சாலிம் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தை (அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் ரழி) வாயிலாக அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் துவக்கும்போதும், ருகூவுக்காக தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்) கூறும்போதும், ருகூவிலிருந்து தமது தலையை உயர்த்தும்போதும் தமது இரு கைகளையும் தோள்புஜங்களுக்கு நேராக உயர்த்துவார்கள். (ருகூவிலிருந்து எழும்போது) "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ், ரப்பனா வ லகல் ஹம்து" என்று கூறுவார்கள். மேலும், சஜ்தாக்களில் (சிரம் பணிதலின்போது) அவ்வாறு (கைகளை உயர்த்துவதை) செய்யமாட்டார்கள்.
அப்துல்லாஹ் பின் `உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்காக நின்றபோதெல்லாம் தம் இரு கைகளையும் தோள்புஜங்களுக்கு நேராக உயர்த்துவதையும், ருகூஉவிற்காக தக்பீர் சொல்லும்போது அவ்வாறே (கைகளை) உயர்த்துவதையும், ருகூஉவிலிருந்து தம் தலையை உயர்த்தும்போது அவ்வாறே (கைகளை) உயர்த்தி 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறுவதையும் நான் பார்த்தேன். ஆனால் அவர்கள் சஜ்தாக்களில் தம் கைகளை உயர்த்தவில்லை.
மாலிக் இப்னு ஹுவைரிஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தக்பீர் கூறும்போது, தங்கள் கைகளைத் தங்கள் காதுகளுக்கு நேராகும் வரை உயர்த்துவார்கள்; ருகூஉச் செய்யும்போது தங்கள் கைகளைத் தங்கள் காதுகளுக்கு நேராகும் வரை உயர்த்துவார்கள்; ருகூஉவிலிருந்து தங்கள் தலையை உயர்த்தும்போது, 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறுவார்கள்; அப்போதும் (கைகளை) அதுபோன்றே (காதுகளுக்கு நேராகும் வரை) உயர்த்துவார்கள்.
வாயில் இப்னு ஹுஜ்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் துவங்கியபோது, தக்பீர் கூறி கைகளை உயர்த்தியதை (வாயில் இப்னு ஹுஜ்ர்) கண்டார்கள். (அறிவிப்பாளர்) ஹம்மாம் விவரிக்கையில், (கைகள்) காதுகளுக்கு நேராக (இருந்தன) என்று கூறினார். பிறகு அவர்கள் தமது ஆடையால் (உடலை) போர்த்திக்கொண்டு, தமது வலது கையை இடது கையின் மீது வைத்தார்கள். அவர்கள் ருகூஃ செய்ய நாடியபோது, தமது கைகளை ஆடையிலிருந்து வெளியே எடுத்து, அவற்றை (மீண்டும்) உயர்த்தி, பிறகு தக்பீர் கூறி ருகூஃ செய்தார்கள். பிறகு "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹு" என்று கூறியபோது கைகளை உயர்த்தினார்கள். அவர்கள் ஸஜ்தா செய்தபோது, தமது இரண்டு உள்ளங்கைகளுக்கு இடையில் ஸஜ்தா செய்தார்கள்.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَضَى عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ .
நிச்சயமாக, உயர்ந்தவனும் மகிமை மிக்கவனுமாகிய அல்லாஹ், தன் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நாவு மூலம் விதியாக்கினான் (அதாவது, இந்த வார்த்தைகளை உரைக்கச் செய்தான்): 'அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்வோரைக் கேட்கிறான்.'
அபூ ஹுரைரா (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்லல்லாஹு அலைஹி வஸல்லம்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இமாம் 'சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தவனின் புகழுரையை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்த்' (யா அல்லாஹ்! எங்கள் இரட்சகனே! உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுங்கள். ஏனெனில், எவருடைய சொல் வானவர்களின் சொல்லுடன் ஒத்துப் போகின்றதோ, அவருக்கு அவருடைய முன்பிருந்த பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்."
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குதிரையிலிருந்து கீழே விழுந்தார்கள். அதனால் அவர்களின் வலதுப் பக்கம் சிராய்ப்பு ஏற்பட்டது. அவர்களின் உடல்நலம் குறித்து விசாரிக்க நாங்கள் அவர்களிடம் சென்றோம்; அப்போது தொழுகை நேரம் வந்தது. அவர்கள் அமர்ந்த நிலையில் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். நாங்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்து தொழுதோம். அவர்கள் தொழுகையை முடித்தபோது கூறினார்கள்:
"இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் தக்பீர் கூறும்போது, நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் ஸஜ்தா செய்யும்போது, நீங்களும் ஸஜ்தா செய்யுங்கள்; அவர் (ஒரு நிலையிலிருந்து) உயரும்போது, நீங்களும் உயருங்கள்; அவர் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதா' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'ரப்பனா வலக்கல் ஹம்து' என்று கூறுங்கள்; மேலும் அவர் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்."
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே (தொழுகையில் தலைமை தாங்குவதற்காகவே) நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். ஆகவே, அவருக்கு நீங்கள் மாறு செய்யாதீர்கள். அவர் தக்பீர் கூறும்போது நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்யும்போது நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள். அவர் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்து' என்று கூறுங்கள். அவர் ஸஜ்தா செய்யும்போது, நீங்களும் ஸஜ்தா செய்யுங்கள்; அவர் அமர்ந்து தொழும்போது, நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்."
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்குப் போதிக்கும்போது கூறினார்கள்: "இமாமுக்கு முன்பாக முந்தாதீர்கள்; அவர் தக்பீர் கூறும்போது நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் 'வ லழ்ழால்லீன்' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'ஆமீன்' என்று கூறுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்யும்போது நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்த்' என்று கூறுங்கள்."
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக இமாம் ஒரு கேடயம் ஆவார். அவர் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்களும் அமர்ந்து தொழுங்கள். மேலும் அவர், ‘சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்’ என்று கூறும்போது, நீங்கள் ‘அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்(த்)’ என்று கூறுங்கள். அப்போது, பூமியில் உள்ளவர்களின் கூற்று வானத்தில் உள்ளவர்களின் (வானவர்களின்) கூற்றுடன் ஒத்திருக்கும்போது, அவருடைய (தொழுபவரின்) முந்தைய பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்."
இமாம் (தொழுகையில்) பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். ஆகவே, அவர் தக்பீர் கூறும்போது நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள் (அவரைப் பின்பற்றி); அவர் ருகூஃ செய்யும்போது நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள் (அவரைப் பின்பற்றி). மேலும் அவர் 'சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்த்' என்று கூறுங்கள். மேலும் அவர் நின்று தொழும்போது, நீங்களும் நின்று தொழுங்கள்; அவர் அமர்ந்து தொழும்போது, நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள் (அவரது நிலைக்கு ஏற்ப).
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَا صَلَّيْتُ خَلْفَ أَحَدٍ أَوْجَزَ صَلاَةً مِنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي تَمَامٍ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَقَارِبَةً وَكَانَتْ صَلاَةُ أَبِي بَكْرٍ مُتَقَارِبَةً فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَدَّ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . قَامَ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ . ثُمَّ يَسْجُدُ وَيَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ .
அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் நான் தொழுததைப் போன்று இவ்வளவு சுருக்கமான மற்றும் பரிபூரணமான தொழுகையை நான் ஒருபோதும் தொழுததில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய தொழுகை சீரானதாக (மற்றும் மிதமானதாக) இருந்தது. அவ்வாறே அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களுடைய தொழுகையும் சீரானதாக (மற்றும் மிதமானதாக) இருந்தது. உமர் இப்னு அல்-கத்தாப் (ரலி) அவர்களுடைய காலம் வந்தபோது அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையை நீட்டினார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், **"சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்"** என்று கூறும்போது, "அவர்கள் (அடுத்த நிலைக்குச் செல்ல) மறந்துவிட்டார்களோ" என்று நாங்கள் எண்ணுமளவிற்கு (நீண்ட நேரம்) அவர்கள் நிமிர்ந்து நிற்பார்கள். பின்னர் அவர்கள் ஸஜ்தா செய்வார்கள். இரு ஸஜ்தாக்களுக்கு இடையில் அமரும்போது, "அவர்கள் (அடுத்த நிலைக்குச் செல்ல) மறந்துவிட்டார்களோ" என்று நாங்கள் எண்ணுமளவிற்கு (நீண்ட நேரம்) அமர்வார்கள்.
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ، - وَهُوَ غَيْرُ كَذُوبٍ - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . لَمْ يَحْنِ أَحَدٌ مِنَّا ظَهْرَهُ حَتَّى يَقَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاجِدًا ثُمَّ نَقَعُ سُجُودًا بَعْدَهُ .
அல்-பராஃ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்; மேலும் அவர்கள் பொய்யர் அல்லர்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், **"ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்"** (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்ந்தவரைச் செவியேற்கிறான்) என்று கூறியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸஜ்தாவில் வீழும் வரை, எங்களில் எவரும் (ஸஜ்தாவுக்குச் செல்ல) தம் முதுகை வளைக்கவில்லை. அதன் பின்னரே நாங்கள் ஸஜ்தாவில் வீழ்வோம்.
அவர்கள் (நபித்தோழர்கள்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுதார்கள். அவர் ருகூஃ செய்தபோது அவர்களும் ருகூஃ செய்தார்கள். அவர் ருகூவிலிருந்து தம் தலையை உயர்த்தியபோது, "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்" என்று கூறினார்கள். அவர் (ஸல்) தம் முகத்தைத் தரையில் வைப்பதை (அதாவது, சுஜூதுக்குச் செல்வதை) நாங்கள் பார்க்கும் வரை நாங்கள் நின்றவர்களாகவே இருந்தோம்; பின்னர் நாங்கள் அவரைப் பின்தொடர்ந்தோம்.
இப்னு அபீ அவ்ஃபா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ருகூவிலிருந்து தமது முதுகை உயர்த்தியபோது, "சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்" (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்ந்தவரின் புகழுரையைச் செவியேற்கிறான் (மற்றும் அதற்குப் பதிலளிக்கிறான்)) என்று கூறிவிட்டு, பின்னர் "அல்லாஹும்ம ரப்பனா லகல் ஹம்த், மில்அஸ் ஸமாவாதி வ மில்அல் அர்ளி, வ மில்அ மா ஷிஃத்த மின் ஷையின் பஅத்" (யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவனே! வானங்கள் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், இவற்றுக்குப் பிறகு நீ நாடியவை நிரம்பவும் உனக்கே எல்லாப் புகழும் (உரியது)) என்று கூறினார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கும்போது தக்பீர் கூறுவார்கள்; பிறகு **"வஜ்ஜஹ்து வஜ்ஹிய"** (என் முகத்தை நான் முன்னோக்கினேன்) என்று கூறுவார்கள். மேலும் **"வ அன அவ்வலுல் முஸ்லிமீன்"** (மேலும் நான் முஸ்லிம்களில் முதன்மையானவன்) என்று கூறுவார்கள்.
மேலும் அவர்கள் ருகூவிலிருந்து தமது தலையை உயர்த்தும்போது, **"ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ், ரப்பனா வ லகல் ஹம்(த்)து"** (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்பவரைச் செவியேற்கிறான்; எங்கள் இறைவா, உனக்கே புகழ் அனைத்தும்) என்று கூறுவார்கள்.
மேலும் **"வ ஸவ்வரஹு ஃப அஹ்ஸன ஸுவரஹு"** (மேலும் அவன் அவனை வடிவமைத்தான்; அவனது வடிவத்தை அழகாக்கினான்) என்று கூறுவார்கள்.
மேலும் அவர்கள் ஸலாம் கொடுக்கும்போது, **"அல்லாஹும்ம ஃபிர்லீ மா கத்தம்(த்)து"** (யா அல்லாஹ், நான் முற்படுத்திய (பாவத்)தை மன்னிப்பாயாக) என்று (இந்த துஆவின் முழு வடிவத்தையும்) ஹதீஸின் இறுதிவரை கூறுவார்கள். மேலும், தஷஹ்ஹுத் மற்றும் ஸலாமுக்கு இடையில் அவர்கள் இதைக் கூறவில்லை.
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குதிரையிலிருந்து தங்களின் வலது பக்கத்தின் மீது விழுந்தார்கள். (அவரைப் பார்க்க) சஹாபாக்கள் வந்தார்கள், அவரை நலம் விசாரித்தார்கள். அப்போது தொழுகைக்கான நேரம் வந்தது. தொழுகையை முடித்ததும் அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்:
"இமாம் என்பவர் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் ருகூஃ செய்யும்போது, நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் (ருகூஃவிலிருந்து) நிமிரும்போது, நீங்களும் நிமிருங்கள்; அவர் ஸஜ்தா செய்யும்போது, நீங்களும் ஸஜ்தா செய்யுங்கள். மேலும், அவர் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்ந்தவனை அல்லாஹ் கேட்கிறான்) என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'ரப்பனா லகல் ஹம்து' (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுங்கள்."
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குதிரையில் சவாரி செய்தபோது, அதிலிருந்து கீழே விழுந்துவிட்டார்கள். அப்போது அவர்களின் வலது பக்கத்தில் சிராய்ப்பு ஏற்பட்டது. அவர்கள் தொழுகைகளில் ஒன்றை அமர்ந்தவாறு நடத்தினார்கள். நாங்களும் அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்தவாறே தொழுதோம். அவர்கள் (தொழுகையை) முடித்ததும் கூறினார்கள்:
"இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் நின்று தொழுதால், நீங்களும் நின்று தொழுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்தால், நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்வோரை அல்லாஹ் கேட்கிறான்) என்று கூறும்போது, 'ரப்பனா லக்கல் ஹம்த்' (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுங்கள்; மேலும் அவர் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்."
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பார்த்தேன், அவர்கள் தொழுகைக்காக நின்றபோது, தமது தோள்பட்டைகளுக்கு நேராக வரும் வரை தமது கைகளை உயர்த்தி, பிறகு தக்பீர் கூறினார்கள். ருகூஃவுக்கு முன் தக்பீர் கூறும்போது அவ்வாறே (கைகளை உயர்த்தினார்கள்); மேலும் ருகூஃவிலிருந்து தமது தலையை உயர்த்தி, 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் (தன்னைப் புகழ்வோரை அல்லாஹ் கேட்கிறான்)' என்று கூறும்போது அவ்வாறே (கைகளை உயர்த்தினார்கள்). ஆனால் ஸஜ்தாவின்போது அவர்கள் அவ்வாறு செய்யவில்லை."
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கும்போது, தம் இரு கைகளையும் தோள் புஜங்கள் அளவிற்கு உயர்த்துவார்கள். மேலும் அவர்கள் ருகூஃவுக்குச் செல்லும்போது (அதாவது, குனிவதற்கு சற்று முன்னர்), ருகூஃவிலிருந்து தலையை உயர்த்தும்போதும் அவ்வாறே கைகளை உயர்த்தி, "ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ், ரப்பனா வ லகல் ஹம்த்" (தன்னை புகழ்வோரின் புகழுரையை அல்லாஹ் கேட்கிறான், எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுவார்கள். ஆனால், ஸஜ்தா செய்யும்போது அவ்வாறு (கைகளை) செய்ய மாட்டார்கள்.
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இமாம் (தொழுகையில்) பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் தக்பீர் கூறினால், நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள். அவர் (குர்ஆனை) ஓதினால், நீங்கள் (கவனமாக) மௌனமாக இருங்கள். மேலும் அவர்: “ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் (தன்னை புகழ்வோரை அல்லாஹ் செவியேற்றான்),” என்று கூறினால், நீங்கள்: “அல்லாஹும்ம ரப்பனா லக்கல் ஹம்து (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்)” என்று கூறுங்கள்.'
அல்கமா இப்னு வாயில் அவர்கள் கூறினார்கள்:
"என் தந்தை (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் தொழுதேன். மேலும், அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கும் போதும் (தக்பீரத்துல் இஹ்ராம் கூறும் போது), ருகூஃவுக்குச் செல்லும் போதும், ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் (தன்னை புகழ்வோரை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறி (ருகூஃவிலிருந்து எழும்) போதும், இதுபோல கைகளை உயர்த்துவதை நான் பார்த்தேன்.'" மேலும் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) கைஸ் அவர்கள் தமது காதுகளுக்கு நேராக சைகை செய்தார்கள்.
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கும்போது, தங்கள் கைகளைத் தோள்புஜங்களுக்கு நேராக உயர்த்தினார்கள். மேலும், ருகூவிற்காக தக்பீர் கூறும்போது (அதாவது, ருகூவிற்குச் செல்லும்போது), மற்றும் ருகூவிலிருந்து தலையை உயர்த்தும்போது அவ்வாறே (தங்கள் கைகளை) உயர்த்தினார்கள். மேலும், "ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் ரப்பனா வ லகல்-ஹம்து (தன்னைப் புகழ்பவரை அல்லாஹ் கேட்கிறான்; எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்)" என்று கூறினார்கள். மேலும், ஸஜ்தாவில் அவ்வாறு அவர்கள் செய்யவில்லை.
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் குதிரையிலிருந்து தங்கள் வலது பக்கத்தின் மீது விழுந்தார்கள். (அப்போது) மக்கள் அவர்களை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். தொழுகை நேரம் வந்ததும், அவர்கள் (தொழுகையை) முடித்த பிறகு கூறினார்கள்: "இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் ருகூஃ செய்தால், நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள். அவர் (ருகூஃவிலிருந்து) நிமிர்ந்தால், நீங்களும் நிமிருங்கள். அவர்: 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்வோரை அல்லாஹ் செவியேற்றான்) என்று கூறினால், நீங்கள்: 'ரப்பனா வ லகல் ஹம்த்' (எங்கள் இறைவா! உனக்கே எல்லாப் புகழும்) என்று கூறுங்கள்."
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இமாம் 'ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்வோரின் புகழுரையை அல்லாஹ் கேட்கிறான்) என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'ரப்பனா வ லக்கல் ஹம்த்' (எங்கள் இறைவா! உனக்கே எல்லாப் புகழும் உரியது) என்று கூறுங்கள். யார் (இவ்வாறு) கூறுகிறாரோ, அவரது கூற்று வானவர்களின் கூற்றுடன் ஒத்துப்போகும்போது, அவரது முந்தைய பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்."
அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தொழுகையில் ருகூவிலிருந்து நிமிர்ந்து) "ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதாஹ்" (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்பவரைக் கேட்கிறான்) என்று கூறியதும், (பின்வருமாறு) கூறுவார்கள்: "ரப்பனா லகல்-ஹம்து, மில்அஸ்-ஸமாவாத்தி வ மில்அல்-அர்ளி வ மில்அ மா ஷிஃத மின் ஷைஇன் பஃது. அஹ்லஸ்-ஸனாஇ வல்-மஜ்தி, கைரு மா காலல்-அப்து, வ குல்லுனா லக அப்துன், லா மானிஅ லிமா அஃதைத, வ லா யன்ஃபஉ தல்-ஜத்தி மின்கல்-ஜத்து (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும், வானங்கள் நிறையும் அளவு, பூமி நிறையும் அளவு, இதற்குப் பிறகு நீ நாடும் மற்றவை நிறையும் அளவு. புகழுக்கும் மகத்துவத்திற்கும் உரியவனே, ஓர் அடியான் சொன்னதிலேயே மிகச் சிறந்தது இதுவே. நாங்கள் அனைவரும் உனக்கு அடிமைகளே. நீ கொடுப்பதைத் தடுப்பவர் யாருமில்லை, மேலும் பாக்கியம் உடையவருக்கு, உன்னிடமிருந்து (வரும் தண்டனையிலிருந்து) அவரது பாக்கியம் எந்தப் பயனையும் அளிக்காது.)"
இப்னு சீரின் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஸுப்ஹுத் தொழுகையை தொழுதவர்களில் சிலர் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: அவர்கள் இரண்டாவது ரக்அத்தில் 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதாஹ் (தன்னை புகழ்வோரை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்)' என்று கூறியபோது, (ருகூவிலிருந்து நிமிர்ந்த பிறகு) சிறிது நேரம் நின்றார்கள்."
நான் மதீனாவிற்கு வந்து, 'நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுவதைக் கவனிக்கப் போகிறேன்' என்று கூறினேன். அவர்கள் தக்பீர் கூறி, அவர்களுடைய பெருவிரல்கள் அவர்களுடைய காதுகளுக்கு அருகில் இருப்பதை நான் பார்க்கும் வரை தங்கள் கைகளை உயர்த்தினார்கள். அவர்கள் ருகூஃ செய்ய நாடியபோது, அவர்கள் தக்பீர் கூறி தங்கள் கைகளை உயர்த்தினார்கள். பின்னர் அவர்கள் தங்கள் தலையை உயர்த்தி, 'ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதாஹ் (தன்னைப் புகழ்ந்தவனை அல்லாஹ் கேட்கிறான்)' என்று கூறினார்கள். பின்னர் அவர்கள் தக்பீர் கூறி ஸஜ்தாச் செய்தார்கள். அப்போது அவர்களுடைய கைகள், தொழுகையைத் துவக்கும்போது (தக்பீர் கூறி கைகளை உயர்த்திய) அதே நிலையில், காதுகளுக்கு அருகில் இருந்தன.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் முன்னாள் அடிமையான அபூ ஹஃப்ஸா அவர்கள், ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் தன்னிடம் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் சூரிய கிரகணம் ஏற்பட்டபோது, அவர்கள் உளூச் செய்து, 'அஸ்ஸலாத்து ஜாமிஆ' (தொழுகைக்காக ஒன்று கூடுங்கள்) என்று அறிவிக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள். அவர்கள் (தொழுகைக்கு) நின்றார்கள்; தமது நிலையினை நீண்ட நேரம் ஆக்கினார்கள்." ஆயிஷா (ரழி) கூறினார்கள்: "அவர்கள் 'சூரா அல்-பகரா' ஓதினார்கள் என்று நான் எண்ணினேன். பிறகு ருகூஃ செய்தார்கள்; ருகூஃபை நீண்ட நேரம் ஆக்கினார்கள். பிறகு 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (அல்லாஹ்வைப் புகழ்ந்தவர்களின் புகழுரையை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறினார்கள். பிறகு முன்பு நின்றதைப் போலவே (மீண்டும்) நின்றார்கள்; ஆனால் ஸஜ்தாச் செய்யவில்லை. பிறகு (இரண்டாம் முறையாக) ருகூஃ செய்தார்கள்; (அதன் பிறகு எழுந்து) ஸஜ்தாச் செய்தார்கள் (அதாவது, ஒரு ரக்அத்திற்குரிய இரண்டு ஸஜ்தாக்களை முடித்தார்கள்). பிறகு (இரண்டாம் ரக்அத்திற்காக) எழுந்து, (முதல் ரக்அத்தில்) செய்தது போன்றே செய்தார்கள் (அதாவது, இரண்டு ருகூஃகளும் ஒரு ஸஜ்தாவும் கொண்ட ஒரு ரக்அத்தை முடித்தார்கள்; பொதுவாக ஒரு ரக்அத்திற்கு இரண்டு ஸஜ்தாக்கள் செய்யப்படுவது வழக்கம்). பிறகு அமர்ந்தார்கள்; சூரிய கிரகணமும் விலகியிருந்தது.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நான்கு ருகூஉகளையும் நான்கு ஸஜ்தாக்களையும் கொண்ட ஒரு தொழுகையைத் தொழுதார்கள் (இது சூரிய கிரகணத் தொழுகையாகும்); அதில் சப்தமிட்டு ஓதினார்கள். மேலும், (ருகூஉவிலிருந்து) தம் தலையை உயர்த்தும் ஒவ்வொரு முறையும், "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்; ரப்பனா வலக்கல் ஹம்த்" (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்பவனின் புகழுரையை ஏற்றுக்கொள்கிறான்; எங்கள் இறைவா! உனக்கே எல்லாப் புகழும்!) என்று கூறினார்கள்.
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குதிரையில் சவாரி செய்தார்கள். (அப்போது) அதிலிருந்து கீழே விழுந்ததால், அவர்களின் வலது பக்கத்தில் சிராய்ப்பு ஏற்பட்டது. பிறகு, அவர்கள் தொழுகைகளில் ஒன்றை அமர்ந்தவாறு தொழுதார்கள்; நாங்களும் அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்தவாறு தொழுதோம். அவர்கள் (தொழுகையை) முடித்ததும் கூறினார்கள்:
"இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். எனவே, அவர் நின்று தொழும்போது, நீங்களும் நின்று தொழுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்யும்போது, நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் (ருகூஃவிலிருந்து) நிமிரும்போது, நீங்களும் நிமிருங்கள்; அவர் 'சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'ரப்பனா வலக்கல் ஹம்து' என்று கூறுங்கள்; மேலும் அவர் அமர்ந்து தொழும்போது, நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்."
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - يَعْنِي الْفَزَارِيَّ - عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ، يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ، أَنَّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا رَكَعَ رَكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . لَمْ نَزَلْ قِيَامًا حَتَّى يَرَوْهُ قَدْ وَضَعَ جَبْهَتَهُ بِالأَرْضِ ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ صلى الله عليه وسلم .
அல்-பரா பின் ஆஸிப் (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுவோம். அவர் (ஸல்) ருகூஃ செய்யும்போது, நாங்களும் ருகூஃ செய்வோம். மேலும் அவர் (ஸல்), "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்" என்று கூறும்போது, அவர் (ஸல்) தமது நெற்றியைத் தரையில் வைப்பதை நாங்கள் பார்க்கும் வரை நின்றுகொண்டே இருப்போம். அதன்பிறகு நாங்கள் அவரைப் பின்பற்றுவோம்.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، وَحُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مَا صَلَّيْتُ خَلْفَ رَجُلٍ أَوْجَزَ صَلاَةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي تَمَامٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . قَامَ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ ثُمَّ يُكَبِّرُ وَيَسْجُدُ وَكَانَ يَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ .
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் நான் தொழுத தொழுகையை விடச் சுருக்கமானதும், அதே சமயம் பூரணமானதுமான தொழுகையை வேறு யாருக்குப் பின்னாலும் நான் தொழுததில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்" என்று கூறியதும், அவர்கள் மறந்துவிட்டார்கள் என்று நாங்கள் சொல்லுமளவிற்கு நீண்ட நேரம் நின்றார்கள்; பிறகு அவர்கள் தக்பீர் கூறி ஸஜ்தா செய்வார்கள். மேலும் இரண்டு ஸஜ்தாக்களுக்கு இடையில், அவர்கள் மறந்துவிட்டார்கள் என்று நாங்கள் சொல்லுமளவிற்கு நீண்ட நேரம் உட்கார்ந்திருப்பார்கள்.
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மாதம் தொடர்ச்சியாக லுஹர், அஸ்ர், மக்ரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் ஆகிய ஒவ்வொரு தொழுகையிலும் (கடைசி ரக்அத்தில் ருகூவிலிருந்து எழுந்தபின்) 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறியதும், பனூ சுலைம் குலத்தைச் சேர்ந்த ரிஅல், தக்வான் மற்றும் உஸய்யா ஆகிய கூட்டத்தினருக்கு எதிராகப் பிரார்த்தித்தார்கள்; அவர்களுக்குப் பின்னால் நின்றவர்கள் 'ஆமீன்' கூறினார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ருக்குவிலிருந்து தங்கள் தலையை உயர்த்தும்போது கூறுவார்கள்:
(ஸமி‘ அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ். ரப்பனா வ லக்கல் ஹம்த், மில்அஸ் ஸமாவாதி வ மில்அல் அர்ளி வ மில்அ மா பைனஹுமா வ மில்அ மா ஷிஃத மின் ஷையின் பஃது)
'அல்லாஹ் தன்னை புகழ்வோரின் புகழுரையை ஏற்றுக்கொள்கிறான் (அல்லது செவியேற்கிறான்). எங்கள் இரட்சகனே! உனக்கே எல்லாப் புகழும் உரியது; வானங்கள் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், அவற்றுக்கு இடையே உள்ளவை நிரம்பவும், இவை தவிர நீ நாடும் எப்பொருளும் நிரம்பவும் (புகழ் அனைத்தும் உனக்கே உரியது).'
(இமாம் திர்மிதி) கூறினார்: இது தொடர்பாக இப்னு உமர் (ரழி), இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), இப்னு அபி அவ்ஃபா (ரழி), அபூ ஜுஹைஃபா (ரழி) மற்றும் அபூ ஸயீத் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்தும் அறிவிப்புகள் உள்ளன.
அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: அலி (ரழி) அவர்களின் இந்த ஹதீஸ் 'ஹஸன் ஸஹீஹ்' ஆகும். அறிஞர்களில் சிலர் இதன் அடிப்படையில் செயல்படுகின்றனர்; இதுவே ஷாஃபிஈ அவர்களின் கருத்துமாகும். "இதை கடமையான தொழுகையிலும் உபரியான தொழுகையிலும் ஓதவேண்டும்" என்று அவர் கூறுகிறார். ஆனால் கூஃபாவாசிகள் சிலர், "இதை உபரியான தொழுகையில் ஓதவேண்டும்; கடமையான தொழுகையில் ஓதக்கூடாது" என்று கூறுகின்றனர்.
அபூ ஈஸா (திர்மிதி) கூறினார்: அல்-மாஜிஷூனின் வழித்தோன்றல் என்பதால் (இந்த அறிவிப்பாளர்) 'அல்-மாஜிஷூனிய்' என்று அழைக்கப்படுகிறார்.
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இமாம் (ஸமி அல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹு) 'அல்லாஹ் தன்னை புகழ்வோரைக் கேட்கிறான்' என்று கூறும்போது, அப்போது (நீங்கள் அனைவரும்) (ரப்பனா வ லகல் ஹம்த்) 'எங்கள் இறைவா! மேலும் உனக்கே புகழ்' என்று கூறுங்கள். ஏனெனில், யாருடைய கூற்று மலக்குகளின் கூற்றுடன் ஒத்துப்போகிறதோ, அவருடைய கடந்த கால பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்.'
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு குதிரையிலிருந்து விழுந்து காயமடைந்தார்கள் (அல்லது சிராய்ப்பு ஏற்பட்டார்கள்). அதனால், அவர்கள் அமர்ந்த நிலையில் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். நாங்களும் அவர்களுடன் அமர்ந்த நிலையில் தொழுதோம். அவர்கள் (தொழுகையை முடித்து) திரும்பியதும் கூறினார்கள்: “இமாம் நியமிக்கப்பட்டிருப்பதெல்லாம் அவர் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே; எனவே அவர் தக்பீர் கூறும்போது நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்யும்போது, நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் (ருகூஃவிலிருந்து தலையை) உயர்த்தும்போது, நீங்களும் உயர்த்துங்கள்; அவர் ‘ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்’ (தன்னைப் புகழ்பவரை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறும்போது, நீங்கள் ‘ரப்பனா வ லக்கல் ஹம்த்’ (எங்கள் இறைவா! எல்லாப் புகழும் உனக்கே உரியது) என்று கூறுங்கள்; அவர் ஸஜ்தா செய்யும்போது, நீங்களும் ஸஜ்தா செய்யுங்கள்; அவர் அமர்ந்து தொழுதார் என்றால், நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்தே தொழுங்கள்.”
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، . أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ إِذَا قَالَ الإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ . فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ .
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இமாம், ‘ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ் (அல்லாஹ் தன்னை புகழ்வோரை செவியேற்கிறான்)’ என்று கூறினால், நீங்கள் ‘ரப்பனா வ லக்கல்-ஹம்த் (எங்கள் இறைவா, உனக்கே எல்லாப் புகழும்)’ என்று கூறுங்கள்.'
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ .
இப்னு அபூஅவ்ஃபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ருகூவிலிருந்து தமது தலையை உயர்த்தியபோது, ‘ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதாஹ், அல்லாஹும்ம, ரப்பனா லக்கல்ஹம்த், மில்அஸ்ஸமாவாத்தி வ மில்அல் அர்ளி வ மில்அ மா ஷிஃத்த மின் ஷைய்இன் பஃது’ (அல்லாஹ் தன்னைப் புகழ்பவர்களைக் கேட்கிறான் (அவர்களின் பிரார்த்தனையை ஏற்கிறான்). யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவா! வானங்கள் நிரம்பவும், பூமி நிரம்பவும், இதற்குப் பிறகு நீ நாடியவை நிரம்பவும் உனக்கே எல்லாப் புகழும் உரியது) என்று கூறினார்கள்.”
அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் குதிரையிலிருந்து கீழே விழுந்தார்கள். அதனால் அவர்களது வலது பக்கத்தில் சிராய்ப்பு ஏற்பட்டது. நாங்கள் அவர்களை நலம் விசாரிக்கச் சென்றோம். அப்போது தொழுகை(யின் நேரம்) வந்தது. அவர்கள் அமர்ந்த நிலையில் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். நாங்களும் அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்த நிலையில் தொழுதோம். அவர்கள் தொழுகையை முடித்தபோது கூறினார்கள்:
“இமாம் என்பவர் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். ஆகவே, அவர் தக்பீர் கூறினால் நீங்களும் தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்தால் நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் ‘ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்’ என்று கூறினால், நீங்கள் ‘ரப்பனா வலகல் ஹம்த்’ என்று கூறுங்கள்; அவர் ஸஜ்தா செய்தால் நீங்களும் ஸஜ்தா செய்யுங்கள்; அவர் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்.”
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே (தொழுகையில்) ஏற்படுத்தப்பட்டுள்ளார். ஆகவே அவர் (தொழுகையின் ஆரம்ப) தக்பீர் கூறினால், நீங்களும் (அவரைப் பின்பற்றி) தக்பீர் கூறுங்கள்; அவர் ருகூஃ செய்தால், நீங்களும் (அவரைப் பின்பற்றி) ருகூஃ செய்யுங்கள்; அவர் ‘ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்’ என்று கூறினால், நீங்கள் ‘ரப்பனா வ லக்கல்-ஹம்த்’ என்று கூறுங்கள்; அவர் நின்று தொழுதால், நீங்களும் நின்று தொழுங்கள்; அவர் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்களும் அமர்ந்து தொழுங்கள்.’”
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தொழுகையைத் துவக்கும்போது தங்களின் கைகளைத் தங்களின் தோள்புஜங்கள் அளவுக்கு உயர்த்துவார்கள்; மேலும் ருகூவிலிருந்து தங்களின் தலையை உயர்த்தும்போதும் அவ்வாறே அவ்விரண்டையும் (கைகளையும்) உயர்த்தி, "ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ், ரப்பனா வலக்கல் ஹம்த்" என்று கூறுவார்கள். அவர்கள் ஸஜ்தாவில் அவ்வாறு செய்ய மாட்டார்கள்.
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “இமாம், 'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' (தன்னைப் புகழ்ந்தவனை அல்லாஹ் கேட்கிறான்) என்று கூறும்போது, நீங்கள் 'அல்லாஹும்ம ரப்பனா ல(க்)கல் ஹம்த்' (யா அல்லாஹ்! எங்கள் இறைவனே! உனக்கே புகழ் அனைத்தும்) என்று கூறுங்கள். ஏனெனில், யாருடைய கூற்று வானவர்களின் கூற்றுடன் ஒத்துப்போகிறதோ, அவருடைய முந்தைய பாவங்கள் மன்னிக்கப்படுகின்றன.”
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் குதிரையில் சவாரி செய்யும்போது அதிலிருந்து விழுந்தார்கள். மேலும் அவர்களின் வலது பக்கம் சிராய்ப்பு ஏற்பட்டது. அதனால் அவர்கள் தொழுகைகளில் ஒன்றை அமர்ந்தவாறு தொழுதார்கள். மேலும் நாங்கள் அவர்களுக்குப் பின்னால் அமர்ந்தவாறு தொழுதோம். அவர்கள் (தொழுகையை முடித்துத்) திரும்பியபோது கூறினார்கள்: "இமாம் பின்பற்றப்படுவதற்காகவே நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். அவர்கள் நின்று தொழுதால், நீங்களும் நின்று தொழுங்கள்; மேலும் அவர்கள் ருகூஃ செய்தால், நீங்களும் ருகூஃ செய்யுங்கள்; மேலும் அவர்கள் (ருகூவிலிருந்து) எழுந்தால், நீங்களும் எழுங்கள்; மேலும் அவர்கள் 'சமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்' என்று கூறினால், நீங்கள் 'ரப்பனா வலகல் ஹம்து' என்று கூறுங்கள்; மேலும் அவர்கள் அமர்ந்து தொழுதால், நீங்கள் அனைவரும் அமர்ந்து தொழுங்கள்."
ரபிஆ இப்னு கஅப் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நான் நபி (ஸல்) அவர்களின் வாசலருகே இரவில் தங்கி, அவர்களுக்கு உளூவிற்கான (தண்ணீரை) ஆயத்தப்படுத்தி வழங்குவேன். இரவின் ஒரு பெரும் பகுதியில் அவர்கள், **'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்'** (தன்னைப் புகழ்பவரை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்) என்று கூறுவதை நான் கேட்பேன். மேலும் இரவின் ஒரு பெரும் பகுதியில் அவர்கள், **'அல்ஹம்து லில்லாஹி ரப்பில் ஆலமீன்'** (புகழ் அனைத்தும் அகிலங்களின் இறைவனான அல்லாஹ்வுக்கே உரியது) என்று கூறுவதையும் நான் கேட்பேன்."
الثامن: عن أبي عبد الله حذيفة بن اليمان، رضي الله عنهما، قال: صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ذات ليلة، فافتتح البقرة، فقلت يركع عند المائة، ثم مضى؛ فقلت يصلي بها في ركعة، فمضى؛ فقلت يركع بها، ثم افتتح النساء؛ فقرأها، ثم افتتح آل عمران فقرأها، يقرأ مترسلاً إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا مر بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع فجعل يقول: " سبحان ربي العظيم" فكان ركوعه نحواً من قيامه ثم قال: " سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد" ثم قام قياماً طويلاً قريباً مما ركع، ثم سجد فقال: " سبحان ربي الأعلى" فكان سجوده قريباً من قيامه" ((رواه مسلم).
அபூ அப்தில்லாஹ் ஹுதைஃபா பின் அல்-யமான் (ரழியல்லாஹு அன்ஹுமா) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் ஒரு இரவு நபி (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுதேன். அவர்கள் (ஸூரா) அல்-பகராவைத் துவக்கினார்கள். நூறு வசனங்கள் முடிந்ததும் அவர்கள் ருகூஃ செய்வார்கள் என்று நான் (எனக்குள்) கூறிக் கொண்டேன். ஆனால் அவர்கள் (தொடர்ந்து) ஓதினார்கள். (அவர்கள் அல்-பகரா முழுவதையும்) ஓர் ரக்அத்தில் ஓதுவார்கள் என்று நான் (எனக்குள்) கூறிக் கொண்டேன். ஆனால் அவர்கள் (தொடர்ந்து) ஓதினார்கள். (அல்-பகராவை) முடித்ததும் ருகூஃ செய்வார்கள் என்று நான் (எனக்குள்) கூறிக் கொண்டேன். பிறகு அவர்கள் (ஸூரா) அந்-நிஸாவைத் துவக்கி, அதை ஓதினார்கள். பிறகு (ஸூரா) ஆல்-இம்ரானைத் துவக்கி, அதை ஓதினார்கள். (இவ்வாறாக, ஒரே ரக்அத்தில் அல்-பகரா, அந்-நிஸா, ஆல்-இம்ரான் ஆகிய மூன்று பெரிய அத்தியாயங்களையும் ஓதினார்கள்.)
அவர்கள் நிறுத்தி நிதானமாக ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள். 'தஸ்பீஹ்' (இறைத்துதி) உள்ள வசனத்தைக் கடந்தால் (இறைவனைத்) துதித்தார்கள்; (இறைவனிடம்) கேட்கும் வசனத்தைக் கடந்தால் கேட்டார்கள்; பாதுகாப்புத் தேடும் வசனத்தைக் கடந்தால் பாதுகாப்புத் தேடினார்கள்.
பிறகு ருகூஃ செய்து, **'ஸுப்ஹான ரப்பியல் அளீம்'** என்று கூறலானார்கள். அவர்களது ருகூஃ, அவர்கள் (தொழுகையில்) நின்ற நேரத்திற்கு (அதாவது, குர்ஆன் ஓதிய நேரத்திற்கு) நெருக்கமானதாக இருந்தது. பிறகு, **'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்; ரப்பனா லக்கல் ஹம்து'** என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் ருகூஃ செய்த நேரத்திற்கு கிட்டதட்ட நீண்ட நேரம் (ருகூஃவிலிருந்து நிமிர்ந்து) நின்றார்கள். பிறகு சஜ்தா செய்து, **'ஸுப்ஹான ரப்பியல் அஃலா'** என்று கூறினார்கள். அவர்களது சஜ்தாவும் அவர்கள் (குர்ஆன் ஓதிய) நின்ற நேரத்திற்கு நெருக்கமானதாக இருந்தது.
وعن حذيفة رضي الله عنه، قال: صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ، ذات ليلة فافتتح البقرة، فقلت: يركع عند المائة، ثم مضى، فقلت: يصلي بها في ركعة، فمضي، فقلت: يركع بها، ثم افتتح النساء فقرأها، ثم افتتح آل عمران، فقرأها، يقرأ مترسلا. إذا مر بآية فيها تسبيح سبح، وإذا بسؤال سأل، وإذا مر بتعوذ تعوذ، ثم ركع، فجعل يقول: سبحان ربي العظيم، فكان ركوعه نحوًا من قيامه، ثم قال: سمع الله لمن حمده، ربنا لك الحمد، ثم قام طويلا قريبًا مما ركع، ثم سجد فقال: سبحان ربي الأعلى، فكان سجوده قريبًا من قيامه. ((رواه مسلم)).
ஹுதைஃபா (ரழியல்லாஹு அன்ஹு) அவர்கள் கூறியதாவது:
"நான் ஒரு நாள் இரவு நபி (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுதேன். அவர்கள் (தொழுகையில்) ‘அல்பகரா’ அத்தியாயத்தைத் தொடங்கினார்கள். '(அவர்கள்) நூறு ஆயத்துகளில் ருகூஃ செய்வார்கள்' என்று நான் (எனக்குள்) கூறிக் கொண்டேன். ஆனால் அவர்கள் (தொடர்ந்து) சென்றார்கள். '(அவர்கள்) ஓர் ரக்அத்தில் இந்த அத்தியாயம் முழுவதையும் ஓதுவார்கள்' என்று நான் கூறிக் கொண்டேன். ஆனால் அவர்கள் (தொடர்ந்து) சென்றார்கள். '(அவர்கள்) இதை முடித்ததும் ருகூஃ செய்வார்கள்' (என்று நினைத்தேன்). பிறகு ‘அந்நிஸா’ அத்தியாயத்தைத் தொடங்கி அதை ஓதினார்கள்; பிறகு ‘ஆலு இம்ரான்’ அத்தியாயத்தைத் தொடங்கி அதை ஓதினார்கள்.
அவர்கள் நிதானமாக, நிறுத்தி நிறுத்தி ஓதினார்கள். தஸ்பீஹ் (இறைத் துதி) உள்ள ஆயத்தைக் கடந்தால் தஸ்பீஹ் செய்தார்கள்; கேள்வி (வேண்டுதல்) உள்ள ஆயத்தைக் கடந்தால் (அல்லாஹ்விடம்) கேட்டார்கள்; (அல்லாஹ்விடம்) பாதுகாப்புக் கோரும் ஆயத்தைக் கடந்தால் பாதுகாப்புத் தேடினார்கள்.
பிறகு ருகூஃ செய்து, **'சுப்ஹான ரப்பியல் அழீம்'** (மகத்தான என் இறைவன் தூயவன்) என்று கூறினார்கள். அவர்களுடைய ருகூஃ, அவர்கள் (குர்ஆன் ஓதியவாறு) நின்ற நிலைக்கு ஏறக்குறைய சமமாக (நீண்டு) இருந்தது. பிறகு, **'ஸமிஅல்லாஹு லிமன் ஹமிதஹ்'** (தன்னைப்புகழ்பவரை அல்லாஹ் செவியேற்கிறான்), **'ரப்பனா லக்கல் ஹம்த்'** (எங்கள் இறைவா! உனக்கே புகழ் அனைத்தும்) என்று கூறினார்கள். பிறகு ருகூஃ செய்ததற்கு நெருக்கமான அளவு நீண்ட நேரம் நின்றார்கள். பிறகு ஸஜ்தா செய்து, **'சுப்ஹான ரப்பியல் அஃலா'** (உயர்ந்தோனான என் இறைவன் தூயவன்) என்று கூறினார்கள். அவர்களுடைய ஸஜ்தா, அவர்கள் (குர்ஆன் ஓதியவாறு) நின்ற நிலைக்கு ஏறக்குறைய சமமாக (நீண்டு) இருந்தது."