மூஸா (அலை) அவர்களின் தோழரைப் பற்றி ஹுர் பின் கைஸ் பின் ஹிஸ்ன் அல்-ஃபஸாரி அவர்களுடன் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கருத்து வேறுபாடு கொண்டார்கள். (அந்தத் தோழர்) 'கதீர்' என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள். அப்போது உபை பின் கஃப் (ரழி) அவர்கள் அவ்விருவரையும் கடந்து சென்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவரை அழைத்து, "எனது தோழரும் (ஹுர்) நானும், மூஸா (அலை) அவர்கள் சந்திக்க வழி கேட்டார்களே அந்த மூஸா (அலை) அவர்களின் தோழரைப் பற்றி கருத்து வேறுபாடு கொண்டுள்ளோம். அவரைப் பற்றி நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏதேனும் குறிப்பிட்டதை நீங்கள் கேட்டிருக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்" என்று பதிலளித்தார்கள்:
"மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களின் ஓர் அவையில் (உபதேசம் செய்துகொண்டிருந்தபோது) இருந்தார்கள். அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம் வந்து, 'உங்களை விட அதிக அறிவு உடைய எவரையேனும் உங்களுக்குத் தெரியுமா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை) அவர்கள், 'இல்லை' என்று பதிலளித்தார்கள். எனவே அல்லாஹ் மூஸா (அலை) அவர்களுக்கு, 'ஆம், எமது அடியார் கதீர் (உங்களை விட அதிக அறிவு உடையவர்)' என்று வஹீ (இறைச்செய்தி) அறிவித்தான். மூஸா (அலை) அவர்கள் அவரைச் சந்திப்பதற்கான வழியைப் பற்றிக் கேட்டார்கள். எனவே அல்லாஹ் அவருக்கு மீனை ஓர் அடையாளமாக ஆக்கினான். மேலும், 'நீர் மீனைத் தொலைக்கும்போது (அது உயிர்பெற்று கடலுக்குள் செல்லும்) திரும்பி வாரும்; நிச்சயமாக நீர் அவரைச் சந்திப்பீர்' என்று அவருக்குச் சொல்லப்பட்டது. அவர் (மூஸா) கடலில் மீனின் சுவட்டைப் பின்தொடர்ந்து சென்றுகொண்டிருந்தார். அப்போது மூஸா (அலை) அவர்களிடம் அவர்களின் இளைஞர் (பணியாள் யூஷா பின் நூன்), 'நாம் பாறையிடம் ஒதுங்கியபோது கவனித்தீர்களா? நிச்சயமாக நான் மீனை மறந்துவிட்டேன்; அதை (உங்களுக்கு) நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே அன்றி வேறெவரும் என்னை மறக்கடிக்கவில்லை' என்று கூறினார். அதற்கு மூஸா (அலை) அவர்கள், 'அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்தோம் (அடையாளம்)' என்று கூறினார்கள். எனவே அவர்கள் தங்கள் கால்தடங்களைப் பின்தொடர்ந்து (வந்த வழியே) திரும்பிச் சென்றார்கள்; அங்கே 'கதீர்' அவர்களைக் கண்டார்கள். (மேலும்) அவ்விருவரின் விபரங்கள் அல்லாஹ் தன் வேதத்தில் (அல்-குர்ஆனில்) விவரித்துள்ளவையாகும்."
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அவர்கள், ஹுர் பின் கைஸ் பின் ஹிஸ்ன் அல்-ஃபஸாரி என்பவருடன் மூஸா (அலை) அவர்களின் தோழர் (கிழ்ர்) குறித்துக் கருத்து வேறுபாடு கொண்டார்கள். அப்போது உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் அவர்களைக் கடந்து சென்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவரை அழைத்து, "நானும், என்னுடைய இந்தத் தோழரும் மூஸா (அலை) அவர்கள் யாரைச் சந்திப்பதற்கு வழி கேட்டார்களோ, அந்தத் தோழர் விஷயத்தில் கருத்து வேறுபாடு கொண்டுள்ளோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருடைய விஷயத்தைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டதை நீங்கள் கேட்டிருக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு உபை (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆம், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரது விஷயத்தைக் குறிப்பிட்டதை நான் கேட்டிருக்கிறேன். அவர்கள் கூறினார்கள்:
மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களின் ஒரு சபையில் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் அவரிடம் வந்து, 'உங்களை விட அதிக அறிவுள்ள ஒருவரை நீங்கள் அறிவீர்களா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'இல்லை' என்றார். உடனே அல்லாஹ் மூஸா (அலை) அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அறிவித்தான்: 'ஆம், எமது அடியார் கிழ்ர் (உம்மை விட அதிக அறிவுடையவர்).' உடனே மூஸா (அலை) அவரைச் சந்திப்பதற்கான வழியை (அல்லாஹ்விடம்) கேட்டார். அல்லாஹ் அவருக்கு மீனை ஓர் அடையாளமாக்கினான். மேலும் அவரிடம், 'நீர் எப்போது மீனைத் தவறவிடுகிறீரோ அப்பொழுது திரும்பிச் செல்வீராக! நிச்சயமாக நீர் அவரைச் சந்திப்பீர்' என்று கூறப்பட்டது.
ஆகவே, மூஸா (அலை) அவர்கள் (மீன் கடலுக்குள் சென்ற) சுவட்டைப் பின்தொடர்ந்து சென்றுகொண்டிருந்தார்கள். (மீன் நழுவிச் சென்ற பிறகு) மூஸா (அலை) அவர்களின் உதவியாளரான இளைஞர் மூஸாவிடம் கூறினார்:
**'அரஅய்த இத் அவைனா இலஸ் ஸக்ரதி ஃபஇன்னீ நஸீதுல் ஹூத, வமா அன்ஸானீஹு இல்லஷ் ஷைதானு அன் அ(த்)த்குரஹ்'**
(பொருள்: நாம் பாறைக்குச் சென்றபோது (என்ன நடந்தது என்பதை) நீங்கள் கவனித்தீர்களா? நிச்சயமாக நான் மீனை மறந்துவிட்டேன்; அதை நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே எனக்கு மறக்கடித்துவிட்டான்).
அதற்கு மூஸா (அலை) அவர்கள்:
**'தாலிக மா குன்னா நப்(க்)கீ'**
(பொருள்: அதைத்தான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்தோம்) என்று கூறினார்கள்.
ஆகவே, அவர்கள் இருவரும் தங்கள் அடிச்சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து (வந்த வழியே) திரும்பிச் சென்று கிழ்ர் (அலை) அவர்களைக் கண்டார்கள். அவர்கள் இருவரின் விஷயத்திலும் நடந்தவற்றை அல்லாஹ் தன் வேதத்தில் விவரித்துள்ளான்."
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அவரும், அல்-ஹுர் பின் கைஸ் பின் ஹிஸ்ன் அல்-ஃபஸாரியும் மூஸா (அலை) அவர்களின் தோழரைப் பற்றி - அவர் கித்ர் தானா என்பது குறித்து - தர்க்கம் செய்து கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது உபை பின் கஅப் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அவ்வழியே சென்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவரை அழைத்து, "நானும் என் தோழரும், மூஸா (அலை) அவர்கள் யாரைச் சந்திப்பதற்கு வழி கேட்டார்களோ, அந்தத் தோழரைப் பற்றி தர்க்கம் செய்து கொண்டோம். இது விஷயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஏதேனும் குறிப்பிடுவதை நீங்கள் கேட்டிருக்கிறீர்களா?" என்று வினவினார்கள்.
அதற்கு உபை (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டிருக்கிறேன்: 'மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களின் சபையில் இருந்தபோது, ஒரு மனிதர் வந்து, 'உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர் யாரேனும் இருப்பதாக நீங்கள் அறிவீர்களா?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை) அவர்கள் 'இல்லை' என்று கூறினார்கள். அப்போது மூஸாவுக்கு, 'ஆம், எமது அடியார் கித்ர் (இருக்கிறார்)' என்று வஹீ அறிவிக்கப்பட்டது. மூஸா (அலை) அவர்கள் அவரைச் சந்திப்பதற்கான வழியைக் கேட்டார்கள். அல்லாஹ் மீனை அவருக்கு ஓர் அடையாளமாக ஆக்கினான். மேலும் அவரிடம், 'நீ எப்போது மீனைத் தொலைக்கிறாயோ, (அப்போது) திரும்பிச் செல்! நிச்சயமாக நீ அவரைச் சந்திப்பாய்' என்று கூறப்பட்டது. மூஸா (அலை) அவர்கள் கடலில் மீனின் சுவட்டைப் பின்தொடர்ந்து சென்றுகொண்டிருந்தார்கள். அப்போது மூஸா (அலை) அவர்களின் இளைஞர் (பணியாளர்) மூஸாவிடம் கூறினார்:
*'அரஅய்த இத் அவைனா இவஸ் ஸக்ரதி ஃபஇன்னீ நஸீதுல் ஹூத வமா அன்ஸானீஹி இல்லஷ் ஷைத்தானு அன் அக்குரஹு'*
(பொருள்: "பாறையருகே நாம் ஒதுங்கியபோது (என்ன நேர்ந்தது என்பதை) கவனித்தீர்களா? நிச்சயமாக நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நான் நினைவுகூர்வதை ஷைத்தானே தவிர வேறெவரும் எனக்கு மறக்கடிக்கவில்லை").
ஆகவே, அவர்கள் தங்கள் அடிச்சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து திரும்பிச் சென்றார்கள். அங்கே அவர்கள் கித்ரைக் கண்டார்கள். அவர்களின் விபரங்கள் அல்லாஹ் (குர்ஆனில்) விவரித்தது போன்றதாகும்.'"
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அவர்களும், அல்-ஹுர் இப்னு கைஸ் இப்னு ஹிஸ்ன் அல்-ஃபஸாரியும் மூஸா (அலை) அவர்களின் தோழரைப் பற்றி விவாதித்தார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அவர் கிழ்ர் (அலை)" என்று கூறினார்கள். அப்போது உபை இப்னு கஅப் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்கள் அவ்வழியே சென்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவரை அழைத்து, "அபூ துஃபைல் அவர்களே! எங்களிடம் வாருங்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் யாரைச் சந்திப்பதற்கான வழியை (அல்லாஹ்விடம்) கேட்டார்களோ, அந்தத் தோழரைப் பற்றி எனக்கும் என் நண்பருக்கும் இடையில் கருத்து வேறுபாடு ஏற்பட்டுள்ளது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இது குறித்து ஏதேனும் கூறுவதை நீங்கள் கேட்டிருக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு உபை (ரலி) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டுள்ளேன்:
'மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல் கூட்டத்தினரிடையே இருந்தபோது, ஒருவர் அவர்களிடம் வந்து, "உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர் யாரேனும் இருப்பதாக உமக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), "இல்லை" என்று கூறினார்கள். அப்போது அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு, "அப்படியல்ல! எமது அடியார் கிழ்ர் (உம்மை விட அதிகம் அறிந்தவர்)" என்று வஹி அறிவித்தான்.'
(தொடர்ந்து உபை (ரலி) கூறினார்கள்): 'மூஸா (அலை) அவரைச் சந்திப்பதற்கான வழியைக் கேட்டார்கள். அல்லாஹ் மீனை (அவருக்கு) ஓர் அடையாளமாக்கினான். மேலும் அவரிடம், "நீர் எங்கே மீனைத் தவற விடுகிறீரோ, அங்கிருந்து திரும்பிச் செல்லுங்கள்; நிச்சயமாக நீர் அவரைச் சந்திப்பீர்" என்று கூறப்பட்டது. அல்லாஹ் நாடிய தொலைவு வரை மூஸா (அலை) அவர்கள் பயணித்தார்கள். பிறகு தம் (ஊழியரான) இளைஞரிடம், "நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா" என்று கூறினார்கள். அப்போது அந்த இளைஞர் மூஸா (அலை) அவர்கள் உணவைக் கேட்டபோது, "நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியிருந்தபோது (நடந்ததை) கவனித்தீர்களா? நான் மீனை மறந்துவிட்டேன்; அதை நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கடித்துவிட்டான்" என்று கூறினார். அதற்கு மூஸா (அலை), "அதுதான் நாம் தேடிக் கொண்டிருந்தது" என்று கூறினார்கள். ஆகவே, அவர்கள் தங்கள் அடிச்சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து (வந்த வழியே) திரும்பினார்கள்; அங்கே கிழ்ர் (அலை) அவர்களைக் கண்டார்கள்.'
அவர்களிருவரின் விஷயங்களை அல்லாஹ் தன் வேதத்தில் விவரித்துள்ளான்.
(அறிவிப்பாளர்) யூனுஸ் அவர்கள் (கூடுதலாக), "அவர் (மூஸா) கடலில் மீனின் தடயத்தைப் பின்தொடர்ந்து சென்றார்" என்று கூறினார்.