இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

1295ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي فَقُلْتُ إِنِّي قَدْ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ بِالشَّطْرِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلْثُ كَبِيرٌ ـ أَوْ كَثِيرٌ ـ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً صَالِحًا إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، ثُمَّ لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ، يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏
ஸஃது பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் ஆண்டில் எனக்கு ஏற்பட்ட கடுமையான நோயின் காரணமாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை உடல் நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் (அவர்களிடம்), 'எனக்கு நோய் முற்றிவிட்டது என்பதைத் தாங்கள் காண்கிறீர்கள். நான் செல்வந்தன். எனக்கு ஒரு மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. எனவே, என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் 'கூடாது' என்றார்கள். 'பாதியையாவது (செய்யலாமா)?' என்று கேட்டேன். அதற்கும் 'கூடாது' என்றார்கள்.

பிறகு, 'மூன்றில் ஒரு பங்கு (வேண்டுமானால் செய்யலாம்); அந்த மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் தான் (அல்லது பெரியது). உன் வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக நீ விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைச் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். அல்லாஹ்வின் திருப்பொருத்தத்தை நாடி நீ எதைச் செலவு செய்தாலும், அதற்காக உனக்கு நற்கூலி வழங்கப்படும்; உன் மனைவியின் வாயில் நீ ஊட்டும் (உணவுக்) கவளம் உட்பட' என்று கூறினார்கள்.

நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தோழர்கள் (மதீனா) சென்ற பிறகு நான் (மக்காவிலேயே) பின்தங்கிவிடுவேனா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'நீ (இங்கு) பின்தங்கி, நல்லறங்கள் செய்தால், அதனால் உனக்குத் தகுதியும் பதவியும் உயராமல் இருப்பதில்லை. மேலும், நீ (நீண்ட காலம்) வாழ்ந்து, உன்னால் பல கூட்டத்தார் நன்மையடைவதற்கும், மற்றும் சிலர் உன்னால் பாதிப்புக்குள்ளாவதற்கும் கூடும்' என்று கூறினார்கள்.

(பிறகு), 'யா அல்லாஹ்! என் தோழர்களுக்கு அவர்களின் ஹிஜ்ரத்தை முழுமையாக்குவாயாக! அவர்களைப் புறமுதுகிட்டுத் திரும்பச் செய்துவிடாதே' (என்று பிரார்த்தித்தார்கள்). ஆனால், பரிதாபத்திற்குரியவர் ஸஃது பின் கவ்லா ஆவார். அவர் மக்காவிலேயே இறந்துவிட்டதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காக இரங்கினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3936ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ مَرَضٍ أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ يَا سَعْدُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏ أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ، وَلَسْتَ بِنَافِقٍ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ آجَرَكَ اللَّهُ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ ‏"‏ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ ‏"‏‏.‏
ஸஃத் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஹஜ்ஜத்துல் வதாஃ ஆண்டில் நான் நோய்வாய்ப்பட்டு, அந்த நோயின் காரணமாக இறக்கும் தறுவாயில் இருந்தபோது நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை வந்து சந்தித்தார்கள். நான் கூறினேன், "அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! நீங்கள் பார்ப்பது போல் நான் மிகவும் நோய்வாய்ப்பட்டுள்ளேன், நான் ஒரு செல்வந்தன், எனக்கு என் ஒரே மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. எனது சொத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?" அவர்கள் கூறினார்கள், "இல்லை." நான் கேட்டேன், "அப்படியானால் அதில் பாதியை நான் தர்மம் செய்யலாமா?" அவர்கள் கூறினார்கள், "ஓ ஸஃத் (ரழி)! மூன்றில் ஒரு பங்கை (தர்மமாக) கொடுங்கள், மூன்றில் ஒரு பங்கு கூட அதிகம் தான். சந்தேகமின்றி, உங்கள் பிள்ளைகளை ஏழைகளாக, மற்றவர்களிடம் கையேந்தும் நிலைக்குத் தள்ளிவிட்டுச் செல்வதை விட அவர்களை செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வது நல்லது. மேலும் அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடும் எண்ணத்துடன் நீங்கள் செலவு செய்யும் ஒவ்வொன்றுக்காகவும் அல்லாஹ் உங்களுக்கு நற்கூலி வழங்குவான், அது உங்கள் மனைவியின் வாயில் நீங்கள் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவாக இருந்தாலும் சரி." நான் கேட்டேன், "அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்)! என் தோழர்கள் சென்ற பிறகு நான் (மக்காவில்) பின்தங்கி விடப்படுவேனா?" அவர்கள் கூறினார்கள், "நீங்கள் பின்தங்கிவிடப்பட்டால், அல்லாஹ்வின் திருப்தியை அடையும் விருப்பத்துடன் நீங்கள் செய்யும் ஒவ்வொரு செயலுக்காகவும் நீங்கள் தரம் உயர்த்தப்பட்டு, மேன்மைப்படுத்தப்படுவீர்கள். நீங்கள் நீண்ட காலம் வாழ்வீர்கள் என்று நான் நம்புகிறேன், அதனால் உங்களால் சிலர் பயனடைவார்கள், மற்றவர்கள் (உங்களால்) பாதிப்படைவார்கள். யா அல்லாஹ்! என் தோழர்களின் ஹிஜ்ரத்தை முழுமையாக்குவாயாக, அவர்களை தம் குதிகால்களின் மீது திரும்பிச் செல்ல வைத்துவிடாதே. ஆனால் துரதிர்ஷ்டவசமான ஸஃத் பின் கவ்லா (ரழி) அவர்கள் (அவர்களுக்காக நாங்கள் வருந்துகிறோம்)." அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவர் (ஸஃத் பின் கவ்லா (ரழி)) மக்காவில் இறந்ததற்காக துக்கம் அனுஷ்டித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4409ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ ـ هُوَ ابْنُ سَعْدٍ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ، أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ‏.‏ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏
சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
விடைபெறும் ஹஜ்ஜின் (ஹஜ்ஜத்துல் வதாஉவின்) போது, மரணத்தை நெருங்கும் அளவிற்குக் கடுமையான நோயால் நான் பாதிக்கப்பட்டிருந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் (அவர்களிடம்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் நோய் முற்றிவிட்டதை தாங்கள் காண்கிறீர்கள். நான் செல்வம் மிக்கவன். எனக்கு ஒரேயொரு மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. இந்நிலையில் என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "கூடாது" என்றார்கள். நான், "(என் செல்வத்தில்) பாதியைச் செய்யலாமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கும் அவர்கள், "கூடாது" என்றார்கள். நான், "மூன்றில் ஒரு பங்கைச் செய்யலாமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மூன்றில் ஒரு பங்கா? மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் தான். நீர் உம்முடைய வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைத் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். இறைவனின் திருப்தியை நாடி நீர் எதைச் செலவு செய்தாலும், அதற்காக உமக்கு நற்கூலி வழங்கப்படும்; உமது மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டுகின்ற ஒரு கவள உணவு உட்பட" என்று கூறினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தோழர்கள் (மதீனா) சென்ற பிறகு நான் (மக்காவிலேயே) பின்தங்கிவிடுவேனோ?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் பின்தங்கி இறைவனின் திருப்தியை நாடி ஏதேனும் ஒரு நற்செயல் புரிந்தால், அதன் மூலம் உமக்குத் தகுதியும் பதவியும் உயரவே செய்யும். உம்மால் சிலர் (நம்பிக்கையாளர்கள்) பயனடைவதற்காகவும், வேறு சிலர் (இறைமறுப்பாளர்கள்) பாதிக்கப்படுவதற்காகவும் நீர் இங்கேயே தங்கவைக்கப்படலாம் (நீண்ட காலம் வாழலாம்)" என்று கூறினார்கள். (பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள்),

"அல்லாஹும்ம அம்ழி லி அஸ்ஹாபி ஹிஜ்ரதஹும், வலா தருத்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்"

(பொருள்: இறைவா! என் தோழர்களுக்கு அவர்களின் ஹிஜ்ரத்தை முழுமையாக்குவாயாக; அவர்களை வந்த வழியே திருப்பி அனுப்பி விடாதே) என்று பிரார்த்தித்தார்கள்.

ஆனால், பாவம் சஅத் இப்னு கவ்லா! அவர் மக்காவிலேயே இறந்துவிட்டதற்காக, அவருக்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரக்கப்பட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
5354ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ سَعْد ٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي وَأَنَا مَرِيضٌ بِمَكَّةَ، فَقُلْتُ لِي مَالٌ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً، يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ فِي أَيْدِيهِمْ، وَمَهْمَا أَنْفَقْتَ فَهُوَ لَكَ صَدَقَةٌ حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ، وَلَعَلَّ اللَّهَ يَرْفَعُكَ، يَنْتَفِعُ بِكَ نَاسٌ وَيُضَرُّ بِكَ آخَرُونَ ‏"‏‏.‏
ஸஃத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் மக்காவில் நோயுற்றிருந்தபோது நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் (அவர்களிடம்), “என்னிடம் செல்வம் இருக்கிறது; எனது செல்வம் முழுவதையும் நான் வஸிய்யத் செய்யலாமா?” என்று கேட்டேன். அவர்கள், “வேண்டாம்” என்றார்கள். நான், “அதில் பாதியையா?” என்று கேட்டேன். அவர்கள், “வேண்டாம்” என்றார்கள். நான், “அதில் மூன்றில் ஒரு பங்கையா?” என்று கேட்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூன்றில் ஒரு பங்கு (செய்யலாம்), ஆயினும் மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் தான். ஏனெனில், உங்கள் வாரிசுகளை நீங்கள் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வது, அவர்களை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விடச் சிறந்தது. நீங்கள் எதைச் செலவு செய்தாலும் அது உங்களுக்கு ஒரு தர்மமாகவே (ஸதகாவாக) அமையும்; உங்கள் மனைவியின் வாயில் நீங்கள் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவு கூட. மேலும், அல்லாஹ் உங்களை (நோயிலிருந்து) விடுவித்து உயர்த்தக்கூடும்; அதனால் சிலர் உங்களால் பயனடைவார்கள்; மற்றவர்கள் உங்களால் பாதிப்படைவார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6373ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ شَكْوَى، أَشْفَيْتُ مِنْهَا عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ، وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَبِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ أُجِرْتَ، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ سَعْدٌ رَثَى لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ‏.‏
சஅத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஹஜ்ஜத்துல் வதா (விடைபெறும் ஹஜ்) ஆண்டில், மரணத்தின் விளிம்பிற்கே என்னைக் கொண்டுசென்ற ஒரு நோயால் நான் பாதிக்கப்பட்டிருந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் கூறினேன்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் நோய் எந்த நிலையை அடைந்துள்ளது என்பதை தாங்கள் காண்கிறீர்கள். நான் செல்வம் மிக்கவன்; எனக்கு ஒரே ஒரு மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. இந்நிலையில் என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?’

அதற்கு அவர்கள், ‘கூடாது’ என்றார்கள்.

‘அப்படியென்றால் பாதியை (தர்மம் செய்யலாமா)?’ என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘மூன்றில் ஒரு பங்கு (செய்யலாம்). அந்த மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம். நீர் உம்முடைய வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைச் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி நீர் எதைச் செலவு செய்தாலும், அதற்காக உமக்கு நற்கூலி வழங்கப்படும்; உமது மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவு உட்பட.’

நான் கேட்டேன்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தோழர்கள் (மதீனா) சென்ற பிறகு நான் (மக்காவிலேயே) பின்தங்கி விடுவேனா?’

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நீர் (இங்கு) பின்தங்கிவிட மாட்டீர். (அவ்வாறு நீர் பின்தங்கி) அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி நற்செயல்கள் செய்தால், உமது அந்தஸ்தும் உயர்வும் அதிகரிக்கவே செய்யும். மேலும், உம்மால் பல கூட்டத்தார் பயனடைவதற்காகவும், மற்றும் சிலர் உம்மால் பாதிப்படைவதற்காகவும் நீர் (நீண்ட காலம்) விட்டுவைக்கப்படலாம்.

**‘அல்லாஹும்ம அம்ழி லி-அஸ்ஹாபீ ஹிஜ்ரதஹும், வலா தருத்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்’**
(பொருள்: இறைவா! என் தோழர்களுக்கு அவர்களின் ஹிஜ்ரத்தை முழுமைப்படுத்துவாயாக! அவர்களை வந்த வழியே (மக்காவுக்கே) திருப்பி அனுப்பி விடாதே!)

எனினும், பாவம் சஅத் இப்னு கவ்லா!’”

(அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்): சஅத் இப்னு கவ்லா மக்காவில் இறந்துவிட்டதால் அவருக்காக நபி (ஸல்) அவர்கள் இரக்கப்பட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1628 aஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَنِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ لاَ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى اللُّقْمَةُ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يُنْفَعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏.‏
சஅத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

ஹஜ்ஜத்துல் வதா (பிரியாவிடை ஹஜ்) ஆண்டில், மரணத்தின் விளிம்பிற்கு என்னைக் கொண்டு சென்றிருந்த என் நோயின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள்.

நான் கூறினேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, நான் படும் வேதனையைத் தாங்கள் காண்கிறீர்கள். நான் செல்வம் மிக்கவன்; ஒரு மகளைத் தவிர எனக்கு வேறு வாரிசு இல்லை. இந்நிலையில் என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?"

அவர்கள் கூறினார்கள்: "கூடாது."

நான் கேட்டேன்: "(எனது சொத்தில்) பாதியை தர்மம் செய்யலாமா?"

அவர்கள் கூறினார்கள்: "கூடாது." (மேலும்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மூன்றில் ஒரு பங்கு (செய்யலாம்); அந்த மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகமாகும். நீர் உமது வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைச் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி நீர் செய்யும் எந்தச் செலவுக்கும் உமக்கு நிச்சயம் நற்கூலி வழங்கப்படும்; உமது மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டும் ஒரு கவள உணவு உட்பட."

நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, என் தோழர்களுக்குப் பின் நான் (இங்கேயே) விடப்பட்டு விடுவேனா?"

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "நீர் (இங்கே) விடப்பட்டு, அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி நற்செயல்கள் செய்தால், அதனால் உமது அந்தஸ்தும் உயர்வும் அதிகரிக்கவே செய்யும். உம்மால் சில கூட்டத்தார் பயனடைவதற்காகவும், மற்றும் சிலர் உம்மால் பாதிப்படைவதற்காகவும் நீர் (உயிர்வாழ்ந்து) பின்தங்கக்கூடும்."

(மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள் பிரார்த்தித்தார்கள்):
**"அல்லாஹும்ம அம்ளி லிஅஸ்ஹாபீ ஹிஜ்ரதஹும், வலா தருத்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்"**
(பொருள்: இறைவா! என் தோழர்களின் ஹிஜ்ரத்தை (புலம்பெயர்தலை) முழுமையாக்குவாயாக! அவர்களை வந்த வழியே (இங்கேயே இறக்கச் செய்து) திருப்பி அனுப்பி விடாதே!).

எனினும், சஅத் பின் கவ்லா (ரலி) பரிதாபத்திற்குரியவர் ஆவார். அவர் மக்காவிலேயே இறந்துவிட்டதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காக வருந்தினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3626சுனனுந் நஸாயீ
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ مَرَضًا أَشْفَيْتُ مِنْهُ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالشَّطْرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ لَهُمْ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏
சஅத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் ஒரு நோயால் பாதிக்கப்பட்டிருந்தேன்; (அதன் தீவிரத்தால்) நான் மரணத்தை நெருங்கிவிட்டேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னிடம் பெருமளவு செல்வம் இருக்கிறது. எனக்கு என் மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்து விடட்டுமா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இல்லை' என்று கூறினார்கள். நான், 'பாதியையா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'இல்லை' என்று கூறினார்கள். நான், 'மூன்றில் ஒரு பங்கையா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'மூன்றில் ஒரு பங்கு. மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் தான். நீர் உம்முடைய வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் நிலையில் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைத் தன்னிறைவு பெற்றவர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
2864சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضَ مَرَضًا - قَالَ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ - بِمَكَّةَ - ثُمَّ اتَّفَقَا - أَشْفَى فِيهِ فَعَادَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِالثُّلُثَيْنِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِالشَّطْرِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبِالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ إِنْ تُخَلَّفْ بَعْدِي فَتَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحًا تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ لاَ تَزْدَادُ بِهِ إِلاَّ رِفْعَةً وَدَرَجَةً لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏ ‏.‏
ஆமிர் இப்னு ஸஅத் (ரஹ்) அவர்கள், தம் தந்தை (ஸஅத் இப்னு அபீ வக்காஸ் (ரலி)) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கின்றார்கள்:

(என் தந்தை ஸஅத் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) நான் மக்காவில் (ஹஜ்ஜுத் தல்வாதையின் போது) மரணத்தை நெருங்கும் அளவிற்கு கடுமையாக நோய்வாய்ப்பட்டேன். அப்போது என்னை உடல் நலம் விசாரிக்க அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என்னிடம் நிறைய செல்வம் உள்ளது. எனக்கு ஒரு மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. ஆகவே, நான் என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை தர்மம் செய்யலாமா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "கூடாது" என்றார்கள்.

"அப்படியென்றால் பாதியையாவது (தர்மம் செய்யலாமா)?" என்று கேட்டேன். அதற்கும் அவர்கள் "கூடாது" என்றார்கள்.

"அப்படியென்றால் மூன்றில் ஒரு பங்கை (தர்மம் செய்யலாமா)?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "(ஆம்) மூன்றில் ஒரு பங்கைச் செய்யலாம். அந்த மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகமாகும். நீர் உம்முடைய வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைத் தன்னிறைவு பெற்ற செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். நீர் அல்லாஹ்வின் திருப்பொருத்தத்தை நாடிச் செய்யும் எந்தச் செலவுக்கும் உமக்கு நற்கூலி வழங்கப்படாமல் இருக்காது; நீர் உம் மனைவியின் வாயில் ஊட்டும் (உணவு) கவளம் உட்பட" என்று கூறினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (என் தோழர்கள் மதீனா சென்றுவிட) நான் மட்டும் எனது ஹிஜ்ரத் பயணத்திலிருந்து பின்தங்கி விடுவேனோ?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், "நீர் எனக்குப் பின்னால் (இப்பூமியில்) விட்டுவைக்கப்பட்டாலும், அல்லாஹ்வின் திருப்பொருத்தத்தை நாடி நற்செயல் புரிந்தால் அதன் மூலம் உமது தகுதியும் அந்தஸ்தும் உயரும். ஒருவேளை நீர் (நீண்ட காலம்) விட்டுவைக்கப்படலாம்; அதன் மூலம் (இஸ்லாமிய) மக்கள் உம்மால் பயனடைவார்கள்; மற்றும் சிலர் (எதிரிகள்) உம்மால் பாதிப்புக்குள்ளாவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு (நபியவர்கள் பிரார்த்தித்தார்கள்):
**"அல்லாஹும்ம அம்ழி லிஅஸ்ஹாபி ஹிஜ்ரதஹும், வலா தருத்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்"**
(இறைவா! என் தோழர்களுக்கு அவர்களின் ஹிஜ்ரத்தை முழுமையாக்குவாயாக! அவர்களை வந்த வழியே (மக்காவுக்கே) திருப்பி அனுப்பி விடாதே!)

ஆனால், ஸஅத் இப்னு கவ்லா (ரலி) அவர்கள் பரிதாபத்திற்குரியவர். அவர் மக்காவிலேயே இறந்துவிட்டதால் அவருக்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரங்கினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
2116ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ عَامَ الْفَتْحِ مَرَضًا أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ إِنْ تَدَعْ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ فِيهَا حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي فَتَعْمَلَ عَمَلاً تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ رِفْعَةً وَدَرَجَةً وَلَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَيْسَ لِلرَّجُلِ أَنْ يُوصِيَ بِأَكْثَرَ مِنَ الثُّلُثِ وَقَدِ اسْتَحَبَّ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَنْقُصَ مِنَ الثُّلُثِ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ ‏"‏ ‏.‏
சஅத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"(மக்கா) வெற்றியின் ஆண்டில், மரணத்தின் விளிம்பிற்கே என்னைக் கொண்டு சென்ற ஒரு நோயால் நான் பாதிக்கப்பட்டிருந்தேன். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிச்சயமாக என்னிடம் ஏராளமான செல்வம் இருக்கிறது. எனக்கு என் மகளைத் தவிர வேறு வாரிசுகள் யாரும் இல்லை. எனவே எனது செல்வம் முழுவதையும் நான் (தர்மம் செய்ய) உயில் எழுதட்டுமா?' அவர்கள், 'கூடாது' என்றார்கள். நான், 'அப்படியானால், எனது செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கா?' என்று கேட்டேன். அவர்கள், 'கூடாது' என்றார்கள். நான், 'அப்படியானால், பாதியா?' என்று கேட்டேன். அவர்கள், 'கூடாது' என்றார்கள். நான், 'அப்படியானால், மூன்றில் ஒரு பங்கு?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: **'மூன்றில் ஒரு பங்கு (ஆகலாம்); அந்த மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் தான்.** நீர் உமது வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைத் தன்னிறைவு பெற்றவர்களாக (வசதியுடன்) விட்டுச் செல்வதே சிறந்ததாகும். நிச்சயமாக நீர் செய்யும் எந்தச் செலவானாலும், அதற்காக உமக்கு நற்கூலி வழங்கப்படும்; உமது மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவுக்காகக் கூட (நற்கூலி உண்டு).'"

நான் கேட்டேன்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (என் தோழர்கள் மதீனா திரும்பிய பிறகு) நான் எனது ஹிஜ்ரத்திலிருந்து பின்தங்கி விடுவேனோ?" அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனக்குப் பிறகு நீர் பின்தங்க மாட்டீர்; அல்லாஹ்வின் முகத்தை நாடி நீர் செய்யும் நற்செயல்களால் உமது அந்தஸ்தும் உயர்வும் அதிகரிக்கவே செய்யும். ஒருவேளை, உம்மால் பல கூட்டத்தார் பயனடைவதற்காகவும், மற்றும் சிலர் உம்மால் பாதிப்படைவதற்காகவும் நீர் (நீண்ட காலம்) வாழ்வீர்கள்.

**'அல்லாஹும்ம, அம்ழி லிஅஸ்ஹாபி ஹிஜ்ரதஹும் வலா தருத்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்'**
(யா அல்லாஹ்! என் தோழர்களின் ஹிஜ்ரத்தைப் பூரணப்படுத்துவாயாக! அவர்களைத் தம் குதிகால்களின் மீது திருப்பி விடாதே).

ஆனால், சஅத் பின் கவ்லா (ரழி) அவர்களின் நிலை பரிதாபத்திற்குரியது."
அவர் மக்காவில் இறந்ததற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர் மீது இரக்கம் காட்டினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1461முவத்தா மாலிக்
حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً صَالِحًا إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏ ‏.‏
ஸஃது இப்னு அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"ஹஜ்ஜத்துல் வதாவுடைய (விடைபெறும் ஹஜ்) ஆண்டில் எனக்கு ஏற்பட்ட ஒரு கடுமையான நோயின் காரணமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னை நலம் விசாரிக்க வந்தார்கள். நான் கூறினேன், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, இந்த நோய் என்னை எந்த அளவுக்குப் பாதித்துள்ளது என்பதை தாங்கள் பார்க்கிறீர்கள். என்னிடம் செல்வம் இருக்கிறது, எனக்கு என் மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. என் சொத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் ஸதகாவாகக் கொடுக்கலாமா?'

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'வேண்டாம்' என்று கூறினார்கள். நான், 'பாதியையா?' என்று கேட்டேன். அவர்கள், 'வேண்டாம்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், 'மூன்றில் ஒரு பங்கு (கொடுக்கலாம்). மூன்றில் ஒரு பங்கேகூட அதிகம் தான். உன் வாரிசுகளைச் செல்வந்தர்களாக விட்டுச் செல்வது, அவர்களை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதைவிடச் சிறந்ததாகும். நீர் அல்லாஹ்வின் திருப்தியை நாடி எதைச் செலவு செய்தாலும் அதற்காக உமக்கு நற்கூலி வழங்கப்படும்; உம்முடைய மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவு உட்பட.'

நான் கேட்டேன், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, என் தோழர்கள் (மதீனாவிற்குப்) சென்ற பிறகு நான் (மக்காவில்) பின்தங்கி விடுவேனா?'

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், 'நீர் பின்தங்கிவிட்டாலும், நற்செயல்களைச் செய்தால் அதன் மூலம் உமது தகுதியையும் உயர்வையும் அல்லாஹ் அதிகப்படுத்துவான். ஒருவேளை நீர் பின்தங்கக்கூடும்; உம்மால் சில கூட்டத்தார் பயனடையவும், வேறு சிலர் உம்மால் இழப்பைச் சந்திக்கவும் (இது நேரலாம்). யா அல்லாஹ்! என் தோழர்களின் ஹிஜ்ரத்தைப் பூரணப்படுத்துவாயாக! அவர்களை அவர்கள் வந்த வழியே திருப்பிவிடாதே! ஆனால், துர்பாக்கியசாலி ஸஃது இப்னு கவ்லா (ரழி) அவர்கள்தாம்.' அவர் மக்காவிலேயே இறந்துவிட்டதால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்காக வருந்தினார்கள்."

6ரியாதுஸ் ஸாலிஹீன்
وعن أبي إسحاق سعد بن أبي وقاص مالك بن أهيب بن عبد مناف بن زهرة بن كلاب بن مرة بن كعب بن لؤى القرش الزهرى رضي الله عنه، أحد العشرة المشهود لهم بالجنة، رضي الله عنهم، قال‏:‏ ‏ ‏ جاءنى رسول الله صلى الله عليه وسلم يعودنى عام حجة الوداع من وجع اشتد بى فقلت‏:‏ يارسول الله إني قد بلغ بى من الوجع ما ترى، وأنا ذو مال ولا يرثنى إلا ابنة لي، أفاتصدق بثلثى ما لي‏؟‏ قال‏:‏ لا، قلت‏:‏ فالشطر يارسول الله‏؟‏ فقال‏:‏ لا، قلت‏:‏ فالثلث يا رسول الله‏؟‏ قال الثلث والثلث كثير- أو كبير- إنك أن تذر ورثتك أغنياء خير من أن تذرهم عالة يتكففون الناس، وإنك لن تنفق نفقة تبتغى بها وجه الله إلا أجرت عليها حتى ما تجعل في فيّ امرأتك قال‏:‏ فقلت‏:‏ يارسول الله أخلف بعد أصحابي‏؟‏ قال‏:‏ إنك لن تخلف فتعمل عملا تبتغي بهوجه الله إلا ازددت به درجة ورفعةً، ولعلك أن تخلف حتى ينتفع بك أقوام ويضرّ بك آخرون‏.‏ اللهم امض لآصحابى هجرتهم، ولا تردهم على أعقابهم، لكن البائس سعد بن خولة‏ ‏ يرثى له رسول الله صلى الله عليه وسلم أن مات بمكة‏.‏‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏
அபூ இஸ்ஹாக் ஸஃத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) (சொர்க்கம் செல்வதாக நற்செய்தி கூறப்பட்ட பத்து பேரில் ஒருவர்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஹஜ்ஜத்துல் வதா (இறுதி ஹஜ்) ஆண்டில் எனக்கு ஏற்பட்ட கடுமையான நோயின் காரணமாக, என்னை நலம் விசாரிக்க அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்தார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! எனக்கு நோய் முற்றியிருப்பதை நீங்கள் பார்க்கிறீர்கள். நான் செல்வந்தன். எனக்கு ஒரு மகளைத் தவிர வேறு வாரிசு இல்லை. இந்நிலையில் என் செல்வத்தில் மூன்றில் இரண்டு பங்கை நான் தர்மம் செய்யலாமா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "வேண்டாம்" என்றார்கள். "அப்படியானால் பாதியையா?" என்று கேட்டேன். அதற்கும் "வேண்டாம்" என்றார்கள். "மூன்றில் ஒரு பங்கை (தர்மம் செய்யலாமா)?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "மூன்றில் ஒரு பங்கு கொடுக்கலாம். மூன்றில் ஒரு பங்கே அதிகம் (அல்லது பெரியது) தான். நீர் உம்முடைய வாரிசுகளை மக்களிடம் கையேந்தும் ஏழைகளாக விட்டுச் செல்வதை விட, அவர்களைத் தன்னிறைவு பெற்றவர்களாக விட்டுச் செல்வதே சிறந்தது. நீர் அல்லாஹ்வின் உவப்பை நாடிச் செய்யும் எந்தச் செலவுக்கும் உமக்கு நிச்சயம் நற்கூலி வழங்கப்படும்; உமது மனைவியின் வாயில் நீர் ஊட்டும் ஒரு கவளம் உணவு உட்பட" என்று கூறினார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (மக்காவிலிருந்து மதீனா திரும்பும்) என் தோழர்களுக்குப் பின் நான் (மக்காவிலேயே இறந்து) விடப்பட்டு விடுவேனா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "நீர் பின்தங்கமாட்டீர். அல்லாஹ்வின் உவப்பை நாடி நீர் நற்செயல்கள் புரிந்து உமது அந்தஸ்தும் பதவியும் உயர்வே தவிர வேறில்லை. உம்மால் சில கூட்டத்தார் நன்மையடைவதற்காகவும், மற்றவர் தீமையடைவதற்காகவும் நீர் நீண்ட காலம் உயிர் வாழக்கூடும்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள், **"அல்லாஹும்ம அம்ளி லிஅஸ்ஹாபீ ஹிஜ்ரதஹும், வலா த(ரு)த்தஹும் அலா அஃகாபிஹிம்"** (யா அல்லாஹ், என் தோழர்களின் ஹிஜ்ரத்தைப் பூரணப்படுத்துவாயாக; அவர்களைப் பின்வாங்கச் செய்துவிடாதே) என்று பிரார்த்தித்தார்கள். ஆனால், ஸஃத் பின் கவ்லா (ரழி) பரிதாபத்திற்குரியவர்; அவர் மக்காவிலேயே இறந்து விட்டதால் அவருக்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரங்கினார்கள்.