حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى صَاحِبِ الْخَضِرِ قَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ . فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَىْ رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ فَقَالَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ وَيُقَالُ يُوسَعُ فَحَمَلَ مُوسَى حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنَ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ وَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَاَنْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنُسِّيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى قَالَ لِفَتَاهُ: (آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا ) قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ : (قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا ) قَالَ مُوسَى : ( ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا ) قَالَ فَكَانَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا . قَالَ سُفْيَانُ يَزْعُمُ نَاسٌ أَنَّ تِلْكَ الصَّخْرَةَ عِنْدَهَا عَيْنُ الْحَيَاةِ وَلاَ يُصِيبُ مَاؤُهَا مَيِّتًا إِلاَّ عَاشَ . قَالَ وَكَانَ الْحُوتُ قَدْ أُكِلَ مِنْهُ فَلَمَّا قَطَرَ عَلَيْهِ الْمَاءُ عَاشَ . قَالَ فَقَصَّا آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلاً مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ قَالَ أَنَا مُوسَى . قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ . قَالَ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ فَقَالَ مُوسَى : ( هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا * قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا * وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا * قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا ) قَالَ لَهُ الْخَضِرُ : (فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ) قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا : ( لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا * قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ) ثُمَّ خَرَجَا مِنَ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ وَإِذَا غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى : ( أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا ) قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنَ الأُولَى : ( قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا * فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ ) يَقُولُ مَائِلٌ فَقَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا : ( فَأَقَامَهُ ) فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا : ( إِنْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا * قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا ) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا " . قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الأُولَى كَانَتْ مِنْ مُوسَى نِسْيَانٌ - قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنَ الْبَحْرِ " . قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَرَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ أَبَا مُزَاحِمٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ يَقُولُ حَجَجْتُ حَجَّةً وَلَيْسَ لِي هِمَّةٌ إِلاَّ أَنْ أَسْمَعَ مِنْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الْخَبَرَ حَتَّى سَمِعْتُهُ يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَقَدْ كُنْتُ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ سُفْيَانَ مِنْ قَبْلِ ذَلِكَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْخَبَرَ .
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "நவ்ஃப் அல்-பிகாலீ என்பவர், பனூ இஸ்ராயீல்களுக்கு அனுப்பப்பட்ட மூஸா, கித்ருடைய தோழரான மூஸா அல்லர் என்று வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் சொல்லிவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். (பிறகு) "உபய் பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்ததாக நான் கேட்டிருக்கிறேன்; அவர்கள் ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாகக் கூறினார்கள்:
'மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல் மக்களிடையே உரையாற்ற எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், "மக்களில் மிக அறிந்தவர் யார்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நானே மிக அறிந்தவன்" என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை (இல்மை) அல்லாஹ்வின் பக்கம் அவர்கள் சேர்க்காததால் அல்லாஹ் அவர்கள் மீது அதிருப்தி கொண்டான். அல்லாஹ் அவருக்கு, "இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் (மஜ்மஉல் பஹ்ரைனில்) என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்" என்று வஹீ அறிவித்தான்.
மூஸா (அலை) அவர்கள், "என் இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், "ஒரு மீனைத் தயார் செய்து அதை ஒரு கூடையில் (மிக்னல்) வைத்துச் சுமந்து செல்லும்! எங்கு அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீரோ அங்கே அவர் இருப்பார்" என்று கூறினான்.
ஆகவே, மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய இளைஞரான யூஷஃ பின் நூன் என்பவரும் புறப்பட்டனர். (யூஷஃ என்பதை யூஸஃ என்றும் சொல்லப்படும்). மூஸா (அலை) ஒரு மீனை ஒரு கூடையில் வைத்துச் சுமந்து சென்றார்கள். அவரும் அவருடைய இளைஞரும் நடந்து சென்றனர். அவர்கள் ஒரு பாறையை அடைந்தபோது, மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய இளைஞரும் (அயர்ந்து) உறங்கிவிட்டனர். அப்போது கூடையில் இருந்த மீன் துடித்து, கூடையிலிருந்து வெளியேறி கடலில் விழுந்தது.
அல்லாஹ் நீரோட்டத்தைத் தடுத்து நிறுத்தினான்; அது ஒரு சுரங்கம் போலானது. மீனுக்கு அது ஒரு வழியை ஏற்படுத்தியது; மூஸாவுக்கும் அவருடைய இளைஞருக்கும் அது ஆச்சரியமாக இருந்தது. அவர்கள் பகலின் எஞ்சிய நேரத்திலும் இரவிலும் பயணம் செய்தனர். மூஸாவுடைய தோழர் (யூஷஃ) மீன் விஷயத்தை மூஸாவிடம் கூற மறந்துவிட்டார்.
விடிந்ததும் மூஸா (அலை) தம் இளைஞரிடம்: **"ஆதினா ஃகதாஅனா லகத் லகீனா மின் ஸஃபரினா ஹாதா நஸபா"** (18:62) என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) களைப்பை உணரவில்லை.
அப்போது அந்த இளைஞர்: **"அரஅய்த இத் அவாய்னா இலாஸ் ஸக்ரதி ஃப இன்னீ நஸீதுல் ஹூத வமா அன்ஸானீஹு இல்லஷ் ஷைத்தானு அன் அத்குரஹ்; வத்த ஃகத ஸபீலஹு ஃபில் பஹ்ரி அஜபா"** (18:63) என்று கூறினார்.
அதற்கு மூஸா (அலை): **"தாலிக மா குன்னா நப்ஃகி ஃபர்தத்தா அலா ஆத்தாரிஹிமா கஸஸா"** (18:64) என்று கூறிவிட்டு, அவர்கள் இருவரும் தம் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றிச் (திரும்பிச்) சென்றார்கள்.'"
(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் (ரஹ்) கூறினார்: "அந்தப் பாறையின் அருகில் 'அல்-ஹயாத்' (ஜீவ ஊற்று) என்றொரு ஊற்று இருந்ததாகவும், அதன் தண்ணீர் இறந்துபோன எவர் மீது பட்டாலும் அவர் உயிர் பெற்றுவிடுவார் என்றும் மக்கள் கருதுகின்றனர். அந்த மீனில் ஒரு பகுதி உண்ணப்பட்டிருந்தது. அதன் மீது அந்தத் தண்ணீர் துளி பட்டவுடன் அது உயிர் பெற்றது."
(நபிகளார் தொடர்ந்தார்கள்): "அவர்கள் இருவரும் தங்கள் சுவடுகளைப் பின்பற்றிச் சென்று அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் தம் உடல் முழுவதையும் ஆடையால் போர்த்தியவாறு இருப்பதைக் கண்டனர். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர் (கித்ர்), "உமது பூமியில் சாந்தி (ஸலாம்) ஏது?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "நான்தான் மூஸா" என்றார்கள். அவர், "பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "ஆம்" என்றார்கள். அவர், "மூஸாவே! அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுக்கொடுத்த அவனது இல்ம் (ஞானம்) உம்மிடம் உள்ளது; அதை நான் அறியமாட்டேன். அவன் எனக்குக் கற்றுக்கொடுத்த இல்ம் என்னிடம் உள்ளது; அதை நீர் அறியமாட்டீர்" என்று கூறினார்.
அப்போது மூஸா (அலை): **"ஹல் அத்தபிஉக அலா அன் துஅல்லிமனி மிம்மா உல்லிம்த ருஷ்தா"** (18:66) என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர்: **"இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா, வ கைஃப தஸ்பிரு அலா மா லம் துஹித் பிஹி ஃகுப்ரா"** (18:67-68) என்று கூறினார்.
மூஸா (அலை): **"ஸ தஜிதுனீ இன் ஷாஅல்லாஹு ஸாபிரன் வலா அஃஸீ லக அம்ரா"** (18:69) என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு கித்ர் அவரிடம்: **"ஃப இனித்த பஅதனீ ஃபாலா தஸ்அல்னீ அன் ஷையின் ஹத்தா உஹ்தித லக மின்ஹு திக்ரா"** (18:70) என்று கூறினார். மூஸா (அலை), "சரி" என்றார்கள்.
கித்ரும் மூஸாவும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். அப்போது ஒரு கப்பல் அவர்களைக் கடந்து சென்றது. அதில் தங்களையும் ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்கள் பேசினார்கள். அவர்கள் கித்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி எதுவும் வாங்காமல் அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர். அப்போது கித்ர் கப்பல் பலகைகளில் ஒன்றை கழற்றிவிட்டார்.
இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), "இம்மக்கள் நம்மை கூலி எதுவும் வாங்காமல் ஏற்றிக்கொண்டனர். ஆனால், நீர் அவர்களுடைய கப்பலைக் கேடுபடுத்தும் விதமாக ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே!" **"லி துஃக்ரிக அஹ்லஹா லகத் ஜிஃத ஷையன் இம்ரா"** (18:71) என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு கித்ர்: **"அலம் அகுல் இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா"** (18:72) என்று கேட்டார்.
அதற்கு மூஸா (அலை): **"லா துஆகித்னீ பிமா நஸீது வலா துர்ஹிக்னீ மின் அம்ரீ உஸ்ரா"** (18:73) என்று கூறினார்கள்.
பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கினார்கள். அவர்கள் கடற்கரையில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். கித்ர் அந்தச் சிறுவனின் தலையைப் பிடித்துத் தம் கையால் அதைத் துண்டித்துக் கொன்றுவிட்டார்.
இதைக் கண்ட மூஸா (அலை) அவரிடம்: **"அ கதல்த நஃப்ஸன் ஸகிய்யதன் பி ஃகைரி நஃப்ஸ்; லகத் ஜிஃத ஷையன் நுக்ரா"** (18:74) என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு கித்ர்: **"அலம் அகுல் லக இன்னக லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா"** (18:75) என்று கேட்டார்.
(நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "இது முதலாவதை விட மிகக் கடுமையானது."
மூஸா (அலை): **"இன் ஸஅல்துக அன் ஷையின் பஃதஹா ஃபாலா துஸாஹிப்னீ; கத் பலஃக்த மின் லதுன்னீ உத்ரா"** (18:76) என்று கூறினார்கள்.
**"ஃபன் தலகா ஹத்தா இதா அதயா அஹ்ல கர்யதின் இஸ்தத்அமா அஹ்லஹா ஃப அபவ் அன் யுளய்யிஃபூஹுமா ஃப வஜதா ஃபீஹா ஜிதாரன் யுரீது அன் யின்கள்ள"** (18:77). (யுரீது அன் யின்கள்ள என்பதற்கு) சாய்ந்திருந்தது என்று பொருள். கித்ர் தம் கையால் 'இப்படி'ச் செய்து அதை நிமிர்த்தி வைத்தார் **"ஃப அகாமுஹு"**.
அப்போது மூஸா (அலை) அவரிடம், "நாம் ஒரு கூட்டத்தாரிடம் வந்தோம்; அவர்கள் நமக்கு விருந்தளிக்கவுமில்லை; உணவளிக்கவும் இல்லை. **இன் ஷிஃத லத்த ஃகத்த அலைஹி அஜ்ரா**" (18:77) என்று கூறினார்கள்.
அதற்கு கித்ர்: **"ஹாதா ஃபிராகு பைனீ வ பைனிக; ஸ உனப்பிவுக பி தஃவீலி மா லம் தஸ்ததி அலைஹி ஸப்ரா"** (18:78) என்று கூறினார்."
ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு அருள் புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டுமென்று நாம் ஆசைப்படுகிறோம்; அவ்வாறாயின் அவர்களின் செய்திகள் நமக்கு இன்னும் விபரிக்கப்பட்டிருக்கும்."
மேலும் ரசூலுல்லாஹி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முதலாவது நிகழ்வு மூஸாவிடமிருந்து ஏற்பட்ட மறதியாகும்." (மேலும் கூறினார்கள்): "ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து கடலில் (தண்ணீரைக்) கொத்தியது. அப்போது கித்ர் மூஸாவிடம், 'அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால் என்னுடைய அறிவும் உம்முடைய அறிவும், இந்தக் குருவி கடலிலிருந்து குறைத்த அளவேயன்றி வேறில்லை' என்று கூறினார்."
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள், (18:79 வசனத்தை) **"வ கான அமாமஹும் மலிகன் யஃகுது குல்ல ஸஃபீனதின் ஸாலிஹதின் ஃகஸ்பா"** (அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் பழுதுபடாத நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்) என்று ஓதுவார்கள். மேலும், (18:80 வசனத்தை) **"வ அம்மல் ஃகுலாமு ஃப கான காஃபிரா"** (அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக இருந்தான்) என்றும் ஓதுவார்கள்.