரமப்படுபவருக்கு (அல்லது எதையாவது இழந்தவருக்கு) நீர் உதவ வேண்டும்; அல்லது தொழில் அறியாதவருக்கு (அவரது வேலையை) நீர் செய்து கொடுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "(இதையும்) என்னால் செய்ய முடியவில்லையென்றால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கிழைப்பதிலிருந்து நீர் விலகியிருப்பீராக! ஏனெனில், நிச்சயமாக அது உமக்காக நீரே செய்து கொள்ளும் தர்மமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ - رضى الله عنه - { قَالَ: سَأَلْتُ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم -أَيُّ اَلْعَمَلِ أَفْضَلُ? قَالَ: "إِيمَانٌ بِاَللَّهِ, وَجِهَادٌ فِي سَبِيلِهِ" . قُلْتُ: فَأَيُّ اَلرِّقَابِ أَفْضَلُ? قَالَ: " أَعْلَاهَ ا [1] ثَمَنًا, وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا" } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ" . [2] .
அபூதர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், ‘செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வதும், அவனது பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதும் ஆகும்” என்று பதிலளித்தார்கள். பிறகு நான், ‘(விடுதலை செய்வதற்கு) அடிமைகளில் மிகவும் சிறந்தவர் யார்?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அவர்களில் அதிக விலை மதிப்புள்ளவரும், தம் உரிமையாளர்களிடம் அதிக மதிப்புமிக்கவருமே (சிறந்தவர்)” என்று பதிலளித்தார்கள். புகாரி, முஸ்லிம் ஆகியோரால் அறிவிக்கப்பட்டது.
الأول: عن أبي ذر جندب بن جنادة رضي الله عنها قال: قلت يا رسول الله، أي الأعمال أفضل؟ قال: "الإيمان بالله، والجهاد في سبيله". قلت: أي الرقاب أفضل؟ قال: "أنفسها عند أهلها، وأكثرها ثمناً" قلت: فإن لم أفعل؟ قال: "تعين صانعاً أو تصنع لأخرق" قلت: يا رسول الله أرأيت إن ضعفت عن بعض العمل؟ قال: تكف شرك عن الناس فإنها صدقة منك على نفسك". ((متفق عليه)).
அபூதர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எந்த செயல் சிறந்தது?" அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் கொள்வதும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதும் ஆகும்." நான் கேட்டேன்: "(அடிமைகளில்) எந்தக் கழுத்தை (விடுவிப்பது) சிறந்தது?" அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள், "அவற்றில் விலைமதிப்பு மிக்கதும், அதன் உரிமையாளர்களிடம் மிகவும் மதிப்பு வாய்ந்ததுமாகும்". நான் கேட்டேன்: "எனக்கு (அதைச் செய்ய) வசதி இல்லையென்றால்?" அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள், "அப்படியானால், ஒரு தொழிலாளிக்கு உதவுங்கள் அல்லது இயலாத ஒருவருக்காக (அவர்களுக்குத் தேவையானதை) செய்து கொடுங்கள்". நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் சில நற்செயல்களைச் செய்ய இயலாதவனாகிவிட்டால் (அல்லது பலவீனமடைந்துவிட்டால்)?" அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள், "நீங்கள் மக்களுக்குத் தீங்கிழைப்பதில் இருந்து உங்களைக் கட்டுப்படுத்திக் கொள்ள வேண்டும். ஏனெனில் அது நீங்கள் உங்களுக்குச் செய்துகொள்ளும் ஒரு தர்மமாகும்".
وعن أبي ذر رضي الله عنه قال: قلت يا رسول الله أي الأعمال أفضل؟ قال: "الإيمان بالله، والجهاد في سبيل الله" قلت: أي الرقاب أفضل؟ قال: "أنفسها عند أهلها وأكثرها ثمنًا” ((متفق عليه))
அபூதர்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், “செயல்களில் சிறந்தது எது?” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் கொள்வதும், அவனுடைய பாதையில் ஜிஹாத் செய்வதும் ஆகும்” என்று கூறினார்கள். பிறகு நான், “அடிமைகளை விடுதலை செய்வதற்குச் சிறந்தவர் யார்?” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “தங்கள் எஜமானர்களால் பெரிதும் மதிக்கப்படுபவர்களும், அதிக விலை மதிப்புள்ளவர்களுமே (விடுதலை செய்வதற்குச் சிறந்தவர்கள்)” என்று கூறினார்கள்.
(அல்-புகாரி மற்றும் முஸ்லிம் அறிவிப்பு)
ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை (ஈமான்) கொள்வதும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் (அவனுடைய மார்க்கத்தை உயர்த்துவதற்காக) அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நற்செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் (அறப்போர்) ஜிஹாத் செய்வதுமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "அடிமைகளை விடுதலை செய்வதில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "(உரிமையாளருக்கு) மிகவும் மதிப்புமிக்கதும், (விலை) உயர்ந்ததுமான (அடிமையை விடுதலை செய்வதாகும்)" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "அதற்கு எனக்கு வசதியில்லையென்றால் (நான் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "(ஏதேனும் தொழில் செய்யும்) தொழிலாளிக்கு நீர் உதவி செய்யலாம், அல்லது தொழில் தெரியாத (திறமையற்ற) ஒருவருக்கு (அவரது வேலையை) நீர் செய்து கொடுக்கலாம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "(இதற்கும்) எனக்குச் சக்தி இல்லையென்றால் (நான் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்கு உம்மால் தீங்கு ஏற்படாமல் (உம்மைத்) தடுத்துக் கொள்வீராக; ஏனெனில், அது உமக்கு நீரே செய்து கொள்ளும் ஒரு தர்மமாகும் (ஸதகாவாகும்)" என்று கூறினார்கள்.
(இதனை இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் முஹம்மது பின் ராஃபிஉ மற்றும் அப்து பின் ஹுமைத் ஆகியோரிடமிருந்தும், அப்துர் ரஸ்ஸாக் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளார்கள். மேலும், புகாரியும் முஸ்லிமும் இதனை ஹிஷாம் பின் உர்வா தமது தந்தை வழியாக அறிவிக்கும் ஹதீஸாகவும் பதிவு செய்துள்ளனர்).
ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (நற்செயல்களில்) மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் ஜிஹாத் (அறப்போர்) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், "(அடிமைகளில்) எந்த அடிமையை (விடுதலை செய்வது) மிகவும் சிறந்தது?" என்று கேட்டார். அதற்கு, "எந்த அடிமையின் விலை மிகவும் அதிகமோ, மேலும் தன் உரிமையாளனிடம் எந்த அடிமை மிகவும் மதிப்புமிக்கவரோ (அவரை விடுதலை செய்வது)" என்று கூறினார்கள்.
அவர், "இதைச் செய்ய எனக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (நான் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார். அதற்கு, "ஒரு பலவீனருக்கு நீர் உதவி செய்யலாம், அல்லது வேலை செய்யத் தெரியாத (திறமையற்ற) ஒருவருக்கு நீர் (அவருக்கான வேலையைச்) செய்து கொடுக்கலாம்" என்றார்கள்.
அவர், "என்னால் இதையும் செய்ய இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டார். அதற்கு, "உமது தீங்குகள் மக்களுக்கு நேராமல் (உம்மை நீர்) தடுத்துக் கொள்வீராக! ஏனெனில், அதுவும் உமக்கு நீரே செய்து கொள்ளும் ஒரு ஸதகா (தர்மம்) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
(இதை இமாம் புகாரி தமது 'ஸஹீஹ்' நூலில் உபைதுல்லாஹ் பின் மூஸா வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் வேறு ஓர் அறிவிப்பாளர் தொடரில் ஹிஷாம் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளனர்.)
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) புரிவதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(விடுதலை செய்யப்படுவோரில்) எத்தகைய அடிமை சிறந்தவர்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அதிக விலையுள்ளவரும், அவரது உரிமையாளர்களிடம் (எஜமானர்களிடம்) மிகவும் மதிப்புமிக்கவருமான (அடிமையை விடுதலை செய்வது சிறந்தது)" என்று கூறினார்கள்.
நான், "(அதைச் செய்ய) எனக்கு இயலாவிட்டால் (நான் என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தொழிலாளிக்கு (அவரது வேலையில்) நீ உதவி செய்யலாம்; அல்லது தொழில் செய்யத் தெரியாத (திறமையற்ற) ஒருவருக்கு நீ வேலை செய்து கொடுக்கலாம்" என்றார்கள்.
நான், "(அதையும் செய்ய) எனக்கு இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கு செய்வதிலிருந்து நீ விலகிக் கொள் (உன் தீங்கிலிருந்து மக்களைக் காப்பாற்று). ஏனெனில், அது உனக்கு நீயே செய்து கொள்ளும் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
(இதனை இமாம் புகாரி அவர்கள் தமது ஸஹீஹில் உபைதுல்லாஹ் பின் மூஸா வழியாகவும், இமாம் முஸ்லிம் அவர்கள் மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடரில் ஹிஷாம் வழியாகவும் பதிவு செய்துள்ளனர்).
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது (உண்மையாக) நம்பிக்கை கொள்வதும், அவனது பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதுமாகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
பின்னர் நான், "எத்தகைய அடிமையை (விடுதலை செய்வது) சிறந்தது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "எவர் விலையில் உயர்ந்தவராகவும், தம் எஜமானர்களிடத்தில் மிகவும் மதிப்புமிக்கவராகவும் (விருப்பத்திற்குரியவராகவும்) இருக்கிறாரோ அவரை (விடுதலை செய்வதுதான் சிறந்தது)!" என்றார்கள்.
நான், "(இதைச் செய்வதற்கு என்னிடம் வசதி இல்லை அல்லது இதை) என்னால் செய்ய இயலவில்லை என்றால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தொழிலாளிக்கு (அவரது வேலையில்) நீ உதவி செய்; அல்லது ஒரு வேலையைச் செய்யத் தெரியாதவருக்கு (அவ்வேலையை) நீ செய்து கொடு" என்றார்கள்.
நான், "(இதையும்) என்னால் செய்ய இயலவில்லை என்றால்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்கு எவ்விதத் தீங்கும் செய்யாமல் நீ (உன்னை) தடுத்துக் கொள். ஏனெனில், அது உனக்காக நீயே செய்து கொள்ளும் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! (நற்)செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?” என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் கொள்வதும் (நம்பிக்கை கொள்வதும்), அவனது பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதுமாகும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
அபூதர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! (நற்செயல்களில்) மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஈமான் (நம்பிக்கை) கொள்வதும், அவனது பாதையில் அறப்போர் (ஜிஹாத்) செய்வதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் நபியே! எந்த (அடிமையை விடுதலை செய்வது) மிகவும் சிறந்தது?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர்களது உரிமையாளர்களிடம் அதிக மதிப்பைப் பெற்றவரும், அதிக விலை மதிப்புடையவரும் ஆவார்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(பொருளாதார வசதியின்மையால்) இதை என்னால் செய்ய முடியாவிட்டால் (என்ன செய்வது என்று கூறுங்கள்)?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "ஒரு பலவீனருக்கு நீர் உதவலாம், அல்லது தொழில் தெரியாதவருக்கு (அவர் வேலையை) நீர் செய்து கொடுக்கலாம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(இதனையும் செய்யும் சக்தி எனக்கில்லாமல்) நான் பலவீனமாக இருந்தால் (என்ன செய்வது என்று கூறுங்கள்)?" என்று கேட்டேன்.
அதற்கு அவர்கள், "மக்களுக்குத் தீங்கு செய்வதிலிருந்து உன்னைத் தடுத்துக் கொள். அதுவே நீ உனக்காகச் செய்து கொள்ளும் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! செயல்களில் மிகவும் சிறந்தது எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வதும், அவனது பாதையில் (அறப்போர்) ஜிகாதில் ஈடுபடுவதும் ஆகும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
நான், "(விடுதலை செய்வதற்கு) அடிமைகளில் மிகவும் சிறந்தவர் யார்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "அவர்களது உரிமையாளர்களிடத்தில் (எஜமானர்களிடத்தில்) மிகவும் மதிப்புமிக்கவரும், அதிக விலையுள்ளவரும் தான்" என்று கூறினார்கள்.
"அதைச் செய்ய எனக்கு இயலவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஒரு தொழிலாளிக்கு நீ உதவி செய்; அல்லது தொழில் தெரியாதவருக்கு (வேலை செய்யத் தெரியாதவருக்கு) நீ (அதைச்) செய்து கொடு" என்று கூறினார்கள்.
"அதற்கும் எனக்குச் சக்தி இல்லை என்றால் (நான் என்ன செய்வது)?" என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "(மக்களுக்கு) தீமை செய்வதை விட்டும் நீ விலகி இரு. நிச்சயமாக, அது உனக்கு நீயே செய்து கொள்ளும் தர்மம் (ஸதகா) ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.