حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ ". ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ. قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ. فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ. قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا. قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ.
ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரலி) அவர்களும், சஹ்ல் பின் அபூ ஹத்மா (ரலி) அவர்களும் அறிவித்ததாவது:
அப்துல்லாஹ் பின் சஹ்ல் (ரலி) அவர்களும், முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்களும் கைபருக்குச் சென்றார்கள். அங்கு அவர்கள் பேரீச்சந் தோட்டங்களில் (தங்கள் வேலைகளுக்காக) தனித்தனியாகப் பிரிந்துவிட்டனர். (அப்போது) அப்துல்லாஹ் பின் சஹ்ல் (ரலி) கொல்லப்பட்டார்.
பிறகு, அப்துர் ரஹ்மான் பின் சஹ்ல் (ரலி) அவர்களும், மஸ்ஊதின் இரு மகன்களான ஹுவையிஸா (ரலி) மற்றும் முஹய்யிஸா (ரலி) ஆகியோரும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தங்கள் (கொல்லப்பட்ட) தோழரின் விவகாரம் பற்றிப் பேசினார்கள். அவர்களில் இளையவரான அப்துர் ரஹ்மான் (ரலி) பேசத் தொடங்கினார்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், "(உங்களில்) பெரியவரைப் பேச விடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். (அறிவிப்பாளர் யஹ்யா கூறுகிறார்: 'வயதில் மூத்தவரே பேச்சைத் துவக்க வேண்டும்' என்பது இதன் கருத்தாகும்).
எனவே, அவர்கள் தங்கள் தோழரின் விவகாரம் பற்றிப் பேசினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்து, கொல்லப்பட்டவருக்குரிய (இழப்பீட்டு) உரிமையை - அல்லது உங்கள் தோழருக்கான உரிமையை - பெற்றுக்கொள்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.
அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (கொலையை) நாங்கள் பார்க்காத ஒரு விஷயமாக உள்ளதே" என்று கூறினார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், யூதர்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்து (குற்றச்சாட்டிலிருந்து தங்களைப்) பாதுகாத்துக் கொள்வார்களே?" என்று கூறினார்கள்.
அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்கள் இறைமறுப்பாளர்கள் (குஃப்பார்), (அவர்களின் சத்தியத்தை நாங்கள் எப்படி நம்புவோம்?)" என்று கூறினார்கள்.
ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே அவருக்கான நஷ்ட ஈட்டை (திய்யத் - இரத்தப் பணம்) வழங்கினார்கள்.
சஹ்ல் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அந்த (நஷ்ட ஈடாக வழங்கப்பட்ட) ஒட்டகங்களில் ஓர் ஒட்டகத்தை நான் அடைந்தேன். அது அவர்களுக்குரிய ஒரு தொழுவத்தில் நுழைந்தது; அது தன் காலால் என்னை உதைத்தது."
ஸஹ்ல் இப்னு அபீ ஹஸ்மா (ரழி) அவர்களும் ராஃபிஉ இப்னு கதீஜ் (ரழி) அவர்களும் கூறியதாவது:
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களும், முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் இப்னு ஸைத் (ரழி) அவர்களும் (கைபரை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அவர்கள் கைபரை அடைந்தபோது (தங்கள் வேலை நிமித்தம்) பிரிந்து சென்றார்கள். பிறகு முஹய்யிஸா (ரழி), அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) கொல்லப்பட்டுக் கிடப்பதைக் கண்டார். அவரை (அங்கேயே) அடக்கம் செய்தார். பிறகு அவரும், ஹுவையிஸா இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களும், அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அம்மூவரில் அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) வயது குறைந்தவராக இருந்தார். அவர் தம் இரு தோழர்களுக்கு முன்பாகப் பேச முனைந்தார்.
அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "பெரியவரைப் பேச விடுவீராக!" (அதாவது, வயதில் பெரியவரைப் பேசச் சொன்னார்கள்) என்று கூறினார்கள். ஆகவே அவர் மௌனமானார். அவருடைய இரு தோழர்களும் பேசினார்கள். அவருடன் சேர்ந்து அவரும் பேசினார். அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) கொல்லப்பட்ட செய்தியைத் தெரிவித்தார்கள்.
அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், "உங்கள் தோழருக்காக (பழிவாங்குவதற்கு அல்லது நஷ்டஈடு பெறுவதற்கு) நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து, (கொலையாளியின் மீது) உரிமை கொண்டாடுகிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நாங்கள் (கொலையை) பார்க்காதபோது எப்படிச் சத்தியம் செய்வோம்?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியாயின் யூதர்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து (குற்றச்சாட்டிலிருந்து) விலகிக்கொள்வார்களே (அதை ஏற்கிறீர்களா)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இறைமறுப்பாளர்களான (காஃபிர்களான) கூட்டத்தாரின் சத்தியங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்போம்?" என்று கேட்டார்கள். இந்த நிலைமையை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கண்டபோது, தாமே அவருக்கான நஷ்டஈட்டை (திய்யா) வழங்கினார்கள்.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ وَحَسِبْتُ قَالَ وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا بِمُحَيِّصَةَ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ - وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ - فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ " . فَصَمَتَ وَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ " أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ أَوْ قَاتِلَكُمْ " . قَالُوا كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا " . قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهُ عَقْلَهُ .
ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹத்மா (ரழி) அவர்களும், ராஃபிஃ பின் கதீஜ் (ரழி) அவர்களும் (இருவரும்) கூறியதாவது:
"அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களும், முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களும் வெளியே சென்றார்கள். அவர்கள் கைபரை அடைந்தபோது, அங்குள்ள சில பகுதிகளில் தனித்தனியாகப் பிரிந்து சென்றார்கள். பின்னர், முஹய்யிஸா (ரழி) அவர்கள், அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் கொல்லப்பட்டுக் கிடப்பதைக் கண்டார்கள்; எனவே அவரை அடக்கம் செய்தார்கள்.
பின்னர் அவர், ஹுவய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் (ரழி) மற்றும் அவர்களில் இளையவரான அப்துர்-ரஹ்மான் பின் ஸஹ்ல் (ரழி) ஆகியோருடன் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்துர்-ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் தனது இரு தோழர்களுக்கு முன்பாகப் பேசத் தொடங்கினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், 'வயதில் பெரியவரைப் (முதலில்) பேச விடுங்கள்' என்று கூறினார்கள்.
எனவே அவர் அமைதியாகிவிட, அவருடைய இரு தோழர்களும் பேசினார்கள்; பின்னர் அவரும் அவர்களுடன் பேசினார். அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் கொல்லப்பட்டது பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், 'நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்வீர்களா? (அவ்வாறு செய்தால்) உங்கள் தோழருக்கான (இரத்தப் பகரத்தை) அல்லது (அவரை கொன்றவரின் மீது பழிவாங்கும்) உரிமையை நீங்கள் பெறுவீர்கள்' என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், 'நடந்ததை நாங்கள் கண்ணால் காணாத நிலையில், நாங்கள் எப்படி சத்தியம் செய்ய முடியும்?' என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள்: 'அப்படியானால், யூதர்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து (கொலைப்பழியிலிருந்து) தங்களை விடுவித்துக் கொள்ளலாமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'இறைநிராகரிப்பாளர்களான ஒரு கூட்டத்தாரின் சத்தியத்தை நாங்கள் எப்படி ஏற்க முடியும்?' என்று கேட்டார்கள். இந்த நிலையைக் கண்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அதற்கான இரத்தப் பகரத்தை (தம்முடைய சொந்த நிதியிலிருந்து அல்லது இஸ்லாமிய அரசின் கருவூலத்திலிருந்து) வழங்கினார்கள்."
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فِي حَاجَةٍ لَهُمَا فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا عَمِّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ - وَهُوَ أَصْغَرُ مِنْهُمْ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْكُبْرَ لِيَبْدَأَ الأَكْبَرُ " . فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا " يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ . فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ . قَالَ سَهْلٌ فَدَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ .
சஹ்ல் பின் அபூ ஹத்மா (ரழி) மற்றும் ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரழி) ஆகியோர் அறிவித்தார்கள்:
முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் (ரழி) மற்றும் அப்துல்லாஹ் பின் சஹ்ல் (ரழி) ஆகியோர் தங்களின் ஒரு தேவைக்காக கைபருக்குச் சென்றார்கள். அங்கே அவர்கள் பேரீச்சை மரங்களுக்கு இடையில் பிரிந்து சென்றார்கள். அப்துல்லாஹ் பின் சஹ்ல் (ரழி) கொல்லப்பட்டார்கள். மேலும் அவருடைய சகோதரர் அப்துர் ரஹ்மான் பின் சஹ்ல் (ரழி), மற்றும் அவரின் தந்தையின் சகோதரர் மகன்களான ஹுவய்யிஸா (ரழி), முஹய்யிஸா (ரழி) ஆகியோர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள் தனது சகோதரரின் வழக்கு குறித்துப் பேசினார்கள், ஆனால் அவர் அவர்களில் இளையவராக இருந்ததால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "பெரியவர்கள் (முதலில் பேசட்டும்), மூத்தவர் தொடங்கட்டும்" என்று கூறினார்கள். எனவே அவ்விருவரும் தங்கள் தோழரைப் பற்றிப் பேசினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்யட்டும்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாங்கள் பார்க்காத ஒரு விஷயத்திற்காக நாங்கள் எப்படி சத்தியம் செய்ய முடியும்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு (நபி ஸல் அவர்கள்), "அப்படியானால் யூதர்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்வதன் மூலம் உங்களை (குற்றச்சாட்டிலிருந்து) விடுவிப்பார்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, அவர்கள் நிராகரிக்கும் ஒரு கூட்டத்தினர் (அவர்களது சத்தியத்தை நாங்கள் ஏற்க மாட்டோம்)," என்று கூறினார்கள். எனவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே இரத்தப் பகரத்தை (அதாவது, தியாவை) வழங்கினார்கள். சஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அவர்களுடைய ஒரு மிர்பத்துக்குள் (ஒட்டகக் கொட்டில் அல்லது பேரீச்சம்பழம் உலர்த்தும் இடத்திற்குள்) நுழைந்தேன், அப்போது அந்த ஒட்டகங்களில் ஒன்று என்னை உதைத்தது."
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ الأَنْصَارِيَّ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ، خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي حَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ الأَنْصَارِيُّ فَجَاءَ مُحَيِّصَةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ أَخُو الْمَقْتُولِ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ حَتَّى أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْكُبْرَ الْكُبْرَ " . فَتَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ " . قَالُوا كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَحْضُرْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ بُشَيْرٌ قَالَ لِي سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ لَقَدْ رَكَضَتْنِي فَرِيضَةٌ مِنْ تِلْكَ الْفَرَائِضِ فِي مِرْبَدٍ لَنَا .
ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹத்மா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் அல்-அன்சாரீ (ரழி) அவர்களும் முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களும் கைபருக்குப் புறப்பட்டார்கள். அங்கு தங்கள் தேவைக்காக இருவரும் பிரிந்து சென்றனர். அப்போது அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் அல்-அன்சாரீ கொல்லப்பட்டார். முஹய்யிஸாவும், கொல்லப்பட்டவரின் சகோதரரான அப்துர் ரஹ்மானும், ஹுவய்யிஸா பின் மஸ்ஊதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் பேச முற்பட்டார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "(உங்களில்) வயதில் பெரியவர், வயதில் பெரியவர் (முதலில் பேசட்டும்)" என்று கூறினார்கள். ஆகவே முஹய்யிஸாவும் ஹுவய்யிஸாவும் பேசி, அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் பற்றிய செய்தியைக் குறிப்பிட்டார்கள்.
அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் ஐம்பது சத்தியங்களைச் செய்து, (அதன் மூலம்) உங்கள் (தோழரைக்) கொன்றவன் மீது (பழிவாங்கும் அல்லது நஷ்டஈடு பெறும்) உரிமை பெறுவீர்களா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "நாங்கள் (கொலையை) பார்க்காமலும், அங்கு இல்லாமலும் இருக்கும் நிலையில் எவ்வாறு சத்தியம் செய்வோம்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியானால், யூதர்கள் ஐம்பது சத்தியங்களைச் செய்து உங்களிடமிருந்து (குற்றச்சாட்டிலிருந்து) விலகிக்கொள்வார்கள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இறைவனை நிராகரிக்கும் கூட்டத்தாரின் சத்தியத்தை நாங்கள் எவ்வாறு ஏற்போம்?" என்று கேட்டார்கள். ஆகவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கான நஷ்டஈட்டை (திய்யா) தாமே வழங்கினார்கள்.
(அறிவிப்பாளர்) புஷைர் கூறினார்: "(நஷ்டஈடாகக் கொடுக்கப்பட்ட) அந்த ஒட்டகங்களில் ஒன்று எங்களின் மிர்பத் (ஒட்டகத் தொழுவம்) ஒன்றில் வைத்து என்னை உதைத்தது என ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹத்மா என்னிடம் கூறினார்."
ஸஹ்ல் இப்னு அபீ ஹஸ்மா (ரலி) அவர்களும் ராஃபி இப்னு கதீஜ் (ரலி) அவர்களும் அறிவிக்கிறார்கள்:
முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் (ரலி) அவர்களும் அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரலி) அவர்களும் கைபரை நோக்கிச் சென்றார்கள். அங்கு பேரீச்சந்தோப்பில் அவர்கள் (ஒருவர் மற்றவரிடமிருந்து) பிரிந்து சென்றனர். (அப்போது) அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரலி) கொல்லப்பட்டார்கள். (இதற்காக) யூதர்கள் மீது குற்றம் சுமத்தப்பட்டது. பிறகு (கொல்லப்பட்டவரின்) சகோதரர் அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் (ரலி) அவர்களும், அவருடைய பெரிய தந்தையின் மகன்களான ஹுவய்யிஸா (ரலி) மற்றும் முஹய்யிஸா (ரலி) அவர்களும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார்கள். அப்துர் ரஹ்மான் (ரலி) அவர்கள் தம் சகோதரரின் விவகாரம் குறித்துப் பேசினார்கள்; இவர்தான் அவர்களிலேயே வயது குறைந்தவர். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "பெரியவர், பெரியவர்" என்றோ அல்லது "பெரியவர் ஆரம்பிக்கட்டும்" என்றோ கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் இருவரும் (ஹுவய்யிஸாவும் முஹய்யிஸாவும்) தங்கள் தோழரின் விவகாரம் குறித்துப் பேசினார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் ஐம்பது பேர், அவர்களில் (யூதர்களில்) ஒருவருக்கு எதிராகச் சத்தியம் செய்யுங்கள்; அவன் (கழுத்தில்) கயிறு கட்டப்பட்டு (முழுமையாக) உங்களிடம் ஒப்படைக்கப்படுவான்" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "(இது) நாங்கள் நேரில் பார்க்காத ஒரு விஷயம்; நாங்கள் எப்படிச் சத்தியம் செய்வது?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியென்றால் யூதர்கள், அவர்களில் ஐம்பது பேர் செய்யும் சத்தியத்தின் மூலம் உங்களிடமிருந்து (தங்களை) விடுவித்துக்கொள்வார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்கள் இறைமறுப்பாளர்களான (காஃபிர்) கூட்டம் ஆயிற்றே!" என்று கூறினார்கள்.
எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே அவருக்குரிய நஷ்டஈட்டுத் தொகையை (திய்யா) வழங்கினார்கள்.
ஸஹ்ல் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(அந்த நஷ்டஈட்டு ஒட்டகங்கள் கட்டப்பட்டிருந்த) தொழுவத்திற்குள் ஒரு நாள் நான் சென்றேன். அந்த ஒட்டகங்களில் ஒரு பெண் ஒட்டகம் என்னை அதன் காலால் எட்டி உதைத்தது." ஹம்மாத் கூறினார்: "(அறிவிப்பாளர்) இது போன்று அல்லது இதே கருத்தில் கூறினார்."
அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: பிஷ்ர் இப்னு அல்-முஃபள்ளல் அவர்களும் மாலிக் அவர்களும் யஹ்யா இப்னு ஸயீத் வழியாக இதனை அறிவித்துள்ளனர். அதில், "நீங்கள் ஐம்பது சத்தியங்களைச் செய்து, உங்கள் தோழரின் இரத்தத்திற்கு அல்லது உங்கள் கொலையாளிக்கு(த் தண்டனை வழங்க) உரிமை பெறுவீர்களா?" என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கேட்டதாக உள்ளது. பிஷ்ர் அவர்கள் 'இரத்தம்' பற்றிக் குறிப்பிடவில்லை. அப்தா அவர்கள் யஹ்யாவிடமிருந்து ஹம்மாத் கூறியதைப் போன்றே அறிவித்தார். இப்னு உயைனா அவர்களும் யஹ்யாவிடமிருந்து இதனை அறிவித்தார்; அவர், "யூதர்கள் ஐம்பது சத்தியங்களைச் செய்து உங்களிடமிருந்து தங்களை விடுவித்துக்கொள்வார்கள்" என்று தொடங்கும் வாசகத்துடன் அறிவித்தார்; (வாதிகள் சத்தியம் செய்யும்) உரிமை கோருதலை அவர் குறிப்பிடவில்லை.
அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: இது இப்னு உயைனா அவர்களுக்கு ஏற்பட்ட ஒரு வஹ்ம் (நினைவுத் தவறு) ஆகும்.
ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹஸ்மா (ரழி) மற்றும் ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரழி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:
அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் பின் ஸைத் மற்றும் முஹய்யிஸா பின் மஸ்ஊத் பின் ஸைத் ஆகியோர் (கைபருக்குச்) சென்றனர். அவர்கள் கைபரை அடைந்தபோது, அங்குள்ள (சில) வேலை நிமித்தமாகப் பிரிந்து சென்றனர். பிறகு முஹய்யிஸா, அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் கொல்லப்பட்டுக் கிடப்பதைக் கண்டு, அவரை அடக்கம் செய்தார்.
பிறகு அவரும் (முஹய்யிஸா), ஹுவையிஸா பின் மஸ்ஊத் மற்றும் அப்துர் ரஹ்மான் பின் ஸஹ்ல் ஆகியோரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தனர். கூட்டத்தாரிலேயே அப்துர் ரஹ்மான் மிகவும் இளையவராக இருந்தார். அவர் தம் (மற்ற இரு) தோழர்களுக்கு முன்பாகப் பேச முற்பட்டார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "**வயதில் பெரியவருக்கு முன்னுரிமை கொடுங்கள்**" என்றார்கள். ஆகவே அவர் அமைதியானார்; அவருடைய இரு தோழர்களும் பேசினார்கள். பிறகு அவரும் அவர்களுடன் பேசினார். அவர்கள் அப்துல்லாஹ் பின் ஸஹ்ல் கொல்லப்பட்டதைப் பற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவர்களிடம், "**நீங்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து, (அதன் மூலம்) உங்கள் தோழருக்கான (இரத்த ஈட்டுத் தொகையை) அல்லது உங்கள் கொலையாளியை (பழிவாங்கும் உரிமையை) அடைந்து கொள்கிறீர்களா?**" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "(நாங்கள் நிகழ்விடத்தில்) இல்லாதபோது நாங்கள் எப்படி சத்தியம் செய்ய முடியும்?" என்று கேட்டார்கள்.
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "**அப்படியானால், யூதர்கள் ஐம்பது முறை சத்தியம் செய்து (உங்கள் குற்றச்சாட்டிலிருந்து) தங்களை விடுவித்துக் கொள்வார்கள்**" என்றார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "இறைநிராகரிப்பாளர்களான (குஃப்பார்) ஒரு கூட்டத்தாரின் சத்தியங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்க முடியும்?" என்று கேட்டார்கள்.
இந்த நிலையை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கண்டபோது, தாமே அவருக்கான (கொலை செய்யப்பட்டவருக்கான) நஷ்ட ஈட்டை (தியத்) வழங்கினார்கள்.
(மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக) ஸஹ்ல் பின் அபீ ஹஸ்மா (ரழி) மற்றும் ராஃபிஉ பின் கதீஜ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்து இதே கருத்துள்ள ஹதீஸ் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ராஃபிஃ இப்னு கதீஜ் (ரழி) மற்றும் ஸஹ்ல் இப்னு அபீ ஹஸ்மா (ரழி) ஆகியோர் அறிவித்தார்கள்:
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும் முஹய்யிஸா இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களும் கைபருக்கு வந்து, அங்கிருந்த பேரீச்சந்தோப்பில் (தனித்தனியே சென்றபோது) பிரிந்துவிட்டார்கள். (பிறகு) அப்துல்லாஹ் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்கள் கொலை செய்யப்பட்டார்கள்.
அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஹ்ல் (ரழி) அவர்களும், மஸ்ஊதின் புதல்வர்களான ஹுவய்யிஸா (ரழி) மற்றும் முஹய்யிஸா (ரழி) ஆகியோரும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து தங்கள் (கொலை செய்யப்பட்ட) தோழரைப் பற்றிப் பேசினார்கள்.
அப்துர் ரஹ்மான் பேசத் தொடங்கியபோது—அவர்தான் அக்கூட்டத்திலேயே மிகவும் இளையவர்—நபி (ஸல்) அவர்கள், "வயதில் மூத்தவரைப் பேச விடுங்கள்" என்றார்கள். (இதற்கு, 'பேசுவதில் மூத்தவருக்கு முன்னுரிமை அளிக்க வேண்டும்' என்று யஹ்யா விளக்கமளித்தார்). பின்னர் அவர்கள் தங்கள் தோழரைப் பற்றிப் பேசினார்கள்.
அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "கொலை செய்யப்பட்ட உங்கள் தோழருக்கான உரிமையை (அல்லது இரத்தப் பணத்தை), உங்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்வதன் மூலம் நீங்கள் பெற்றுக்கொள்கிறீர்களா?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, இது நாங்கள் பார்த்திராத ஒரு விஷயம் (எனவே சத்தியம் செய்ய முடியாது)" என்றார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள், "அப்படியென்றால், யூதர்களில் ஐம்பது பேர் சத்தியம் செய்து தங்களை (குற்றமற்றவர்கள் என்று) விடுவித்துக்கொள்ளட்டுமா?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, அவர்கள் நிராகரிப்பாளர்கள் (என்பதால் அவர்கள் பொய் சத்தியம் செய்வார்கள், எனவே அவர்களின் சத்தியத்தை ஏற்க முடியாது)!" என்று கூறினார்கள்.
எனவே, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே அவரது இரத்தப் பணத்தைச் செலுத்தினார்கள்.