அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் தர்மம் (செய்வது கடமை) ஆகும்."
(தோழர்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தர்மம் செய்யப் பொருள்) ஏதும் கிடைக்காதவர் என்ன செய்வார்?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தாமும் பயனடைந்து, (பிறகு) தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்றார்கள்.
"அதுவும் அவரால் முடியவில்லை என்றால்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "துயருற்ற, தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்" என்றார்கள்.
"அதுவும் அவரால் முடியவில்லை என்றால்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் நற்செயல்களைச் செய்ய வேண்டும்; தீய செயல்களிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், அது அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்றார்கள்.
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது (ஒரு பொதுவான கடமை அல்லது) நற்செயலாகும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘(தர்மம் செய்வதற்கு) அவரிடம் எதுவும் இல்லையென்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் தன் கைகளால் உழைக்க வேண்டும்; அதன் மூலம் அவர் தனக்குப் பயனளித்துக்கொண்டு, (மீதமுள்ளவற்றிலிருந்து) தர்மமும் செய்ய வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவரால் (உழைக்க) முடியாவிட்டால் அல்லது அவர் (உழைத்து தர்மம் செய்ய)வில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘துயருற்ற தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவர் அதையும் செய்யவில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் நன்மையை அல்லது நல்லதை (மா'ரூஃப் - இஸ்லாம் அங்கீகரித்த நற்செயலை) ஏவ வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவர் அதையும் செய்யவில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், நிச்சயமாக அது அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்.’’
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் செய்ய வேண்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “(தர்மம் செய்ய) எதையும் அவர் காணாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்துக்கொண்டு, (அதிலிருந்து) தர்மமும் செய்யட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “கடுமையான தேவையிலிருக்கும் (துன்புற்ற) ஒருவருக்கு அவர் உதவட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் நன்மையை ஏவட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் தீமை செய்வதிலிருந்து விலகியிருக்கட்டும், ஏனெனில் அதுவே ஒரு தர்மமாகும்.”
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது (அவர் மீது) கடமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.
"(தர்மம் செய்வதற்கு ஏதும்) கிடைக்கவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தனது கைகளால் உழைத்து, அதன் மூலம் தானும் பயனடைந்து (பிறருக்கும்) தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
"(உழைப்பதற்கும்) அவருக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "(துயருற்று) கஷ்டத்தில் இருக்கும் தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவி செய்ய வேண்டும்" என்று (நபி -ஸல்- அவர்கள்) பதிலளித்தார்கள்.
"(அதையும்) அவர் செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "அவர் நன்மையை அல்லது நீதியை ஏவ வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
"(அதற்கும்) அவருக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "அவர் தீமை (செய்வதிலிருந்து) விலகியிருக்க வேண்டும்; நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா (தர்மம்) கொடுப்பது கடமையாகும்” என்று கூறினார்கள்.
மக்கள், “(கொடுப்பதற்கு) அவரிடம் எதுவும் இல்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்து, ஸதகாவும் கொடுக்க வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அவரால் (அவ்வாறு) செய்ய முடியாவிட்டால்? அல்லது அவர் அதைச் செய்யாவிட்டால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “தேவையுடைய, துயருற்றவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அதையும் அவர் செய்யவில்லை என்றால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் நன்மையை ஏவ வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அதையும் அவர் செய்யவில்லை என்றால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், அதுவே அவருக்குரிய ஸதகா ஆகும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா கொடுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "(கொடுப்பதற்கு) எதையும் அவர் பெற்றிருக்காவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்து, பின்னர் ஸதகா கொடுக்க வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவரால் இயலாவிட்டால் அல்லது அதைச் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் மிகுந்த தேவையுடைய (மற்றும் துன்பத்தில் உள்ள) ஒருவருக்கு உதவ வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவர் அதையும் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் நன்மையை ஏவ வேண்டும் அல்லது சரியானதை கட்டளையிட வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவர் அதையும் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தீமையிலிருந்து விலகியிருக்க வேண்டும். அதுவே அவருக்கான ஸதகா ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், “ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா (தர்மம்) செய்வது கடமையாகும்” என்று கூறினார்கள்.
அவர், “(தர்மம் செய்வதற்கு) அவரிடம் ஏதும் இல்லையென்றால் என்ன செய்ய வேண்டும் என்று நீங்கள் கருதுகிறீர்கள்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் உழைத்து, தாமும் பயனடைந்து, (அதிலிருந்து) ஸதகாவும் செய்ய வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், “துயருற்ற தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும் (அதாவது, உடல் உழைப்பால் அல்லது வேறு வழியில்).” என்று கூறினார்கள்.
அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் நன்மையை (நல்ல காரியங்களைச் செய்யுமாறு பிறரை) ஏவ வேண்டும்” என்று கூறினார்கள்.
அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஸதகாவாகும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
"ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது கடமையாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.
அப்போது (மக்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அதற்குரிய பொருளை) அவர் பெற்றிடாவிட்டால் அல்லது அதனைச் செய்ய இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் தமது கைகளால் உழைத்துத் தாமும் பயனடைந்து (பொருளீட்டி), தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.
"கடும் தேவையில் இருக்கும் நிராதரவானவர்களுக்கு (துன்பப்படுபவர்களுக்கு) அவர் உதவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.
"அவர் நன்மையை (அல்லது நற்காரியங்களை) ஏவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் தீமை செய்வதிலிருந்து (பிறருக்குத் தீங்கு விளைவிப்பதிலிருந்து) தவிர்ந்து கொள்ளட்டும்; ஏனெனில், அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் (ஒவ்வொரு நாளும்) தர்மம் செய்வது கடமையாகும்."
(அப்போது மக்கள்,) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தர்மம் செய்வதற்கு ஏதும்) கிடைக்காவிட்டால் (அவர் என்ன செய்வார்)?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தமது கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தாமும் பயனடைந்து, தர்மமும் செய்யட்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.
(மக்கள்,) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அவரால்) அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள்.
"(துயருற்ற மற்றும்) தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.
(மக்கள்,) "அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டனர்.
"அவர் நன்மையை ஏவி, (தீமையைத் தடுக்கட்டும்)" என்று கூறினார்கள்.
மீண்டும் (மக்கள்,) "அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டதற்கு,
நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தீமை (செய்வதிலிருந்து) விலகிக் கொள்ளட்டும்; நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
(இது அபூதாவூத் அவர்களின் அறிவிப்பில் இடம்பெற்றுள்ள வாசகமாகும். சுலைமான் என்பவரின் அறிவிப்பில் "ஒவ்வொரு நாளும்" மற்றும் "தீமையைத் தடுக்கட்டும்" ஆகிய வார்த்தைகள் இடம்பெறவில்லை. இவ்விருவரும் (புகாரி மற்றும் முஸ்லிம்) இதனை 'ஸஹீஹ்' நூல்களில் பதிவு செய்துள்ளனர்.)