இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

7ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّأْمِ ـ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ، فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ، وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا‏.‏ فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي، وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ، فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ‏.‏ فَوَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَىَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ، ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ‏.‏ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا‏.‏ قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ، يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ‏.‏ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ‏.‏ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ أَمْرُ الإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الأَوْثَانِ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ‏.‏ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏.‏ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ‏.‏ سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَ‏{‏يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ‏}‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ، وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ‏.‏ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ، يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ، فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدِ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ‏.‏ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ، فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلاَّ الْيَهُودُ فَلاَ يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ، فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنَ الْيَهُودِ‏.‏ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ، يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لاَ‏.‏ فَنَظَرُوا إِلَيْهِ، فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ، وَسَأَلَهُ عَنِ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ‏.‏ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مَلِكُ هَذِهِ الأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ‏.‏ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ، وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ، وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ، فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْىَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ، ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ، فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ، فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ، وَأَيِسَ مِنَ الإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَىَّ‏.‏ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ‏.‏ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ، فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَ‏.‏ رَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் (ரலி) அவர்கள் எனக்குத் தெரிவித்தார்கள்: ரோமப் பேரரசர் ஹிரக்ள் (ஹெராக்ளியஸ்) என்னிடம் ஆள் அனுப்பி அழைத்தார். அப்போது நான் குறைஷியரின் வணிகக் கூட்டத்துடன் சென்றுகொண்டிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்களுடனும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுடனும் சமாதான ஒப்பந்தம் செய்திருந்த காலகட்டத்தில், அவர்கள் ஷாம் (சிரியா) பகுதியில் வணிகம் செய்பவர்களாக இருந்தார்கள். ஆகவே, அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்களும் அவருடைய தோழர்களும் இல்யா (ஜெருசலேம்) நகரில் ஹிரக்ளிடம் சென்றார்கள்.

ஹிரக்ள் அவர்களைத் தனது அரசவைக்கு அழைத்தார். அவரைச் சுற்றி ரோமானியப் பிரமுகர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். அவர் தம்முடைய மொழிபெயர்ப்பாளரை அழைத்து, "தம்மை ஒரு நபி என்று கூறும் அந்த மனிதருடன் உங்களில் யார் நெருங்கிய உறவினர்?" என்று கேட்டார்.

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள், "நானே அவருக்கு (இங்குள்ளவர்களில்) மிக நெருங்கிய உறவினர்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஹிரக்ள், "அவரை (அபூ சுஃப்யான்) என் அருகே கொண்டு வாருங்கள்; அவருடைய தோழர்களை அவருக்குப் பின்னால் நிற்க வையுங்கள்" என்றார். பிறகு தம்முடைய மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "நான் இவரிடம் அந்த மனிதரைப் (நபி (ஸல்) அவர்களைப்) பற்றி சில கேள்விகளைக் கேட்க விரும்புகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (அவருக்குப் பின்னால் நிற்கும்) நீங்கள் இவர் சொல்வதை மறுக்க வேண்டும் என்று இவரின் தோழர்களிடம் கூறுவீராக" என்று சொன்னார்.

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் (தமது மனநிலையை) விவரிக்கிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! என் தோழர்கள் என்னைப் பொய்யன் என்று பழி சுமத்தி விடுவார்களோ என்ற அச்சம் எனக்கு இல்லையென்றால், நான் நபி (ஸல்) அவர்களைப் பற்றி (அப்போது) பொய்யுரைத்திருப்பேன். அவர் என்னிடம் அவரைப் பற்றிக் கேட்ட முதல் கேள்வி இதுதான்:

'உங்களிடையே அவருடைய குடும்ப நிலை என்ன?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'அவர் எங்களிடையே மிக உயர்ந்த குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர்.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'உங்களில் எவரேனும் இதற்கு முன் இத்தகைய வாதத்தை (அதாவது, தாம் ஒரு நபி என்று) முன்வைத்திருக்கிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய மூதாதையர்களில் எவரேனும் அரசராக இருந்திருக்கிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'மக்களில் உயர்ந்தவர்களா அல்லது சாமானியர்களா அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள்?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'சாமானியர்கள்தான் (ஏழைகள்) அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள்.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய பின்பற்றுபவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள்.'

அவர் கேட்டார்: 'அவருடைய மார்க்கத்தைத் தழுவியவர்களில் எவரேனும் அதிருப்தியுற்று பின்னர் அந்த மார்க்கத்தைக் கைவிடுகிறார்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் (ஒரு நபியாக) தன்னை அறிவிப்பதற்கு முன்பு, எப்போதாவது அவர் பொய் சொன்னதாக நீங்கள் அவர் மீது குற்றம் சாட்டியிருக்கிறீர்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் வாக்குறுதி மீறுகிறாரா (மோசடி செய்வாரா)?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'இல்லை. நாங்கள் அவருடன் ஒரு சமாதான ஒப்பந்தத்தில் இருக்கிறோம். அதில் அவர் என்ன செய்வார் என்று எங்களுக்குத் தெரியாது.' (அபூ சுஃப்யான் கூறுகிறார்: இதைத் தவிர அவருக்கு எதிராக (சந்தேகத்தை ஏற்படுத்தும்) வேறு எந்த வார்த்தையையும் என்னால் நுழைக்க முடியவில்லை).

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'நீங்கள் எப்போதாவது அவருடன் போர் புரிந்திருக்கிறீர்களா?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'ஆம்.'

அவர் கேட்டார்: 'அப்போரின் முடிவு என்னவாக இருந்தது?'
நான் பதிலளித்தேன்: 'எங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் ஏற்றத்தாழ்வு நிறைந்தது (கிணற்று வாளி மாறி மாறி வருவது போன்றது). சில சமயங்களில் அவர் எங்களை வென்றார்; சில சமயங்களில் நாங்கள் அவரை வென்றோம்.'

ஹிரக்ள் கேட்டார்: 'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?'
நான் சொன்னேன்: 'அவர், அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்கும்படியும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், நம் முன்னோர்கள் சொல்லி வந்ததை (வழிபாடுகளை) விட்டுவிடுமாறும் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, உண்மை, கற்பொழுக்கம் மற்றும் உறவுகளைப் பேணுதல் ஆகியவற்றை எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்.'

பிறகு ஹிரக்ள் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் பின்வருமாறு கூறினார்:
"நீ இவரிடம் சொல்: நான் உம்மிடம் அவருடைய குடும்பத்தைப் பற்றிக் கேட்டேன். அவர் உங்களில் மிக உயர்ந்த குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர் என்று பதிலளித்தீர். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் அவர்களது சமுதாயத்தின் உயர்ந்த குடும்பங்களிலிருந்தே அனுப்பப்படுவார்கள்.

உங்களில் வேறு எவரேனும் இது போன்ற வாதத்தை முன்வைத்திருக்கிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்பதாக இருந்தது. ஒருவேளை எவரேனும் இதற்கு முன் இவ்வாறு சொல்லியிருந்தால், முன்னோர்கள் சொன்ன சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார் என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.

அவருடைய மூதாதையர்களில் எவரேனும் அரசராக இருந்திருக்கிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. ஒருவேளை அவருடைய மூதாதையரில் அரசர் இருந்திருந்தால், இவர் தன் தந்தையின் ஆட்சியைக் கோருகிறார் என்று நான் கருதியிருப்பேன்.

அவர் இதைச் சொல்வதற்கு முன்பு எப்போதாவது பொய் சொன்னதாகக் குற்றம் சாட்டப்பட்டிருக்கிறாரா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. ஆகவே, மக்களிடமே பொய் சொல்லாத ஒருவர், அல்லாஹ்வின் மீது எப்படிப் பொய் சொல்வார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.

மக்களில் மேல்தட்டு மக்களா அல்லது சாமானியர்களா அவரைப் பின்பற்றுகிறார்கள் என்று நான் கேட்டேன். சாமானியர்கள்தான் அவரைப் பின்பற்றினார்கள் என்று பதிலளித்தீர். இறைத்தூதர்களைப் பின்பற்றுபவர்கள் அவர்கள்தான்.

அவருடைய பின்பற்றுபவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்கள் என்று பதிலளித்தீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவேதான்.

அவருடைய மார்க்கத்தைத் தழுவிய பிறகு, அதிருப்தியுற்று யாரேனும் மதம் மாறுகிறார்களா என்று நான் கேட்டேன். உமது பதில் 'இல்லை' என்றிருந்தது. இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிட்டால் இப்படித்தான் இருக்கும்.

அவர் எப்போதாவது மோசடி செய்திருக்கிறாரா என்று நான் கேட்டேன். நீர் 'இல்லை' என்று பதிலளித்தீர். அவ்வாறே இறைத்தூதர்கள் ஒருபோதும் மோசடி செய்வதில்லை.

அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார் என்று நான் கேட்டேன். அவர் அல்லாஹ்வை வணங்கும்படியும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்றும், சிலைகளை வணங்குவதைத் தடுத்து, தொழுகை, வாய்மை மற்றும் கற்பொழுக்கத்தை ஏவுகிறார் என்றும் நீர் பதிலளித்தீர்.

நீர் சொல்வது உண்மையானால், என் இரு கால்களுக்கும் கீழே உள்ள இந்த இடத்(ஜெருசலேம்)தை அவர் மிக விரைவில் ஆளப்போகிறார். அவர் வெளிப்படுவார் என்று எனக்கு (முன்பே) தெரியும். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து வருவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. என்னால் அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் கருதினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்தால், நிச்சயமாக அவருடைய பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."

பின்னர் ஹிரக்ள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுதிய கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொன்னார். அக்கடிதத்தை திஹ்யா (ரலி) அவர்கள் ஊடாக புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் நபி (ஸல்) அவர்கள் கொடுத்தனுப்பியிருந்தார்கள். ஆளுநர் அதை ஹிரக்ளிடம் ஒப்படைத்திருந்தார். ஹிரக்ள் அதை வாசித்தார். அதில் பின்வருமாறு இருந்தது:

**"பிஸ்மில்லாஹிர் ரஹ்மானிர் ரஹீம்.**
(அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் பெயரால்).

அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதுவிடமிருந்து ரோமர்களின் தலைவரான ஹிரக்ளுக்கு (எழுதப்படுவது). நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாவதாக!

அம்மா பஅது (இதற்குப் பின்),
நான் உமக்கு இஸ்லாத்தின் அழைப்பை விடுக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர் (பாதுகாப்புப் பெறுவீர்). அல்லாஹ் உமக்குரிய கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் (இதை) புறக்கணித்தால், 'அரிஸிய்யீன்'களின் (உமது குடிமக்கள் அல்லது விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.

மேலும் (அல்லாஹ் கூறுகிறான்):
**{யா அஹ்லல் கிதாபி தஆலவ் இலா கலிமதின் சவாயின் பைனனா வபைனகும் அல்லா நஅபுத இல்லல்லாஹ, வலா நுஷ்ரிக பிஹி ஷைஅன், வலா யத்தகிற பஅதுனா பஅடன் அர்பாபன் மின் தூனில்லாஹ். ஃபஇன் தவல்லவ் ஃபகூலுஷ்ஹதூ பிஅன்னா முஸ்லிமூன்.}**

(இதன் பொருள்: 'வேதத்தையுடையோரே! உங்களுக்கும் எங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு வார்த்தையின் பக்கம் வாருங்கள்; (அது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது என்பதும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது என்பதும், நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வையன்றி மற்றவர்களை இறைவனாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது என்பதுமாகும். பின்னர், அவர்கள் புறக்கணித்தால், கூறுங்கள்: நாங்கள் முஸ்லிம்கள் (அல்லாஹ்வுக்கு அடிபணிந்தவர்கள்) என்பதற்கு நீங்கள் சாட்சியாக இருங்கள்.') (திருக்குர்ஆன் 3:64)."

அபூ சுஃப்யான் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஹிரக்ள் தான் சொல்ல வேண்டியதைச் சொல்லி, கடிதத்தைப் படித்து முடித்ததும், அவரிடம் பெரும் கூச்சலும் குழப்பமும் ஏற்பட்டது. சப்தங்கள் உயர்ந்தன. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம். நாங்கள் வெளியேற்றப்பட்டதும் நான் என் தோழர்களிடம், 'இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) விவகாரம் பெரிதாகிவிட்டது; பனீ அல்-அஸ்ஃபர் (ரோமர்களின்) அரசர் கூட அவருக்குப் பயப்படுகிறார்' என்று சொன்னேன். அப்போதிலிருந்தே அவர் (நபிகள் நாயகம்) வெற்றியாளராக வருவார் என்று நான் உறுதியாக நம்ப ஆரம்பித்தேன். இறுதியில் அல்லாஹ் எனக்குள் இஸ்லாத்தை நுழையச் செய்தான்."

(அறிவிப்பாளர் இப்னு ஷிஹாப் அஸ்-ஸுஹ்ரி கூறுகிறார்): இல்யாவின் (ஜெருசலேம்) ஆளுநரும், ஷாம் தேசத்துக் கிறிஸ்தவர்களின் தலைவருமான இப்னுந் நாதூர் அறிவிக்கிறார்:

ஒருமுறை ஹிரக்ள் இல்யாவுக்கு (ஜெருசலேம்) வந்திருந்தபோது, ஒரு நாள் காலை மிகவும் கவலையுடன் காணப்பட்டார். அவருடைய பிரதானிகள் சிலர் அவரிடம், "நாங்கள் உங்களை ஒரு மாறுபட்ட தோற்றத்தில் காண்கிறோமே (ஏன்)?" என்று கேட்டார்கள். ஹிரக்ள் ஜோதிடராகவும், நட்சத்திரங்களை வைத்து குறிசொல்பவராகவும் இருந்தார். அவர் பதிலளித்தார்: "இன்றிரவு நான் நட்சத்திரங்களைப் பார்த்தபோது, 'விருத்தசேதனம் செய்பவர்களின் அரசர்' மேலோங்கி விட்டதைக் கண்டேன். இந்தச் சமுதாயத்தில் யார் விருத்தசேதனம் செய்கிறார்கள்?"

மக்கள் பதிலளித்தார்கள்: "யூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் விருத்தசேதனம் செய்வதில்லை; அவர்களைப் பற்றி நீர் கவலைப்பட வேண்டாம். உமது அரசாங்கத்தின் நகரங்களுக்கெல்லாம் கடிதம் எழுதி, அங்கிருக்கும் யூதர்களைக் கொன்றுவிடுங்கள்."

அவர்கள் இவ்வாறு பேசிக்கொண்டிருந்தபோது, கஸ்ஸான் மன்னரால் அனுப்பப்பட்ட ஒரு தூதுவர் ஹிரக்ளிடம் கொண்டு வரப்பட்டார். அவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றிய செய்தியைத் தெரிவித்தார். செய்தியைக் கேட்ட ஹிரக்ள், "நீங்கள் போய் இவன் விருத்தசேதனம் செய்திருக்கிறானா இல்லையா என்று பாருங்கள்" என்று உத்தரவிட்டார். மக்கள் அவரைப் பார்த்துவிட்டு வந்து, அவர் விருத்தசேதனம் செய்யப்பட்டிருப்பதாகக் கூறினார்கள். ஹிரக்ள் அவரிடம் அரேபியர்களைப் பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அவர், "அவர்களும் விருத்தசேதனம் செய்கிறார்கள்" என்றார்.

அப்போது ஹிரக்ள், "இவர்தான் இந்தச் சமுதாயத்தின் அரசர்; அவர் தோன்றிவிட்டார்" என்று கூறினார். பிறகு ஹிரக்ள் ரோமில் உள்ள தனது நண்பர் ஒருவருக்குக் கடிதம் எழுதினார். அவரும் அறிவில் ஹிரக்ளுக்கு நிகரானவர். பின்னர் ஹிரக்ள் ஹிம்ஸ் நகருக்குப் புறப்பட்டார். ஹிம்ஸ் நகரை விட்டு வெளியேறுவதற்கு முன்பே அவருக்கு அந்த நண்பரிடமிருந்து பதில் கடிதம் வந்தது. நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியாகிவிட்டதையும், அவர் ஒரு இறைத்தூதர் என்பதையும் அவரும் ஒப்புக்கொண்டிருந்தார்.

அதன்பேரில் ஹிரக்ள், ஹிம்ஸில் உள்ள தனது அரண்மனையில் ரோமப் பிரதானிகள் அனைவரையும் ஒன்று கூடுமாறு அழைத்தார். அவர்கள் கூடியதும், அரண்மனையின் கதவுகளை மூடுமாறு உத்தரவிட்டார். பின்னர் அவர் (அவர்கள் முன்) தோன்றி, "ரோமர்களே! நீங்கள் வெற்றியையும் நேர்வழியையும் அடைந்து, உங்கள் அரசாங்கம் நிலைத்திருக்க வேண்டும் என்று விரும்புகிறீர்களா? அப்படியானால் இந்த நபிக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்யுங்கள்" என்றார்.

இதைக் கேட்டதும் மக்கள் காட்டுக் கழுதைகளைப் போல மிரண்டுபோய் வாசல்களை நோக்கி ஓடினார்கள். ஆனால் கதவுகள் பூட்டப்பட்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். ஹிரக்ள் இஸ்லாத்தின் மீதான அவர்களின் வெறுப்பை உணர்ந்து, அவர்கள் ஈமான் கொள்வார்கள் என்ற நம்பிக்கையை இழந்தபோது, "அவர்களை என்னிடம் திருப்பி அனுப்புங்கள்" என்றார்.

(அவர்கள் திரும்ப வந்தபோது) அவர் கூறினார்: "நான் சற்றுமுன் கூறியது உங்கள் மார்க்கத்தின் மீது உங்களுக்குள்ள பிடிப்பைச் சோதிப்பதற்காகவே! அதை நான் இப்போது பார்த்துவிட்டேன்." உடனே அவர்கள் அவருக்குச் சிரம் பணிந்தார்கள்; அவர் மீது திருப்தியடைந்தார்கள். இதுவே ஹிரக்ளின் இறுதி நிலையாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
806ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُمَارُونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ تُمَارُونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْ‏.‏ فَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الشَّمْسَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الْقَمَرَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ‏.‏ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَيَدْعُوهُمْ فَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَجُوزُ مِنَ الرُّسُلِ بِأُمَّتِهِ، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَكَلاَمُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمْ مَنْ يُوبَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُخَرْدَلُ ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا أَرَادَ اللَّهُ رَحْمَةَ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، أَمَرَ اللَّهُ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، فَيُخْرِجُونَهُمْ وَيَعْرِفُونَهُمْ بِآثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ، فَكُلُّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُهُ النَّارُ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتَحَشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَهْوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ، مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ قِبَلَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا، وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا‏.‏ فَيَقُولُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فُعِلَ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَ ذَلِكَ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مَا يَشَاءُ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ بِهِ عَلَى الْجَنَّةِ رَأَى بَهْجَتَهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ قَدِّمْنِي عِنْدَ باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنْتَ سَأَلْتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَقُولُ فَمَا عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُ غَيْرَ ذَلِكَ‏.‏ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا بَلَغَ بَابَهَا، فَرَأَى زَهْرَتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ النَّضْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ وَيْحَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ، أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَضْحَكُ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ مِنْهُ، ثُمَّ يَأْذَنُ لَهُ فِي دُخُولِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ تَمَنَّ‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ أُمْنِيَّتُهُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَمَنَّ كَذَا وَكَذَا‏.‏ أَقْبَلَ يُذَكِّرُهُ رَبُّهُ، حَتَّى إِذَا انْتَهَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ لأَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ لَكَ ذَلِكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَمْ أَحْفَظْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَوْلَهُ ‏"‏ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

மக்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மறுமை நாளில் நாங்கள் எங்கள் இறைவனைப் பார்ப்போமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "மேகமூட்டம் இல்லாத பௌர்ணமி இரவில் சந்திரனைக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் (அல்லது சந்தேகம்) இருக்குமா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றனர். "மேகங்கள் இல்லாதபோது சூரியனைக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் (அல்லது சந்தேகம்) இருக்குமா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள் "இல்லை" என்றனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இவ்வாறே நீங்கள் அவனைப் பார்ப்பீர்கள்."

மறுமை நாளில் மக்கள் ஒன்று திரட்டப்படுவார்கள். அப்போது அல்லாஹ், "யார் எதை வணங்கிக் கொண்டிருந்தாரோ அவர் அதைப் பின்தொடரட்டும்" என்று கூறுவான். சூரியனை வணங்கியவர்கள் சூரியனையும், சந்திரனை வணங்கியவர்கள் சந்திரனையும், தாஹூத்களை (அல்லாஹ் அல்லாத வணங்கப்படும் அனைத்துப் பொய் தெய்வங்களையும், ஷைத்தான்களையும்) வணங்கியவர்கள் அவற்றையும் பின்தொடர்வார்கள். இந்த சமுதாயத்தினர் மட்டும் இவர்களிலுள்ள நயவஞ்சகர்களுடன் எஞ்சியிருப்பார்கள். அப்போது அல்லாஹ் அவர்களிடம் வந்து, "நானே உங்கள் இறைவன்" என்று கூறுவான். அவர்கள், "எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வரும்வரை நாங்கள் இங்கேயே இருப்போம்; எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வந்தால் நாங்கள் அவனை அறிந்துகொள்வோம்" என்று கூறுவார்கள். அல்லாஹ் அவர்களிடம் (அவர்கள் அறியும் தோற்றத்தில்) வந்து "நானே உங்கள் இறைவன்" என்று கூறுவான். அவர்களும் "நீயே எங்கள் இறைவன்" என்று கூறுவார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ் அவர்களை அழைப்பான். நரகத்தின் இரு கரைகளுக்கு மத்தியில் பாலம் (அஸ்-ஸிராத்) அமைக்கப்படும். தூதர்களில் நானே எனது சமுதாயத்துடன் அதை முதலில் கடப்பவனாக இருப்பேன். அந்நாளில் தூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் பேசமாட்டார்கள். அந்நாளில் தூதர்களின் பிரார்த்தனை, "அல்லாஹும்ம ஸல்லிம்! ஸல்லிம்!" (இறைவா! காப்பாற்றுவாயாக! காப்பாற்றுவாயாக!) என்பதாகவே இருக்கும்.

நரகத்தில் 'ஸஃதான்' முட்களைப் போன்று கொக்கிகள் இருக்கும். "ஸஃதான் முட்களை நீங்கள் பார்த்திருக்கிறீர்களா?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்க, மக்கள் "ஆம்" என்றார்கள். "நிச்சயமாக அந்தக் கொக்கிகள் ஸஃதான் முட்களைப் போலவே இருக்கும். ஆயினும் அதன் பருமனை அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரும் அறியமாட்டார்கள். அவை மக்களை அவர்களின் அமல்களுக்கேற்ப (செயல்களுக்கேற்ப) கவ்விப் பிடிக்கும். அவர்களில் தங்கள் செயல்களால் அழிந்து போவோரும் உண்டு; கடுமையாகச் சிதைக்கப்பட்டுப் பின்னர் தப்பிப்போவோரும் உண்டு.

இறுதியாக, நரகவாசிகளில் தான் நாடியவர்களுக்கு அருள் புரிய அல்லாஹ் நினைக்கும்போது, அல்லாஹ்வை வணங்கிக் கொண்டிருந்தவர்களை நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுமாறு வானவர்களுக்குக் கட்டளையிடுவான். வானவர்கள் அவர்களை ஸஜ்தாவின் அடையாளங்களை வைத்து அறிந்துகொண்டு வெளியேற்றுவார்கள். ஸஜ்தாவின் அடையாளங்களைத் தீண்டுவதை நரகத்திற்கு அல்லாஹ் தடுத்துள்ளான். அவர்கள் நரகத்திலிருந்து வெளியேறுவார்கள். ஸஜ்தாவின் அடையாளங்களைத் தவிர மனிதனின் மற்ற பகுதிகளை நெருப்பு தின்றிருக்கும். அவர்கள் கருகிய நிலையில் நரகத்திலிருந்து வெளியேறுவார்கள். அவர்கள் மீது 'மாவுல் ஹயாத்' (உயிர் நீர்) ஊற்றப்படும். உடனே அவர்கள் வெள்ளம் சுமந்து வரும் வண்டலில் விதை முளைப்பதைப் போன்று துளிர்விட்டு வளர்வார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ் அடியார்களுக்கு மத்தியில் தீர்ப்பு வழங்கி முடிப்பான். ஆனால் ஒருவன் மட்டும் சொர்க்கத்திற்கும் நரகத்திற்கும் இடையில் எஞ்சியிருப்பான். அவரே நரகவாசிகளில் சொர்க்கம் செல்லும் கடைசி மனிதர் ஆவார். அவர் நரகத்தை முன்னோக்கியிருப்பார். அவர், "என் இறைவா! நரகத்தை விட்டும் என் முகத்தைத் திருப்புவாயாக! அதன் வாடை என்னைப் பாதிக்கிறது; அதன் ஜுவாலை என்னை எரிக்கிறது" என்று கூறுவார். அதற்கு அல்லாஹ், "உனக்கு இதைச் செய்தால் நீ இதைத் தவிர வேறு எதையும் கேட்காமலிருப்பாயா?" என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், "உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! இதைத் தவிர வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன்" என்று கூறி, அல்லாஹ் நாடிய உறுதிமொழிகளையும் வாக்குறுதிகளையும் அளிப்பான். அல்லாஹ் நரகத்தை விட்டும் அவனது முகத்தைத் திருப்புவான்.

அவன் சொர்க்கத்தை முன்னோக்கி, அதன் அழகைக் கண்டதும் அல்லாஹ் நாடிய வரை அமைதியாக இருப்பான். பிறகு, "என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தின் வாசல் வரை கொண்டு செல்வாயாக!" என்பான். அதற்கு அல்லாஹ், "நீ கேட்டதைத் தவிர வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று நீ வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிக்கவில்லையா?" என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், "என் இறைவா! உன் படைப்புகளிலேயே நானே மிகவும் துர்பாக்கியவானாக ஆகிவிடக் கூடாது" என்பான். அல்லாஹ், "இதை உனக்கு அளித்தால் நீ வேறு எதையும் கேட்காமலிருப்பாயா?" என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், "உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன்" என்று கூறி, தன் இறைவனுக்குத் தான் நாடிய வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிப்பான். அவனைச் சொர்க்கத்தின் வாசல் வரை அல்லாஹ் கொண்டு செல்வான்.

சொர்க்கத்தின் வாசலை அடைந்து, அதிலுள்ள செழிப்பையும் மகிழ்ச்சியையும் காணும்போது அல்லாஹ் நாடிய வரை அவன் அமைதியாக இருப்பான். பிறகு, "என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்திற்குள் அனுப்புவாயாக!" என்று கேட்பான். அதற்கு அல்லாஹ், "ஆதமின் மகனே! உனக்குக் கேடு தான்! நீ எத்துணை வாக்கு மீறுபவனாக இருக்கிறாய்! எனக்கு அளிக்கப்பட்டதைத் தவிர வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று நீ வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிக்கவில்லையா?" என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், "என் இறைவா! உன் படைப்புகளிலேயே நானே மிகவும் துர்பாக்கியவானாக ஆகிவிடக் கூடாது" என்பான். (அவனின் மன்றாட்டத்தைக் கேட்டு) சிரித்துவிடும் அல்லாஹ், அவனுக்குச் சொர்க்கத்தில் நுழைய அனுமதியளிப்பான். பிறகு அவனிடம், "விரும்பியதைக் கேள்" என்று கூறுவான். அவனும் (தனக்குத் தோன்றியதை) ஆசை தீரும் வரை கேட்பான். அவனுடைய ஆசைகள் அனைத்தும் முற்றுப்பெற்றதும், அல்லாஹ்வே அவனுக்கு, "இன்னின்னதைக் கேள்" என்று நினைவுபடுத்துவான். அவனது ஆசைகள் அனைத்தும் முற்றுப்பெற்றதும், "இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் இதைப் போன்று இன்னொரு மடங்கும் உண்டு" என்று அல்லாஹ் கூறுவான்.

அபூ ஸஈத் அல்-குத்ரீ (ரலி) அவர்கள் அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'இது உனக்குண்டு; இதைப் போன்று பத்து மடங்கும் உண்டு' (என்று அல்லாஹ் கூறியதாகச்) சொன்னார்கள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அபூ ஹுரைரா (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து 'இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் இதைப் போன்று இன்னொரு மடங்கும் உண்டு' என்பதைத் தவிர வேறெதையும் நான் மனப்பாடம் செய்யவில்லை" என்றார்கள். அதற்கு அபூ ஸஈத் (ரலி), "இது உனக்குண்டு; இதைப் போன்று பத்து மடங்கும் உண்டு என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை நான் கேட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2940, 2941ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ، وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ، وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ، شُكْرًا لِمَا أَبْلاَهُ اللَّهُ، فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ، أَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ، قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ، قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطَلَقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ، فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ، وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتُرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا‏.‏ قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي، وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي‏.‏ فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ‏.‏ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي، ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ قُلْ لأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ، وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ، ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ‏.‏ فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ‏.‏ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ الآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ، نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لاَ أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلاً وَسِجَالاً، يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الأُخْرَى‏.‏ قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لاَ نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الأَمَانَةِ‏.‏ فَقَالَ لِتُرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ، فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لاَ يَسْخَطُهُ أَحَدٌ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ يَغْدِرُونَ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ، وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلاً، وَيُدَالُ عَلَيْكُمُ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الأُخْرَى، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى، وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ، وَأَدَاءِ الأَمَانَةِ، قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ، قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا، فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ ‏ ‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الأَرِيسِيِّينَ وَ‏{‏يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ‏}‏‏ ‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ، عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ، وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ، فَلاَ أَدْرِي مَاذَا قَالُوا، وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا، فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، هَذَا مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ يَخَافُهُ، قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلاً مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ، حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الإِسْلاَمَ وَأَنَا كَارِهٌ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சீசருக்கு (ரோமப் பேரரசருக்கு)க் கடிதம் எழுதி, அவரை இஸ்லாத்திற்கு அழைத்தார்கள். அக்கடிதத்தை திஹ்யா அல்-கல்பீ (ரலி) அவர்களிடம் கொடுத்து, அதனை புஸ்ராவின் ஆளுநரிடம் ஒப்படைக்குமாறும், அவர் அதனைச் சீசரிடம் சேர்ப்பிக்க வேண்டும் என்றும் கட்டளையிட்டார்கள். பாரசீகப் படைகளை விட்டும் அல்லாஹ் தன்னை விடுவித்ததற்கு (வெற்றியளித்ததற்கு) நன்றிக்கடனாக, சீசர் (ஹெராக்லியஸ்) 'ஹிம்ஸ்' நகரிலிருந்து 'இல்யா' (ஜெருசலேம்) நகருக்கு நடந்தே வந்திருந்தார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதம் சீசரை அடைந்தபோது, அதை அவர் படித்துவிட்டு, "இங்கு அந்தக் கூட்டத்தாரில் (குறைஷியரில்) யாரேனும் இருந்தால் என்னிடம் அழைத்து வாருங்கள்; தம்மை இறைத்தூதர் என்று கூறிக்கொள்ளும் அம்மனிதரைப் பற்றி நான் விசாரிக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) கூறினார்கள்: (அப்போது) அபூ சுஃப்யான் பின் ஹர்ப் அறிவித்தார்:
"நான் குறைஷியர் சிலருடன் ஷாம் (சிரியா) தேசத்தில் இருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் குறைஷி இறைமறுப்பாளர்களுக்கும் இடையே போர்நிறுத்த ஒப்பந்தம் இருந்த காலம் அது. நாங்கள் வியாபாரத்திற்காகச் சென்றிருந்தோம். சீசரின் தூதர் எங்களை ஷாம் தேசத்தின் ஓரிடத்தில் கண்டார். அவர் என்னையும் என் தோழர்களையும் அழைத்துக் கொண்டு 'இல்யா'வை அடைந்தார். நாங்கள் அவர் முன்னிலையில் கொண்டு செல்லப்பட்டோம். அவர் தமது அரசவையில், தலையில் கிரீடம் அணிந்தவராக, ரோமப் பிரமுகர்கள் புடைசூழ அமர்ந்திருந்தார்.

அவர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதருக்கு வம்சாவளியில் உங்களில் மிக நெருக்கமானவர் யார் என்று இவர்களிடம் கேள்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "நான், 'வம்சாவளியில் நானே அவருக்கு மிக நெருக்கமானவன்' என்று சொன்னேன்."
அதற்கு அவர், "அவருக்கும் உமக்கும் என்ன உறவு?" என்று கேட்டார்.
நான், "அவர் என் தந்தையின் சகோதரர் மகன் (என் ஒன்றுவிட்ட சகோதரர்)" என்று கூறினேன். அன்றைய தினம் அக்குழுவினரில் 'பனூ அப்து மனாஃப்' குலத்தைச் சேர்ந்தவன் என்னைத் தவிர வேறு யாரும் இருக்கவில்லை.
சீசர், "அவரை என் அருகில் வரச் சொல்லுங்கள்" என்று கூறினார். பிறகு என் தோழர்களை எனக்குப் பின்னால் என் தோள்களுக்கு அருகே நிற்கும்படி கட்டளையிட்டார்.
பிறகு தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "இவருடைய தோழர்களிடம் சொல்: நான் இவரிடம், தம்மை இறைத்தூதர் என்று வாதிடும் அந்த மனிதரைப் பற்றிக் கேட்கப் போகிறேன். இவர் என்னிடம் பொய் சொன்னால், (உடனே) இவரைப் பொய்யர் என்று நீங்கள் மறுக்க வேண்டும்" என்று கூறினார்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் பொய் சொன்னால் என் தோழர்கள் அதை எடுத்துச் சொல்லி விடுவார்களோ என்ற வெட்கம் மட்டும் எனக்கு இருந்திருக்காவிட்டால், அவர் (நபிகளார்) குறித்து நான் பொய் சொல்லியிருப்பேன். ஆனால், என் தோழர்கள் என் மீது பொய்மை சாற்றுவதை நான் வெட்கமாகக் கருதியதால் அவரிடம் உண்மையே பேசினேன்."

பிறகு சீசர் தமது மொழிபெயர்ப்பாளரிடம், "உங்களில் அவருடைய குலப்பெருமை எப்படிப்பட்டது?" என்று அவரிடம் கேள் என்றார்.
நான், "எங்களில் அவர் உயர்ந்த குலத்தவர்" என்று கூறினேன்.
"உங்களில் அவருக்கு முன்பு யாரேனும் இப்படி (நான் இறைத்தூதர் என்று) சொல்லியிருக்கிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன்னால், அவர் பொய் சொல்வார் என்று நீங்கள் அவர்மீது குறை கூறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருக்கின்றனரா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"மக்களில் மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகிறார்களா? அல்லது சாமானியர்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "சாமானியர்களே (அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்)" என்றேன்.
"அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா? அல்லது குறைகிறார்களா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை; அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்" என்றேன்.
"அவருடைய மார்க்கத்தில் இணைந்த பிறகு, அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?" என்று கேட்டார்.
நான் "இல்லை" என்றேன்.
"அவர் மோசடி செய்வாரா?" என்று கேட்டார்.
நான், "இல்லை; ஆனால், இப்போது நாங்கள் அவருடன் ஒரு (போர்நிறுத்த) காலக்கெடுவில் இருக்கிறோம். (அதில்) அவர் மோசடி செய்வாரோ என்று நாங்கள் அஞ்சுகிறோம்" என்று கூறினேன்.
அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "இந்தப் வாக்கியத்தைத் தவிர, (அவரைக் குறைவுபடுத்தும் விதமாக) வேறு எதையும் என்னால் இடைச்செருக முடியவில்லை. அதுவும் என்மீது அறிவிக்கப்பட்டுவிடுமோ என்று நான் அஞ்சினேன்."

"அவருடன் நீங்கள் போரிட்டதுண்டா? அல்லது அவர் உங்களுடன் போரிட்டதுண்டா?" என்று அவர் கேட்டார்.
நான் "ஆம்" என்றேன்.
"அவருடனான உங்கள் போர் எப்படி இருந்தது?" என்று கேட்டார்.
"எங்களுக்கிடையே வெற்றி தோல்வி மாறி மாறி வரும். ஒரு முறை அவருக்கும், மறுமுறை எங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும் (சமமாக இருந்தது)" என்று கூறினேன்.
"அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?" என்று கேட்டார்.
நான் கூறினேன்: "'அல்லாஹ் ஒருவனையே வணங்குங்கள்; அவனுக்கு எதனையும் இணையாக்காதீர்கள்; உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கி வந்தவற்றை விட்டுவிடுங்கள்' என்று அவர் கூறுகிறார். மேலும் தொழுகை, தர்மம், கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றையும் எங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்."

நான் இதைச் சொன்னவுடன், அவர் தன் மொழிபெயர்ப்பாளரிடம் கூறினார்:
"அவரிடம் சொல்: அவருடைய வம்சாவளியைப் பற்றி உம்மிடம் கேட்டேன். அவர் உங்களில் நற்குலத்தவர் என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே, அவர்கள் தங்கள் சமுதாயத்தின் நற்குலத்திலேயே அனுப்பப்படுவார்கள்.
'உங்களில் இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொன்னதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இதற்கு முன் யாரேனும் இப்படிச் சொல்லியிருந்தால், 'முன்னர் சொல்லப்பட்ட சொல்லையே இவரும் பின்பற்றுகிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'அவர் இச்சொல்லைச் சொல்வதற்கு முன் அவர் மீது நீங்கள் பொய்யுரைப்பதாகக் குற்றம் சுமத்தியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். மக்களிடம் பொய் சொல்லாதவர், அல்லாஹ்வின் மீது பொய் சொல்ல மாட்டார் என்பதை நான் அறிந்துகொண்டேன்.
'அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்தனரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். அவருடைய மூதாதையர்களில் யாரேனும் மன்னராக இருந்திருந்தால், 'இவர் தம் முன்னோர்களின் ஆட்சியைக் கேட்கிறார்' என்று நான் நினைத்திருப்பேன்.
'மேன்மக்கள் அவரைப் பின்பற்றுகின்றனரா அல்லது சாமானியர்களா?' என்று கேட்டேன். 'சாமானியர்களே அவரைப் பின்பற்றுகின்றனர்' என்று கூறினீர். அவர்களே இறைத்தூதர்களின் (முக்கிய) பின்பற்றுபவர்களாக இருப்பார்கள்.
'அவர்கள் அதிகரிக்கிறார்களா அல்லது குறைகிறார்களா?' என்று கேட்டேன். 'அவர்கள் அதிகரிக்கவே செய்கிறார்கள்' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கை முழுமையடையும் வரை அதன் நிலை இதுவே.
'அவருடைய மார்க்கத்தில் நுழைந்த பின், அதன் மீதமுள்ள வெறுப்பினால் யாரேனும் மதம் மாறியதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைநம்பிக்கையின் மகிழ்ச்சி இதயங்களில் கலந்துவிடும்போது அதன் நிலை இதுவே; எவரும் அதை வெறுக்க மாட்டார்கள்.
'அவர் மோசடி செய்வாரா?' என்று கேட்டேன். 'இல்லை' என்று கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே; அவர்கள் மோசடி செய்ய மாட்டார்கள்.
'நீங்கள் அவருடனும், அவர் உங்களுடனும் போரிட்டதுண்டா?' என்று கேட்டேன். 'ஆம் என்றும், உங்களுக்கும் அவருக்குமான போர் (வெற்றி தோல்வியில்) மாறி மாறி அமையும் என்றும், ஒருமுறை அவருக்கும், மறுமுறை உங்களுக்கும் வெற்றி கிடைக்கும்' என்றும் கூறினீர். இறைத்தூதர்கள் அவ்வாறே சோதிக்கப்படுவார்கள்; இறுதியில் நன்முடிவு அவர்களுக்கே உரியதாகும்.
'அவர் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறார்?' என்று கேட்டேன். 'அல்லாஹ்வை வணங்கவும், அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாதென்றும், உங்கள் முன்னோர்கள் வணங்கியவற்றை விட்டுவிடுமாறும் உங்களுக்குக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும், மேலும் 'தொழுகை, வாய்மை, கற்பொழுக்கம், வாக்குறுதியை நிறைவேற்றுதல், நம்பகத்தன்மை ஆகியவற்றைக் கட்டளையிடுகிறார்' என்றும் கூறினீர்."

(பிறகு சீசர் கூறினார்:) "இவை அனைத்தும் ஓர் இறைத்தூதரின் தன்மைகளாகும். அவர் வெளிப்படுவார் என்று நான் அறிந்திருந்தேன். ஆனால் அவர் உங்களிலிருந்து தோன்றுவார் என்று நான் நினைக்கவில்லை. நீர் கூறியது உண்மையானால், என் இந்த இரு பாதங்களுக்குக் கீழே உள்ள இடத்தையும் அவர் சீக்கிரம் உரிமையாக்கிக் கொள்வார். அவரைச் சென்றடைய முடியும் என்று நான் நம்பினால், சிரமப்பட்டேனும் அவரைச் சந்தித்திருப்பேன். நான் அவரிடத்தில் இருந்திருந்தால், அவரது பாதங்களைக் கழுவியிருப்பேன்."

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: பிறகு சீசர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கடிதத்தைக் கொண்டுவரச் சொல்லி, அது படிக்கப்பட்டது. அதில் இருந்ததாவது:

"அளவற்ற அருளாளனும் நிகரற்ற அன்புடையோனுமாகிய அல்லாஹ்வின் திருப்பெயரால்...
அல்லாஹ்வின் அடியாரும் அவனது தூதருமாகிய முஹம்மதிடமிருந்து ரோமப் பேரரசர் ஹெராக்லியஸுக்கு (எழுதப்படுவது).
நேர்வழியைப் பின்பற்றுவோர் மீது சாந்தி உண்டாகட்டும்.
இதற்குப் பின், நான் உம்மை இஸ்லாத்தின் பக்கம் அழைக்கிறேன். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! நீர் ஈடேற்றம் பெறுவீர். இஸ்லாத்தை ஏற்பீராக! அல்லாஹ் உமக்குரிய நற்கூலியை இருமுறை வழங்குவான். நீர் புறக்கணித்தால், (உமது) குடிமக்களின் (விவசாயிகளின்) பாவமும் உம்மைச் சாரும்.
'வேதக்காரர்களே! நமக்கும் உங்களுக்கும் பொதுவான ஒரு விஷயத்தின் பால் வாருங்கள். (அதாவது) நாம் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு எவரையும் வணங்கக் கூடாது; அவனுக்கு எதையும் இணையாக்கக் கூடாது; நம்மில் யாரும் அல்லாஹ்வைத் தவிர மற்றவர்களை இரட்சகர்களாக ஆக்கிக் கொள்ளக் கூடாது. பின்னர் அவர்கள் புறக்கணித்தால், 'நாங்கள் (அல்லாஹ்வுக்குக் கீழ்ப்படிந்த) முஸ்லிம்கள் என்பதற்கு நீங்களே சாட்சியாக இருங்கள்' என்று கூறிவிடுங்கள்.' (திருக்குர்ஆன் 3:64)"

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: அவர் தமது பேச்சை முடித்தபோது, அவரைச் சுற்றியிருந்த ரோமப் பிரமுகர்களின் சப்தம் உயர்ந்தது; கூச்சல் அதிகமானது. அவர்கள் என்ன சொன்னார்கள் என்று எனக்குத் தெரியவில்லை. நாங்கள் அங்கிருந்து வெளியேற்றப்பட்டோம்.

நானும் என் தோழர்களும் வெளியேறித் தனித்திருந்தபோது நான் அவர்களிடம், "இப்னு அபீ கப்ஷாவின் (நபிகளாரின்) காரியம் வலிமை பெற்றுவிட்டது. பனீ அல்-அஸ்ஃபரின் (ரோமர்களின்) மன்னர் அவருக்குப் பயப்படுகிறார்" என்று கூறினேன்.

அபூ சுஃப்யான் கூறினார்: "அல்லாஹ் என் உள்ளத்தில் இஸ்லாத்தை நுழைக்கும் வரை, நான் (நபிகளாரின் மார்க்கத்தை) வெறுத்த போதிலும், அவருடைய மார்க்கம் வெற்றியடையும் என்பதை நான் உறுதியாக நம்புபவனாகவே இருந்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3700ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ كَيْفَ فَعَلْتُمَا أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا قَدْ حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ قَالاَ حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ، مَا فِيهَا كَبِيرُ فَضْلٍ‏.‏ قَالَ انْظُرَا أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ، قَالَ قَالاَ لاَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لاَ يَحْتَجْنَ إِلَى رَجُلٍ بَعْدِي أَبَدًا‏.‏ قَالَ فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلاَّ رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ‏.‏ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلاَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ، وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَالَ اسْتَوُوا‏.‏ حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِنَّ خَلَلاً تَقَدَّمَ فَكَبَّرَ، وَرُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ، أَوِ النَّحْلَ، أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ، فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ، فَمَا هُوَ إِلاَّ أَنْ كَبَّرَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَتَلَنِي ـ أَوْ أَكَلَنِي ـ الْكَلْبُ‏.‏ حِينَ طَعَنَهُ، فَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذَاتِ طَرَفَيْنِ لاَ يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَلاَ شِمَالاً إِلاَّ طَعَنَهُ حَتَّى طَعَنَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ رَجُلاً، مَاتَ مِنْهُمْ سَبْعَةٌ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا، فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ، وَتَنَاوَلَ عُمَرُ يَدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ، فَمَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي أَرَى، وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّهُمْ لاَ يَدْرُونَ غَيْرَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ صَلاَةً خَفِيفَةً، فَلَمَّا انْصَرَفُوا‏.‏ قَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي‏.‏ فَجَالَ سَاعَةً، ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ غُلاَمُ الْمُغِيرَةِ‏.‏ قَالَ الصَّنَعُ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ قَاتَلَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَمَرْتُ بِهِ مَعْرُوفًا، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مَنِيَّتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ، قَدْ كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ تَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ ‏{‏الْعَبَّاسُ‏}‏ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا‏.‏ فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَعَلْتُ‏.‏ أَىْ إِنْ شِئْتَ قَتَلْنَا‏.‏ قَالَ كَذَبْتَ، بَعْدَ مَا تَكَلَّمُوا بِلِسَانِكُمْ، وَصَلَّوْا قِبْلَتَكُمْ وَحَجُّوا حَجَّكُمْ فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ فَانْطَلَقْنَا مَعَهُ، وَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ، فَقَائِلٌ يَقُولُ لاَ بَأْسَ‏.‏ وَقَائِلٌ يَقُولُ أَخَافُ عَلَيْهِ، فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ، ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ، فَعَلِمُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ، وَجَاءَ النَّاسُ يُثْنُونَ عَلَيْهِ، وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ، فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدَمٍ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ وَلِيتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ شَهَادَةٌ‏.‏ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي‏.‏ فَلَمَّا أَدْبَرَ، إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الأَرْضَ‏.‏ قَالَ رُدُّوا عَلَىَّ الْغُلاَمَ قَالَ ابْنَ أَخِي ارْفَعْ ثَوْبَكَ، فَإِنَّهُ أَبْقَى لِثَوْبِكَ وَأَتْقَى لِرَبِّكَ، يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ انْظُرْ مَا عَلَىَّ مِنَ الدَّيْنِ‏.‏ فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا أَوْ نَحْوَهُ، قَالَ إِنْ وَفَى لَهُ مَالُ آلِ عُمَرَ، فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ، وَإِلاَّ فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ، فَإِنْ لَمْ تَفِ أَمْوَالُهُمْ فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ، وَلاَ تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ، فَأَدِّ عَنِّي هَذَا الْمَالَ، انْطَلِقْ إِلَى عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ السَّلاَمَ‏.‏ وَلاَ تَقُلْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَإِنِّي لَسْتُ الْيَوْمَ لِلْمُؤْمِنِينَ أَمِيرًا، وَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهَا، فَوَجَدَهَا قَاعِدَةً تَبْكِي فَقَالَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلاَمَ وَيَسْتَأْذِنُ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَقَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، وَلأُوثِرَنَّ بِهِ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي‏.‏ فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ جَاءَ‏.‏ قَالَ ارْفَعُونِي، فَأَسْنَدَهُ رَجُلٌ إِلَيْهِ، فَقَالَ مَا لَدَيْكَ قَالَ الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَذِنَتْ‏.‏ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ، فَإِذَا أَنَا قَضَيْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمْ فَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي، وَإِنْ رَدَّتْنِي رُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ وَجَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ تَسِيرُ مَعَهَا، فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا قُمْنَا، فَوَلَجَتْ عَلَيْهِ فَبَكَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً، وَاسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ، فَوَلَجَتْ دَاخِلاً لَهُمْ، فَسَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنَ الدَّاخِلِ‏.‏ فَقَالُوا أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُ أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ أَوِ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَنْهُمْ رَاضٍ‏.‏ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ يَشْهَدُكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَلَيْسَ لَهُ مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ ـ كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ ـ فَإِنْ أَصَابَتِ الإِمْرَةُ سَعْدًا فَهْوَ ذَاكَ، وَإِلاَّ فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ، فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ عَنْ عَجْزٍ وَلاَ خِيَانَةٍ وَقَالَ أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا، الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ، أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَأَنْ يُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الأَمْصَارِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الإِسْلاَمِ، وَجُبَاةُ الْمَالِ، وَغَيْظُ الْعَدُوِّ، وَأَنْ لاَ يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلاَّ فَضْلُهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَعْرَابِ خَيْرًا، فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ وَمَادَّةُ الإِسْلاَمِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ وَتُرَدَّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَلاَ يُكَلَّفُوا إِلاَّ طَاقَتَهُمْ‏.‏ فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ قَالَتْ أَدْخِلُوهُ‏.‏ فَأُدْخِلَ، فَوُضِعَ هُنَالِكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ اجْتَمَعَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلاَثَةٍ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ‏.‏ فَقَالَ طَلْحَةُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ‏.‏ وَقَالَ سَعْدٌ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَيُّكُمَا تَبَرَّأَ مِنْ هَذَا الأَمْرِ فَنَجْعَلُهُ إِلَيْهِ، وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالإِسْلاَمُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ‏.‏ فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَىَّ، وَاللَّهُ عَلَىَّ أَنْ لاَ آلُوَ عَنْ أَفْضَلِكُمْ قَالاَ نَعَمْ، فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا فَقَالَ لَكَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْقَدَمُ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، فَاللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ، وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ‏.‏ ثُمَّ خَلاَ بِالآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ‏.‏ فَبَايَعَهُ، فَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ، وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ‏.‏
அம்ர் பின் மைமூன் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் தாக்கப்படுவதற்குச் சில நாட்களுக்கு முன்பு மதீனாவில் நான் அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் ஹுதைஃபா பின் அல்-யமான் (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் பின் ஹுனைஃப் (ரழி) ஆகியோருடன் நின்று, "நீங்கள் என்ன செய்திருக்கிறீர்கள்? அந்த நிலத்தின் (ஈராக்கின் மீது விதிக்கப்பட்ட வரி) மீது அது தாங்கக்கூடியதை விட அதிகமான சுமையை நீங்கள் விதித்திருக்கிறீர்களோ என்று அஞ்சுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அது தாங்கக்கூடிய சுமையையே நாங்கள் அதன் மீது விதித்திருக்கிறோம். அதில் பெரிய உபரி (விளைச்சல்) இல்லை" என்று பதிலளித்தார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அந்த நிலத்தின் மீது அது தாங்க முடியாததை நீங்கள் விதிக்கவில்லை என்பதை மீண்டும் உறுதிப்படுத்திக் கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள், "இல்லை (நாங்கள் அவ்வாறு செய்யவில்லை)" என்றார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ் என்னை உயிரோடு வைத்திருந்தால், ஈராக்கின் விதவைகள் எனக்குப் பிறகு வேறெந்த ஆணின் உதவியையும் நாடாதவாறு அவர்களை (செழிப்பாக) ஆக்குவேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஆனால், அதிலிருந்து நான்காவது நாளிலேயே அவர்கள் தாக்கப்பட்டார்கள். அவர்கள் தாக்கப்பட்ட அந்த அதிகாலையில் நான் (தொழுகை வரிசையில்) நின்று கொண்டிருந்தேன்; எனக்கும் அவர்களுக்கும் இடையில் அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் இல்லை. உமர் (ரழி) அவர்கள் இரு வரிசைகளுக்கு இடையே நடந்து செல்லும்போது, "வரிசைகளை நேராக்குங்கள்" என்று கூறுவார்கள். வரிசைகளில் எந்த இடைவெளியும் இல்லை என்பதைக் கண்டால், முன்னே சென்று தக்பீர் கூறுவார்கள். மக்கள் (தொழுகையில் வந்து இணைய) ஒன்றுசேர்வதற்காக முதல் ரக்அத்தில் 'சூரா யூஸுஃப்' அல்லது 'அன்-நஹ்ல்' அல்லது அது போன்ற அத்தியாயங்களை ஓதுவார்கள்.

அவர்கள் தக்பீர் கூறிய உடனேயே, "நாய் என்னைக் கொன்றுவிட்டது (அல்லது கடித்துவிட்டது)" என்று அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்; அந்த (அபூ லுஃலுஆ எனும்) மஜூசி அவர்களைக் குத்திய நேரம் அது. அந்த இறைமறுப்பாளன் (விஷம்தோய்த்த) இருமுனைக் கத்தியை ஏந்தியபடி (வரிசைகளை ஊடுருவி) பாய்ந்து சென்றான். தனது வலப்பக்கமும் இடப்பக்கமும் இருந்த எவரையும் அவன் குத்தாமல் விடவில்லை. அவ்வாறு பதிமூன்று நபர்களை அவன் குத்தினான்; அவர்களில் ஏழு பேர் இறந்துவிட்டனர். முஸ்லிம்களில் ஒருவர் இதைக் கண்டபோது, (அவன் மீது) ஒரு போர்வையை வீசினார். தான் பிடிபட்டுவிட்டதை உணர்ந்த அந்த இறைமறுப்பாளன் (கத்தியால்) தன்னைத்தானே அறுத்துக்கொண்டு தற்கொலை செய்துகொண்டான்.

உமர் (ரழி) அவர்கள் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களின் கையைப் பிடித்து (தொழுகை நடத்த) முன்னே நிறுத்தினார்கள். உமர் (ரழி) அவர்களுக்குப் பின்னால் இருந்தவர்கள் (அதாவது நான் உள்ளிட்டவர்கள்) நடந்த சம்பவத்தைக் கண்டோம். ஆனால், பள்ளிவாசலின் மற்ற பகுதிகளில் இருந்தவர்களுக்கு, உமர் (ரழி) அவர்களின் குரல் நின்றது தவிர வேறு எதுவும் தெரியாது. அவர்கள் "சுப்ஹானல்லாஹ், சுப்ஹானல்லாஹ்" என்று சொல்லிக்கொண்டிருந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் மக்களுக்குச் சுருக்கமாகத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் (தொழுது) திரும்பியதும், உமர் (ரழி) அவர்கள், "இப்னு அப்பாஸே! என்னைக் குத்தியவர் யார் என்று பாருங்கள்" என்றார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் சிறிது நேரம் சென்று பார்த்துவிட்டுத் திரும்பி வந்து, "முஃகீராவின் அடிமை" என்றார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், "அந்தக் கைவினைஞனா?" என்று கேட்க, "ஆம்" என்றார்கள். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ் அவனை அழிப்பானாக! அவனுக்கு நான் நன்மை செய்யவே நாடினேன். தன்னை ஒரு முஸ்லிம் என்று வாதிடுபவனின் கையில் என் மரணத்தை ஏற்படுத்தாத அல்லாஹ்வுக்கே அனைத்துப் புகழும். (இப்னு அப்பாஸே!) மதீனாவில் (இது போன்ற) இறைமறுப்பாளர்கள் அதிகம் இருக்கவேண்டுமென்று நீங்களும் உங்கள் தந்தையும் (அப்பாஸ் (ரழி)) விரும்பினீர்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அதிகமான அடிமைகளை வைத்திருந்தார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), "நீங்கள் விரும்பினால் நாங்கள் செய்துவிடுகிறோம் (அதாவது அவர்களைக் கொன்றுவிடுகிறோம்)" என்றார். உமர் (ரழி), "தவறாகச் சொன்னீர்; அவர்கள் உங்கள் மொழியைப் பேசி, உங்கள் கிப்லாவை முன்னோக்கித் தொழுது, உங்களைப் போன்று ஹஜ்ஜும் செய்த பிறகு (அவர்களை எப்படிக் கொல்ல முடியும்?)" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு உமர் (ரழி) அவர்கள் அவர்களது வீட்டிற்குச் சுமந்து செல்லப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் சென்றோம். இதற்கு முன் மக்களுக்கு எந்த ஒரு சோதனையும் ஏற்படாதது போன்ற (ஒரு துயர) நிலை அது. சிலர் "பரவாயில்லை (குணமாகிவிடுவார்)" என்றார்கள்; சிலர் "இவரைப் பற்றிப் பயப்படுகிறோம்" என்றார்கள். பேரீச்சம்பழ ஊறல் (நபித்) கொண்டுவரப்பட்டது; அதை அவர்கள் அருந்தினார்கள். அது அவர்களின் வயிற்றுக் காயத்தின் வழியாக வெளியேறியது. பிறகு பால் கொண்டுவரப்பட்டது; அவர்கள் அருந்தினார்கள். அதுவும் காயத்தின் வழியாக வெளியேறியது. ஆகவே, அவர்கள் இறக்கப்போகிறார்கள் என்பதை மக்கள் அறிந்துகொண்டார்கள்.

நாங்கள் அவர்களிடம் சென்றோம்; மக்களும் வந்து அவர்களைப் புகழ்ந்தனர். ஒரு இளைஞர் வந்து, "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! நற்செய்தி பெறுங்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் நீங்கள் கொண்டிருந்த தோழமை, இஸ்லாத்தில் உங்களுக்கிருக்கும் முந்திய அந்தஸ்து ஆகியவற்றை அறிவீர்கள். பிறகு ஆட்சிப் பொறுப்பேற்றீர்கள்; நீதியுடன் நடந்தீர்கள். இறுதியில் இதோ ஷஹாதத் (வீரமரணம்) அடைகிறீர்கள்" என்று கூறினார். அதற்கு உமர் (ரழி), "இவையனைத்தும் எனக்குச் சாதகமாகவும் இல்லாமல், பாதகமாகவும் இல்லாமல் (சமமாக) முடிந்தால் போதும் என்று நான் விரும்புகிறேன்" என்றார்கள். அந்த இளைஞர் திரும்பும்போது, அவரது ஆடை தரையில் படுவதைக் கண்ட உமர் (ரழி), "அந்த இளைஞரை என்னிடம் அழையுங்கள்" என்றார்கள். (அவர் வந்ததும்) "என் சகோதரரின் மகனே! உன் ஆடையை உயர்த்திக் கட்டிக்கொள். அது உன் ஆடைக்கும் நீண்ட உழைப்பைத் தரும்; உன் இறைவனிடத்திலும் அதிகச்சிறந்த பயபக்தியாக அமையும்" என்றார்கள்.

பிறகு, "அப்துல்லாஹ் பின் உமரே! எனக்கு எவ்வளவு கடன் உள்ளது என்று பார்" என்றார்கள். கணக்கிடப்பட்டபோது, அது சுமார் எண்பத்தாறாயிரம் (திர்ஹம்கள்) என்று தெரியவந்தது. உமர் (ரழி), "உமர் குடும்பத்தினரின் சொத்து இதற்குப் போதுமானதாக இருந்தால், அவர்களின் சொத்திலிருந்து இதைச் செலுத்திவிடு. போதவில்லை என்றால், 'பனு அதீ பின் கஅப்' குலத்தாரிடம் கேள். அவர்களின் சொத்தும் போதவில்லை என்றால், குறைஷிகளிடம் கேள். அவர்களைத் தாண்டி வேறு யாரிடமும் கேட்காதே. என் சார்பாக இந்தக் கடனை அடைத்துவிடு" என்றார்கள்.

பிறகு (மகனிடம்), "நீ அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் செல். 'உமர் உங்களுக்கு சலாம் கூறுகிறார்' என்று சொல். 'அமீருல் மூமினீன்' (நம்பிக்கையாளர்களின் தலைவர்) என்று சொல்லாதே; ஏனெனில் இன்று நான் நம்பிக்கையாளர்களுக்குத் தலைவன் அல்லன். 'உமர் பின் அல்-கத்தாப் தனது இரு தோழர்களுடன் (நபி (ஸல்) மற்றும் அபூபக்கர் (ரழி)) அடக்கம் செய்யப்பட அனுமதி கோருகிறார்' என்று சொல்" என்றார்கள்.

அவர் சென்று சலாம் கூறி அனுமதி கேட்டு உள்ளே நுழைந்தார். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டார். "உமர் பின் அல்-கத்தாப் உங்களுக்கு சலாம் உரைக்கிறார்; தனது இரு தோழர்களுடன் அடக்கம் செய்யப்பட அனுமதி கோருகிறார்" என்றார். அதற்கு ஆயிஷா (ரழி), "அந்த இடத்தை எனக்காக (நான் இறப்பிற்குப் பின் அடக்கம் செய்யப்பட) விரும்பியிருந்தேன். ஆயினும், இன்று என்னை விட அவர்களுக்கே முன்னுரிமை அளிக்கிறேன்" என்று கூறினார்கள். அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) திரும்பி வந்தபோது, "இதோ அப்துல்லாஹ் பின் உமர் வந்துவிட்டார்" என்று கூறப்பட்டது. உமர் (ரழி), "என்னைத் தூக்கி உட்கார வையுங்கள்" என்றார்கள். ஒரு நபர் அவர்களைத் தாங்கிப் பிடித்தார். "என்ன செய்தி?" என்று உமர் (ரழி) கேட்டார்கள். "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! நீங்கள் விரும்பியவாறே அனுமதி கிடைத்துவிட்டது" என்றார். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ்வுக்கே புகழ் அனைத்தும்! இதைவிட எனக்கு முக்கியமான விஷயம் வேறெதுவும் இல்லை. என் உயிர் பிரிந்ததும் என்னைச் சுமந்து செல்லுங்கள். பிறகு (மீண்டும்) சலாம் கூறி, 'உமர் பின் அல்-கத்தாப் அனுமதி கேட்கிறார்' என்று கூறு. அனுமதி அளித்தால் என்னை உள்ளே கொண்டு செல்லுங்கள்; இல்லையெனில், பொது முஸ்லிம்களின் மையவாடிக்கு என்னைத் திருப்பி அனுப்பிவிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு (அன்னை) ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களும், அவருடன் சில பெண்களும் வந்தார்கள். அவர்களைக் கண்டதும் நாங்கள் எழுந்து (விலகி) கொண்டோம். அவர் உமர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று சிறிது நேரம் அழுதார். பிறகு ஆண்கள் அனுமதி கேட்டபோது அவர் (திரைக்குள்) சென்றுவிட்டார். உள்ளே அவர் அழுவதை நாங்கள் கேட்டோம்.

மக்கள், "அமீருல் மூமினீன் அவர்களே! வசிய்யத் (மரண சாசனம்) செய்யுங்கள்; (அடுத்த) கலீஃபாவை நியமியுங்கள்" என்றார்கள். உமர் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எவர்களைக் குறித்துத் திருப்தி அடைந்திருந்த நிலையில் மரணத்தைத் தழுவினார்களோ, அந்தக் குழுவினரை (அல்லது அந்த நபர்களைத்) தவிர, இந்த ஆட்சிப் பொறுப்புக்குத் தகுதியானவர்கள் என்று யாரையும் நான் காணவில்லை" என்று கூறி, அலீ, உஸ்மான், ஸுபைர், தல்ஹா, ஸஅத் மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் (பின் அவ்ஃப்) (ரழி அன்ஹும்) ஆகியோரின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டார்கள். மேலும், "அப்துல்லாஹ் பின் உமர் உங்களுக்கு (கண்காணிப்பாளராக/சாட்சியாக) இருப்பார்; ஆனால் ஆட்சியில் அவருக்கு எந்தப் பங்கும் இல்லை" என்று கூறினார்கள் - இது அவருக்கு (அப்துல்லாஹ்வுக்கு) ஆறுதல் அளிப்பதற்காகக் கூறப்பட்டது. "ஸஅத் ஆட்சிப் பொறுப்புக்கு வந்தால் அவரே அதற்குத் தகுதியானவர்; இல்லையெனில், உங்களில் யார் பொறுப்பேற்றாலும் ஸஅத் உடைய உதவியைப் பெற்றுக்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், நான் அவரைத் திறமையின்மைக்காகவோ, மோசடிக்காகவோ பதவி நீக்கம் செய்யவில்லை" (என்று கூறினார்கள்).

மேலும் கூறினார்கள்: "எனக்குப் பின் வரும் கலீஃபாவுக்கு நான் வசிய்யத் செய்கிறேன்: ஆரம்பகால முஹாஜிர்களின் உரிமைகளை அறிந்து, அவர்களின் கண்ணியத்தைப் பேண வேண்டும். முஹாஜிர்களுக்கு முன்பே மதீனாவில் தங்கியிருந்து, ஈமானை ஏற்றுக்கொண்ட அன்ஸார்களிடமும் நன்முறையில் நடக்க வேண்டும்; அவர்களில் நன்மை புரிபவரை ஏற்று, தவறு செய்பவரை மன்னிக்க வேண்டும். நகரங்களின் (மாகாணங்களின்) மக்களுக்கும் நன்மை செய்யும்படி உபதேசிக்கிறேன்; ஏனெனில் அவர்கள் இஸ்லாத்தின் பாதுகாவலர்கள், செல்வத்தைச் சேகரிப்பவர்கள், மற்றும் எதிரிகளுக்கு ஆத்திரம் ஊட்டுபவர்கள். அவர்களின் விருப்பப்படியே தவிர, (வரி என்ற பெயரில்) அவர்களின் உபரிச் செல்வத்திலிருந்து எதையும் எடுக்கக்கூடாது. அரபி நாட்டுப்புற மக்களிடமும் (பெடோயின்கள்) நன்முறையில் நடக்க உபதேசிக்கிறேன்; ஏனெனில் அவர்கள் அரபியர்களின் அசல் தோற்றமும், இஸ்லாத்தின் பக்கபலமும் ஆவர். அவர்களின் செல்வத்தில் (கால்நடைகளில்) நடுத்தரமானதை எடுத்து, அவர்களிலுள்ள ஏழைகளுக்கே அது திரும்ப வழங்கப்பட வேண்டும். மேலும், அல்லாஹ் மற்றும் அவனது தூதரின் பாதுகாப்பில் உள்ளவர்களிடம் (திம்மிகளிடம்) செய்த ஒப்பந்தத்தை நிறைவேற்றவும், அவர்களுக்காகப் போரிடவும், அவர்களின் சக்திக்கு மீறிய சுமையை அவர்கள் மீது சுமத்தக் கூடாதென்றும் உபதேசிக்கிறேன்."

உமர் (ரழி) அவர்கள் உயிர் பிரிந்ததும், நாங்கள் அவர்களைச் சுமந்து சென்றோம். அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) (ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம்) சலாம் கூறி, "உமர் பின் அல்-கத்தாப் அனுமதி கேட்கிறார்" என்றார். ஆயிஷா (ரழி), "அவரை உள்ளே கொண்டு வாருங்கள்" என்றார்கள். அவர்கள் உள்ளே கொண்டு செல்லப்பட்டு, தனது இரு தோழர்களுக்கு அருகே அடக்கம் செய்யப்பட்டார்கள்.

அடக்கம் முடிந்ததும், (உமர் (ரழி) அவர்களால் நியமிக்கப்பட்ட) அந்தக் குழுவினர் ஒன்று கூடினார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃப் (ரழி), "உங்கள் விவகாரத்தை (ஆட்சித் தேர்வை) உங்களில் மூன்று பேரிடம் ஒப்படைத்துவிடுங்கள் (சுருக்கிக்கொள்ளுங்கள்)" என்றார். ஸுபைர் (ரழி), "என் உரிமையை அலீயிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார். தல்ஹா (ரழி), "என் உரிமையை உஸ்மானிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார். ஸஅத் (ரழி), "என் உரிமையை அப்துர் ரஹ்மான் பின் அவ்ஃபிடம் ஒப்படைக்கிறேன்" என்றார்.

(இப்போது மூவர் மீதமிருந்தனர்: அப்துர் ரஹ்மான், அலீ, உஸ்மான்). அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) (மற்ற இருவரிடம்), "உங்களில் யார் இந்த ஆட்சிப் பொறுப்பிலிருந்து விலகிக்கொள்கிறாரோ, அவருக்குத் தலைமைப் பொறுப்பைத் தேர்வு செய்யும் உரிமையை நாம் வழங்கலாம்; அவர் (மீதமுள்ள) இருவரில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுக்க வேண்டும் என்பதற்கு அல்லாஹ்வும் இஸ்லாமும் சாட்சியாக இருப்பார்கள்" என்று கூறினார். அந்த இருவரும் (அலீ மற்றும் உஸ்மான்) அமைதியாக இருந்தனர். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி), "இதைத் தேர்வு செய்யும் பொறுப்பை என்னிடம் விட்டுவிடுகிறீர்களா? உங்களில் சிறந்தவரைத் தேர்ந்தெடுப்பதில் நான் எந்தக் குறையும் வைக்கமாட்டேன் என்று அல்லாஹ்வைச் சாட்சியாகக் கூறுகிறேன்" என்றார். இருவரும் "ஆம்" என்றனர்.

அவர் இருவரில் ஒருவரின் (அலீயின்) கையைப் பிடித்து, "உங்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் உறவுமுறை உள்ளது; இஸ்லாத்தில் உங்களுக்குள்ள முந்திய சிறப்பை நீங்கள் அறிவீர்கள். நான் உங்களைத் தேர்ந்தெடுத்தால் நீங்கள் நீதியுடன் நடப்பீர்களா? உஸ்மானை நான் தேர்ந்தெடுத்தால் நீங்கள் அவருக்குச் செவிசாய்த்து, கட்டுப்படுவீர்களா? இதற்கு அல்லாஹ்வே உங்கள் மீது சாட்சி" என்று கேட்டார். பிறகு மற்றவரை (உஸ்மானை) தனியாக அழைத்து அவரிடமும் அவ்வாறே கூறினார். (இருவரிடமிருந்தும்) உறுதிமொழியைப் பெற்றுக்கொண்டதும், "உஸ்மானே! உங்கள் கையை உயர்த்துங்கள்" என்று கூறி, அவருக்கு (பைஅத்) விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார். பிறகு அலீ (ரழி) அவர்களும் அவருக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார். பிறகு (மதீனா) மக்கள் அனைவரும் வந்து அவருக்கு விசுவாசப் பிரமாணம் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4418ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ ـ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ قِصَّةِ، تَبُوكَ قَالَ كَعْبٌ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا إِلاَّ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ، غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ، وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ، عَنْهَا إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ عِيرَ قُرَيْشٍ، حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الإِسْلاَمِ، وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ، وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا، كَانَ مِنْ خَبَرِي أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ، وَاللَّهِ مَا اجْتَمَعَتْ عِنْدِي قَبْلَهُ رَاحِلَتَانِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ، وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ غَزْوَةً إِلاَّ وَرَّى بِغَيْرِهَا، حَتَّى كَانَتْ تِلْكَ الْغَزْوَةُ، غَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَرٍّ شَدِيدٍ، وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَعَدُوًّا كَثِيرًا، فَجَلَّى لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ، فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِ الَّذِي يُرِيدُ، وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَثِيرٌ، وَلاَ يَجْمَعُهُمْ كِتَابٌ حَافِظٌ ـ يُرِيدُ الدِّيوَانَ ـ قَالَ كَعْبٌ فَمَا رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ إِلاَّ ظَنَّ أَنْ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْىُ اللَّهِ، وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتِ الثِّمَارُ وَالظِّلاَلُ، وَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ، فَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَىْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا، فَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَيْهِ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اشْتَدَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ، فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا، فَقُلْتُ أَتَجَهَّزُ بَعْدَهُ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ ثُمَّ أَلْحَقُهُمْ، فَغَدَوْتُ بَعْدَ أَنْ فَصَلُوا لأَتَجَهَّزَ، فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا، ثُمَّ غَدَوْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا، فَلَمْ يَزَلْ بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ، وَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ، وَلَيْتَنِي فَعَلْتُ، فَلَمْ يُقَدَّرْ لِي ذَلِكَ، فَكُنْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطُفْتُ فِيهِمْ، أَحْزَنَنِي أَنِّي لاَ أَرَى إِلاَّ رَجُلاً مَغْمُوصًا عَلَيْهِ النِّفَاقُ أَوْ رَجُلاً مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنَ الضُّعَفَاءِ، وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ، فَقَالَ وَهْوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ ‏"‏ مَا فَعَلَ كَعْبٌ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَنَظَرُهُ فِي عِطْفِهِ‏.‏ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ، وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا‏.‏ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّهُ تَوَجَّهَ قَافِلاً حَضَرَنِي هَمِّي، وَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَاذَا أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَاسْتَعَنْتُ عَلَى ذَلِكَ بِكُلِّ ذِي رَأْىٍ مِنْ أَهْلِي، فَلَمَّا قِيلَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ، وَعَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَخْرُجَ مِنْهُ أَبَدًا بِشَىْءٍ فِيهِ كَذِبٌ، فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ، وَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَادِمًا، وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَيَرْكَعُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ، فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ، فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ، وَيَحْلِفُونَ لَهُ، وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلاً فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلاَنِيَتَهُمْ، وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ، وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ، فَجِئْتُهُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ عَلَيْهِ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تَعَالَ ‏"‏‏.‏ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدِ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ بَلَى، إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا، لَرَأَيْتُ أَنْ سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ، وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلاً، وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَىَّ، وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَىَّ فِيهِ إِنِّي لأَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ، لاَ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي مِنْ عُذْرٍ، وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ، فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ ‏"‏‏.‏ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي، فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ كُنْتَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا، وَلَقَدْ عَجَزْتَ أَنْ لاَ تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا اعْتَذَرَ إِلَيْهِ الْمُتَخَلِّفُونَ، قَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَكَ، فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَأُكَذِّبُ نَفْسِي، ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي أَحَدٌ قَالُوا نَعَمْ، رَجُلاَنِ قَالاَ مِثْلَ مَا قُلْتَ، فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلُ مَا قِيلَ لَكَ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيُّ وَهِلاَلُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ‏.‏ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا إِسْوَةٌ، فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي، وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلاَمِنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ، فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَتَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ فِي نَفْسِي الأَرْضُ، فَمَا هِيَ الَّتِي أَعْرِفُ، فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً، فَأَمَّا صَاحِبَاىَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ، وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ، فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلاَةَ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَأَطُوفُ فِي الأَسْوَاقِ، وَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ، وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهْوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلاَةِ، فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلاَمِ عَلَىَّ أَمْ لاَ ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ فَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ، فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلاَتِي أَقْبَلَ إِلَىَّ، وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي، حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَىَّ ذَلِكَ مِنْ جَفْوَةِ النَّاسِ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهْوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَىَّ السَّلاَمَ، فَقُلْتُ يَا أَبَا قَتَادَةَ، أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُنِي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَسَكَتَ، فَعُدْتُ لَهُ فَنَشَدْتُهُ فَسَكَتَ، فَعُدْتُ لَهُ فَنَشَدْتُهُ‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاىَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ، قَالَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي بِسُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ أَنْبَاطِ أَهْلِ الشَّأْمِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ، حَتَّى إِذَا جَاءَنِي دَفَعَ إِلَىَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ، فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ، وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلاَ مَضْيَعَةٍ، فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ‏.‏ فَقُلْتُ لَمَّا قَرَأْتُهَا وَهَذَا أَيْضًا مِنَ الْبَلاَءِ‏.‏ فَتَيَمَّمْتُ بِهَا التَّنُّورَ فَسَجَرْتُهُ بِهَا، حَتَّى إِذَا مَضَتْ أَرْبَعُونَ لَيْلَةً مِنَ الْخَمْسِينَ إِذَا رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْتِينِي فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تَعْتَزِلَ امْرَأَتَكَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا أَمْ مَاذَا أَفْعَلُ قَالَ لاَ بَلِ اعْتَزِلْهَا وَلاَ تَقْرَبْهَا‏.‏ وَأَرْسَلَ إِلَى صَاحِبَىَّ مِثْلَ ذَلِكَ، فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَتَكُونِي عِنْدَهُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِي هَذَا الأَمْرِ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ فَجَاءَتِ امْرَأَةُ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَائِعٌ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَهَلْ تَكْرَهُ أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ وَلَكِنْ لاَ يَقْرَبْكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ إِلَى شَىْءٍ، وَاللَّهِ مَا زَالَ يَبْكِي مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ إِلَى يَوْمِهِ هَذَا‏.‏ فَقَالَ لِي بَعْضُ أَهْلِي لَوِ اسْتَأْذَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَتِكَ كَمَا أَذِنَ لاِمْرَأَةِ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ أَنْ تَخْدُمَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَسْتَأْذِنُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا يُدْرِينِي مَا يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَأْذَنْتُهُ فِيهَا وَأَنَا رَجُلٌ شَابٌّ فَلَبِثْتُ بَعْدَ ذَلِكَ عَشْرَ لَيَالٍ حَتَّى كَمَلَتْ لَنَا خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَلاَمِنَا، فَلَمَّا صَلَّيْتُ صَلاَةَ الْفَجْرِ صُبْحَ خَمْسِينَ لَيْلَةً، وَأَنَا عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِنَا، فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عَلَى الْحَالِ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ، قَدْ ضَاقَتْ عَلَىَّ نَفْسِي، وَضَاقَتْ عَلَىَّ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ، سَمِعْتُ صَوْتَ صَارِخٍ أَوْفَى عَلَى جَبَلِ سَلْعٍ بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَا كَعْبُ بْنَ مَالِكٍ، أَبْشِرْ‏.‏ قَالَ فَخَرَرْتُ سَاجِدًا، وَعَرَفْتُ أَنْ قَدْ جَاءَ فَرَجٌ، وَآذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْفَجْرِ، فَذَهَبَ النَّاسُ يُبَشِّرُونَنَا، وَذَهَبَ قِبَلَ صَاحِبَىَّ مُبَشِّرُونَ، وَرَكَضَ إِلَىَّ رَجُلٌ فَرَسًا، وَسَعَى سَاعٍ مِنْ أَسْلَمَ فَأَوْفَى عَلَى الْجَبَلِ وَكَانَ الصَّوْتُ أَسْرَعَ مِنَ الْفَرَسِ، فَلَمَّا جَاءَنِي الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ يُبَشِّرُنِي نَزَعْتُ لَهُ ثَوْبَىَّ، فَكَسَوْتُهُ إِيَّاهُمَا بِبُشْرَاهُ، وَاللَّهِ مَا أَمْلِكُ غَيْرَهُمَا يَوْمَئِذٍ، وَاسْتَعَرْتُ ثَوْبَيْنِ فَلَبِسْتُهُمَا، وَانْطَلَقْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَتَلَقَّانِي النَّاسُ فَوْجًا فَوْجًا يُهَنُّونِي بِالتَّوْبَةِ، يَقُولُونَ لِتَهْنِكَ تَوْبَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ حَتَّى دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ، فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ حَوْلَهُ النَّاسُ فَقَامَ إِلَىَّ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ يُهَرْوِلُ حَتَّى صَافَحَنِي وَهَنَّانِي، وَاللَّهِ مَا قَامَ إِلَىَّ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ غَيْرُهُ، وَلاَ أَنْسَاهَا لِطَلْحَةَ، قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا سَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَبْرُقُ وَجْهُهُ مِنَ السُّرُورِ ‏"‏ أَبْشِرْ بِخَيْرِ يَوْمٍ مَرَّ عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَمِنْ عِنْدِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ، بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سُرَّ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةُ قَمَرٍ، وَكُنَّا نَعْرِفُ ذَلِكَ مِنْهُ، فَلَمَّا جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِي الَّذِي بِخَيْبَرَ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ إِنَّمَا نَجَّانِي بِالصِّدْقِ، وَإِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لاَ أُحَدِّثَ إِلاَّ صِدْقًا مَا بَقِيتُ، فَوَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي، مَا تَعَمَّدْتُ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا كَذِبًا، وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِي اللَّهُ فِيمَا بَقِيتُ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ‏}‏ فَوَاللَّهِ مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ نِعْمَةٍ قَطُّ بَعْدَ أَنْ هَدَانِي لِلإِسْلاَمِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ أَكُونَ كَذَبْتُهُ، فَأَهْلِكَ كَمَا هَلَكَ الَّذِينَ كَذَبُوا، فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ لِلَّذِينَ كَذَبُوا حِينَ أَنْزَلَ الْوَحْىَ شَرَّ مَا قَالَ لأَحَدٍ، فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ‏}‏‏.‏ قَالَ كَعْبٌ وَكُنَّا تَخَلَّفْنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ عَنْ أَمْرِ أُولَئِكَ الَّذِينَ قَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ حَلَفُوا لَهُ، فَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَأَرْجَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْرَنَا حَتَّى قَضَى اللَّهُ فِيهِ، فَبِذَلِكَ قَالَ اللَّهُ ‏{‏وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا‏}‏ وَلَيْسَ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مِمَّا خُلِّفْنَا عَنِ الْغَزْوِ إِنَّمَا هُوَ تَخْلِيفُهُ إِيَّانَا وَإِرْجَاؤُهُ أَمْرَنَا عَمَّنْ حَلَفَ لَهُ وَاعْتَذَرَ إِلَيْهِ، فَقَبِلَ مِنْهُ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் பின் மாலிக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களின் புதல்வர்களில், அவர்களுக்குப் பார்வைத்திறன் மங்கியபோது அவருக்கு வழிகாட்டியாக இருந்தவர் அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் ஆவார். அவர் அறிவிப்பதாவது:

தபூக் போரில் கலந்து கொள்ளாமல் தாம் பின்தங்கி விட்டதைப் பற்றி கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் விவரித்ததை நான் செவியுற்றேன். கஅப் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கலந்து கொண்ட எந்தப் போரிலும் நான் கலந்து கொள்ளாமல் பின்தங்கியதில்லை; தபூக் போரைத் தவிர. இருப்பினும் நான் பத்ருப் போரிலும் கலந்து கொள்ளவில்லை. (ஆனால்) பத்ருப் போரில் கலந்து கொள்ளாத எவரையும் நபி (ஸல்) அவர்கள் கண்டிக்கவில்லை. ஏனெனில், (அப்போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் முஸ்லிம்களும் குறைஷிகளின் வியாபாரக் கூட்டத்தை நாடியே (மதீனாவிலிருந்து) புறப்பட்டார்கள். ஆனால், எவ்வித முன்னேற்பாடுமின்றியே அவர்களையும் அவர்களுடைய எதிரிகளையும் அல்லாஹ் (பத்ரு களத்தில்) ஒன்று சேர்த்துவிட்டான்.

நாங்கள் இஸ்லாத்தின் மீது உறுதியாக இருப்போம் என்று வாக்குறுதியளித்த ‘அகபா’ இரவில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தேன். பத்ருப் போர் மக்களிடையே இதைவிடப் பிரபலமாக இருந்தாலும், அதற்குப் பகரமாக பத்ருப் போரில் கலந்து கொண்டிருப்பதை நான் விரும்பமாட்டேன்.

(தபூக் போரில்) என்னுடைய செய்தி யாதெனில், அப்போரில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை விட்டும் பின்தங்கியிருந்தபோது இருந்ததை விட உடல் வலிமை மிக்கவனாகவும், வசதி படைத்தவனாகவும் வேறெப்போதும் இருந்ததில்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அதற்கு முன் என்னிடம் ஒருபோதும் இரண்டு வாகனங்கள் (ஒட்டகங்கள்) சேர்ந்திருந்ததில்லை. அப்போருக்காகத் தயாரானபோதுதான் என்னிடம் இரண்டு வாகனங்கள் சேர்ந்திருந்தன.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு போருக்குச் செல்ல நாடினால், வேறொன்றை நாடுவதாகக் கூறி (தம் இலக்கை) மறைக்காமல் இருக்க மாட்டார்கள். ஆனால், இந்தப் போரோ (தபூக் போர்), கடுமையான வெப்பத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மேற்கொண்ட போராகும். மிக நீண்ட பயணத்தையும், பெரும் பாலைவனத்தையும், பெரும் எண்ணிக்கையிலான எதிரிகளையும் அவர்கள் எதிர்கொள்ள வேண்டியிருந்தது. எனவே, முஸ்லிம்கள் தங்களின் போருக்கானத் தயாரிப்புகளைச் செய்துகொள்ளும் பொருட்டு, அவர்களுக்குத் தம் பயணத்தின் நோக்கத்தை நபி (ஸல்) அவர்கள் தெளிவுபடுத்தி விட்டார்கள். அவர்கள் செல்லவிருந்த திசையையும் அவர்களுக்கு அறிவித்துவிட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் முஸ்லிம்கள் அதிக எண்ணிக்கையில் இருந்தனர். அவர்களின் பெயர்களைப் பதிவு செய்ய எந்தப் பதிவேடும் (ரிஜிஸ்டர்) இருக்கவில்லை.

(போருக்கு வராமல்) மறைந்து கொள்ள விரும்பும் மனிதர், அல்லாஹ்விடமிருந்து வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டாலே தவிர, தாம் மறைந்து கொள்வது நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத் தெரியப்போவதில்லை என்று கருதிக் கொண்டிருப்பார். பழங்கள் கனிந்து, நிழல்கள் இதமாக இருக்கும் நேரத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இப்போர் பயணத்தை மேற்கொண்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடன் இருந்த முஸ்லிம்களும் பயண ஏற்பாடுகளைச் செய்து கொண்டிருந்தார்கள். நானும் அவர்களுடன் சேர்ந்து (பயண) ஏற்பாடுகளைச் செய்வதற்காகச் செல்வேன். ஆனால், எவ்வித ஏற்பாடும் செய்யாமல் திரும்பி விடுவேன். ‘என்னால் நினைத்தவுடன் தயாராகிவிட முடியும்’ என்று என் மனதிற்குள் சொல்லிக் கொள்வேன். இவ்வாறே நான் (காலம் தாழ்த்திக் கொண்டே) இருந்தேன். மக்களும் முழு முயற்சியுடன் பயண ஏற்பாடுகளைச் செய்து விட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடன் இருந்த முஸ்லிம்களும் ஒரு காலையில் புறப்பட்டு விட்டார்கள். நானோ எனது பயணத்திற்காக எவ்வித ஏற்பாடும் செய்யவில்லை. ‘இன்றோ நாளையோ நான் தயாராகிவிட்டு அவர்களைச் சென்றடைந்து விடுவேன்’ என்று எனக்குள் சொல்லிக் கொண்டேன்.

அவர்கள் சென்ற பிறகு பயண ஏற்பாடுகளைச் செய்வதற்காக நான் புறப்பட்டேன். ஆனால், எதுவும் செய்யாமலேயே திரும்பினேன். பிறகு (மறுநாளும்) சென்றேன்; எதுவும் செய்யாமலேயே திரும்பினேன். இப்படியே எனக்குத் தாமதமேற்பட்டுக் கொண்டே இருந்தது. (படை சென்ற) வேகம் அதிகரித்து போரும் கை நழுவிவிட்டது. நான் புறப்பட்டுச் சென்று அவர்களை அடைந்துவிடலாமா என்று நினைத்தேன் – அவ்வாறு செய்திருக்கலாமே! – ஆனால், அது எனக்கு விதியில் எழுதப்படவில்லை.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்ற பிறகு நான் மக்களிடையே நடமாடியபோது, நிஃபாக்கின் (நயவஞ்சகத்தின்) முத்திரை குத்தப்பட்டவர் அல்லது பலவீனமானவர்கள் என்று அல்லாஹ் சலுகையளித்தவர்களைத் தவிர வேறு யாரையும் (ஊரில்) பார்க்க முடியாதிருந்தது எனக்குக் கவலையளித்தது.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தபூக்கை அடையும் வரை என்னைப் பற்றி நினைவுகூரவில்லை. தபூக்கில் மக்களிடையே அமர்ந்திருந்தபோது, ‘கஅப் என்ன செய்தார்?’ என்று கேட்டார்கள். பனூ ஸலிமா குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவருடைய (அழகிய) இரண்டு ஆடைகளும், அவர் தமது தோற்றத்தை (கர்வம் கொண்டு) பார்த்துக் கொண்டதும் அவரைத் தடுத்துவிட்டன’ என்று கூறினார். உடனே முஆத் பின் ஜபல் (ரழி) அவர்கள், ‘நீர் சொன்னது தவறு! அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவரைக் குறித்து நல்லதைத் தவிர வேறெதையும் நாங்கள் அறியவில்லை’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமைதியாக இருந்தார்கள்.

(கஅப் (ரழி) அவர்கள் தொடர்ந்து கூறினார்கள்:) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தபூக்கிலிருந்து) திரும்பி வந்து கொண்டிருக்கிறார்கள் என்ற செய்தி எனக்குக் கிடைத்தபோது எனக்குக் கவலை வந்துவிட்டது. ‘நாளை அவர்களின் கோபத்திலிருந்து நான் எப்படித் தப்பிப்பேன்?’ என்று பொய்யான காரணங்களை ஜோடிக்கலானேன். இது குறித்து என் குடும்பத்தாரில் கருத்த் ஆழமிக்க ஒவ்வொருவரிடமும் நான் உதவி தேடிக் கொண்டிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவை) நெருங்கிவிட்டார்கள் என்று கூறப்பட்டபோது, (நான் கற்பனை செய்து வைத்திருந்த) பொய்யான காரணங்கள் அனைத்தும் என்னை விட்டு அகன்றுவிட்டன. ‘பொய்யைக் கொண்டு ஒருபோதும் அவர்களின் கோபத்திலிருந்து நான் தப்ப முடியாது’ என்பதை நான் உணர்ந்து கொண்டேன். எனவே, உண்மையையே பேசுவதென்று நான் முடிவு செய்தேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வருகை தந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு பயணத்திலிருந்து ஊர் திரும்பினால், முதலில் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவதையும், பிறகு மக்களைச் சந்திப்பதற்காக அமருவதையும் வழமையாகக் கொண்டிருந்தார்கள். அதன்படியே அவர்கள் செய்தபோது, போரில் கலந்து கொள்ளாமல் பின்தங்கியவர்கள் அவர்களிடம் வந்து, (தாம் வராததற்கான) காரணங்களைக் கூறி சத்தியம் செய்யலானார்கள். அவர்கள் எண்பதுக்கும் மேற்பட்ட ஆண்களாக இருந்தனர். அவர்கள் வெளிப்படையாகக் கூறிய காரணங்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஏற்றுக்கொண்டு, அவர்களிடமிருந்து விசுவாசப் பிரமாணமும் பெற்றுக் கொண்டு, அவர்களுக்காகப் பாவமன்னிப்பும் தேடினார்கள். அவர்களின் உள்ளத்தில் உள்ளவற்றை அல்லாஹ்விடம் ஒப்படைத்துவிட்டார்கள்.

பிறகு நான் அவர்களிடம் சென்றேன். நான் அவர்களுக்கு ‘சலாம்’ சொன்னபோது, கோபத்திலிருப்பவர் புன்னகைப்பதைப் போன்று புன்னகைத்தார்கள். பிறகு, ‘இங்கே வா!’ என்றார்கள். நான் நடந்து சென்று அவர்களுக்கு முன்னால் அமர்ந்தேன். ‘நீர் ஏன் பின்தங்கிவிட்டீர்? உமது வாகனத்தை நீர் வாங்கியிருக்கவில்லையா?’ என்று என்னிடம் கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! தங்களைத் தவிர உலகியல் சார்ந்த வேறொருவரிடம் நான் அமர்ந்திருந்தால், ஏதேனும் காரணத்தைச் சொல்லி அவருடைய கோபத்திலிருந்து தப்பித்திருப்பேன். (வாதிட்டுப் பேசும்) வாக்கு வன்மை எனக்கு வழங்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால், அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இன்று தங்களிடம் நான் பொய்யான காரணத்தைச் சொல்லி, (அதன் மூலம்) தங்களை நான் திருப்திப்படுத்தினாலும்கூட, (உண்மையை அறிவித்து) என் மீது தாங்கள் கோபப்படும்படி அல்லாஹ் செய்துவிடுவான் என்பதை நான் அறிவேன். தங்களிடம் நான் உண்மையைச் சொன்னால், தாங்கள் என் மீது கோபப்படுவீர்கள்; இருப்பினும் (நான் உண்மையைச் சொல்வதன் மூலம்) அல்லாஹ்வின் மன்னிப்பை நான் எதிர்பார்க்கிறேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! (போருக்கு வராமல் இருந்ததற்கு) என்னிடம் எந்தக் காரணமும் இல்லை. நான் தங்களை விட்டும் பின்தங்கியிருந்த அந்த நேரத்தில் இருந்ததை விட, உடல் வலிமை மிக்கவனாகவும் வசதி படைத்தவனாகவும் நான் ஒருபோதும் இருந்ததில்லை’ என்று கூறினேன்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘இவர் உண்மை பேசினார். நீர் எழுந்து செல்லும்! உமது விஷயத்தில் அல்லாஹ் தீர்ப்பளிக்கும் வரை பொறுத்திரும்’ என்று கூறினார்கள்.

நான் எழுந்தேன். பனூ ஸலிமா குலத்தைச் சேர்ந்த சிலர் என்னைப் பின்தொடர்ந்து வந்து, ‘அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இதற்கு முன் நீர் எந்தக் குற்றமும் செய்ததாக நாங்கள் அறியவில்லை. போரில் கலந்து கொள்ளாமல் பின்தங்கிய மற்றவர்கள் சொன்னது போன்று ஏதேனும் ஒரு காரணத்தை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சொல்வதற்கு உமக்கு என்ன தடையிருந்தது? உமது பாவத்திற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பாவமன்னிப்புத் தேடுவதே உமக்குப் போதுமானதாக இருந்திருக்குமே!’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் திரும்பிச் சென்று, (முதலில் நான் சொன்னதை மாற்றி) ‘நான் சொன்னது பொய்’ என்று (நபியவர்களிடம்) சொல்லலாமா என்று நினைக்கும் அளவுக்கு அவர்கள் என்னைக் கண்டித்துக் கொண்டேயிருந்தார்கள்.

பிறகு நான் அவர்களிடம், ‘என்னுடன் சேர்த்து வேறு யாருக்கேனும் இவ்வாறு நேர்ந்துள்ளதா?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘ஆம்! இரண்டு நபர்களுக்கு நீர் சொன்னது போன்றே நேர்ந்தது. உமக்குச் சொல்லப்பட்டது போன்றே அவர்களுக்கும் சொல்லப்பட்டது’ என்றார்கள். ‘அவர்கள் யார்?’ என்று நான் கேட்டேன். ‘முராரா பின் அர்பீஉ அல்-அம்ரீ மற்றும் ஹிலால் பின் உமைய்யா அல்-வாக்கிஃபீ’ என்று அவர்கள் பதிலளித்தார்கள். பத்ருப் போரில் கலந்து கொண்ட இரண்டு நல்ல மனிதர்களின் பெயர்களை என்னிடம் அவர்கள் கூறினார்கள். அவர்கள் இருவரிடமும் (எனக்கு) முன்மாதிரி இருந்தது. அவர்களின் பெயர்களைக் குறிப்பிட்டதும் நான் (எனது முடிவில்) உறுதியாகிவிட்டேன்.

போரில் கலந்து கொள்ளாமல் பின்தங்கியவர்களில், எங்களைத் தவிர மற்றவர்களிடம் பேசுவதை விட்டும் முஸ்லிம்களை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடுத்துவிட்டார்கள். எனவே, மக்கள் எங்களைவிட்டு விலகிக் கொண்டார்கள். அல்லது ‘எங்களிடம் அவர்கள் மாறிவிட்டார்கள்’ என்று கூறினார்கள். எனக்குப் பழக்கமான பூமி அந்நியமாகிவிட்டது போல் எனக்குத் தோன்றியது. அந்த நிலையில் நாங்கள் ஐம்பது இரவுகள் கழித்தோம்.

என் இரு தோழர்களும் தளர்ந்து போய், அழுது கொண்டே தங்கள் வீடுகளுக்குள்ளேயே முடங்கிவிட்டனர். நானோ, மக்களில் மிகவும் வலுவான இளைஞனாக இருந்தேன். எனவே, நான் (வீட்டை விட்டு) வெளியேறி முஸ்லிம்களுடன் ஜமாஅத் தொழுகையில் கலந்து கொள்வேன்; கடைவீதிகளில் சுற்றித் திரிவேன்; ஆனால் என்னுடன் யாரும் பேசமாட்டார்கள். தொழுகைக்குப் பின் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமர்ந்திருக்கும்போது அவர்களிடம் சென்று ‘சலாம்’ சொல்வேன். ‘என் சலாமுக்குப் பதில் சொல்வதற்காக அவர்கள் தங்கள் உதடுகளை அசைத்தார்களா இல்லையா?’ என்று எனக்குள் கேட்டுக்கொள்வேன். பிறகு அவர்களுக்கு அருகிலேயே நின்று தொழுவேன். அவர்களை ஓரக்கண்ணால் திருட்டுத்தனமாகப் பார்ப்பேன். நான் தொழுகையில் ஈடுபடும்போது அவர்கள் என்னைப் பார்ப்பார்கள்; நான் அவர்களைப் பார்க்கும்போது என்னை விட்டும் முகத்தைத் திருப்பிக் கொள்வார்கள்.

மக்களின் புறக்கணிப்பு என் மீது நீடித்தபோது, நான் (என் தோட்டத்தின்) சுவர் ஏறிச் சென்று அபூ கதாதா (ரழி) அவர்களிடம் சென்றேன். அவர் என் தந்தையின் சகோதரர் மகனும், மக்களில் எனக்கு மிக விருப்பமானவரும் ஆவார். அவருக்கு நான் ‘சலாம்’ சொன்னேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர் எனக்கு ‘சலாம்’ பதில் சொல்லவில்லை.

‘அபூ கதாதாவே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உன்னிடம் கேட்கிறேன்; நான் அல்லாஹ்வையும் அவனது தூதரையும் நேசிக்கிறேன் என்பதை நீ அறிவாயா?’ என்று கேட்டேன். அவர் அமைதியாக இருந்தார். மீண்டும் அவரிடம் அவ்வாறே கேட்டேன்; அவர் அமைதியாக இருந்தார். மீண்டும் அவரிடம் அவ்வாறே கேட்டேன். அதற்கு அவர், ‘அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிவர்’ என்று கூறினார். உடனே என் கண்கள் குளமாகின. வந்த வழியே சுவர் ஏறித் திரும்பிவிட்டேன்.

நான் மதீனாவின் கடைவீதியில் நடந்து கொண்டிருந்தபோது, உணவுப் பொருட்களை விற்பதற்காக மதீனாவிற்கு வந்திருந்த ஷாம் நாட்டு விவசாயி ஒருவன், ‘கஅப் பின் மாலிக்கை எனக்கு யார் அடையாளம் காட்டுவது?’ என்று கேட்டான். மக்கள் என்னை அவனுக்குச் சுட்டிக் காட்டினார்கள். அவன் என்னிடம் வந்து, ‘கஸ்ஸான்’ மன்னனிடமிருந்து ஒரு கடிதத்தை என்னிடம் கொடுத்தான்.

அதில், ‘அம்மா பஅத்! உமது தோழர் (முஹம்மத்) உம்மை வெறுத்து ஒதுக்கிவிட்டார் என்ற செய்தி எமக்கு எட்டியது. இழிவு தரும் இடத்திலும், உமது உரிமைகள் பாழாகும் இடத்திலும் அல்லாஹ் உம்மை வைத்திருக்க வேண்டாம். நீர் எம்மிடம் வந்து சேரும்; உமக்கு நாம் ஆறுதல் அளிப்போம்’ என்று எழுதப்பட்டிருந்தது. அதை நான் படித்தபோது, ‘இதுவும் ஒரு சோதனையே’ என்று கூறிவிட்டு, அதை எடுத்துச் சென்று அடுப்பில் போட்டு எரித்துவிட்டேன்.

ஐம்பது இரவுகளில் நாற்பது இரவுகள் கழிந்த நிலையில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தூதுவர் என்னிடம் வந்து, ‘நீர் உமது மனைவியை விட்டு விலகி இருக்குமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உமக்குக் கட்டளையிடுகிறார்கள்’ என்று கூறினார். ‘நான் அவளை விவாகரத்துச் செய்ய வேண்டுமா? அல்லது நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?’ என்று கேட்டேன். ‘இல்லை! அவளை விட்டு விலகி இரும்; அவளை நெருங்கவேண்டாம்’ என்று அவர் கூறினார். என் இரு தோழர்களுக்கும் இது போன்றே ஆளனுப்பிச் செய்தி சொன்னார்கள். எனவே நான் என் மனைவியிடம், ‘அல்லாஹ் இவ்விஷயத்தில் தீர்ப்பளிக்கும் வரை நீ உன் தாய் வீட்டிற்குச் சென்று அவர்களுடன் தங்கியிரு’ என்று சொன்னேன்.

ஹிலால் பின் உமைய்யாவின் மனைவி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹிலால் பின் உமைய்யா முதியவர்; அவருக்குப் பணிவிடை செய்ய ஆளில்லை. அவருக்கு நான் பணிவிடை செய்வதை வெறுக்கிறீர்களா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், ‘இல்லை! (பணிவிடை செய்யலாம்). ஆனால், அவர் உம்மை நெருங்கக் கூடாது’ என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர், ‘அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவருக்கு எதிலும் நாட்டமில்லை. அவருக்கு இந்நிலை ஏற்பட்டது முதல் இன்றுவரை அவர் அழுது கொண்டே இருக்கிறார்’ என்று கூறினார்.

என் குடும்பத்தாரில் சிலர் என்னிடம், ‘ஹிலால் பின் உமைய்யாவின் மனைவி அவருக்குப் பணிவிடை செய்ய நபி (ஸல்) அவர்கள் அனுமதி வழங்கியது போன்று, நீங்களும் உங்கள் மனைவி உங்களுக்குப் பணிவிடை செய்ய அனுமதி கேட்கக் கூடாதா?’ என்று கேட்டனர். அதற்கு நான், ‘அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது குறித்து அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் அனுமதி கேட்க மாட்டேன். நான் ஓர் இளைஞன். நான் அனுமதி கேட்டால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்ன சொல்வார்களோ என்று எனக்குத் தெரியாது’ என்று கூறிவிட்டேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களிடம் எங்களோடு பேசுவதைத் தடை செய்ததிலிருந்து ஐம்பது இரவுகள் நிறைவடையும் வரை, (மேலும்) பத்து இரவுகள் நான் இவ்வாறே கழித்தேன்.

ஐம்பதாவது இரவின் காலையில், நான் எனது வீடுகளில் ஒன்றின் மாடியில் ஃபஜ்ருத் தொழுகையைத் தொழுதேன். அல்லாஹ் (குர்ஆனில் 9:118) எங்களை வருணித்திருந்தவாறு, பூமி விசாலமாக இருந்தும் எனக்கு அது சுருங்கிப்போய், என் உயிர் எனக்குப் பெரும் சுமையாகிப்போன நிலையில் நான் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது ‘ஸல்உ’ மலை மீது ஏறிய ஒருவர், தமது முழுச் சப்தத்தையும் கூட்டி, ‘கஅப் பின் மாலிக்கே! நற்செய்தி பெறவும்’ என்று கூவி அழைப்பதை நான் செவியுற்றேன். உடனே (நன்றியறிவிப்பாக) சஜ்தாவில் விழுந்தேன். ‘நிம்மதி வந்துவிட்டது’ என்பதை நான் அறிந்து கொண்டேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ரு தொழுகையைத் தொழுதபோது, அல்லாஹ் எங்கள் தவ்பாவை (பாவமன்னிப்பை) ஏற்றுக்கொண்டதை அறிவித்தார்கள். உடனே மக்கள் எங்களுக்கு நற்செய்தி சொல்ல விரைந்தார்கள். என் இரு தோழர்களை நோக்கி நற்செய்தியாளர்கள் சென்றனர். என்னிடம் ஒரு மனிதர் குதிரையை விரட்டிக் கொண்டு வந்தார். அஸ்லம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் ஓடி வந்து மலை மீது ஏறிக் குரல் கொடுத்தார். குதிரையை விட சப்தம் விரைவாக (என்னை) அடைந்தது.

எவருடைய சப்தத்தை நான் கேட்டேனோ அவர் என்னிடம் நற்செய்தி கூறுவதற்காக வந்தபோது, என்னுடைய இரண்டு ஆடைகளையும் கழற்றி அவருக்குப் பரிசளித்தேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அந்நாளில் அவ்விரண்டைத் தவிர வேறு ஆடை என்னிடமில்லை. பிறகு நான் இரண்டு ஆடைகளை இரவல் வாங்கி அணிந்து கொண்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நோக்கிச் சென்றேன். மக்கள் கூட்டம் கூட்டமாக வந்து என்னைச் சந்தித்தனர்; எனது தவ்பா அங்கீகரிக்கப்பட்டதற்காக எனக்கு வாழ்த்துத் தெரிவித்தனர். ‘அல்லாஹ் உமது தவ்பாவை ஏற்றுக் கொண்டதற்காக உமக்கு நல்வாழ்த்துக்கள்’ என்று கூறினர்.

நான் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தேன். அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வீற்றிருந்தார்கள்; அவர்களைச் சுற்றி மக்கள் இருந்தனர். தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் என்னை நோக்கி ஓடி வந்து, எனக்குக் கைலாகு கொடுத்து வாழ்த்துத் தெரிவித்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! முஹாஜிர்களில் அவரைத் தவிர வேறு யாரும் (எனக்காக) எழுந்து வரவில்லை. தல்ஹா (ரழி) அவர்கள் செய்ததை நான் மறக்க மாட்டேன்.

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு சலாம் சொன்னேன். அவர்கள் மகிழ்ச்சியால் முகம் பிரகாசிக்க, ‘உம்மை உமது தாய் ஈன்றெடுத்த நாள் முதல் உம்மைக் கடந்து சென்ற நாட்களிலேயே மிகச் சிறந்த நாளிது; நற்செய்தி பெற்றுக்கொள்வீராக!’ என்று கூறினார்கள்.

‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது தங்களிடமிருந்தா? அல்லது அல்லாஹ்விடமிருந்தா?’ என்று நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘இல்லை! அல்லாஹ்விடமிருந்து தான்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மகிழ்ச்சியடையும்போது அவர்களுடைய முகம் சந்திரனின் துண்டைப் போன்று பிரகாசிக்கும். அதை நாங்கள் நன்கறிவோம்.

அவர்களுக்கு முன்னால் நான் அமர்ந்தபோது, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தவ்பா அங்கீகரிக்கப்பட்டதற்கு நன்றியாக, அல்லாஹ்வுக்கும் அவனது தூதருக்கும் (அர்ப்பணமாக) என் செல்வத்தையெல்லாம் தர்மமாக வழங்கி விடுகிறேன்’ என்று கூறினேன். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘உமது செல்வத்தில் சிலவற்றை உமக்காக வைத்துக் கொள்ளும்; அதுவே உமக்குச் சிறந்தது’ என்று கூறினார்கள். நான், ‘கைபரில் எனக்குக் கிடைத்த பங்கை மட்டும் வைத்துக் கொள்கிறேன்’ என்று கூறினேன்.

பிறகு, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உண்மை பேசியதால்தான் அல்லாஹ் என்னைக் காப்பாற்றினான். நான் உயிரோடு இருக்கும் வரை உண்மையே பேசுவேன் என்பது என் தவ்பாவின் (பாவமன்னிப்பின்) ஒரு பகுதியாகும்’ என்று கூறினேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இதைச் சொன்னது முதல் இன்று வரை, உண்மையைப் பேசியதற்காக அல்லாஹ் எனக்கு அருளியதைப் போன்று முஸ்லிம்களில் வேறு எவருக்கும் அருளியதாக நான் அறியவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அதைச் சொன்னது முதல் இன்று வரை நான் பொய்யே பேசியதில்லை. மீதமுள்ள காலங்களிலும் அல்லாஹ் என்னைப் பாதுகாப்பான் என்று நான் ஆதரவு வைக்கிறேன்” என்று கஅப் (ரழி) கூறினார்.

மேலும், அல்லாஹ் தனது தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு பின்வரும் வசனங்களை அருளினான்:

لَقَد تَّابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنصَارِ...
(லக்கத் தாபல்லாஹு அலன்-நபிய்யி வல்-முஹாஜிரீன வல்-அன்ஸாரி...)
“நிச்சயமாக அல்லாஹ் நபியையும், முஹாஜிர்களையும், அன்ஸார்களையும் மன்னித்தான்...” (அல்குர்ஆன் 9:117)

அல்லாஹ்வின் வாக்கு எதுவரை எனில்:
...وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ
(...வ கூனூ மஅஸ்-ஸாதிகீன்)
“...மேலும், உண்மையாளர்களுடன் ஆகிவிடுங்கள்” (அல்குர்ஆன் 9:119) என்பது வரை.

(கஅப் (ரழி) தொடர்ந்தார்:) “அல்லாஹ் எனக்கு இஸ்லாத்திற்கு வழிகாட்டிய பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் பொய் சொல்லாமல் இருந்ததை விடப் பெரிய அருட்கொடை எதையும் என் வாழ்வில் அல்லாஹ் எனக்கு வழங்கியதாக நான் கருதவில்லை. நான் பொய் சொல்லியிருந்தால், பொய் சொன்னவர்கள் அழிந்து போனது போன்று நானும் அழிந்திருப்பேன். ஏனெனில் வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டபோது, பொய் சொன்னவர்களைப் பற்றிக் கூறியது போன்று மிக மோசமாக அல்லாஹ் வேறு யாரைப் பற்றியும் கூறவில்லை.

அல்லாஹ் (அவர்களைப் பற்றிக்) கூறும்போது:
سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ...
(ஸயஹ்லிஃபூன பில்லாஹி லகும் இதன்கலப்தும் இலைஹிம் லிதுஃரிளூ அன்ஹும்...)
“நீங்கள் அவர்களிடம் திரும்பியபோது, அவர்களை நீங்கள் புறக்கணித்துவிட வேண்டும் என்பதற்காக அல்லாஹ்மீது ஆணையிடுவார்கள்...” (அல்குர்ஆன் 9:95)

எதுவரை எனில்:
...فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَرْضَىٰ عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ
(...ஃபஇன்னல்லாஹ லா யர்ளா அனில்-கவ்மில் ஃபாஸிகீன்)
“...நிச்சயமாக அல்லாஹ் பாவிகளான கூட்டத்தாரைப் பற்றித் திருப்தியடைய மாட்டான்” (அல்குர்ஆன் 9:96) என்பது வரை.

கஅப் (ரழி) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்:
“எங்கள் மூவரின் விவகாரம், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சத்தியம் செய்து, அதனை நபியவர்கள் ஏற்றுக்கொண்டு, விசுவாசப் பிரமாணம் பெற்று, பாவமன்னிப்பும் தேடினார்களே... அத்தகையோரின் விவகாரத்தை விட்டும் பிற்படுத்தப்பட்டது. எங்கள் விவகாரத்தை அல்லாஹ் தீர்ப்பளிக்கும் வரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பிற்படுத்தினார்கள். இதைக் குறித்தே அல்லாஹ்,

وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا...
(வ அலத்-தலாதி தில்லதீன குல்லிஃபூ...)
“இன்னும், (தீர்ப்பு) பிற்படுத்தப்பட்ட அந்த மூன்று நபர்களையும் (அல்லாஹ் மன்னித்தான்)” (அல்குர்ஆன் 9:118) என்று கூறினான்.

இந்த வசனத்தில் அல்லாஹ் குறிப்பிட்டுள்ள ‘பிற்படுத்தப்பட்டார்கள்’ (குல்லிஃபூ) என்பது, போருக்கு வராமல் பின்தங்கியதைக் குறிக்காது. மாறாக, எங்களுடைய விவகாரத்தை (உடனே முடிவு செய்யாமல்) தாமதப்படுத்தி, பிற்படுத்தியதையே குறிக்கும். சத்தியம் செய்து, காரணங்கள் கூறி, அதை நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏற்றுக்கொண்டார்களே... அவர்களின் விஷயத்திற்கு மாற்றமாக (எங்கள் விஷயம் அமைந்தது).”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4757ஸஹீஹுல் புகாரி
وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيَّ خَطِيبًا، فَتَشَهَّدَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَىَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي، وَايْمُ اللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ، وَأَبَنُوهُمْ بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ، وَلاَ يَدْخُلُ بَيْتِي قَطُّ إِلاَّ وَأَنَا حَاضِرٌ، وَلاَ غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلاَّ غَابَ مَعِي ‏"‏‏.‏ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ نَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ، وَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْخَزْرَجِ، وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ، فَقَالَ كَذَبْتَ، أَمَا وَاللَّهِ، أَنْ لَوْ كَانُوا مِنَ الأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ‏.‏ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ، وَمَا عَلِمْتُ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ‏.‏ فَعَثَرَتْ وَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ‏.‏ فَقُلْتُ أَىْ أُمِّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ وَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتِ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ، فَقُلْتُ لَهَا تَسُبِّينَ ابْنَكِ ثُمَّ عَثَرَتِ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ‏.‏ فَانْتَهَرْتُهَا، فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلاَّ فِيكِ‏.‏ فَقُلْتُ فِي أَىِّ شَأْنِي قَالَتْ فَبَقَرَتْ لِي الْحَدِيثَ فَقُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ وَاللَّهِ، فَرَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي كَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لاَ أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلاً وَلاَ كَثِيرًا، وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي‏.‏ فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلاَمَ، فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبَا بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ‏.‏ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ، وَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مِثْلَ مَا بَلَغَ مِنِّي، فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّضِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ، فَإِنَّهُ وَاللَّهِ، لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا، لَهَا ضَرَائِرُ، إِلاَّ حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا‏.‏ وَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي، قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ‏.‏ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ نَعَمْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ، فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهْوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ، فَنَزَلَ فَقَالَ لأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ، قَالَ أَقْسَمْتُ عَلَيْكِ أَىْ بُنَيَّةُ إِلاَّ رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ، فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتِي، فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلاَّ أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَهَا أَوْ عَجِينَهَا‏.‏ وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اصْدُقِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الأَحْمَرِ‏.‏ وَبَلَغَ الأَمْرُ إِلَى ذَلِكَ الرَّجُلِ الَّذِي قِيلَ لَهُ، فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏.‏ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي، فَلَمْ يَزَالاَ حَتَّى دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ، ثُمَّ دَخَلَ وَقَدِ اكْتَنَفَنِي أَبَوَاىَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ، إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ، فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ، فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ مِنْ عِبَادِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَهْىَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلاَ تَسْتَحِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا‏.‏ فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ‏.‏ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ‏.‏ فَقَالَتْ أَقُولُ مَاذَا فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَاهُ تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قُلْتُ أَمَّا بَعْدُ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ‏.‏ وَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ، مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ، لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ بِهِ وَأُشْرِبَتْهُ قُلُوبُكُمْ، وَإِنْ قُلْتُ إِنِّي فَعَلْتُ‏.‏ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ، لَتَقُولُنَّ قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا، وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً ـ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ ـ إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ ‏{‏فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ‏}‏ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا، فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهْوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ ‏"‏ أَبْشِرِي يَا عَائِشَةُ، فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَاىَ قُومِي إِلَيْهِ‏.‏ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُهُ وَلاَ أَحْمَدُكُمَا، وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي، لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ، فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلاَ غَيَّرْتُمُوهُ، وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ ابْنَةُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا، فَلَمْ تَقُلْ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، وَهْوَ الَّذِي كَانَ يَسْتَوْشِيهِ وَيَجْمَعُهُ، وَهْوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لاَ يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ vوَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ‏}‏ ـ يَعْنِي مِسْطَحًا ـ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ‏}‏ حَتَّى قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا، وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: என் விவகாரத்தில் (அவதூறு) மக்கள் பேசியபோது, நான் அதைப் பற்றி அறியாதிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று மக்களிடம் உரையாற்றினார்கள். அவர்கள் அல்லாஹ்வைப் போற்றிப் புகழ்ந்த பிறகு, "மக்களே! என் மனைவி மீது பொய்க்கதை புனைந்த நபர்கள் குறித்து உங்கள் கருத்தைத் தெரிவியுங்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவளைப் பற்றி நான் நன்மையைத் தவிர வேறெதையும் அறியவில்லை. அவர்கள் அவளை ஒரு மனிதருடன் (ஸஃப்வான் பின் முஅத்தல்) தொடர்புபடுத்திப் பேசுகிறார்கள். அவரைப் பற்றியும் நான் நன்மையையே அறிவேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஸஅத் பின் முஆத் (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (அவ்வாறு அவதூறு பரப்பியவர் அவ்ஸ் கோத்திரத்தவராக இருந்தால்) அவர்களின் தலைகளை வெட்ட எனக்கு அனுமதியுங்கள்" என்றார்கள். கஸ்ரஜ் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த ஸஅத் பின் உபாதா (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "நீங்கள் பொய் சொல்கிறீர்கள்! அவர் உங்கள் கோத்திரத்தவராக (அவ்ஸ்) இருந்தால் நீங்கள் இப்படிக் கூறமாட்டீர்கள்" என்று கூற, இரு கோத்திரத்தாருக்கும் இடையே சர்ச்சை உருவானது.

அன்று மாலை இயற்கை உபாதைக்காக நான் வெளியே சென்றபோது, என்னுடன் வந்த உம்மு மிஸ்தஹ் (ரழி) இடறி விழுந்து, "மிஸ்தஹ் நாசமாகட்டும்" என்றார். தன் மகனைத் திட்டியதைக் கண்டித்தபோது அவர், "உங்களைப் பற்றிப் பரப்பப்படும் அவதூறில் அவனுக்கும் (மிஸ்தஹ்) பங்கு இருப்பதால்தான் அவனைத் திட்டியதாக"க் கூறி முழு விபரத்தையும் சொன்னார். நான் அதிர்ச்சியடைந்து நோய்வாய்ப்பட்டேன். பின்னர் என் தந்தை அபூபக்கர் (ரழி) வீட்டிற்குச் சென்றேன். அங்கே என் தாயார் உம்மு ரூமான் என்னைத் தேற்ற முயன்றார்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என் வீட்டிற்கு வந்து என் பணிப்பெண்ணிடம் விசாரித்தார்கள். அவள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! தூய்மையான தங்கத்தைப் பற்றி ஒரு பொற்கொல்லர் அறிவதைப் போன்றே நான் ஆயிஷாவைத் தூய்மையானவளாக அறிவேன்" என்றாள். பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, "ஆயிஷாவே! நீங்கள் தவறு செய்திருந்தால் அல்லாஹ்விடம் மன்னிப்புக் கேளுங்கள்" என்றார்கள். நான் என் பெற்றோரிடம் பதிலளிக்கச் சொன்னேன்; அவர்களோ திகைத்து நின்றனர். பிறகு நான், "யாகூப் (அலை) அவர்கள் சொன்னது போலவே 'அழகிய பொறுமையே எனக்குப் பாதுகாப்பு. நீங்கள் சொல்வதற்கு எதிராக அல்லாஹ்விடமே உதவி தேட வேண்டும்' என்று கூறினேன்."

அப்போதே நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) வந்தது. அவர்களின் முகம் மகிழ்ச்சியில் மலர்ந்தது. "ஆயிஷாவே! நற்செய்தி பெறுங்கள், அல்லாஹ் உங்களை நிரபராதி என்று அறிவித்துவிட்டான்" என்றார்கள். என் பெற்றோர் என்னிடம், "நபியிடம் எழுந்து செல்லுங்கள்" என்றனர். நான் கோபத்துடன், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் அவருக்கு நன்றி கூறமாட்டேன்; என் நிரபராதித்துவத்தை வெளிப்படுத்திய அல்லாஹ்வுக்கே நன்றி கூறுவேன்" என்றேன்.

மிஸ்தஹ் (ரழி) அவதூறு பரப்பியவர்களில் ஒருவராக இருந்ததால், அவருக்கு இனி உதவ மாட்டேன் என்று என் தந்தை அபூபக்கர் (ரழி) சத்தியம் செய்தார். அப்போது அல்லாஹ், "செல்வந்தர்கள் உறவினர்களுக்கும் ஏழைகளுக்கும் உதவ மாட்டேன் என்று சத்தியம் செய்ய வேண்டாம். அல்லாஹ் உங்களை மன்னிக்க வேண்டும் என்று நீங்கள் விரும்ப மாட்டீர்களா?" (அல்குர்ஆன் 24:22) எனும் வசனத்தை இறக்கினான். அதன்பின் என் தந்தை மீண்டும் மிஸ்தஹிற்கு உதவத் தொடங்கினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6573ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أُنَاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ، لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ، فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي غَيْرِ الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا أَتَانَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا، فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ جِسْرُ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ، وَدُعَاءُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ، وَبِهِ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، أَمَا رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهَا لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَتَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، مِنْهُمُ الْمُوبَقُ، بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ، ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ عِبَادِهِ، وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ مِنَ النَّارِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ، مِمَّنْ كَانَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوهُمْ، فَيَعْرِفُونَهُمْ بِعَلاَمَةِ آثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ مِنِ ابْنِ آدَمَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيُخْرِجُونَهُمْ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا، فَاصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلَّكَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، ثُمَّ يَقُولُ بَعْدَ ذَلِكَ يَا رَبِّ قَرِّبْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ أَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلْنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهُ، فَيُقَرِّبُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا رَأَى مَا فِيهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ يَقُولُ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ أَوَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ، فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ أَذِنَ لَهُ بِالدُّخُولِ فِيهَا، فَإِذَا دَخَلَ فِيهَا قِيلَ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى تَنْقَطِعَ بِهِ الأَمَانِيُّ فَيَقُولُ لَهُ هَذَا لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

மக்கள் சிலர், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! மறுமை நாளில் நாங்கள் எங்கள் இறைவனைக் காண்போமா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “மேகங்கள் இல்லாதபோது சூரியனைப் பார்ப்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் இருக்குமா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!” என்றார்கள். அவர்கள், “மேகங்கள் இல்லாத பௌர்ணமி இரவில் சந்திரனைப் பார்ப்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் இருக்குமா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!” என்றார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: “நிச்சயமாக, அவ்வாறே மறுமை நாளில் நீங்கள் அவனைக் காண்பீர்கள்.

அல்லாஹ் மனிதர்களை ஒன்று திரட்டி, ‘யார் எதை வணங்கிக் கொண்டிருந்தாரோ அவர் அதைப் பின்பற்றட்டும்’ என்று கூறுவான். எனவே, சூரியனை வணங்கியவர் சூரியனையும், சந்திரனை வணங்கியவர் சந்திரனையும், தாகூத்துகளை (அல்லாஹ் அல்லாத வணங்கப்படும் பொய்யான தெய்வங்கள், சிலைகள், ஷைத்தான்கள் போன்றவற்றை) வணங்கியவர் தாகூத்துகளையும் பின்தொடர்வார்கள். இந்த சமுதாயம் மட்டும் அப்படியே எஞ்சியிருக்கும்; அவர்களில் நயவஞ்சகர்களும் இருப்பார்கள். அப்போது அல்லாஹ், அவர்கள் அறிந்திராத ஒரு தோற்றத்தில் அவர்களிடம் வந்து, ‘நானே உங்கள் இறைவன்’ என்பான். அதற்கு அவர்கள், ‘உன்னிடமிருந்து நாங்கள் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாவல் தேடுகிறோம். எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வரும்வரை நாங்கள் இங்கேயே இருப்போம். எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வந்தால் நாங்கள் அவனை அடையாளம் கண்டுகொள்வோம்’ என்று கூறுவார்கள். பிறகு அல்லாஹ் அவர்கள் அறிந்த தோற்றத்தில் அவர்களிடம் வந்து, ‘நானே உங்கள் இறைவன்’ என்று கூறுவான். அதற்கு அவர்கள், ‘நீயே எங்கள் இறைவன்’ என்று கூறி அவனைப் பின்தொடர்வார்கள்.

பிறகு நரகத்தின் மீது பாலம் அமைக்கப்படும்.” அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நானே அதை முதலில் கடப்பவனாக இருப்பேன். அந்நாளில் தூதர்களின் பிரார்த்தனை, ‘அல்லாஹும்ம ஸல்லிம், ஸல்லிம்’ (இறைவா! காப்பாற்றுவாயாக! காப்பாற்றுவாயாக!) என்பதாகவே இருக்கும். அதில் ‘சஃதான்’ முட்களைப் போன்ற கொக்கிகள் இருக்கும். நீங்கள் சஃதான் முட்களைப் பார்த்திருக்கிறீர்களா?” மக்கள், “ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!” என்றார்கள். அவர் கூறினார்: “நிச்சயமாக அவை சஃதான் முட்களைப் போலவே இருக்கும்; ஆயினும் அதன் பருமனை அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரும் அறியார். அவை மக்களின் செயல்களுக்கேற்ப அவர்களைப் பிடித்துக் கொள்ளும். அவர்களில் சிலர் தங்கள் (தீய) செயலால் நாசமாக்கப்படுவார்கள். சிலர் (முட்களால்) குதறப்பட்டுப் பின்னர் தப்பிவிடுவார்கள்.

இறுதியாக, அல்லாஹ் தன் அடியார்களுக்கு மத்தியில் தீர்ப்பு வழங்கி முடித்ததும், நரகவாசிகளில் தான் நாடியவர்களை - அதாவது 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்று சாட்சி சொன்னவர்களை - வெளியேற்ற விரும்புவான். அவர்களை வெளியேற்றுமாறு வானவர்களுக்குக் கட்டளையிடுவான். வானவர்கள் அவர்களை ஸஜ்தாவின் அடையாளங்களைக் கொண்டு அறிந்துகொள்வார்கள். ஆதமின் மகனின் உடலில் ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தை நரகம் தீண்டுவதை அல்லாஹ் தடுத்துள்ளான். எனவே, அவர்கள் கருகிய நிலையில் நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றப்படுவார்கள். பிறகு அவர்கள் மீது ‘மாஉல் ஹயாத்’ (வாழ்வின் நீர்) தெளிக்கப்படும். வெள்ளத்தில் அடித்து வரப்பட்ட வண்டலில் பயிர் முளைப்பதைப் போன்று அவர்கள் முளைப்பார்கள் (புத்துயிர் பெறுவார்கள்).

கடைசியாக, நரகத்தை முன்னோக்கியவாறு ஒரு மனிதன் எஞ்சியிருப்பான். அவன், ‘என் இறைவா! இதன் காற்று என்னைக் கருகச் செய்துவிட்டது; இதன் ஜூவாலை என்னை எரித்துவிட்டது. எனவே நரகத்தை விட்டும் என் முகத்தைத் திருப்புவாயாக!’ என்று கூறுவான். அவன் அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்து கொண்டே இருப்பான். அப்போது அல்லாஹ், ‘நான் உனக்கு இதைக் கொடுத்தால் நீ என்னிடம் வேறொன்றைக் கேட்பாயோ?’ என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், ‘இல்லை; உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! நான் உன்னிடம் வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன்’ என்று கூறுவான். எனவே அல்லாஹ் அவனது முகத்தை நரகத்தை விட்டும் திருப்புவான்.

பிறகு அவன், ‘என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தின் வாசலுக்கு அருகில் கொண்டு செல்வாயாக!’ என்று கூறுவான். அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீ என்னிடம் வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று வாக்குறுதி அளிக்கவில்லையா? ஆதமின் மகனே! உனக்குக் கேடுதான்; நீ எத்துணை மோசடி செய்பவன்!’ என்று கூறுவான். அவன் தொடர்ந்து பிரார்த்தனை செய்வான். அல்லாஹ், ‘நான் இதை உனக்குக் கொடுத்தால் நீ என்னிடம் வேறொன்றைக் கேட்பாயோ?’ என்பான். அதற்கு அவன், ‘இல்லை; உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! நான் உன்னிடம் வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன்’ என்று கூறி, அல்லாஹ்விடம் உறுதிமொழிகளையும் வாக்குறுதிகளையும் அளிப்பான். எனவே அல்லாஹ் அவனைச் சொர்க்கத்தின் வாசலுக்கு அருகில் கொண்டு வருவான்.

அவன் சொர்க்கத்தில் உள்ளவற்றைக் காணும்போது, அல்லாஹ் நாடிய வரை அவன் மவுனமாக இருப்பான். பிறகு, ‘என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வாயாக!’ என்று கேட்பான். அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீ என்னிடம் வேறு எதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று வாக்குறுதி அளிக்கவில்லையா? ஆதமின் மகனே! உனக்குக் கேடுதான்; நீ எத்துணை மோசடி செய்பவன்!’ என்று கூறுவான். அதற்கு அவன், ‘என் இறைவா! உன் படைப்புகளிலேயே என்னை மிகத் துர்பாக்கியவானாக ஆக்கிவிடாதே’ என்று கூறுவான். அல்லாஹ் சிரிக்கும் வரை அவன் பிரார்த்தித்துக் கொண்டே இருப்பான். அல்லாஹ் சிரித்ததும், அவனைச் சொர்க்கத்தில் நுழைய அனுமதிப்பான். அவன் உள்ளே நுழைந்ததும், ‘இதை விரும்பு, அதை விரும்பு’ என்று அவனுக்குக் கூறப்படும். அவனும் விரும்புவான். மேலும் ‘இதை விரும்பு’ என்று அவனுக்குக் கூறப்படும். அவனுடைய ஆசைகள் தீரும் வரை அவன் விரும்புவான். இறுதியில் அல்லாஹ், ‘இதுவும் உனக்குரியது; இதைப் போன்று இன்னொரு மடங்கும் உனக்குரியது’ என்று கூறுவான்.”

அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அந்த மனிதரே சொர்க்கவாசிகளில் கடைசியாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைபவர் ஆவார்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
7437, 7438ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّاسَ، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ‏.‏ فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا شَافِعُوهَا ـ أَوْ مُنَافِقُوهَا شَكَّ إِبْرَاهِيمُ ـ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَنَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُهَا، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمُ السَّعْدَانَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمُ الْمُوبَقُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ، أَوِ الْمُوثَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ أَوِ الْمُجَازَى أَوْ نَحْوُهُ، ثُمَّ يَتَجَلَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنَ النَّارِ مَنْ كَانَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا، مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ بِأَثَرِ السُّجُودِ، تَأْكُلُ النَّارُ ابْنَ آدَمَ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ تَحْتَهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ هُوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا‏.‏ فَيَدْعُو اللَّهَ بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ، وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ أَبَدًا، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ‏.‏ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ، وَيُعْطِي مَا شَاءَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا قَامَ إِلَى باب الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنَ الْحَبْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ ـ فَيَقُولُ ـ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ لاَ أَكُونَنَّ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ قَالَ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ‏.‏ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ‏.‏ فَسَأَلَ رَبَّهُ وَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا، حَتَّى انْقَطَعَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لاَ يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ ‏"‏ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلاَّ قَوْلَهُ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْلَهُ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மறுமை நாளில் நாங்கள் எங்கள் இறைவனைக் காண்போமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "பௌர்ணமி இரவில் சந்திரனைக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் இடையூறு ஏற்படுமா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள். அவர் (ஸல்), "மேகமூட்டம் இல்லாதபோது சூரியனைக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் இடையூறு ஏற்படுமா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள்.

அவர் (ஸல்) கூறினார்கள்: "அவ்வாறே நீங்கள் அவனைக் காண்பீர்கள். மறுமை நாளில் அல்லாஹ் மக்களை ஒன்று திரட்டுவான். 'யார் எதை வணங்கிக் கொண்டிருந்தாரோ அவர் அதைப் பின்தொடரட்டும்' என்று கூறுவான். சூரியனை வணங்கியவர் சூரியனையும், சந்திரனை வணங்கியவர் சந்திரனையும், ஷைத்தான்களை (தாஹூத்களை) வணங்கியவர் ஷைத்தான்களையும் பின்தொடர்வார்கள். இந்தச் சமுதாயம் மட்டும் அப்படியே எஞ்சியிருக்கும்; அதில் அதன் பரிந்துரையாளர்கள் - அல்லது அதன் நயவஞ்சகர்கள் - இருப்பார்கள். (இது அறிவிப்பாளர் இப்ராஹீம் பின் ஸத் அவர்களின் சந்தேகம்).

அப்போது அல்லாஹ் அவர்களிடம் வந்து, 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்று கூறுவான். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வரும்வரை நாங்கள் இங்கேயே இருப்போம்; எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வந்தால் நாங்கள் அவனை அடையாளம் கண்டுகொள்வோம்' என்று கூறுவார்கள். பிறகு அல்லாஹ் அவர்கள் அறிந்து வைத்துள்ள தோற்றத்தில் அவர்களிடம் வந்து, 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்று கூறுவான். அப்போது அவர்கள், 'நீயே எங்கள் இறைவன்' என்று சொல்வார்கள். பிறகு அவர்கள் அவனைப் பின்தொடர்வார்கள்.

நரகத்தின் மேற்பரப்பில் பாலம் அமைக்கப்படும். நானும் என் சமுதாயத்தாருமே அதை முதன்முதலில் கடப்பவர்களாய் இருப்போம். அந்நாளில் இறைத்தூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் பேசமாட்டார்கள். அந்நாளில் இறைத்தூதர்களின் பிரார்த்தனை, **'அல்லாஹும்ம! ஸல்லிம்! ஸல்லிம்!' (இறைவா! ஈடேற்றம் அளிப்பாயாக! ஈடேற்றம் அளிப்பாயாக!)** என்பதாகவே இருக்கும்.

நரகத்தில் 'சஃதான்' முட்களைப் போன்ற இரும்புக் கொக்கிகள் இருக்கும். 'சஃதான்' முட்களை நீங்கள் பார்த்திருக்கிறீர்களா?" மக்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள். அவர் (ஸல்) தொடர்ந்தார்கள்: "அந்தக் கொக்கிகள் சஃதான் முட்களைப் போலவே இருக்கும். ஆயினும் அதன் பருமனை அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரும் அறியமாட்டார்கள். மக்களின் செயல்களுக்கேற்ப அது அவர்களைக் கவ்விப் பிடிக்கும். அவர்களில் சிலர் தங்கள் செயல்களால் அழிந்துபோவார்கள்; அல்லது தங்கள் செயல்களால் பிணைக்கப்படுவார்கள். மேலும், அவர்களில் சிலர் (சிறு துண்டுகளாக) வெட்டப்படுவார்கள்; அல்லது (தங்கள் செயல்களுக்கு ஏற்ப) கூலி கொடுக்கப்படுவார்கள்; அல்லது அதுபோன்றோரும் உண்டு.

பிறகு (அல்லாஹ் அடியார்களுக்குத்) தன்னை வெளிப்படுத்துவான். அல்லாஹ் அடியார்களுக்கு மத்தியில் தீர்ப்பு வழங்கி முடித்த பிறகு, நரகவாசிகளில் தான் நாடியவர்களைத் தன் கருணையால் வெளியேற்ற விரும்புவான். அப்போது, அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்காதிருந்தவர்களையும், 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' என்று உறுதிமொழி கூறியவர்களில் அல்லாஹ் அருள் புரிய நாடியவர்களையும் நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுமாறு வானவர்களுக்குக் கட்டளையிடுவான். வானவர்கள் அவர்களை நெற்றியில் உள்ள ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தை வைத்து அறிந்துகொள்வார்கள். ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தைத் தின்பதை விட்டும் நரக நெருப்புக்கு அல்லாஹ் தடையுத்தரவு இட்டுள்ளான். ஆதலால், மனிதனின் உடலில் ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தைத் தவிர மற்றப் பகுதிகளை நெருப்பு தின்றுவிடும்.

அவர்கள் கரிந்துபோன நிலையில் நரகத்திலிருந்து வெளியேறுவார்கள். அவர்கள் மீது 'மாஉல் ஹயாத்' (வாழ்வளிக்கும் நீர்) ஊற்றப்படும். வெள்ளப்பெருக்கில் அடித்து வரப்பட்ட வண்டல் மண்ணில் விதை முளைப்பதைப் போன்று அவர்கள் (அந்த நீரின் மூலம்) முளைப்பார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ் அடியார்களுக்கு மத்தியில் தீர்ப்பு வழங்கி முடிப்பான். ஆனால், ஒரு மனிதன் மட்டும் நரகத்தை முன்னோக்கியவாறு எஞ்சியிருப்பான். அவன்தான் சொர்க்கத்தில் நுழையும் கடைசி மனிதனாவான். அவன், "என் இறைவா! நரகத்திலிருந்து என் முகத்தைத் திருப்பியருள்வாயாக! அதன் வாசனை என்னைப் பாதித்துவிட்டது; அதன் உக்கிரம் என்னை எரித்துவிட்டது" என்று கூறுவான். தான் நாடியவாறெல்லாம் அல்லாஹ்விடம் அவன் பிரார்த்திப்பான். அப்போது அல்லாஹ், "உனக்கு இதை நான் வழங்கினால் நீ இதுவல்லாத வேறொன்றைக் கேட்பாயா?" என்று கேட்பான். அதற்கு அவன், "இல்லை; உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! இதுவல்லாத வேறொன்றை உன்னிடம் கேட்கமாட்டேன்" என்று கூறுவான். அவ்வாறே அவன் தான் நாடிய உறுதிமொழிகளையும் வாக்குறுதிகளையும் அல்லாஹ்விடம் அளிப்பான். உடனே அல்லாஹ் நரகத்தை விட்டும் அவனது முகத்தைத் திருப்புவான்.

அவன் சொர்க்கத்தை முன்னோக்கி, அதைப் பார்த்ததும் அல்லாஹ் நாடிய வரை அவன் மௌனமாக இருப்பான். பிறகு, "என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தின் வாசல் வரை கொண்டுசெல்வாயாக!" என்று கேட்பான். அதற்கு அல்லாஹ், "கொடுக்கப்பட்டதைத் தவிர வேறெதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று நீ வாக்குறுதிகளையும் உறுதிமொழிகளையும் அளிக்கவில்லையா? ஆதமின் மகனே! உனக்குக் கேடுதான்; நீ எவ்வளவு பெரும் துரோகி!" என்று கூறுவான். அதற்கு அவன், "என் இறைவா!" என்று (மன்றாடிக்) கேட்பான். (இறுதியில்) அல்லாஹ் அவனிடம், "இதை நான் உனக்கு வழங்கினால் இதுவல்லாத வேறொன்றைக் கேட்பாயா?" என்று வினவுவான். அதற்கு அவன், "இல்லை; உன் கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! இதுவல்லாத வேறொன்றை உன்னிடம் கேட்கமாட்டேன்" என்று கூறி, அல்லாஹ் நாடிய வாக்குறுதிகளையும் உறுதிமொழிகளையும் அளிப்பான். எனவே, அவனைச் சொர்க்கத்தின் வாசலுக்குக் கொண்டுசெல்வான்.

அவன் சொர்க்கத்தின் வாசலை அடைந்ததும் சொர்க்கம் அவனுக்குத் திறக்கப்படும். அதிலுள்ள நலவுகளையும் மகிழ்ச்சியையும் அவன் காண்பான். அல்லாஹ் நாடிய வரை அவன் மௌனமாக இருப்பான். பிறகு, "என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தினுள் நுழையச் செய்வாயாக!" என்று கேட்பான். அப்போது அல்லாஹ், "கொடுக்கப்பட்டதைத் தவிர வேறெதையும் கேட்கமாட்டேன் என்று நீ வாக்குறுதிகளையும் உறுதிமொழிகளையும் அளிக்கவில்லையா? ஆதமின் மகனே! உனக்குக் கேடுதான்; நீ எவ்வளவு பெரும் துரோகி!" என்று கூறுவான். அதற்கு அவன், "என் இறைவா! உன் படைப்புகளிலேயே நானே மிகத் துர்பாக்கியவானாக ஆகிவிடமாட்டேன்" என்று கூறுவான். அல்லாஹ் அவனைக் கண்டு சிரிக்கும் வரை அவன் அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தித்துக் கொண்டே இருப்பான். அல்லாஹ் சிரித்ததும், "சொர்க்கத்தில் நுழைவாயாக!" என்று கூறுவான்.

அவன் உள்ளே நுழைந்ததும் அல்லாஹ் அவனிடம், "விருப்பத்தைக் கேள்" என்று சொல்வான். அவனும் கேட்பான்; ஆசைப்படுவான். இன்னின்னதைக் கேள் என்று அல்லாஹ்வே அவனுக்கு நினைவூட்டுவான். அவனது ஆசைகள் அனைத்தும் தீர்ந்ததும், அல்லாஹ் அவனிடம், "இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் இது போன்றதொரு மடங்கும் உனக்கு உண்டு" என்று கூறுவான்.

அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்களுடன் (அமர்ந்திருந்த) அபூ ஸயீத் அல்-குத்ரி (ரலி), அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்களின் ஹதீஸில் எதையும் மறுக்காதவராக இருந்தார். ஆனால், "இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் இது போன்றதொரு மடங்கும் உனக்கு உண்டு" என்று அல்லாஹ் கூறியதாக அபூ ஹுரைரா (ரலி) அறிவித்தபோது, அபூ ஸயீத் (ரலி), "**இத்துடன் பத்து மடங்குகள் உண்டு**, அபூ ஹுரைரா அவர்களே!" என்று (திருத்திக்) கூறினார். அதற்கு அபூ ஹுரைரா (ரலி), "இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் இது போன்றதொரு மடங்கும் உனக்கு உண்டு என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகவே) என் நினைவில் உள்ளது" என்றார். அதற்கு அபூ ஸயீத் (ரலி), "இவையனைத்தும் உனக்குண்டு; அத்துடன் பத்து மடங்குகள் உண்டு என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை நான் மனப்பாடம் செய்துள்ளேன் என்று சாட்சி கூறுகிறேன்" என்றார். அபூ ஹுரைரா (ரலி), "அம்மனிதரே சொர்க்கவாசிகளில் இறுதியாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைபவர் ஆவார்" என்று கூறினார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
182 aஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ ‏.‏ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ - تَبَارَكَ وَتَعَالَى - فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ ‏.‏ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ‏.‏ فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمُ السَّعْدَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمُ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنَ النَّارِ مَنْ كَانَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏.‏ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنِ ابْنِ آدَمَ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ ‏.‏ فَيُخْرَجُونَ مِنَ النَّارِ وَقَدِ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ ‏.‏ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لاَ تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ ‏.‏ فَيُعطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنَ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ ‏.‏ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ‏.‏ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ ‏.‏ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لاَ يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ‏.‏ حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلاَّ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

மக்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மறுமை நாளில் எங்கள் இறைவனை நாங்கள் காண்போமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "முழுநிலவுள்ள இரவில் சந்திரனைப் பார்ப்பதில் நீங்கள் ஒருவருக்கொருவர் இடஞ்சல் செய்துகொள்வீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "மேகமூட்டமில்லாத போது சூரியனைப் பார்ப்பதில் நீங்கள் ஒருவருக்கொருவர் இடஞ்சல் செய்துகொள்வீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். மக்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக நீங்கள் அவ்வாறே அவனைக் காண்பீர்கள். மறுமை நாளில் அல்லாஹ் மக்களை ஒன்று திரட்டுவான். பிறகு, 'யார் எதனை வணங்கிக் கொண்டிருந்தானோ அவன் அதைப் பின்தொடரட்டும்' என்று கூறுவான். சூரியனை வணங்கியவர் சூரியனையும், சந்திரனை வணங்கியவர் சந்திரனையும், தாஹூத்துகளை (பொய்யான தெய்வங்களை) வணங்கியவர் தாஹூத்துகளையும் பின்தொடர்வார்கள். இந்த சமுதாயம் மட்டும் இதில் உள்ள நயவஞ்சகர்களுடன் எஞ்சியிருக்கும்.

அப்போது அல்லாஹ் - தபாரக்க வ தஆலா - அவர்கள் அறிந்து வைத்திராத ஒரு தோற்றத்தில் அவர்களிடம் வந்து, 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்று கூறுவான். அதற்கு அவர்கள், 'உன்னிடமிருந்து நாங்கள் அல்லாஹ்விடம் பாதுகாவல் தேடுகிறோம். எங்கள் இறைவன் எங்களிடம் வரும் வரை நாங்கள் இங்கேயே இருப்போம். எங்கள் இறைவன் வந்தால் நாங்கள் அவனை அடையாளம் கண்டுகொள்வோம்' என்று கூறுவார்கள். பிறகு அல்லாஹ் அவர்கள் அறிந்த தோற்றத்தில் அவர்களிடம் வந்து, 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்பான். உடனே அவர்கள், 'நீயே எங்கள் இறைவன்' என்று கூறி அவனைப் பின்தொடர்வார்கள்.

நரகத்தின் இரு விளிம்புகளுக்கிடையே பாலம் (சிராத்) அமைக்கப்படும். தூதர்களில் நானே எனது சமுதாயத்துடன் அதை முதலில் கடப்பவன் ஆவேன். அந்நாளில் தூதர்களைத் தவிர வேறு யாரும் பேசமாட்டார்கள். அந்நாளில் தூதர்களின் பிரார்த்தனை, 'இறைவா! காப்பாற்றுவாயாக! காப்பாற்றுவாயாக!' (அல்லாஹும்ம ஸல்லிம் ஸல்லிம்) என்பதாகவே இருக்கும். நரகத்தில் 'ஸஃதான்' முட்களைப் போன்ற இரும்புக் கொக்கிகள் இருக்கும். 'ஸஃதான்' முட்களை நீங்கள் பார்த்திருக்கிறீர்களா?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டார்கள். மக்கள், "ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்றார்கள்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக அந்தக் கொக்கிகள் ஸஃதான் முட்களைப் போலவே இருக்கும். ஆயினும் அதன் பருமனை அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாரும் அறியார். மக்களின் (தீய) செயல்களுக்கேற்ப அது அவர்களைக் கவ்விக்கொள்ளும். அவர்களில் இறைநம்பிக்கையாளர் தனது நற்கிரியையால் தப்பித்துவிடுவார். இன்னும் சிலர் (பாவங்களுக்காக) தண்டிக்கப்பட்டு, இறுதியில் ஈடேற்றம் பெறுவர்.

இறுதியாக, அல்லாஹ் அடியார்களிடையே தீர்ப்பு வழங்கி முடித்து, நரகவாசிகளில் தான் நாடியவரை தனது அருளால் வெளியேற்ற விரும்பும்போது, அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணைவைக்காதிருந்தவர்களை நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றுமாறு வானவர்களுக்குக் கட்டளையிடுவான். 'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை) என்று கூறியவர்களில் அல்லாஹ் அருள் புரிய நாடியவர்களை அவர்கள் வெளியேற்றுவார்கள். அவர்களை ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தை வைத்து வானவர்கள் அறிந்துகொள்வார்கள். ஆதமுடைய மக்களின் (உடலின்) அனைத்துப் பாகங்களையும் நெருப்பு தின்றுவிடும்; ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தைத் தவிர! ஸஜ்தாவின் அடையாளத்தைத் தின்பதை விட்டும் அல்லாஹ் நெருப்புக்குத் தடுத்துவிட்டான்.

உடனே அவர்கள் கரிந்துபோன நிலையில் நரகத்திலிருந்து வெளியேற்றப்படுவார்கள். பிறகு அவர்கள் மீது 'மாவுல் ஹயாத்' (வாழ்வளிக்கும் நீர்) ஊற்றப்படும். வெள்ளத்தில் அடித்து வரப்பட்ட வண்டலில் பயிர் முளைப்பதைப் போன்று அவர்கள் முளைப்பார்கள். பிறகு அல்லாஹ் அடியார்களிடையே தீர்ப்பளித்து முடிப்பான்.

ஆனால், ஒரு மனிதன் மட்டும் தனது முகத்தை நரகத்தின் பக்கம் திருப்பியவாறு எஞ்சியிருப்பான். சொர்க்கத்தில் நுழைபவர்களில் அவரே இறுதியானவர். அவர், 'என் இறைவா! என் முகத்தை நரகத்தை விட்டும் திருப்புவாயாக! அதன் வாடை என்னை வாட்டி வதைத்துவிட்டது; அதன் ஜுவாலை என்னை எரித்துவிட்டது' என்று கூறுவார். பிறகு அவர் அல்லாஹ் நாடிய காலம் வரை அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்திப்பார். பிறகு அல்லாஹ் - தபாரக்க வ தஆலா - 'நான் இதை உனக்குச் செய்தால், நீ இதைத் தவிர வேறொன்றைக் கேட்கக்கூடும்?' என்று கேட்பான். அதற்கு அவர், 'நான் இதைத் தவிர வேறொன்றை உன்னிடம் கேட்கமாட்டேன்' என்று கூறி, அல்லாஹ் நாடிய வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அவனுக்கு அளிப்பார். ஆகவே, அல்லாஹ் அவருடைய முகத்தை நரகத்தை விட்டும் திருப்புவான்.

அவர் சொர்க்கத்தை நோக்கித் திரும்பி, அதைப் பார்க்கும்போது, அல்லாஹ் நாடிய வரை அவர் மவுனமாக இருப்பார். பிறகு, 'என் இறைவா! என்னை சொர்க்கத்தின் வாசலுக்கு அருகில் கொண்டு செல்வாயாக!' என்று கேட்பார். அதற்கு அல்லாஹ், 'நீ எனக்கு அளித்ததை விட வேறொன்றைக் கேட்கமாட்டேன் என்று வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிக்கவில்லையா? ஆதமுடைய மகனே! உனக்குக் கேடுதான்! நீ எத்துணை வாக்குறுதி மீறுபவன்!' என்று கூறுவான். அதற்கு அவர், 'என் இறைவா!' என்று பிரார்த்திப்பார். அல்லாஹ் அவரிடம், 'நான் இதை உனக்கு வழங்கினால், இதைத் தவிர வேறொன்றை நீ கேட்கக்கூடும்?' என்று கேட்பான். அதற்கு அவர், 'இல்லை; உனது கண்ணியத்தின் மீது ஆணையாக! (கேட்கமாட்டேன்)' என்று கூறி, அல்லாஹ் நாடிய வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிப்பார். எனவே அல்லாஹ் அவரை சொர்க்கத்தின் வாசலுக்குக் கொண்டு செல்வான்.

அவர் சொர்க்கத்தின் வாசலில் நின்றதும், சொர்க்கம் அவருக்கு விரித்துக்காட்டப்படும். அதிலுள்ள நலவுகளையும் மகிழ்ச்சியையும் அவர் காண்பார். அல்லாஹ் நாடிய வரை அவர் மவுனமாக இருப்பார். பிறகு, 'என் இறைவா! என்னைச் சொர்க்கத்தில் நுழையச் செய்வாயாக!' என்று கேட்பார். அதற்கு அல்லாஹ் - தபாரக்க வ தஆலா - 'எனக்கு அளிக்கப்பட்டதைத் தவிர வேறொன்றைக் கேட்கமாட்டேன் என்று நீ வாக்குறுதிகளையும் உடன்படிக்கைகளையும் அளிக்கவில்லையா? ஆதமுடைய மகனே! உனக்குக் கேடுதான்! நீ எத்துணை வாக்குறுதி மீறுபவன்!' என்று கூறுவான். அதற்கு அவர், 'என் இறைவா! உனது படைப்புகளிலேயே நானே பெரும் துர்பாக்கியசாலியாக ஆகிவிட விரும்பவில்லை' என்று கூறுவார். அல்லாஹ் - தபாரக்க வ தஆலா - அவரைப் பார்த்துச் சிரிக்கும் வரை அவர் அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தித்துக்கொண்டே இருப்பார்.

அல்லாஹ் அவரைப் பார்த்துச் சிரித்ததும், 'சொர்க்கத்தில் நுழைவாயாக!' என்று கூறுவான். அவர் உள்ளே நுழைந்ததும் அல்லாஹ் அவரிடம், 'விருப்பத்தைத் தெரிவிப்பாயாக!' என்று கூறுவான். அவர் தன் இறைவனிடம் கேட்பார்; ஆசைப்படுவார். எதுவரை எனில், இன்னின்னவற்றை (கேள்) என்று அல்லாஹ் அவருக்கு நினைவூட்டுவான். அவருடைய ஆசைகள் யாவும் தீர்ந்துபோனதும், அல்லாஹ், 'இதுவும் உமக்கு உண்டு; இத்துடன் இதைப் போன்ற இன்னொன்றும் உமக்கு உண்டு' என்று கூறுவான்."

அதா இப்னு யஸீத் (ரஹ்) கூறுகிறார்: அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்களுடன் அபூ ஸயீத் அல்குத்ரி (ரலி) அவர்களும் அமர்ந்திருந்தார்கள். அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்களுடைய ஹதீஸில் எதையும் அவர் மறுக்கவில்லை. ஆனால் அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ் அந்த மனிதனிடம், 'இத்துடன் இதைப் போன்ற இன்னொன்றும் உமக்கு உண்டு' என்று கூறினான்" என்று சொன்னபோது, அபூ ஸயீத் (ரலி) அவர்கள், "அபூ ஹுரைரா அவர்களே! 'இத்துடன் இதைப் போன்ற பத்து மடங்கும் உமக்கு உண்டு' (என்று சேர்த்துக்கொள்ளுங்கள்)" என்றார்கள். அதற்கு அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள், "'இதுவும் உமக்கு உண்டு; இத்துடன் இதைப் போன்ற இன்னொன்றும் உமக்கு உண்டு' என்றே நான் மனனமிட்டுள்ளேன்" என்றார்கள். அதற்கு அபூ ஸயீத் (ரலி) அவர்கள், "நிச்சயமாக நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து, 'இதுவும் உமக்கு உண்டு; இத்துடன் இதைப் போன்ற பத்து மடங்கும் உமக்கு உண்டு' என்று கூறியதை மனனமிட்டுள்ளேன் என்று சாட்சி கூறுகிறேன்" என்றார்கள். அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள், "அந்த மனிதர்தான் சொர்க்கவாசிகளில் இறுதியாகச் சொர்க்கத்தில் நுழைபவர்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
183 aஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ نَاسًا، فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلاَّ كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ ‏.‏ فَلاَ يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنَ الأَصْنَامِ وَالأَنْصَابِ إِلاَّ يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ ‏.‏ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا ‏.‏ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلاَ تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ‏.‏ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ ‏.‏ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا ‏.‏ - قَالَ - فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلاَ تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنَ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا ‏.‏ قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ ‏.‏ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لاَ نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا - مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا - حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ ‏.‏ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ ‏.‏ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلاَّ أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ‏.‏ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ‏.‏ ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ ‏"‏ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ ‏.‏ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلاَلِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ ‏.‏ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنَ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ ‏.‏ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثيرًا قَدْ أَخَذَتِ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ ‏.‏ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ ‏{‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا‏}‏ ‏"‏ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتِ الْمَلاَئِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنَ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهْرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهْرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلاَ تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ ‏"‏ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمُ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلاَءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلاَ خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ ‏.‏ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَىُّ شَىْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا ‏.‏ فَيَقُولُ رِضَاىَ فَلاَ أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஸயீத் அல்-குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் வாழ்ந்த சிலர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! மறுமை நாளில் நாங்கள் எங்கள் இறைவனைக் காண்போமா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறிவிட்டு, "மேகம் இல்லாத நண்பகலில் சூரியனைக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் இருக்கிறதா? மேலும் மேகம் இல்லாத பௌர்ணமி இரவில் சந்திரனைத் தெளிவாகக் காண்பதில் உங்களுக்கு ஏதேனும் சிரமம் இருக்கிறதா?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், "இல்லை, அல்லாஹ்வின் தூதரே!" என்று கூறினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "மறுமை நாளில் அல்லாஹ்வைக் காண்பதில், இவ்விரண்டில் ஒன்றை (சிரமமின்றித்) தெளிவாகக் காண்பது போலவே, உங்களுக்கு எந்தச் சிரமமும் ஏற்படாது" என்று கூறினார்கள்.

"மறுமை நாள் வரும்போது, ஓர் அறிவிப்பாளர், 'ஒவ்வொரு கூட்டத்தாரும் (உலகில்) எதை வணங்கினார்களோ அதைப் பின்பற்றட்டும்' என்று அறிவிப்பார். அப்போது, அல்லாஹ்வைத் தவிர சிலைகளையும் (வணக்கத்திற்காக) நாட்டப்பட்ட கற்களையும் வணங்கிய அனைவரும் (ஒருவர் பின் ஒருவராக) நரக நெருப்பில் விழுவார்கள். இறுதியில், அல்லாஹ்வை வணங்கிய நல்லவர்களும், தீயவர்களும், வேதக்காரர்களில் எஞ்சிய சிலரும் மட்டுமே இருப்பார்கள். பிறகு யூதர்கள் அழைக்கப்படுவார்கள். அவர்களிடம், 'நீங்கள் எதை வணங்கிக்கொண்டிருந்தீர்கள்?' என்று கேட்கப்படும். அவர்கள், 'நாங்கள் அல்லாஹ்வின் மகன் உஸைரை வணங்கினோம்' என்று கூறுவார்கள். அவர்களிடம், 'நீங்கள் பொய் சொல்கிறீர்கள்; அல்லாஹ் தனக்கென ஒரு மனைவியையோ மகனையோ ஆக்கிக்கொள்ளவில்லை' என்று கூறப்படும். 'இப்போது உங்களுக்கு என்ன வேண்டும்?' என்று கேட்கப்படும். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! எங்களுக்கு தாகமாக இருக்கிறது! எங்களுக்குப் புகட்டக் கூடாதா?' என்று கேட்பார்கள். அவர்களுக்கு (ஒரு திசை) சுட்டிக்காட்டப்பட்டு, 'நீங்கள் (அங்கே சென்று) நீர் அருந்தக் கூடாதா?' என்று கேட்கப்படும். பிறகு அவர்கள் ஒரு மாயத்தோற்றம் போலத் தோன்றும் நரக நெருப்பை நோக்கித் தள்ளப்படுவார்கள்; அதன் ஒரு பகுதி மறு பகுதியை (ஆக்ரோஷமாக) நொறுக்கிக் கொண்டிருக்கும். உடனே அவர்கள் நரக நெருப்பில் விழுவார்கள்."

"பிறகு கிறிஸ்தவர்கள் அழைக்கப்படுவார்கள். அவர்களிடம், 'நீங்கள் எதை வணங்கிக்கொண்டிருந்தீர்கள்?' என்று கேட்கப்படும். அவர்கள், 'நாங்கள் அல்லாஹ்வின் மகன் மஸீஹை (ஈஸாவை) வணங்கினோம்' என்று கூறுவார்கள். அவர்களிடம், 'நீங்கள் பொய் சொல்கிறீர்கள்; அல்லாஹ் தனக்கென ஒரு மனைவியையோ மகனையோ ஆக்கிக்கொள்ளவில்லை' என்று கூறப்படும். பிறகு அவர்களிடம், 'உங்களுக்கு என்ன வேண்டும்?' என்று கேட்கப்படும். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! எங்களுக்கு தாகமாக இருக்கிறது! எங்களுக்குப் புகட்டக் கூடாதா?' என்று கேட்பார்கள். - அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார் - அவர்களுக்கு (ஒரு திசை) சுட்டிக்காட்டப்பட்டு, 'நீங்கள் (அங்கே சென்று) நீர் அருந்தக் கூடாதா?' என்று கேட்கப்படும். பிறகு அவர்கள் ஜஹன்னமை நோக்கித் தள்ளப்படுவார்கள்; அது அவர்களுக்கு ஒரு மாயத்தோற்றம் போலத் தெரியும்; அதன் ஒரு பகுதி மறு பகுதியை (ஆக்ரோஷமாக) நொறுக்கிக் கொண்டிருக்கும். உடனே அவர்கள் நரக நெருப்பில் விழுவார்கள். இறுதியில், அல்லாஹ்வை வணங்கிய நல்லவர் அல்லது பாவி தவிர வேறு யாரும் எஞ்சியிருக்க மாட்டார்கள்."

"அப்போது அகிலங்களின் இறைவன், அவர்கள் (முன்பு) பார்த்த வடிவத்தை விடக் குறைந்த (கம்பீரமான) ஒரு வடிவத்தில் அவர்களிடம் வந்து, 'நீங்கள் எதற்காகக் காத்திருக்கிறீர்கள்? ஒவ்வொரு கூட்டத்தாரும் அவர்கள் எதை வணங்கினார்களோ அதைப் பின்பற்றிச் சென்றுவிட்டனர்' என்று கூறுவான். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! உலகில் நாங்கள் இவர்களிடம் (மக்களிடம்) மிகவும் தேவை உள்ளவர்களாக இருந்தபோதிலும், நாங்கள் அவர்களைப் பிரிந்திருந்தோம்; அவர்களுடன் நாங்கள் கலக்கவில்லை' என்று கூறுவார்கள். அதற்கு இறைவன், 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்பான். அவர்கள், 'நாங்கள் உன்னிடமிருந்து அல்லாஹ்விடம் அடைக்கலம் தேடுகிறோம். நாங்கள் அல்லாஹ்வுக்கு எதையும் இணையாக்க மாட்டோம்' என்று கூறுவார்கள். அவர்கள் இரண்டு அல்லது மூன்று முறை இதைச் சொல்வார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால், அவர்களில் சிலர் (இறைவனை மறுத்துத்) திரும்பும் நிலை ஏற்படும். அப்போது இறைவன், 'உங்களுக்கும் அவனுக்கும் இடையில் நீங்கள் அவனை அடையாளம் கண்டுகொள்ளக்கூடிய ஏதேனும் அடையாளம் இருக்கிறதா?' என்று கேட்பான். அவர்கள் 'ஆம்' என்று கூறுவார்கள். உடனே (இறைவனின்) கெண்டைக்கால் திறக்கப்படும். அப்போது, (உலகில்) தன்னிச்சையாக அல்லாஹ்வுக்குச் சஜ்தா செய்து வந்த எவரையும், அவனுக்குச் சஜ்தா செய்ய அல்லாஹ் அனுமதிக்காமல் இருக்கமாட்டான். ஆனால் (மக்களின்) பயத்தினாலும், பகட்டுக்காகவும் சஜ்தா செய்து வந்தவர்களைப் பொருத்தவரை, அல்லாஹ் அவர்கள் முதுகை ஒரே அடுக்காக (குனிய முடியாததாக) மாற்றிவிடுவான். அவர்கள் சஜ்தா செய்ய முயற்சிக்கும் போதெல்லாம், அவர்கள் மல்லாந்து விழுவார்கள்."

"பிறகு அவர்கள் தங்கள் தலைகளை உயர்த்துவார்கள். அப்போது அவன், அவர்கள் முதலில் பார்த்த அதே வடிவத்தில் மாறித் தோன்றி, 'நானே உங்கள் இறைவன்' என்பான். அவர்கள், 'நீயே எங்கள் இறைவன்' என்று கூறுவார்கள். பிறகு நரகத்தின் மீது பாலம் அமைக்கப்படும்; பரிந்துரைக்கு (ஷஃபாஅத்) அனுமதியளிக்கப்படும். அப்போது அவர்கள், 'யா அல்லாஹ்! காப்பாற்று! காப்பாற்று!' என்று கூறுவார்கள்."

"அல்லாஹ்வின் தூதரே! அந்தப் பாலம் (ஜிஸ்ரு) என்ன?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "அது வழுக்கக்கூடிய சறுக்குமிடம். அதில் கொக்கிகளும், இடுக்கிகளும், நஜ்தில் காணப்படும் 'ஸஃதான்' எனப்படும் முட்களைப் போன்ற (கூர்மையான) முட்களும் இருக்கும். இறைநம்பிக்கையாளர்கள் கண் இமைக்கும் நேரத்தைப் போலவும், மின்னலைப் போலவும், காற்றைப் போலவும், பறவையைப் போலவும், சிறந்த குதிரைகள் மற்றும் ஒட்டகங்களைப் போலவும் அதைக் கடந்து செல்வார்கள். சிலர் காயமின்றி தப்பித்துப் பாதுகாப்பாக இருப்பார்கள்; சிலர் காயங்களுடனும் கீறல்களுடனும் விடுவிக்கப்படுவார்கள்; இன்னும் சிலர் நரக நெருப்பில் தள்ளப்படுவார்கள். இறுதியில் இறைநம்பிக்கையாளர்கள் நெருப்பிலிருந்து மீட்கப்படுவார்கள்."

"என் உயிர் எவன் கைவசம் இருக்கிறதோ அவன் மீது சத்தியமாக, மறுமை நாளில் நரகத்திலிருக்கும் தங்கள் சகோதரர்களுக்காக அல்லாஹ்விடம் உரிமையை நிலைநாட்டுவதில், உங்களில் எவரும் இறைநம்பிக்கையாளர்களை விட அதிக தீவிரத்தைக் காட்ட முடியாது. அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! அவர்கள் எங்களுடன் நோன்பு நோற்றார்கள், தொழுதார்கள், ஹஜ் செய்தார்கள்' என்று கூறுவார்கள். அப்போது, '(நரகத்திலிருக்கும்) நீங்கள் அறிந்தவர்களை வெளியேற்றுங்கள்' என்று அவர்களிடம் கூறப்படும். பிறகு அவர்களின் உருவங்கள் நெருப்புக்கு ஹராமாக்கப்படும் (தடுக்கப்படும்). அவர்கள், கணுக்காலின் பாதி வரையிலோ அல்லது முழங்கால்கள் வரையிலோ நெருப்பால் சூழப்பட்டிருந்த ஏராளமான மக்களை வெளியேற்றுவார்கள். பிறகு அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! நீ எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டவர்களில் ஒருவரும் அதில் எஞ்சியிருக்கவில்லை' என்று கூறுவார்கள். பிறகு இறைவன், 'திரும்பிச் சென்று, யாருடைய இதயத்தில் ஒரு தீனார் எடை நன்மை இருக்கிறதோ அவர்களை வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான். அவர்கள் ஏராளமான மக்களை வெளியேற்றுவார்கள். பிறகு அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! நீ எங்களுக்குக் கட்டளையிட்ட எவரையும் நாங்கள் விட்டுவிடவில்லை' என்று கூறுவார்கள். பிறகு இறைவன், 'திரும்பிச் சென்று, யாருடைய இதயத்தில் அரை தீனார் அளவுக்கு நன்மை இருக்கிறதோ அவர்களை வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான். அவர்கள் ஏராளமான மக்களை வெளியேற்றுவார்கள். பிறகு அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! நீ எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டவர்களில் ஒருவரையும் நாங்கள் அதில் விட்டுவிடவில்லை' என்று கூறுவார்கள். பிறகு இறைவன், 'திரும்பிச் சென்று, யாருடைய இதயத்தில் ஓர் அணுவளவு நன்மை இருக்கிறதோ அவனை வெளியேற்றுங்கள்' என்று கூறுவான். அவர்கள் ஏராளமான மக்களை வெளியேற்றுவார்கள். பிறகு அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! இப்போது நாங்கள் அதில் (நரகத்தில்) சிறிதளவு நன்மை உள்ளவர் எவரையும் விட்டுவைக்கவில்லை' என்று கூறுவார்கள்."

அபூ ஸயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த ஹதீஸில் நீங்கள் என்னை நம்பவில்லை என்றால், நீங்கள் விரும்பினால் (இந்த இறைவசனத்தை) ஓதிக் கொள்ளுங்கள்: 'நிச்சயமாக அல்லாஹ் ஓர் அணுவின் எடையளவும் அநீதி இழைக்கமாட்டான்; அது ஒரு நற்செயலாக இருந்தால், அவன் அதை பன்மடங்காக்கி, தன்னிடமிருந்து ஒரு மகத்தான கூலியை வழங்குகிறான்' (அல்குர்ஆன், 4:40)."

"பிறகு, கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ், 'வானவர்கள் பரிந்துரைத்தார்கள்; நபிமார்கள் பரிந்துரைத்தார்கள்; இறைநம்பிக்கையாளர்கள் பரிந்துரைத்தார்கள். இனி கருணையாளர்களில் எல்லாம் மகா கருணையாளனைத் தவிர வேறு யாரும் (பரிந்துரைக்க) எஞ்சியிருக்கவில்லை' என்று கூறுவான். பிறகு அவன் நரகத்திலிருந்து ஒரு பிடியை அள்ளி, (உலகில்) எந்த நன்மையும் செய்யாத, கரியாக மாறியிருந்த மக்களை அதிலிருந்து வெளியேற்றுவான். பிறகு அவர்களைச் சொர்க்கத்தின் வாசலிலுள்ள 'வாழ்வு நதி' (நஹ்ருல் ஹயாத்) எனப்படும் ஒரு நதியில் போடுவான். வெள்ளம் சுமந்து வந்த வண்டலிலிருந்து ஒரு விதை முளைத்து வருவது போல் அவர்கள் (புதிதாக) வெளியே வருவார்கள். அது பாறைக்கு அருகிலோ அல்லது மரத்திற்கு அருகிலோ இருப்பதை நீங்கள் பார்த்திருப்பீர்கள். அதில் சூரியனுக்கு வெளிப்படும் பகுதி மஞ்சள் அல்லது பச்சையாகவும், நிழலில் இருக்கும் பகுதி வெள்ளையாகவும் இருக்கும்."

அப்போது தோழர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் பாலைவனத்தில் ஆடு மேய்த்தவர் போல் (அனுபவத்துடன்) பேசுகிறீர்களே!" என்று கூறினர்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பிறகு அவர்கள் முத்துக்களைப் போலக் கழுத்தில் முத்திரைகளுடன் வெளியே வருவார்கள். சொர்க்கவாசிகள் அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, 'இவர்கள் அல்லாஹ்வினால் விடுவிக்கப்பட்டவர்கள்; இவர்கள் எந்த (நல்ல) செயலும் செய்யாமலும், எந்த நன்மையும் முற்படுத்தாமலும் அல்லாஹ் இவர்களைச் சொர்க்கத்தில் அனுமதித்துள்ளான்' என்று கூறுவார்கள். பிறகு இறைவன், 'சொர்க்கத்தில் நுழையுங்கள்; அதில் நீங்கள் காண்பதெல்லாம் உங்களுடையது' என்று கூறுவான். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! அகிலத்தார் எவருக்கும் நீ வழங்காத (அருட்கொடைகளை) எங்களுக்கு வழங்கினாய்' என்று கூறுவார்கள். அதற்கு இறைவன், 'இதை விடச் சிறந்த ஒன்று என்னிடம் உங்களுக்கு இருக்கிறது' என்று கூறுவான். அவர்கள், 'எங்கள் இறைவா! இதை விடச் சிறந்த பொருள் எது?' என்று கேட்பார்கள். அதற்கு இறைவன், 'அதுவே எனது திருப்பொருத்தம் (ரிளா). இதற்குப் பிறகு நான் ஒருபோதும் உங்கள் மீது கோபப்பட மாட்டேன்' என்று கூறுவான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2769 a, bஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي
أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي
عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ
حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلاَّ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ
يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ
عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهُمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ
بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ
عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ
فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ
عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلاَ لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمُ الَّذِي يُرِيدُ
وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَثِيرٌ وَلاَ يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ - يُرِيدُ
بِذَلِكَ الدِّيوَانَ - قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ
فِيهِ وَحْىٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتِ
الثِّمَارُ وَالظِّلاَلُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ
وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَىْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا ‏.‏ وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ
عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ
فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ
أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ
بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْزُنُنِي أَنِّي لاَ أَرَى لِي أُسْوَةً إِلاَّ رَجُلاً مَغْمُوصًا
عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلاً مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنَ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ ‏"‏ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ‏"‏ ‏.‏
قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ
بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا ‏.‏ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلاً مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَإِذَا هُو أَبُو خَيْثَمَةَ الأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي
تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ ‏.‏ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلاً مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ
بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْىٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ
بِشَىْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ
مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ
فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلاً فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم عَلاَنِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا
سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تَعَالَ ‏"‏ ‏.‏ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ
لِي ‏"‏ مَا خَلَّفَكَ ‏"‏ ‏.‏ أَلَمْ تَكُنْ قَدِ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ
جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلاً
وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ
عَلَىَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَىَّ فِيهِ إِنِّي لأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي
عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي
سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لاَ
تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ
كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَكَ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي
حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُكَذِّبَ نَفْسِي - قَالَ - ثُمَّ
قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلاَنِ قَالاَ مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ
لَهُمَا مِثْلُ مَا قِيلَ لَكَ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ رَبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلاَلُ بْنُ
أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ - قَالَ - فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شِهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ - قَالَ
- فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي ‏.‏ قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمِينَ عَنْ
كَلاَمِنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ - قَالَ - فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ - وَقَالَ - تَغَيَّرُوا
لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ
لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَاىَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ
فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلاَةَ وَأَطُوفُ فِي الأَسْوَاقِ وَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ
بِرَدِّ السَّلاَمِ أَمْ لاَ ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلاَتِي نَظَرَ إِلَىَّ
وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَىَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى
تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ
مَا رَدَّ عَلَىَّ السَّلاَمَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ فَفَاضَتْ
عَيْنَاىَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ
أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ - قَالَ
- فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَىَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَىَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا
فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ
وَلاَ مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضًا مِنَ الْبَلاَءِ ‏.‏ فَتَيَامَمْتُ
بِهَا التَّنُّورَ فَسَجَرْتُهَا بِهَا حَتَّى إِذَا مَضَتْ أَرْبَعُونَ مِنَ الْخَمْسِينَ وَاسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ إِذَا رَسُولُ
رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْتِينِي فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ
أَنْ تَعْتَزِلَ امْرَأَتَكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا أَمْ مَاذَا أَفْعَلُ قَالَ لاَ بَلِ اعْتَزِلْهَا فَلاَ تَقْرَبَنَّهَا -
قَالَ - فَأَرْسَلَ إِلَى صَاحِبَىَّ بِمِثْلِ ذَلِكَ - قَالَ - فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَكُونِي عِنْدَهُمْ
حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِي هَذَا الأَمْرِ - قَالَ - فَجَاءَتِ امْرَأَةُ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم فَقَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَائِعٌ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَهَلْ
تَكْرَهُ أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ وَلَكِنْ لاَ يَقْرَبَنَّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ إِلَى شَىْءٍ وَوَاللَّهِ
مَا زَالَ يَبْكِي مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ إِلَى يَوْمِهِ هَذَا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِي بَعْضُ أَهْلِي لَوِ اسْتَأْذَنْتَ
رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَتِكَ فَقَدْ أَذِنَ لاِمْرَأَةِ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ أَنْ تَخْدُمَهُ -
قَالَ - فَقُلْتُ لاَ أَسْتَأْذِنُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا يُدْرِينِي مَاذَا يَقُولُ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَأْذَنْتُهُ فِيهَا وَأَنَا رَجُلٌ شَابٌّ - قَالَ - فَلَبِثْتُ
بِذَلِكَ عَشْرَ لَيَالٍ فَكَمُلَ لَنَا خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينَ نُهِيَ عَنْ كَلاَمِنَا - قَالَ - ثُمَّ صَلَّيْتُ صَلاَةَ
الْفَجْرِ صَبَاحَ خَمْسِينَ لَيْلَةً عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِنَا فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عَلَى الْحَالِ الَّتِي
ذَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنَّا قَدْ ضَاقَتْ عَلَىَّ نَفْسِي وَضَاقَتْ عَلَىَّ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ سَمِعْتُ
صَوْتَ صَارِخٍ أَوْفَى عَلَى سَلْعٍ يَقُولُ بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَا كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ أَبْشِرْ - قَالَ - فَخَرَرْتُ
سَاجِدًا وَعَرَفْتُ أَنْ قَدْ جَاءَ فَرَجٌ ‏.‏ - قَالَ - فَآذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ
بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْفَجْرِ فَذَهَبَ النَّاسُ يُبَشِّرُونَنَا فَذَهَبَ قِبَلَ صَاحِبَىَّ مُبَشِّرُونَ
وَرَكَضَ رَجُلٌ إِلَىَّ فَرَسًا وَسَعَى سَاعٍ مِنْ أَسْلَمَ قِبَلِي وَأَوْفَى الْجَبَلَ فَكَانَ الصَّوْتُ أَسْرَعَ
مِنَ الْفَرَسِ فَلَمَّا جَاءَنِي الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ يُبَشِّرُنِي فَنَزَعْتُ لَهُ ثَوْبَىَّ فَكَسَوْتُهُمَا إِيَّاهُ
بِبِشَارَتِهِ وَاللَّهِ مَا أَمْلِكُ غَيْرَهُمَا يَوْمَئِذٍ وَاسْتَعَرْتُ ثَوْبَيْنِ ‏.‏ فَلَبِسْتُهُمَا فَانْطَلَقْتُ أَتَأَمَّمُ رَسُولَ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَلَقَّانِي النَّاسُ فَوْجًا فَوْجًا يُهَنِّئُونِي بِالتَّوْبَةِ وَيَقُولُونَ لِتَهْنِئْكَ
تَوْبَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ ‏.‏ حَتَّى دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي
الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ النَّاسُ فَقَامَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ يُهَرْوِلُ حَتَّى صَافَحَنِي وَهَنَّأَنِي وَاللَّهِ مَا
قَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ غَيْرُهُ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ كَعْبٌ لاَ يَنْسَاهَا لِطَلْحَةَ ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا سَلَّمْتُ
عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهُوَ يَبْرُقُ وَجْهُهُ مِنَ السُّرُورِ وَيَقُولُ ‏"‏ أَبْشِرْ
بِخَيْرِ يَوْمٍ مَرَّ عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أَمِنْ عِنْدِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِ
اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سُرَّ اسْتَنَارَ
وَجْهُهُ كَأَنَّ وَجْهَهُ قِطْعَةُ قَمَرٍ - قَالَ - وَكُنَّا نَعْرِفُ ذَلِكَ - قَالَ - فَلَمَّا جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ
قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ صلى
الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمْسِكْ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ
لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ - قَالَ - وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ
إِنَّمَا أَنْجَانِي بِالصِّدْقِ وَإِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لاَ أُحَدِّثَ إِلاَّ صِدْقًا مَا بَقِيتُ - قَالَ - فَوَاللَّهِ
مَا عَلِمْتُ أَنَّ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي اللَّهُ بِهِ وَاللَّهِ مَا تَعَمَّدْتُ كَذْبَةً مُنْذُ
قُلْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِيَ اللَّهُ
فِيمَا بَقِيَ ‏.‏ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ
الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ
إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ * وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ
وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ‏}‏
قَالَ كَعْبٌ وَاللَّهِ مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ نِعْمَةٍ قَطُّ بَعْدَ إِذْ هَدَانِي اللَّهُ لِلإِسْلاَمِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي
مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ أَكُونَ كَذَبْتُهُ فَأَهْلِكَ كَمَا هَلَكَ الَّذِينَ كَذَبُوا
إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِلَّذِينَ كَذَبُوا حِينَ أَنْزَلَ الْوَحْىَ شَرَّ مَا قَالَ لأَحَدٍ وَقَالَ اللَّهُ ‏{‏ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ
لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاءً
بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ * يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَرْضَى عَنِ
الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ‏}‏ قَالَ كَعْبٌ كُنَّا خُلِّفْنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ عَنْ أَمْرِ أُولَئِكَ الَّذِينَ قَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ حَلَفُوا لَهُ فَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَأَرْجَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم أَمْرَنَا حَتَّى قَضَى اللَّهُ فِيهِ فَبِذَلِكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ
خُلِّفُوا‏}‏ وَلَيْسَ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مِمَّا خُلِّفْنَا تَخَلُّفَنَا عَنِ الْغَزْوِ وَإِنَّمَا هُوَ تَخْلِيفُهُ إِيَّانَا وَإِرْجَاؤُهُ
أَمْرَنَا عَمَّنْ حَلَفَ لَهُ وَاعْتَذَرَ إِلَيْهِ فَقَبِلَ مِنْهُ ‏.‏

وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ
ابْنِ شِهَابٍ، بِإِسْنَادِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَوَاءً ‏.‏
இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தபூக் போருக்குப் புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் ஷாம் (சிரியா) நாட்டிலுள்ள ரோமர்களையும், கிறிஸ்தவ அரபிகளையும் (எதிர்கொள்ள) நாடினார்கள்.

(அடுத்து) இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அப்துர் ரஹ்மான் பின் அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் பின் மாலிக் எனக்கு அறிவித்தார்கள்; கஅப் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் கண் பார்வை இழந்தபோது, அவருடைய மகன்களில் அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் அவருக்கு வழிகாட்டியாக இருந்தார். அப்துல்லாஹ் பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: கஅப் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் தபூக் போரின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை விட்டுப் பின்தங்கிய தனது கதையை விவரிப்பதை நான் கேட்டேன்.

கஅப் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மேற்கொண்ட எந்தவொரு போரிலிருந்தும் பின்தங்கியதில்லை; தபூக் போரையும் பத்ருப் போரையும் தவிர. பத்ருப் போரைப் பொறுத்தவரை, அதில் கலந்து கொள்ளாத யாரும் பழிக்கப்படவில்லை. ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் முஸ்லிம்களும் (போரிடுவதற்காக அல்லாமல்) குறைஷிகளின் வர்த்தகக் கூட்டத்தை வழிமறிக்கவே புறப்பட்டார்கள். ஆனால் அல்லாஹ் அவர்களுக்கும் அவர்களுடைய எதிரிகளுக்கும் இடையே முன்னரே திட்டமிடாமல் ஒரு சந்திப்பை (போரை) ஏற்படுத்திவிட்டான்.

நான் ‘அகபா’ இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தேன். அப்போது நாங்கள் இஸ்லாத்திற்காக (உறுதிமொழி) ஒப்பந்தம் செய்தோம். பத்ருப் போர் மக்களிடையே (அகபாவை விட) பிரபலம் என்றாலும், பத்ருப் போரில் நான் கலந்து கொள்வதை விட அகபாவில் கலந்துகொண்டதையே நான் அதிகம் விரும்புகிறேன்.

தபூக் போரின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை விட்டு நான் பின்தங்கிய என் கதை இதுதான்:
அந்தப் போரின் போது இருந்த உடல் வலிமையும் வசதியும் அதற்கு முன் ஒருபோதும் என்னிடம் இருந்ததில்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அதற்கு முன் என்னிடம் ஒரே நேரத்தில் இரண்டு வாகனங்கள் (ஒட்டகங்கள்) இருந்ததில்லை; ஆனால் இப்போருக்காக இரண்டு வாகனங்களைச் சேகரித்து வைத்திருந்தேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கடுமையான வெப்பத்தில் இப்பயணத்தை மேற்கொண்டார்கள். இப்பயணம் வெகுதொலைவானதாகவும், பாலைவனத்தைக் கடக்க வேண்டியதாகவும் இருந்தது. மேலும், (ரோமர்கள் என்ற) பெரும் எதிரிப் படையைச் சந்திக்க வேண்டியிருந்ததால், முஸ்லிம்கள் தங்களைத் தயார்படுத்திக் கொள்வதற்காக, தாம் எங்கே செல்கிறோம் என்ற விவரத்தை அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் தெளிவுபடுத்தினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஏராளமான முஸ்லிம்கள் இருந்தனர். அவர்களுடைய பெயர்களை எந்தப் பதிவேடும் (அதாவது, அரசுப் பதிவேடு) உள்ளடக்கியிருக்கவில்லை.

கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: எனவே, ஒரு மனிதர் (போருக்கு வராமல்) மறைந்து கொள்ள நினைத்தால், அல்லாஹ்விடமிருந்து வஹீ (இறைச்செய்தி) வராத வரை, தான் வராமல் இருப்பது நபியவர்களுக்குத் தெரியாது என்று எண்ணிக் கொள்ள முடியும். கனிகள் பழுத்து, மரநிழல்கள் அடர்ந்திருந்த (சுகமான) காலத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இப்போருக்குப் புறப்பட்டார்கள். எனக்கு அவற்றின் மீது அதிக விருப்பம் இருந்தது.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடன் இருந்த முஸ்லிம்களும் பயண ஏற்பாடுகளைச் செய்தார்கள். நானும் அவர்களுடன் சேர்ந்து ஏற்பாடு செய்வதற்காகக் காலையில் புறப்படுவேன்; ஆனால், எதையும் முடிக்காமல் திரும்பி வருவேன். "நான் விரும்பினால் எளிதாகத் தயாராகிவிடுவேன்" என்று என் மனதிற்குள் சொல்லிக் கொள்வேன். இது இப்படியே நீடித்துக் கொண்டே இருந்தது. மக்களோ போருக்கான முயற்சியில் தீவிரமாக இறங்கினர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் முஸ்லிம்களும் ஒரு காலையில் புறப்பட்டு விட்டனர். அப்போதும் நான் எனது சாதனங்களில் எதையும் தயார் செய்திருக்கவில்லை.

அவர்கள் புறப்பட்டுச் சென்ற பிறகு, ஏற்பாடுகளைச் செய்வதற்காக நான் காலையில் சென்றேன்; ஆனால் எதையும் முடிக்காமலேயே திரும்பினேன். மறுநாளும் இப்படியே ஆனது. இது என்னிடம் நீடித்துக் கொண்டே இருந்தது. அதற்குள் படையினர் வேகமாகச் சென்று விட்டனர். நான் புறப்பட்டு அவர்களை அடைந்து விடலாமா என்று நினைத்தேன் - நான் அப்படிச் செய்திருக்கக் கூடாதா! - ஆனால், அது எனக்குக் கொடுத்து வைக்கவில்லை.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்ற பிறகு நான் மக்களிடையே நடமாடியபோது, நயவஞ்சகத்தில் மூழ்கியவர் என்று கருதப்பட்டவர் அல்லது பலவீனத்தின் காரணமாக அல்லாஹ் யாரை மன்னித்துவிட்டானோ அத்தகையவரைத் தவிர (சரியான இறைநம்பிக்கை கொண்ட) யாரையும் (ஊரில்) பார்க்க முடியாதது எனக்குக் கவலையை ஏற்படுத்தியது.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தபூக் போர்க்களத்தைச் சென்றடையும் வரை என்னை நினைவுகூரவில்லை. அங்கே மக்களிடையே அமர்ந்திருந்தபோது, "கஅப் பின் மாலிக் என்ன ஆனார்?" என்று கேட்டார்கள். பனூ ஸலிமா குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவருடைய ஆடையும், அவர் தனது தோற்றப்பொலிவை ரசிப்பதும் அவரைத் தடுத்துவிட்டன" என்று கூறினார். உடனே முஆத் பின் ஜபல் (ரலி) அவர்கள், "நீ சொன்னது தவறு! அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, நாங்கள் அவரைப் பற்றி நல்லதைத் தவிர வேறெதையும் அறியவில்லை" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமைதியாக இருந்தார்கள்.

அப்போது, கானல் நீரை ஊடுருவி வரும் வெண்ணிற ஆடை அணிந்த ஒருவரை நபி (ஸல்) கண்டார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அபூ கைஸமாவாக இருக்கட்டும்" என்று கூறினார்கள். அவ்வாறே அவர் அன்சாரியான அபூ கைஸமாவாகவே இருந்தார். அவர்தான் (முன்பொரு முறை) ஒரு ஸாஉ அளவு பேரீச்சம்பழத்தை தர்மம் செய்தபோது, நயவஞ்சகர்களால் கேலி செய்யப்பட்டவர்.

கஅப் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் தொடர்ந்து கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தபூக்கிலிருந்து திரும்பிக் கொண்டிருக்கிறார்கள் என்ற செய்தி எனக்குக் கிடைத்தபோது என் கவலை அதிகமானது. பொய்யான காரணங்களைச் சொல்ல நான் நினைத்தேன். "நாளை நபியவர்களின் கோபத்திலிருந்து நான் எப்படித் தப்பிப்பேன்?" என்று எனக்கு நானே கேட்டுக்கொண்டேன். இது தொடர்பாக என் குடும்பத்திலுள்ள விவேகமான அனைவரிடமும் ஆலோசனை கேட்டேன்.

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனா) வந்துவிட்டார்கள்" என்று கூறப்பட்டபோது, பொய்யான எண்ணங்கள் என்னைவிட்டு அகன்றன. பொய்யைச் சொல்லிவிட்டு நபியவர்களிடமிருந்து ஒருபோதும் தப்ப முடியாது என்பதை நான் உணர்ந்தேன். எனவே, உண்மையையே பேசுவது என்று நான் உறுதி கொண்டேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் காலையில் வந்து சேர்ந்தார்கள். அவர்கள் ஒரு பயணத்திலிருந்து திரும்பினால், முதலில் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு, மக்களுக்காக அமர்வது வழக்கம். அவ்வாறே செய்தார்கள். போருக்கு வராமல் பின்தங்கியவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தங்களுக்கான (பொய்க்) காரணங்களைக் கூறி சத்தியம் செய்யத் தொடங்கினார்கள். அவர்கள் எண்பதுக்கும் மேற்பட்ட ஆண்களாக இருந்தனர். அவர்களுடைய வெளிப்படையான காரணங்களை ஏற்றுக்கொண்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அவர்களிடமிருந்து உறுதிமொழி (பைஅத்) பெற்றார்கள், அவர்களுக்காகப் பாவமன்னிப்பும் தேடினார்கள்; அவர்களின் உள்ளத்தில் உள்ளவற்றை அல்லாஹ்விடம் ஒப்படைத்து விட்டார்கள்.

இறுதியில் நான் வந்தேன். நான் சலாம் சொன்னபோது, கோபத்திலிருப்பவர் புன்னகைப்பது போல் புன்னகைத்தார்கள். பிறகு, "அருகே வா!" என்றார்கள். நான் நடந்து சென்று அவர்கள் முன் அமர்ந்தேன். என்னிடம், "ஏன் நீர் பின்தங்கினீர்? நீர் உமது வாகனத்தை வாங்கியிருக்கவில்லையா?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, தாங்கள் அல்லாத வேறொருவர் முன் நான் அமர்ந்திருந்தால், ஏதாவது ஒரு காரணத்தைச் சொல்லி அவருடைய கோபத்திலிருந்து தப்பித்திருப்பேன்; (வாதிடும்) தர்க்கத் திறமை எனக்கு வழங்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால், அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, இன்று உங்களிடம் பொய்யான காரணத்தைச் சொல்லி உங்களைத் திருப்திப்படுத்தினாலும், விரைவில் அல்லாஹ் என் மீது உங்களைக் கோபப்படச் செய்துவிடுவான் என்பதை நான் அறிவேன். நான் உங்களிடம் உண்மையைச் சொன்னால், அதில் நீங்கள் என் மீது கோபமடைவீர்கள்; இருப்பினும் அதில் அல்லாஹ்வின் மன்னிப்பை நான் ஆதரவு வைக்கிறேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! எனக்கு (தகுந்த) எந்தக் காரணமும் இருக்கவில்லை. நான் பின்தங்கியிருந்த அந்த நேரத்தில் எனக்கு இருந்த உடல் வலிமையும் வசதியும் அதற்கு முன் ஒருபோதும் எனக்கு இருந்ததில்லை" என்று கூறினேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "இவர் உண்மை பேசினார். நீர் எழுந்து செல்லும்! உமது விஷயத்தில் அல்லாஹ் தீர்ப்பளிக்கும் வரை பொறுத்திரும்" என்று கூறினார்கள். நான் எழுந்தேன். பனூ ஸலிமா குலத்தைச் சேர்ந்த சிலர் என்னைப் பின்தொடர்ந்து வந்து, "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இதற்கு முன் நீர் எந்தக் குற்றமும் செய்ததாக நாங்கள் அறியவில்லை. பின்தங்கிய மற்றவர்கள் சொன்னது போல் ஏதாவது ஒரு காரணத்தை நீர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சொல்வதற்குத் தவறிவிட்டீர். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உமக்காகப் பாவமன்னிப்புத் தேடியதே உமது பாவத்திற்குப் போதுமானதாக இருந்திருக்குமே!" என்று கூறினார்கள்.

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் திரும்பிச் சென்று, "நான் சொன்னது பொய் (எனக்குக் காரணம் இருந்தது)" என்று சொல்லச் சொல்லி அவர்கள் என்னைத் தூண்டிக் கொண்டே இருந்தார்கள். நான் அவர்களிடம், "என்னுடன் இது போன்று வேறு யாருக்கேனும் நடந்துள்ளதா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "ஆம், இரண்டு பேர் நீர் சொன்னது போலவே சொன்னார்கள். உமக்குச் சொல்லப்பட்டது போலவே அவர்களுக்கும் சொல்லப்பட்டது" என்றார்கள். "அவர்கள் இருவரும் யார்?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "முராரா பின் ரபீஆ அல்-ஆமிரி மற்றும் ஹிலால் பின் உமையா அல்-வாகிஃபி" என்று பதிலளித்தனர். பத்ருப் போரில் கலந்து கொண்ட இரண்டு நல்ல மனிதர்களின் பெயரை என்னிடம் அவர்கள் கூறினர்; அவ்விருவரிடமும் எனக்கு ஒரு முன்மாதிரி இருந்தது. அவர்கள் இருவரின் பெயரையும் என்னிடம் சொன்னவுடன் நான் (எனது முடிவில்) உறுதியாகிவிட்டேன்.

போரில் கலந்து கொள்ளாமல் பின்தங்கியவர்களில் எங்கள் மூவருடன் மட்டும் யாரும் பேசக் கூடாது என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஸ்லிம்களுக்குத் தடை விதித்தார்கள். எனவே, மக்கள் எங்களைத் தவிர்த்தார்கள். பூமி எனக்கு அந்நியமாகிவிட்டது போல் என் உள்ளத்தில் தோன்றியது. நான் அறிந்திருந்த பூமி இதுவல்ல (என்று நினைத்தேன்). இப்படியே ஐம்பது இரவுகள் கழிந்தன. என் இரு தோழர்களும் சோர்ந்து போய், அழுது கொண்டே தங்கள் வீடுகளுக்குள் முடங்கி விட்டனர். ஆனால் நான் மக்களில் மிகவும் இளையவனாகவும், திடகாத்திரமானவனாகவும் இருந்தேன். எனவே, நான் வெளியே சென்று தொழுகையில் கலந்து கொள்வேன்; கடைவீதிகளில் சுற்றி வருவேன்; ஆனால் யாரும் என்னுடன் பேச மாட்டார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகை முடித்து அமர்ந்திருக்கும் போது அவர்களிடம் வந்து சலாம் சொல்வேன். "சலாமுக்கு பதிலளிக்க அவர்கள் உதட்டை அசைத்தார்களா இல்லையா?" என்று எனக்கு நானே கேட்டுக்கொள்வேன். பிறகு அவர்களுக்கு அருகிலேயே நின்று தொழுவேன்; அவர்களைக் கள்ளப் பார்வையாகப் பார்ப்பேன். நான் தொழுகையில் ஈடுபடும்போது அவர்கள் என்னைப் பார்ப்பார்கள்; நான் அவர்கள் பக்கம் திரும்பினால் முகத்தைத் திருப்பிக் கொள்வார்கள்.

மக்களின் புறக்கணிப்பு நீண்டுகொண்டே சென்றபோது, (ஒரு நாள்) நான் என் தந்தையின் சகோதரர் மகனும், எனக்கு மிகவும் விருப்பமானவருமான அபூ கதாதா (ரலி) அவர்களுடைய தோட்டத்தின் மதிலில் ஏறி அவருக்கு சலாம் சொன்னேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர் எனக்கு சலாம் பதில் சொல்லவில்லை. நான் அவரிடம், "அபூ கதாதாவே! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக உன்னிடம் கேட்கிறேன்; நான் அல்லாஹ்வையும் அவனது தூதரையும் நேசிப்பதை நீ அறிவாயா?" என்று கேட்டேன். அவர் மவுனமாக இருந்தார். மீண்டும் அவரிடம் அல்லாஹ்வைக் கொடுத்துக் கேட்டேன்; அவர் மவுனமாகவே இருந்தார். மீண்டும் கேட்டபோது, "அல்லாஹ்வும் அவனது தூதருமே நன்கறிவர்" என்று கூறினார். எனது கண்கள் கலங்கின. மதிலில் ஏறித் திரும்பி விட்டேன்.

நான் மதீனாவின் கடைவீதியில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, மதீனாவில் உணவு தானியங்களை விற்பதற்காக வந்திருந்த ஷாம் தேசத்து உழவன் (நபத்) ஒருவன், "கஅப் பின் மாலிக்கை எனக்கு யார் காட்டுவார்?" என்று கேட்டான். மக்கள் என்னைச் சுட்டிக்காட்டினார்கள். அவன் என்னிடம் வந்து, (கிறித்தவ) கஸ்ஸான் மன்னன் எழுதிய கடிதம் ஒன்றைக் கொடுத்தான். நான் எழுதப் படிக்கத் தெரிந்தவனாக இருந்ததால் அதைப் படித்தேன். அதில், "உமது தோழர் (முஹம்மத்) உம்மை வெறுத்து ஒதுக்கிவிட்டார் என்ற செய்தி எங்களுக்குக் கிடைத்தது. இழிவுக்கும் உரிமை மறுப்புக்கும் உள்ளாகும் இடத்தில் அல்லாஹ் உம்மை வைத்திருக்க வேண்டாம்; நீர் எங்களிடம் வந்துவிடும்; நாங்கள் உம்மை கண்ணியப்படுத்துவோம்" என்று எழுதப்பட்டிருந்தது.

அதைப் படித்ததும், "இதுவும் ஒரு சோதனையே" என்று கூறி, அதை அடுப்பில் போட்டு எரித்து விட்டேன்.

ஐம்பது நாட்களில் நாற்பது நாட்கள் கடந்த நிலையில் வஹீ (இறைச்செய்தி) வருவது தாமதமானது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடைய தூதர் என்னிடம் வந்து, "நீர் உமது மனைவியை விட்டு விலகியிருக்குமாறு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கட்டளையிடுகிறார்கள்" என்றார். "நான் அவளை விவாகரத்து செய்ய வேண்டுமா? அல்லது என்ன செய்ய வேண்டும்?" என்று கேட்டேன். "இல்லை, அவளைவிட்டு விலகியிரும்; அவளை நெருங்க வேண்டாம்" என்று அவர் கூறினார். என் இரு தோழர்களுக்கும் இது போன்றே சொல்லியனுப்பினார்கள். நான் என் மனைவியிடம், "அல்லாஹ் இவ்விஷயத்தில் தீர்ப்பளிக்கும் வரை நீ உன் தாய் வீட்டிற்குச் சென்று அங்கே இரு" என்று கூறினேன்.

ஹிலால் பின் உமையாவின் மனைவி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹிலால் பின் உமையா முதியவர்; அவருக்குப் பணிவிடை செய்பவர் யாருமில்லை. நான் அவருக்குப் பணிவிடை செய்வதை வெறுக்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "இல்லை (வெறுக்கவில்லை), ஆனால் அவர் உம்மை நெருங்கக் கூடாது" என்றார்கள். அதற்கு அவர், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவருக்கு எதிலும் நாட்டம் இல்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவருக்கு இந்நிலை ஏற்பட்டது முதல் இன்று வரை அவர் அழுது கொண்டே இருக்கிறார்" என்று கூறினார்.

என் குடும்பத்தினர் சிலர் என்னிடம், "ஹிலால் பின் உமையாவின் மனைவிக்கு அவருக்குப் பணிவிடை செய்ய அனுமதியளித்தது போல், உங்கள் மனைவிக்கும் நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்கலாமே?" என்று கூறினர். அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் இது குறித்து அனுமதி கேட்க மாட்டேன். நான் ஒரு இளைஞன்; நான் அனுமதி கேட்டால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்ன சொல்வார்களோ எனக்குத் தெரியாது" என்று கூறிவிட்டேன்.

அதன் பிறகு பத்து இரவுகள் கழிந்தன. எங்களுடன் மக்கள் பேசக் கூடாது என்று தடை விதிக்கப்பட்டு ஐம்பது இரவுகள் நிறைவடைந்தன. ஐம்பதாவது நாள் காலையில் நான் ஃபஜ்ர் தொழுதுவிட்டு, எங்கள் வீடுகளில் ஒன்றின் மாடியில் அமர்ந்திருந்தேன். அல்லாஹ் (எங்களைப் பற்றிக் குர்ஆனில்) குறிப்பிட்டுள்ள அந்த நிலையில் நான் இருந்தேன்; என் உயிர் எனக்குச் சுமையாகி, பூமி இவ்வளவு விசாலமாக இருந்தும் எனக்குக் குறுகியதாக இருந்தது. அப்போது, 'சல்ஃ' மலை மீதேறி ஒருவர், "கஅப் பின் மாலிக்கே! நற்செய்தி!" என்று உரத்த குரலில் அழைப்பதை நான் செவியுற்றேன். உடனே (நன்றிக்காக) சஜ்தாவில் விழுந்தேன்; துன்பம் நீங்கிவிட்டது என்பதை அறிந்து கொண்டேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையின் போது, அல்லாஹ் எங்கள் தவ்பாவை (பாவமன்னிப்பை) ஏற்றுக் கொண்டதை மக்களுக்கு அறிவித்தார்கள். உடனே மக்கள் எங்களுக்கு நற்செய்தி சொல்லப் புறப்பட்டனர். என் இரு தோழர்களிடமும் நற்செய்தி சொல்பவர்கள் சென்றனர். ஒருவர் என் பக்கம் குதிரையை விரட்டி வந்தார். அஸ்லம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒருவர் (மலையேறி) என்னை நோக்கி ஓடி வந்தார். குதிரையை விட அவருடைய குரல் வேகமாக என்னிடம் வந்து சேர்ந்தது. யாருடைய குரலை நான் கேட்டேனோ அவர் என்னிடம் நற்செய்தி சொல்ல வந்தபோது, என்னுடைய இரண்டு ஆடைகளையும் கழற்றி அவருக்குப் பரிசாக அளித்துவிட்டேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அந்நாளில் அவ்விரண்டைத் தவிர எனக்கு வேறு ஆடை இருக்கவில்லை. எனவே, நான் இரண்டு ஆடைகளை இரவல் வாங்கி அணிந்து கொண்டு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை நோக்கிப் புறப்பட்டேன். மக்கள் கூட்டம் கூட்டமாக வந்து என்னைச் சந்தித்து, "அல்லாஹ் உமது தவ்பாவை ஏற்றுக் கொண்டதற்காக உமக்கு வாழ்த்துக்கள்!" என்று கூறினார்கள்.

நான் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தேன். அங்கே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள்; அவர்களைச் சுற்றி மக்கள் இருந்தனர். தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் என்னை நோக்கி ஓடி வந்து, எனக்குக் கைகொடுத்து வாழ்த்துத் தெரிவித்தார்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! முஹாஜிர்களில் அவரைத் தவிர வேறு யாரும் என்னிடம் எழுந்து வரவில்லை. தல்ஹாவின் இந்தச் செயலை கஅப் (ரலி) அவர்கள் மறக்கவே இல்லை.

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு சலாம் சொன்னேன். அவர்கள் மகிழ்ச்சியால் முகம் பிரகாசிக்க, "உம்மை உம் தாய் பெற்றெடுத்த நாள் முதல் உமக்குக் கிடைத்த நாட்களில் இதுவே சிறந்த நாள் என்ற நற்செய்தியைப் பெற்றுக் கொள்வீராக!" என்று கூறினார்கள். நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது தங்களிடமிருந்தா? அல்லது அல்லாஹ்விடமிருந்தா?" என்று கேட்டேன். "இல்லை, அல்லாஹ்விடமிருந்துதான்" என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மகிழ்ச்சியடைந்தால் அவர்களுடைய முகம் சந்திரனின் ஒரு துண்டு போன்று பிரகாசிக்கும்; அதை நாங்கள் அறிவோம்.

நான் அவர்கள் முன் அமர்ந்தபோது, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தவ்பா அங்கீகரிக்கப்பட்டதற்காக என் செல்வங்கள் அனைத்தையும் அல்லாஹ்வுக்கும் அவனது தூதருக்கும் தர்மமாக வழங்கி விடுகிறேன்" என்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உமது செல்வத்தில் சிலவற்றை உமக்காக வைத்துக் கொள்ளும்; அதுவே உமக்கு நல்லது" என்றார்கள். நான், "கைபரில் எனக்குக் கிடைத்த பங்கை நான் வைத்துக் கொள்கிறேன்" என்று கூறினேன்.

மேலும் நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உண்மையின் மூலமாகவே அல்லாஹ் என்னைக் காப்பாற்றினான். நான் உயிருடன் இருக்கும் வரை உண்மையைத் தவிர வேறெதையும் பேச மாட்டேன் என்பது என் தவ்பாவின் ஒரு பகுதியாகும்" என்று கூறினேன்.

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இதைச் சொன்னது முதல் இன்று வரை, என்னை விட உண்மையை அதிகமாகப் பேசியதற்காக அல்லாஹ் சோதித்த (வெற்றியளித்த) யாரையும் நான் முஸ்லிம்களில் அறியவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் அதைச் சொன்னது முதல் இன்று வரை நான் வேண்டுமென்றே பொய் சொல்லவில்லை. எஞ்சிய காலத்திலும் அல்லாஹ் என்னைப் பாதுகாப்பான் என்று ஆதரவு வைக்கிறேன்.

அப்போது அல்லாஹ் (கீழ்கண்ட) வசனங்களை அருளினான்:
[திருக்குர்ஆன் 9:117-118]
**“லகத் தாபல்லாஹு அலன் நபிய்யி வல் முஹாஜிரீன வல் அன்ஸார் அல்லதீனத் தபஊஹு ஃபீ ஸாஅதில் உஸ்ரதி மின் பஅதி மா காத யஸீகு குலூபு ஃபரீகிம் மின்ஹும் ஸும்ம தாப அலைஹிம் இன்னஹு பிஹிம் ரஊஃபுர் ரஹீம். வ அலத் ஸலாஸதில் லதீன குல்லிஃபூ ஹத்தா இதா தாகத் அலைஹிமுல் அருளு பிமா ரஹுபத் வ தாகத் அலைஹிம் அன்ஃபுஸுஹும்...”**

(பொருள்: "நிச்சயமாக அல்லாஹ் நபியையும், கஷ்ட காலத்தில் அவரைப் பின்பற்றிய முஹாஜிர்களையும், அன்ஸார்களையும் மன்னித்தான்; அவர்களில் ஒரு பிரிவினருடைய உள்ளங்கள் தடம் புரள முற்பட்ட பின்னரும், அவர்களை மன்னித்தான். நிச்சயமாக அவன் அவர்கள் மீது மிக்க அன்புடைவனாகவும், பெருங்கருணையாளனாகவும் இருக்கின்றான். மேலும், (போருக்குச் செல்லாமல்) பின்தங்கி வைக்கப்பட்ட அந்த மூவரையும் (அல்லாஹ் மன்னித்தான்). பூமி இவ்வளவு விசாலமாக இருந்தும் அவர்களுக்குக் குறுகிவிட்டது; அவர்களுடைய உயிர்களும் அவர்களுக்குச் சுமையாகிவிட்டன... (இறுதியில்) 'இறைநம்பிக்கையாளர்களே! அல்லாஹ்வை அஞ்சிக் கொள்ளுங்கள்; மேலும் உண்மையாளர்களுடன் இருங்கள்' என்பது வரை (வசனம் அருளப்பட்டது).")

கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ் எனக்கு இஸ்லாத்திற்கு வழிகாட்டிய பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் நான் உண்மை பேசியதை விடப் பெரிய அருட்கொடை எதையும் என் வாழ்வில் நான் உணரவில்லை. நான் பொய் சொல்லியிருந்தால், பொய் சொன்னவர்கள் அழிந்தது போல் நானும் அழிந்திருப்பேன். ஏனெனில், பொய் சொன்னவர்களைப் பற்றிக் குறிப்பிடும் போது, யாருக்கும் சொல்லாத மிகக் கடுமையான வார்த்தைகளை வஹீ அருளப்பட்டபோது அல்லாஹ் கூறினான்:
[திருக்குர்ஆன் 9:95-96]
**“ஸயஹ்லிபூன பில்லாஹி லகும் இதின்கலப்தும் இலைஹிம் லிதுஃரிளூ அன்ஹும் ஃஅக்ரிளூ அன்ஹும் இன்னஹும் ரிஜ்ஸுன் வ மஃவாஹும் ஜஹன்னமு ஜஸாஅன் பிமா கானூ யக்ஸிபூன். யஹ்லிபூன லகும் லிதர்ளவ் அன்ஹும் ஃஇன் தர்ளவ் அன்ஹும் ஃஇன்னல்லாஹ லா யர்ளா அனில் கவ்மில் ஃபாஸிகீன்.”**

(பொருள்: "நீங்கள் அவர்களிடம் திரும்பிச் சென்றால், அவர்களை நீங்கள் (கண்டிப்பதைத்) தவிர்த்துக் கொள்வதற்காக உங்கள் முன் அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியம் செய்வார்கள். ஆகவே, நீங்கள் அவர்களைப் புறக்கணியுங்கள். நிச்சயமாக அவர்கள் அசுத்தமானவர்கள். அவர்கள் சம்பாதித்ததற்குக் கூலியாக அவர்கள் தங்குமிடம் நரகமேயாகும். நீங்கள் அவர்களைப் பற்றித் திருப்தியடைய வேண்டும் என்பதற்காக அவர்கள் உங்களிடம் சத்தியம் செய்கிறார்கள். நீங்கள் அவர்களைப் பற்றித் திருப்தியடைந்தாலும், நிச்சயமாக அல்லாஹ் பாவிகளான கூட்டத்தாரைப் பற்றித் திருப்தியடைய மாட்டான்.")

கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் யாரிடம் சத்தியத்தை ஏற்று, பைஅத் செய்து, அவர்களுக்காகப் பாவமன்னிப்புத் தேடினார்களோ, அவர்களை விட்டும் எங்கள் மூவரின் விவகாரம் ஒத்திவைக்கப்பட்டது. எங்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ் தீர்ப்பளிக்கும் வரை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தள்ளிப் போட்டார்கள். அதனால்தான் அல்லாஹ் **"வ அலத் ஸலாஸதில் லதீன குல்லிஃபூ"** (மேலும் பின்தங்கி வைக்கப்பட்ட அந்த மூவர்) என்று கூறினான்.

இங்கே (குல்லிஃபூ - பின்தங்க வைக்கப்பட்டனர் என்று) அல்லாஹ் குறிப்பிட்டிருப்பது, நாங்கள் போரிலிருந்து பின்தங்கியதை அல்ல; மாறாக, எங்களுடைய விவகாரம் ஒத்திவைக்கப்பட்டதையே அது குறிக்கிறது. அதாவது, தங்களிடம் வந்து சத்தியம் செய்து சாக்குப்போக்குச் சொன்னவர்களை ஏற்றுக்கொண்டு, எங்களை(த் தீர்ப்புக் கூறாமல்) பிற்படுத்தினானே, அதையே இது குறிக்கிறது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3180ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيَّ خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَىَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوا بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلاَ دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلاَّ وَأَنَا حَاضِرٌ وَلاَ غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلاَّ غَابَ مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ ‏.‏ وَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ مِنْ رَهْطِ ذَلِكَ الرَّجُلِ فَقَالَ كَذَبْتَ أَمَا وَاللَّهِ أَنْ لَوْ كَانُوا مِنَ الأَوْسِ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ تُضْرَبَ أَعْنَاقُهُمْ حَتَّى كَادَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ الأَوْسِ وَالْخَزْرَجِ شَرٌّ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ خَرَجْتُ لِبَعْضِ حَاجَتِي وَمَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَىْ أَمَّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتِ الثَّانِيَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا أَىْ أَمَّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَسَكَتَتْ ثُمَّ عَثَرَتِ الثَّالِثَةَ فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَانْتَهَرْتُهَا فَقُلْتُ لَهَا أَىْ أُمَّ تَسُبِّينَ ابْنَكِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَسُبُّهُ إِلاَّ فِيكِ ‏.‏ فَقُلْتُ فِي أَىِّ شَيْءٍ قَالَتْ فَبَقَرَتْ إِلَىَّ الْحَدِيثَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ هَذَا قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ وَاللَّهِ لَقَدْ رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَكَأَنَّ الَّذِي خَرَجْتُ لَهُ لَمْ أَخْرُجْ لاَ أَجِدُ مِنْهُ قَلِيلاً وَلاَ كَثِيرًا وَوُعِكْتُ فَقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسِلْنِي إِلَى بَيْتِ أَبِي فَأَرْسَلَ مَعِي الْغُلاَمَ فَدَخَلْتُ الدَّارَ فَوَجَدْتُ أُمَّ رُومَانَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو بَكْرٍ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَقَالَتْ أُمِّي مَا جَاءَ بِكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ فَأَخْبَرْتُهَا وَذَكَرْتُ لَهَا الْحَدِيثَ فَإِذَا هُوَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ خَفِّفِي عَلَيْكِ الشَّأْنَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ حَسْنَاءُ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ حَسَدْنَهَا وَقِيلَ فِيهَا فَإِذَا هِيَ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهَا مَا بَلَغَ مِنِّي قَالَتْ قُلْتُ وَقَدْ عَلِمَ بِهِ أَبِي قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ قُلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ وَاسْتَعْبَرْتُ وَبَكَيْتُ فَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ صَوْتِي وَهُوَ فَوْقَ الْبَيْتِ يَقْرَأُ فَنَزَلَ فَقَالَ لأُمِّي مَا شَأْنُهَا قَالَتْ بَلَغَهَا الَّذِي ذُكِرَ مِنْ شَأْنِهَا ‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ أَقْسَمْتُ عَلَيْكِ يَا بُنَيَّةُ إِلاَّ رَجَعْتِ إِلَى بَيْتِكِ ‏.‏ فَرَجَعْتُ وَلَقَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتِي فَسَأَلَ عَنِّي خَادِمَتِي فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلاَّ أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ خَمِيرَتَهَا أَوْ عَجِينَتَهَا وَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَصْدِقِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الأَحْمَرِ فَبَلَغَ الأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ كَنَفَ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي فَلَمْ يَزَالاَ عِنْدِي حَتَّى دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَقَدِ اكْتَنَفَنِي أَبَوَاىَ عَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَتَشَهَّدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ إِنْ كُنْتِ قَارَفْتِ سُوءًا أَوْ ظَلَمْتِ فَتُوبِي إِلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَقَدْ جَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَهِيَ جَالِسَةٌ بِالْبَابِ فَقُلْتُ أَلاَ تَسْتَحِي مِنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ أَنْ تَذْكُرَ شَيْئًا ‏.‏ فَوَعَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَالْتَفَتُّ إِلَى أَبِي فَقُلْتُ أَجِبْهُ ‏.‏ قَالَ فَمَاذَا أَقُولُ فَالْتَفَتُّ إِلَى أُمِّي فَقُلْتُ أَجِيبِيهِ ‏.‏ قَالَتْ أَقُولُ مَاذَا قَالَتْ فَلَمَّا لَمْ يُجِيبَا تَشَهَّدْتُ فَحَمِدْتُ اللَّهَ وَأَثْنَيْتُ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي لَمْ أَفْعَلْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنِّي لَصَادِقَةٌ مَا ذَاكَ بِنَافِعِي عِنْدَكُمْ لِي لَقَدْ تَكَلَّمْتُمْ وَأُشْرِبَتْ قُلُوبُكُمْ وَلَئِنْ قُلْتُ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْ لَتَقُولُنَّ إِنَّهَا قَدْ بَاءَتْ بِهِ عَلَى نَفْسِهَا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً قَالَتْ وَالْتَمَسْتُ اسْمَ يَعْقُوبَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالََ ‏:‏ ‏(‏فصبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ ‏)‏ قَالَتْ وَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ سَاعَتِهِ فَسَكَتْنَا فَرُفِعَ عَنْهُ وَإِنِّي لأَتَبَيَّنُ السُّرُورَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ يَمْسَحُ جَبِينَهُ وَيَقُولُ ‏"‏ الْبُشْرَى يَا عَائِشَةُ فَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ بَرَاءَتَكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَكُنْتُ أَشَدَّ مَا كُنْتُ غَضَبًا فَقَالَ لِي أَبَوَاىَ قُومِي إِلَيْهِ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ وَلاَ أَحْمَدُهُ وَلاَ أَحْمَدُكُمَا وَلَكِنْ أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي لَقَدْ سَمِعْتُمُوهُ فَمَا أَنْكَرْتُمُوهُ وَلاَ غَيَّرْتُمُوهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ أَمَّا زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِدِينِهَا فَلَمْ تَقُلْ إِلاَّ خَيْرًا وَأَمَّا أُخْتُهَا حَمْنَةُ فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي يَتَكَلَّمُ فِيهِ مِسْطَحٌ وَحَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَالْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسُوسُهُ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ هُوَ وَحَمْنَةُ قَالَتْ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ لاَ يَنْفَعَ مِسْطَحًا بِنَافِعَةٍ أَبَدًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَذِهِ الآيَةَ ‏:‏ ‏(‏ولاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ ‏)‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ ‏:‏ ‏(‏أنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏)‏ يَعْنِي مِسْطَحًا إِلَى قَوْلِهِ ‏:‏ ‏(‏ألاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ‏)‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى وَاللَّهِ يَا رَبَّنَا إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَعَادَ لَهُ بِمَا كَانَ يَصْنَعُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ هَذَا الْحَدِيثَ أَطْوَلَ مِنْ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَأَتَمَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"என்னைப்பற்றி (வதந்திகள்) பேசப்பட்டவை பேசப்பட்ட நிலையில், நான் அது பற்றி ஏதும் அறியாதிருந்தேன். (இந்நிலையில்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களிடையே உரையாற்ற எழுந்தார்கள். அவர்கள் தஷஹ்ஹுத் ஓதி, அல்லாஹ்வுக்குத் தகுதியான புகழைக் கொண்டு அவனைப் புகழ்ந்தார்கள். பிறகு கூறினார்கள்: 'அம்மா பஃது (இறைவாழ்த்துரைக்குப் பின்), என் குடும்பத்தார் மீது அவதூறு கற்பித்த சில மனிதர்கள் விஷயத்தில் எனக்கு ஆலோசனை கூறுங்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! என் குடும்பத்தாரிடம் எந்தத் தீமையையும் நான் அறியவில்லை. அவர்கள் (என் மனைவியை) ஒரு மனிதருடன் தொடர்புபடுத்திப் பேசுகிறார்கள்; அந்த மனிதரிடமும் நான் எந்தத் தீமையையும் அறியவில்லை. நான் வீட்டில் இருக்கும் போதே தவிர அவர் என் வீட்டிற்குள் நுழைந்ததில்லை. நான் பயணமாகச் சென்றால் அவரும் என்னுடனேயே பயணிப்பார்.'

உடனே ஸஅத் பின் முஆத் (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்களின் கழுத்துகளை வெட்ட எனக்கு அனுமதியுங்கள்' என்றார்கள். அப்போது கஸ்ரஜ் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு மனிதர் எழுந்தார் - ஹஸ்ஸான் பின் ஸாபித் அவர்களின் தாயார் அந்த மனிதரின் குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர் - அவர் (ஸஅத் பின் முஆத் அவர்களைப் பார்த்து), 'நீர் பொய் சொல்கிறீர்! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர்கள் அவ்ஸ் குலத்தைச் சேர்ந்தவர்களாக இருந்திருந்தால் அவர்களின் கழுத்துகளை வெட்ட நீர் விரும்பியிருக்க மாட்டீர்' என்றார். மஸ்ஜிதுக்குள் அவ்ஸ் மற்றும் கஸ்ரஜ் குலத்தினரிடையே சண்டை மூளும் நிலை உருவானது; ஆனால் நான் அதை அறிந்திருக்கவில்லை.

அன்றைய தினம் மாலையில், நான் எனது சில தேவைகளுக்காக (இயற்கை உபாதையை கழிக்க) வெளியே சென்றேன். என்னுடன் உம்மு மிஸ்தஹ் அவர்களும் வந்தார்கள். (வழியில்) அவர்கள் தடுமாறினார்கள். அப்போது, 'மிஸ்தஹ் நாசமாகட்டும்!' என்று கூறினார்கள். நான் அவரிடம், 'தாயே! உங்கள் மகனையா ஏசுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அவர் மௌனமாக இருந்தார். பிறகு இரண்டாவது முறையாகத் தடுமாறியபோதும், 'மிஸ்தஹ் நாசமாகட்டும்!' என்றார். நான், 'தாயே! உங்கள் மகனையா ஏசுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அவர் மௌனமாக இருந்தார். மூன்றாவது முறையும் தடுமாறியபோது, 'மிஸ்தஹ் நாசமாகட்டும்!' என்றார். நான் அவரை அதட்டி, 'தாயே! உங்கள் மகனையா ஏசுகிறீர்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! உன்னை முன்னிட்டே தவிர நான் அவரை ஏசவில்லை' என்றார்.

நான், 'எந்த விஷயத்தில்?' என்று கேட்டேன். உடனே அவர் நடந்த விபரத்தை எனக்குத் தெரிவித்தார். நான், 'இது உண்மையிலேயே நடந்துவிட்டதா?' என்று கேட்டேன். அவர், 'ஆம்' என்றார். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் எதற்காக வெளியே வந்தேனோ, அந்தத் தேவை நிறைவேறாதது போன்ற நிலையில் நான் என் வீட்டிற்குத் திரும்பினேன். எனக்குக் காய்ச்சல் ஏற்பட்டது. நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், 'என்னை என் தந்தையின் வீட்டிற்கு அனுப்பி வையுங்கள்' என்று கேட்டேன். அவர்கள் என்னுடன் ஒரு பையனை அனுப்பி வைத்தார்கள்.

நான் வீட்டுக்குள் நுழைந்தேன். என் தாயார் உம்மு ரூமான் வீட்டின் கீழ்தளத்திலும், என் தந்தை அபூபக்ர் (ரழி) மேல்தளத்தில் குர்ஆன் ஓதிக்கொண்டும் இருந்தார்கள். என் தாயார், 'மகளே! உன்னை இங்கு வரவழைத்தது எது?' என்று கேட்டார். நான் அவரிடம் நடந்த செய்தியைக் கூறினேன். ஆனால் அந்தச் செய்தி என்னைப் பாதித்த அளவுக்கு அவரைப் பாதிக்கவில்லை. அவர், 'மகளே! உன் மீது (இவ்விஷயத்தை) இலகுவாக்கிக்கொள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, தன் கணவனால் நேசிக்கப்படுபவளாகவும், சக்களத்திகள் இருப்பவளாகவும் உள்ள ஓர் அழகான பெண், அவர்கள் அவள் மீது பொறாமை கொள்ளாமலும், அவளைப் பற்றி (குறைகள்) பேசப்படாமலும் இருப்பது அரிது' என்று கூறினார். நான், 'என் தந்தைக்கும் இது தெரியுமா?' என்று கேட்டேன். அவர் 'ஆம்' என்றார். 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கும் தெரியுமா?' என்று கேட்டேன். அதற்கும் அவர் 'ஆம்' என்றார்.

என் கண்கள் கலங்கி நான் அழுதேன். மேல்தளத்தில் ஓதிக்கொண்டிருந்த அபூபக்ர் (ரழி) என் குரலைக் கேட்டு இறங்கி வந்து, என் தாயாரிடம், 'அவளுக்கு என்ன நேர்ந்தது?' என்று கேட்டார். தாயார், 'தன்னைப் பற்றிப் பேசப்படும் செய்தியை அவள் அறிந்துவிட்டாள்' என்றார். என் தந்தை அழுதுகொண்டே, 'மகளே! நான் உன்னிடம் சத்தியமிட்டுக் கேட்கிறேன், நீ உன் வீட்டிற்குத் திரும்பிச் செல்' என்றார். எனவே நான் (என் கணவர் வீட்டிற்குத்) திரும்பினேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என் வீட்டிற்கு வந்து, என் பணிப்பெண்ணிடம் என்னைப் பற்றி விசாரித்தார்கள். அதற்கு அந்தப் பணிப்பெண், 'இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அவர் (வயது முதிராத சிறுமியாக இருப்பதால்) உறங்கிவிடுவார்; ஆடு உள்ளே நுழைந்து அவர் பிசைந்து வைத்திருக்கும் மாவை தின்றுவிடும். இந்தக் குறையைத் தவிர அவர் மீது நான் எந்தக் குறையையும் அறியவில்லை' என்றார். நபித்தோழர்களில் சிலர் அப்பெண்ணை அதட்டி, 'அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் உண்மையைச் சொல்' என்றார்கள். அப்பெண்ணை (உண்மையைச் சொல்லுமாறு) வற்புறுத்தியபோது, 'சுப்ஹானல்லாஹ்! (தூய) தங்கத்தைப் பற்றி ஒரு பொற்கொல்லர் அறிவதை விட அதிகமாக நான் அவரைப் பற்றி அறியவில்லை (அவர் அவ்வளவு தூயவர்)' என்று கூறினார்.

(என் மீது குற்றம் சாட்டப்பட்ட) அந்த மனிதருக்கும் செய்தி எட்டியது. அவர், 'சுப்ஹானல்லாஹ்! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, நான் எந்தப் பெண்ணின் ஆடையையும் (தவறான நோக்கத்தில்) விலக்கியதில்லை' என்று கூறினார்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(பிற்காலத்தில்) அந்த மனிதர் அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஷஹீத் (உயிர் தியாகி) ஆனார்."

(ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் தொடர்ந்தார்கள்): "மறுநாள் காலை என் பெற்றோர் என்னிடம் வந்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுதுவிட்டு என்னிடம் வரும் வரை அவர்கள் இருவரும் என்னுடனேயே இருந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் வந்தபோது என் பெற்றோர் எனக்கு வலப்புறமும் இடப்புறமும் அமர்ந்திருந்தனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் தஷஹ்ஹுத் ஓதி, அல்லாஹ்வை அவனுக்குரிய தகுதியோடு புகழ்ந்துவிட்டு, 'அம்மா பஃது! ஆயிஷாவே! நீ ஏதேனும் தவறு செய்திருந்தாலோ, அல்லது அநீதி இழைத்திருந்தாலோ அல்லாஹ்விடம் பாவமன்னிப்புக் கேள். நிச்சயமாக அல்லாஹ் தன் அடியார்களின் பாவமன்னிப்பை ஏற்றுக்கொள்கிறான்' என்றார்கள்.

அப்போது அன்சாரிப் பெண்மணி ஒருவர் வந்து வாசலில் அமர்ந்திருந்தார். நான் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்), 'இந்தப் பெண்மணியிடம் (இத்தகைய விஷயத்தைக் கூறுவதற்கு) தாங்கள் வெட்கப்படவில்லையா?' என்று கேட்டேன். பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (பொதுவான) அறிவுரை வழங்கினார்கள்.

நான் என் தந்தையிடம் திரும்பி, 'இவருக்குப் பதிலளியுங்கள்' என்றேன். அவர், 'நான் என்ன சொல்வது?' என்றார். பிறகு என் தாயாரிடம் திரும்பி, 'இவருக்குப் பதிலளியுங்கள்' என்றேன். அவரும், 'நான் என்ன சொல்வது?' என்றார். அவர்கள் இருவரும் பதிலளிக்காதபோது, நான் தஷஹ்ஹுத் ஓதி, அல்லாஹ்வை அவனுக்குரிய தகுதியோடு புகழ்ந்துவிட்டுப் பின்வருமாறு கூறினேன்:

'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் (இக்குற்றத்தைச்) செய்யவில்லை என்று உங்களிடம் கூறினால் - நான் உண்மை சொல்கிறேன் என்று அல்லாஹ் அறிகிறான் - ஆனால் அது உங்களுக்குப் பயனளிக்காது; ஏனெனில் நீங்கள் (வதந்திகளைப்) பேசியிருக்கிறீர்கள்; உங்கள் உள்ளங்களில் அது பதிந்துவிட்டது. நான் (இக்குற்றத்தைச்) செய்தேன் என்று உங்களிடம் கூறினால் - நான் அதைச் செய்யவில்லை என்று அல்லாஹ் நன்கறிவான் - உடனே நீங்கள், 'அவள் தன் குற்றத்தை ஒப்புக்கொண்டாள்' என்று சொல்வீர்கள். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! எனக்கும் உங்களுக்கும் யஃகூப் (அலை) அவர்களின் பெயரை என்னால் நினைவுபடுத்த முடியவில்லை - யூசுஃபுடைய தந்தை கூறியதைத் தவிர வேறு உதாரணத்தை நான் காணவில்லை:

**"ஃபஸப்ருன் ஜமீல், வல்லாஹுல் முஸ்தஆனு அலா மா தஸிஃபூன்" (எனக்குத் தேவை) அழகிய பொறுமையே. நீங்கள் புனையும் விஷயத்தில் அல்லாஹ்விடமே உதவி தேட வேண்டும்** (12:18).'

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அந்த நேரத்தில்தான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அருளப்பட்டது. நாங்கள் மௌனமானோம். வஹீ நிலை அவர்களை விட்டு விலகியபோது, அவர்கள் தங்கள் நெற்றியைத் துடைத்துக்கொண்டே, 'ஆயிஷாவே! நற்செய்தி! அல்லாஹ் உன் நிரபராதித் தன்மையை இறக்கிவைத்துவிட்டான்' என்று கூறினார்கள். அவர்களின் முகத்தில் மகிழ்ச்சியை நான் கண்டேன்.

அப்போது நான் மிகுந்த கோபத்தில் இருந்தேன். என் பெற்றோர் என்னிடம், 'எழுந்து அவரிடம் செல்' என்றார்கள். நான், 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் அவரிடம் செல்லமாட்டேன்; அவரையும் புகழமாட்டேன், உங்கள் இருவரையும் புகழமாட்டேன். என் நிரபராதித் தன்மையை இறக்கிவைத்த அல்லாஹ்வையே புகழ்வேன். நீங்கள் (வதந்திகளைக்) கேட்டும் அதை மறுக்கவில்லை; (என்னைக் காக்க) அதை மாற்றவுமில்லை' என்று கூறினேன்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஜைனப் பின்த் ஜஹ்ஷ் (ரழி) அவர்களைப் பொறுத்தவரை, அல்லாஹ் அவரைத் தன் மார்க்கப்பற்றின் காரணமாகப் பாதுகாத்தான்; அவர் (என்னைப்பற்றி) நல்லதைத் தவிர வேறெதுவும் சொல்லவில்லை. ஆனால் அவரின் சகோதரி ஹம்னா, நாசமானவர்களுடன் சேர்ந்து நாசமானார். மிஸ்தஹ், ஹஸ்ஸான் பின் ஸாபித், நயவஞ்சகன் அப்துல்லாஹ் பின் உபை பின் சலூல் ஆகியோர் (இவ்வவதூறைப்) பேசிக்கொண்டிருந்தனர். அவன்தான் (அப்துல்லாஹ் பின் உபை) இதைத் தூண்டிவிட்டு, திரட்டி, அவர்களில் முக்கியப் பங்காற்றினான். அவனும் ஹம்னாவும் இதில் (ஈடுபாடு) கொண்டிருந்தனர்.

அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள், 'இனி ஒருபோதும் மிஸ்தஹுக்கு எந்த உதவியும் செய்யமாட்டேன்' என்று சத்தியம் செய்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ் உன்னதமானவன் இந்த வசனத்தை இறக்கிவைத்தான்:

**(நபியே!) உங்களில் செல்வாக்கும் வசதியும் உடையவர்கள், உறவினர்களுக்கும், ஏழைகளுக்கும், அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஹிஜ்ரத் செய்தவர்களுக்கும் (எதுவும்) கொடுக்கமாட்டேன் என்று சத்தியம் செய்ய வேண்டாம்...** (மிஸ்தஹ் விஷயத்தில் அபூபக்ர் (ரழி) சத்தியம் செய்ததைக் குறித்து இவ்வசனம் இறங்கியது)... **அல்லாஹ் உங்களை மன்னிக்க வேண்டும் என்று நீங்கள் விரும்ப மாட்டீர்களா? அல்லாஹ் மிக மன்னிப்பவன்; மிக்க கிருபையுடையவன்** (24:22).

இதைக் கேட்ட அபூபக்ர் (ரழி), 'ஆம், அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! எங்கள் இறைவா! நீ எங்களை மன்னிக்க வேண்டும் என்று நாங்கள் விரும்புகிறோம்' என்று கூறிவிட்டு, மிஸ்தஹுக்கு முன்பு செய்து கொண்டிருந்த உதவியைத் தொடர்ந்தார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)