حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ أَبَا صَالِحٍ الزَّيَّاتَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ الدِّينَارُ بِالدِّينَارِ، وَالدِّرْهَمُ بِالدِّرْهَمِ. فَقُلْتُ لَهُ فَإِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ لاَ يَقُولُهُ. فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ سَأَلْتُهُ فَقُلْتُ سَمِعْتَهُ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم، أَوْ وَجَدْتَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ كُلُّ ذَلِكَ لاَ أَقُولُ، وَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنِّي، وَلَكِنَّنِي أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لاَ رِبًا إِلاَّ فِي النَّسِيئَةِ .
அபூ ஸயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள், “ஒரு தீனாரை ஒரு தீனாருக்கும், ஒரு திர்ஹத்தை ஒரு திர்ஹத்திற்கும் (சரிசமமாக, உடனடியாகப்) பரிமாறிக் கொள்ளுங்கள்” என்று கூறினார்கள்.
(இதைக் கேட்ட) நான் அவர்களிடம், “இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் இவ்வாறு கூறுவதில்லையே?” என்று கூறினேன்.
அதற்கு அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், ‘இதை நீங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா அல்லது அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் கண்டீர்களா?’ என்று கேட்டேன்.
அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ‘இவை எதையும் நான் கூறவில்லை. மேலும், என்னை விட நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நன்கு அறிந்தவர்கள். ஆனால், உஸாமா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம், ‘காலதாமதப் பரிவர்த்தனையைத் தவிர (வேறெதிலும்) ரிபா இல்லை’ என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகத் தெரிவித்தார்கள்’ என்று பதிலளித்தார்கள்.”
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ بْنِ، عُيَيْنَةَ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ عَبَّادٍ - قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ الدِّينَارُ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمُ بِالدِّرْهَمِ مِثْلاً بِمِثْلٍ مَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى . فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ غَيْرَ هَذَا . فَقَالَ لَقَدْ لَقِيتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَرَأَيْتَ هَذَا الَّذِي تَقُولُ أَشَىْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ وَجَدْتَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ أَجِدْهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَكِنْ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ .
அபூ ஸாலிஹ் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அபூ ஸயீத் அல்குத்ரீ (ரலி) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: "தீனார் தீனாருக்குப் பகரமாகவும், திர்ஹம் திர்ஹமுக்குப் பகரமாகவும் சரிக்குச் சமமாகவே (பரிமாற்றம் செய்யப்பட வேண்டும்). யார் (அதில்) அதிகப்படுத்துகிறாரோ அல்லது அதிகம் கோருகிறாரோ அவர் வட்டி வாங்கிவிட்டார்."
நான் அவரிடம், "இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் இதற்கு மாற்றமாகக் கூறுகிறார்களே?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர் (அபூ ஸயீத்), "நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்து, 'நீங்கள் கூறும் இக்கருத்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா? அல்லது கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் கண்டீர்களா?' என்று கேட்டேன்" என்றார்.
அதற்கு அவர் (இப்னு அப்பாஸ்), "நான் அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுறவுமில்லை; அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் நான் அதைக் காணவுமில்லை. மாறாக, உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள், 'வட்டி என்பது கடனில்தான் (காலதாமதத்தில்தான்) உள்ளது' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக எனக்கு அறிவித்தார்கள்" என்று கூறினார்.
உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக வட்டி என்பது கால அவகாசத்தில்தான் உள்ளது (அதாவது, கடனைத் திருப்பிச் செலுத்துவதற்கான கால அவகாசத்தின் காரணமாக ஏற்படும் அதிகரிப்பில்தான் உண்மையான வட்டி உள்ளது)" என்று கூறினார்கள்.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا هِقْلٌ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي، رَبَاحٍ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، لَقِيَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَهُ أَرَأَيْتَ قَوْلَكَ فِي الصَّرْفِ أَشَيْئًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْ شَيْئًا وَجَدْتَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَلاَّ لاَ أَقُولُ أَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِهِ وَأَمَّا كِتَابُ اللَّهِ فَلاَ أَعْلَمُهُ وَلَكِنْ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَلاَ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ .
அதாஉ இப்னு அபீ ரபாஹ் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அபூ ஸயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைச் சந்தித்து, "(நாணயப் பரிமாற்றம் அல்லது ஒரே வகைப் பொருட்களைப் பரிமாற்றம் செய்வது போன்ற) மாற்றுவது குறித்து தாங்கள் கூறுவதைப் பற்றிச் சொல்லுங்கள்; இதை தாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றீர்களா? அல்லது வல்லமையும் மாண்பும் மிக்க அல்லாஹ்வின் வேதத்தில் தாங்கள் கண்ட விஷயமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "இல்லை; (என் சொந்தக் கருத்தாக) நான் அவ்வாறு கூறவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பொருத்தவரை, தாங்கள் அவரை நன்கு அறிவீர்கள்; அல்லாஹ்வின் வேதத்தைப் பொருத்தவரை, நான் அதை அறியமாட்டேன். ஆனால் உஸாமா இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறியதாக எனக்கு அறிவித்தார்கள்: 'எச்சரிக்கை! நிச்சயமாக வட்டி என்பது தவணையில் (கடன் முறையில்) தான் உள்ளது'."