حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ أَبِي عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ سَاوَمَتْ بَرِيرَةَ فَخَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ، فَلَمَّا جَاءَ قَالَتْ إِنَّهُمْ أَبَوْا أَنْ يَبِيعُوهَا، إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطُوا الْوَلاَءَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ . قُلْتُ لِنَافِعٍ حُرًّا كَانَ زَوْجُهَا أَوْ عَبْدًا فَقَالَ مَا يُدْرِينِي
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் பரீராவை (விலைக்கு வாங்குவது குறித்துப்) பேரம் பேசினார்கள். (அப்போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்காகச் சென்றார்கள். அவர்கள் திரும்பி வந்தபோது, ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள், "வலாஃ (உரிமை) தங்களுக்கே உரியதாகும் என்று நிபந்தனையிட்டாலன்றி அவளை விற்க அவர்கள் மறுக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக வலாஃ (உரிமை) என்பது, யார் விடுதலை செய்கிறாரோ அவருக்கே உரியது" என்று கூறினார்கள்.
(அறிவிப்பாளர் ஹம்மாம் கூறுகிறார்:) நான் நாஃபிஉ அவர்களிடம், "(பரீராவின்) கணவர் சுதந்திரமானவராக இருந்தாரா அல்லது அடிமையாக இருந்தாரா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், "எனக்கென்ன தெரியும்?" என்று பதிலளித்தார்கள்.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَعْتِقِيهَا، فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ . فَأَعْتَقْتُهَا، فَدَعَاهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا فَقَالَتْ لَوْ أَعْطَانِي كَذَا وَكَذَا مَا ثَبَتُّ عِنْدَهُ. فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் பரீராவை வாங்கினேன். ஆனால் அவருடைய எஜமானர்கள் அவருடைய ‘வலா’ (உரிமை) தங்களுக்கே உரியது என்று நிபந்தனையிட்டார்கள். நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் இது பற்றிக் கூறினேன். அவர்கள், "நீ அவரை விடுதலை செய்துவிடு. ஏனெனில், ‘வலா’ என்பது (அடிமைத் தளையிலிருந்து விடுவிக்கப்) பணத்தைக் கொடுப்பவருக்கே உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள். ஆகவே, நான் அவரை விடுதலை செய்தேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் பரீராவை அழைத்து, அவருடைய கணவர் விஷயத்தில் அவருக்குத் தேர்வு செய்யும் உரிமையைக் கொடுத்தார்கள். அவர், "அவர் எனக்கு இன்னின்னதைக் கொடுத்தாலும், நான் அவருடன் இருக்க மாட்டேன்" என்று கூறினார். ஆகவே, அவர் தன்னையே தேர்ந்தெடுத்துக் கொண்டார்.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ بَرِيرَةَ، جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ لَهَا إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً فَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ. فَذَكَرَتْ بَرِيرَةُ ذَلِكَ لأَهْلِهَا، فَقَالُوا لاَ. إِلاَّ أَنْ يَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا. قَالَ مَالِكٌ قَالَ يَحْيَى فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ .
அம்ரா பின்த் அப்துர்-ரஹ்மான் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
பரீரா (ரலி) அவர்கள், இறைநம்பிக்கையாளர்களின் அன்னையான ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் உதவி தேடி வந்தார். அப்போது ஆயிஷா (ரலி), "உன் எஜமானர்கள் விரும்பினால், நான் உன் விலையை அவர்களுக்கு ஒரே முறையாகக் கொடுத்து, உன்னை விடுதலை செய்கிறேன்; (அவ்வாறு) நான் செய்கிறேன்" என்று கூறினார்.
பரீரா (ரலி) இதைத் தனது எஜமானர்களிடம் தெரிவித்தார். அதற்கு அவர்கள், "உன் 'வலா' (உரிமைத் தோழமை) எங்களுக்கே உரியது என்றாலன்றி, (நாங்கள் ஏற்க) மாட்டோம்" என்று கூறினர்.
ஆயிஷா (ரலி) இது குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்ததாக அம்ரா கூறினார்.
அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவளை விலைக்கு வாங்கி விடுதலை செய்துவிடு. ஏனெனில், 'வலா' என்பது விடுதலை செய்பவருக்கே உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
பரீரா (ரழி) அவர்கள், தமது விடுதலைப் பத்திரத்துக்கான தொகையைச் செலுத்த உதவுமாறு கோரி ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்போது அவர் அந்தத் தொகையில் எதையும் செலுத்தியிருக்கவில்லை.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அவரிடம், "உன் எஜமானர்களிடம் திரும்பிச் செல். உனது விடுதலைக்கான தொகையை நான் செலுத்திவிடவும், உனது 'வலா' எனக்கே இருக்க வேண்டும் என்பதையும் அவர்கள் விரும்பினால், நான் அவ்வாறே செய்கிறேன்" என்று கூறினார்கள்.
பரீரா (ரழி) அவர்கள் தம் எஜமானர்களிடம் இதைக் கூறியபோது அவர்கள் மறுத்துவிட்டார்கள். மேலும் அவர்கள், "ஆயிஷா (ரழி) நன்மையைக் கருதி (அல்லாஹ்வுக்காக) உனக்கு உதவ விரும்பினால் அவர் செய்யலாம்; ஆனால் உனது 'வலா' எங்களுக்கே இருக்கும்" என்று கூறினர்.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இது பற்றிக் கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நீ அவரை விலைக்கு வாங்கி விடுதலை செய்துவிடு. ஏனெனில், 'வலா' என்பது விடுதலை செய்தவருக்கே உரியதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ فَقَالَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّهُمْ يَشْتَرِطُونَ الْوَلاَءَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم اشْتَرِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ .
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் பரீராவை வாங்க நாடினார்கள். அப்போது அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "நிச்சயமாக அவர்கள் வலா உரிமைக்கு நிபந்தனை விதிக்கிறார்கள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவளை வாங்குங்கள்; ஏனெனில் வலா உரிமை விடுதலை செய்பவருக்கே உரியது" என்று கூறினார்கள்.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ . قَالَتْ فَأَعْتَقْتُهَا فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا قَالَتْ لَوْ أَعْطَانِي كَذَا وَكَذَا مَا أَقَمْتُ عِنْدَهُ . فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا .
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் பரீராவை வாங்கினேன். அவளுடைய எஜமானர்கள் அவளது 'வலா' (உரிமை) தங்களுக்குரியது என்று நிபந்தனை விதித்தார்கள். நான் அதை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அவளை விடுதலை செய்துவிடு. ஏனெனில், 'வலா' என்பது விலையைக் கொடுப்பவருக்கே உரியது' என்று கூறினார்கள். எனவே நான் அவளை விடுதலை செய்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவளை அழைத்து, அவளுடைய கணவர் விஷயத்தில் அவளுக்குத் தேர்வு செய்யும் உரிமையை வழங்கினார்கள். அவள், 'அவர் எனக்கு இன்னின்ன பொருட்களைத் தந்தாலும், நான் அவருடன் வாழ மாட்டேன்,' என்று கூறி, தன்னைத் தேர்ந்தெடுத்துக் கொண்டாள். அவளுடைய கணவர் ஒரு சுதந்திரமான மனிதராக இருந்தார்."
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"வியாபாரம் செய்யும் இருவரும் பிரிந்து செல்லாதவரை, அவர்கள் இருவரில் ஒவ்வொருவருக்கும் விருப்பத் தேர்வு உரிமை உண்டு; அல்லது அவர்களது வியாபாரம் விருப்பத் தேர்வின் அடிப்படையில் அமைந்திருக்க வேண்டும். அவ்வாறு விருப்பத் தேர்வின் அடிப்படையில் அமைந்திருந்தால், அந்த வியாபாரம் உறுதியாகிவிடும்."
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ . قَالَتْ فَأَعْتَقْتُهَا - قَالَتْ - فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا .
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் பரீராவை விலைக்கு வாங்கினேன். அவளுடைய எஜமானர்கள் அவளுடைய வலாஃ (உரிமை) தங்களுக்கே உரியது என்று நிபந்தனை விதித்தார்கள். நான் அதை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள், ‘அவளை விடுதலை செய்யுங்கள், வலாஃ (உரிமை) என்பது வெள்ளியை (பணத்தை) செலுத்தியவருக்கே உரியது’ என்று கூறினார்கள்.”
அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஆகவே, நான் அவளை விடுதலை செய்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவளை அழைத்து, அவளுடைய கணவர் விஷயத்தில் அவளுக்குத் தேர்வு செய்யும் உரிமையை வழங்கினார்கள். அவள் தன்னையே தேர்ந்தெடுத்துக் கொண்டாள். அவளுடைய கணவர் ஒரு சுதந்திரமானவராக இருந்தார்.”
وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ بَرِيرَةَ، جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَقَالُوا لاَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ . قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ .
அம்ரா பின்த் அப்த் அர்-ரஹ்மான் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
பரீரா (ரழி) அவர்கள், உம்முல் மூஃமினீன் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் உதவி கேட்டு வந்தார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள், "உங்கள் எஜமானர்கள், நான் உங்கள் விலையை ஒரே தவணையில் அவர்களுக்குச் செலுத்தி உங்களை விடுதலை செய்வதற்குச் சம்மதித்தால், நான் அதைச் செய்வேன்" என்று கூறினார்கள்.
பரீரா (ரழி) அவர்கள் அதைத் தம் எஜமானர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இல்லை; உங்கள் வலாஃ எங்களுக்குரியதாக இருந்தால் தவிர" என்று கூறினார்கள்.
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவரை விலைக்கு வாங்கி விடுதலை செய்யுங்கள். ஏனெனில் வலாஃ விடுதலை செய்பவருக்கே உரியது" என்று கூறினார்கள்.