இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1445ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ ‏"‏ يَعْمَلُ بِيَدِهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ ‏"‏ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلْيَعْمَلْ بِالْمَعْرُوفِ، وَلْيُمْسِكْ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهَا لَهُ صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் தர்மம் (செய்வது கடமை) ஆகும்."
(தோழர்கள்) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தர்மம் செய்யப் பொருள்) ஏதும் கிடைக்காதவர் என்ன செய்வார்?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தாமும் பயனடைந்து, (பிறகு) தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்றார்கள்.
"அதுவும் அவரால் முடியவில்லை என்றால்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "துயருற்ற, தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்" என்றார்கள்.
"அதுவும் அவரால் முடியவில்லை என்றால்?" என்று அவர்கள் கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அவர் நற்செயல்களைச் செய்ய வேண்டும்; தீய செயல்களிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், அது அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6022ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ ‏"‏ فَيَعْمَلُ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَوْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ فَيُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ فَيَأْمُرُ بِالْخَيْرِ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ بِالْمَعْرُوفِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ فَيُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ، فَإِنَّهُ لَهُ صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது (ஒரு பொதுவான கடமை அல்லது) நற்செயலாகும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘(தர்மம் செய்வதற்கு) அவரிடம் எதுவும் இல்லையென்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் தன் கைகளால் உழைக்க வேண்டும்; அதன் மூலம் அவர் தனக்குப் பயனளித்துக்கொண்டு, (மீதமுள்ளவற்றிலிருந்து) தர்மமும் செய்ய வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவரால் (உழைக்க) முடியாவிட்டால் அல்லது அவர் (உழைத்து தர்மம் செய்ய)வில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘துயருற்ற தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவர் அதையும் செய்யவில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் நன்மையை அல்லது நல்லதை (மா'ரூஃப் - இஸ்லாம் அங்கீகரித்த நற்செயலை) ஏவ வேண்டும்.’’
மக்கள் கேட்டார்கள்: ‘‘அவர் அதையும் செய்யவில்லை என்றால்?’’
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘‘அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், நிச்சயமாக அது அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்.’’
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2333ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي، بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ ‏"‏ يَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ ‏"‏ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ ‏"‏ يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ أَوِ الْخَيْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ يُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் ஸதகா (தர்மம்) செய்வது அவசியமாகும்.”

“(தர்மம் செய்ய வசதி) இல்லாதவரைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், “அவர் தம் இரு கைகளாலும் உழைக்கட்டும்; (அதன் மூலம்) தமக்கே நன்மை செய்து கொள்ளட்டும்; மேலும் ஸதகா கொடுக்கட்டும்” என்று கூறினார்கள்.

“(அவ்வாறு செய்ய) சக்தி இல்லாதவரைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், “அவர் துயருற்ற தேவையுடையவருக்கு உதவி செய்யட்டும்” என்று கூறினார்கள்.

“(அதற்கும்) சக்தி இல்லாதவரைப் பற்றி நீங்கள் என்ன கூறுகிறீர்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், “அவர் நன்மையானதை (மஃரூஃபை) அல்லது நல்லதை ஏவட்டும்” என்று கூறினார்கள்.

“அவர் (அதையும்) செய்யாவிட்டால்?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள், “அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்கட்டும். ஏனெனில், நிச்சயமாக அதுவே அவருக்குரிய ஸதகாவாகும்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2538சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْهَا قَالَ ‏"‏ يَعْتَمِلُ بِيَدِهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ ‏"‏ يُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் செய்ய வேண்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “(தர்மம் செய்ய) எதையும் அவர் காணாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்துக்கொண்டு, (அதிலிருந்து) தர்மமும் செய்யட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “கடுமையான தேவையிலிருக்கும் (துன்புற்ற) ஒருவருக்கு அவர் உதவட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் நன்மையை ஏவட்டும்.” அதற்கு கேட்கப்பட்டது: “அதையும் அவர் செய்ய முடியாவிட்டால் என்ன செய்வது?” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர் தீமை செய்வதிலிருந்து விலகியிருக்கட்டும், ஏனெனில் அதுவே ஒரு தர்மமாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
19531முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ قَالَ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْ؟ قَالَ يَعْمَلُ بِيَدِهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَفْعَلَ؟ قَالَ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ أَوْ بِالْعَدْلِ قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَفْعَلَ؟ قَالَ يُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ؛ فَإِنَّهُ لَهُ صَدَقَةٌ
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது (அவர் மீது) கடமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

"(தர்மம் செய்வதற்கு ஏதும்) கிடைக்கவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தனது கைகளால் உழைத்து, அதன் மூலம் தானும் பயனடைந்து (பிறருக்கும்) தர்மம் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

"(உழைப்பதற்கும்) அவருக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "(துயருற்று) கஷ்டத்தில் இருக்கும் தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவி செய்ய வேண்டும்" என்று (நபி -ஸல்- அவர்கள்) பதிலளித்தார்கள்.

"(அதையும்) அவர் செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "அவர் நன்மையை அல்லது நீதியை ஏவ வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

"(அதற்கும்) அவருக்குச் சக்தி இல்லாவிட்டால் (என்ன செய்வது) என்று தாங்கள் கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. "அவர் தீமை (செய்வதிலிருந்து) விலகியிருக்க வேண்டும்; நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
19686முஸ்னது அஹ்மத்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ قَالَ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ يَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ أَوْ يَسْتَطِعْ قَالَ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَوْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَوْ يَفْعَلْ قَالَ يُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ؛ فَإِنَّهُ صَدَقَةٌ
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது கடமையாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(இதைக் கேட்ட) மக்கள், "(தர்மம் செய்வதற்குப் பொருள்) அவரிடம் இல்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தமது கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தாமும் பயனடைந்து, தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்றார்கள்.

மக்கள், "அவரால் அதைச் செய்ய முடியாவிட்டால் அல்லது (அவர் அதைச்) செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு, "பாதிக்கப்பட்ட, தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்" என்றார்கள்.

மீண்டும் மக்கள், "அவரால் (அப்படிச்) செய்ய முடியாவிட்டால் அல்லது (அவர் அதைச்) செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு, "நன்மையைச் செய்யுமாறு ஏவ வேண்டும்" என்றார்கள்.

மக்கள், "அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால் அல்லது (அவர் அதைச்) செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டனர்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தீமையிலிருந்து தம்மைத் தடுத்துக் கொள்ள வேண்டும்; நிச்சயமாக அதுவே அவருக்குரிய ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இஸ்னாதுஹு ஸஹீஹ் (இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரபூர்வமானது)
إسناده صحيح
1895மிஷ்காத் அல்-மஸாபீஹ்
وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ» . قَالُوا: فَإِنْ لَمْ يَجِدْ؟ قَالَ: «فَلْيَعْمَلْ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعَ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقَ» . قَالُوا: فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ؟ أَوْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ: «فيعين ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ» . قَالُوا: فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْهُ؟ قَالَ: «فيأمر بِالْخَيرِ» . قَالُوا: فَإِن لمي فعل؟ قَالَ: «فَيمسك عَن الشَّرّ فَإِنَّهُ لَهُ صَدَقَة»
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா (தர்மம்) கொடுப்பது கடமையாகும்” என்று கூறினார்கள்.
மக்கள், “(கொடுப்பதற்கு) அவரிடம் எதுவும் இல்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்து, ஸதகாவும் கொடுக்க வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அவரால் (அவ்வாறு) செய்ய முடியாவிட்டால்? அல்லது அவர் அதைச் செய்யாவிட்டால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “தேவையுடைய, துயருற்றவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அதையும் அவர் செய்யவில்லை என்றால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் நன்மையை ஏவ வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
மக்கள், “அதையும் அவர் செய்யவில்லை என்றால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், “அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். ஏனெனில், அதுவே அவருக்குரிய ஸதகா ஆகும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : முத்தஃபகுன் அலைஹி (அல்பானி)
مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (الألباني)
225அல்-அதப் அல்-முஃபரத்
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ، قَالُوا‏:‏ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَيَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ، فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ، وَيَتَصَدَّقُ، قَالُوا‏:‏ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ، أَوْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَيُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ، قَالُوا‏:‏ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَيَأْمُرُ بِالْخَيْرِ، أَوْ يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، قَالُوا‏:‏ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَيُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ، فَإِنَّهُ لَهُ صَدَقَةٌ‏.‏
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா கொடுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "(கொடுப்பதற்கு) எதையும் அவர் பெற்றிருக்காவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் தம் கைகளால் உழைத்து, தமக்குப் பயனளித்து, பின்னர் ஸதகா கொடுக்க வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவரால் இயலாவிட்டால் அல்லது அதைச் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் மிகுந்த தேவையுடைய (மற்றும் துன்பத்தில் உள்ள) ஒருவருக்கு உதவ வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவர் அதையும் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், அவர் நன்மையை ஏவ வேண்டும் அல்லது சரியானதை கட்டளையிட வேண்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள், "அவர் அதையும் செய்யாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தீமையிலிருந்து விலகியிருக்க வேண்டும். அதுவே அவருக்கான ஸதகா ஆகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صـحـيـح (الألباني)
306அல்-அதப் அல்-முஃபரத்
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ جَدِّي، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ، قَالَ‏:‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَلْيَعْمَلْ، فَلْيَنْفَعْ نَفْسَهُ، وَلْيَتَصَدَّقْ، قَالَ‏:‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ، أَوْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ لِيُعِنْ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ، قَالَ‏:‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ، أَوْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَلْيَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ، قَالَ‏:‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ، أَوْ لَمْ يَفْعَلْ‏؟‏ قَالَ‏:‏ يُمْسِكْ عَنِ الشَّرِّ، فَإِنَّهَا لَهُ صَدَقَةٌ‏.‏
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள், “ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் ஸதகா (தர்மம்) செய்வது கடமையாகும்” என்று கூறினார்கள்.

அவர், “(தர்மம் செய்வதற்கு) அவரிடம் ஏதும் இல்லையென்றால் என்ன செய்ய வேண்டும் என்று நீங்கள் கருதுகிறீர்கள்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் உழைத்து, தாமும் பயனடைந்து, (அதிலிருந்து) ஸதகாவும் செய்ய வேண்டும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.

அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், “துயருற்ற தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவ வேண்டும் (அதாவது, உடல் உழைப்பால் அல்லது வேறு வழியில்).” என்று கூறினார்கள்.

அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் நன்மையை (நல்ல காரியங்களைச் செய்யுமாறு பிறரை) ஏவ வேண்டும்” என்று கூறினார்கள்.

அவர், “அவரால் அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டாலோ அல்லது அவர் அதைச் செய்யாமலோ இருந்தால்?” என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், “அவர் தீமையிலிருந்து விலகி இருக்க வேண்டும். நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஸதகாவாகும்” என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صـحـيـح (الألباني)
2789சுனனுத் தாரிமி
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَائِنِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ «عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ» قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَوْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ «يَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ فَيَأْكُلُ مِنْهُ وَيَتَصَدَّقُ» قَالُوا أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ «يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ» قَالُوا أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ «يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ» قَالُوا أَفَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ «يُمْسِكُ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهَا لَهُ صَدَقَةٌ»
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் தர்மம் (ஸதகா) செய்வது கடமையாகும்" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

அப்போது (மக்கள்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அதற்குரிய பொருளை) அவர் பெற்றிடாவிட்டால் அல்லது அதனைச் செய்ய இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் தமது கைகளால் உழைத்துத் தாமும் பயனடைந்து (பொருளீட்டி), தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

"கடும் தேவையில் இருக்கும் நிராதரவானவர்களுக்கு (துன்பப்படுபவர்களுக்கு) அவர் உதவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

"அவர் நன்மையை (அல்லது நற்காரியங்களை) ஏவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

(மக்கள்), "அதுவும் அவரால் இயலாவிட்டால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் தீமை செய்வதிலிருந்து (பிறருக்குத் தீங்கு விளைவிப்பதிலிருந்து) தவிர்ந்து கொள்ளட்டும்; ஏனெனில், அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : இதன் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஸஹீஹ் (அத்தாரானீ)
إسناده صحيح (الداراني)
أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الرُّوذْبَارِيُّ ثنا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مَحْمَوَيْهِ الْعَسْكَرِيُّ بِالْبَصْرَةِ سَنَةَ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ وَثَلَاثَمِائَةٍ ثنا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْقَلَانْسِيُّ ثنا آدَمُ ثنا شُعْبَةُ ثنا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ فَيَعْمَلُ بِيَدِهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ أَوْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ فَيُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ فَيَأْمُرُ بِالْخَيْرِ أَوْ قَالَ بِالْمَعْرُوفِ قَالُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ فَلْيُمْسِكْ عَنِ الشَّرِّ فَإِنَّهُ لَهُ صَدَقَةٌ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ فِي الصَّحِيحِ عَنْ آدَمَ بْنِ أَبِي إِيَاسٍ وَأَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ مِنْ وَجْهٍ آخَرَ عَنْ شُعْبَةَ
அபூமூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் தர்மம் (செய்வது) கடமையாகும்."

(இதைக் கேட்ட) மக்கள், "(தர்மம் செய்வதற்குப் பொருள்) அவரிடம் இல்லையென்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் தனது கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தனக்கும் பயனளித்து, தர்மமும் செய்ய வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.

மக்கள், "(உழைப்பதற்கு) அவருக்கு இயலவில்லை என்றால் அல்லது அவர் (அவ்வாறு) செய்யவில்லை என்றால் (என்ன செய்வது)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "துயருற்ற, தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவி செய்ய வேண்டும்" என்றார்கள்.

மக்கள், "(அதையும்) அவர் செய்யவில்லை என்றால்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் நன்மையை (அல்லது நற்செயல்களை) ஏவ வேண்டும்" என்றார்கள்.

மக்கள், "(அதையும்) அவர் செய்யவில்லை என்றால்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், "அவர் தீமையிலிருந்து (விலகி) தம்மைத் தடுத்துக் கொள்ளட்டும்; நிச்சயமாக அது அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدَانَ , أنبأ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدٍ الصَّفَّارُ , ثنا أَبُو مُسْلِمٍ إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللهِ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ , ثنا شُعْبَةُ ح وَأَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ فُورَكٍ , أنبأ عَبْدُ اللهِ بْنُ جَعْفَرٍ , ثنا يُونُسُ بْنُ حَبِيبٍ , ثنا أَبُو دَاوُدَ , ثنا شُعْبَةُ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ , أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: " عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ فِي كُلِّ يَوْمٍ " , قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ , فَإِنْ لَمْ يَجِدْ؟ , قَالَ: " لَيَعْتَمِلُ بِيَدِهِ , فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ , وَيَتَصَدَّقُ " , قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ؟ قَالَ: " يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ " , قَالُوا: فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ؟ قَالَ: " يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ , وَيَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ " , قَالُوا: فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ , قَالَ: " لِيُمْسِكْ عَنِ الشَّرِّ , فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُ صَدَقَةٌ ". لَفْظُ حَدِيثِ أَبِي دَاوُدَ وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ سُلَيْمَانَ " فِي كُلِّ يَوْمٍ " , وَلَا قَوْلُهُ: " وَيَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ " أَخْرَجَاهُ فِي الصَّحِيحِ , كَمَا مَضَى
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு முஸ்லிமின் மீதும் (ஒவ்வொரு நாளும்) தர்மம் செய்வது கடமையாகும்."

(அப்போது மக்கள்,) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தர்மம் செய்வதற்கு ஏதும்) கிடைக்காவிட்டால் (அவர் என்ன செய்வார்)?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தமது கைகளால் உழைத்து, (அதன் மூலம்) தாமும் பயனடைந்து, தர்மமும் செய்யட்டும்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

(மக்கள்,) "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அவரால்) அவ்வாறு செய்ய முடியாவிட்டால்?" என்று கேட்டார்கள்.

"(துயருற்ற மற்றும்) தேவையுடையவருக்கு அவர் உதவட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

(மக்கள்,) "அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டனர்.

"அவர் நன்மையை ஏவி, (தீமையைத் தடுக்கட்டும்)" என்று கூறினார்கள்.

மீண்டும் (மக்கள்,) "அதற்கும் அவருக்கு இயலாவிட்டால்?" என்று கேட்டதற்கு,

நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தீமை (செய்வதிலிருந்து) விலகிக் கொள்ளட்டும்; நிச்சயமாக அதுவே அவருக்கு ஒரு தர்மமாகும்" என்று கூறினார்கள்.

(இது அபூதாவூத் அவர்களின் அறிவிப்பில் இடம்பெற்றுள்ள வாசகமாகும். சுலைமான் என்பவரின் அறிவிப்பில் "ஒவ்வொரு நாளும்" மற்றும் "தீமையைத் தடுக்கட்டும்" ஆகிய வார்த்தைகள் இடம்பெறவில்லை. இவ்விருவரும் (புகாரி மற்றும் முஸ்லிம்) இதனை 'ஸஹீஹ்' நூல்களில் பதிவு செய்துள்ளனர்.)
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له