حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ قَالَ إِنَّ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللهِ ﷺ أَنَّ الْمَعْدِنَ جُبَارٌ وَالْبِئْرَ جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءَ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءُ الْبَهِيمَةُ مِنَ الْأَنْعَامِ وَغَيْرِهَا وَالْجُبَارُ هُوَ الْهَدْرُ الَّذِي لَا يُغَرَّمُ وَقَضَى فِي الرِّكَازِ الْخُمُسَ وَقَضَى أَنَّ تَمْرَ النَّخْلِ لِمَنْ أَبَّرَهَا إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ مَالَ الْمَمْلُوكِ لِمَنْ بَاعَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ الْوَلَدَ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرَ وَقَضَى بِالشُّفْعَةِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فِي الْأَرَضِينَ وَالدُّورِ وَقَضَى لِحَمَلِ ابْنِ مَالِكٍ الْهُذَلِيِّ بِمِيرَاثِهِ عَنْ امْرَأَتِهِ الَّتِي قَتَلَتْهَا الْأُخْرَى وَقَضَى فِي الْجَنِينِ الْمَقْتُولِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ قَالَ فَوَرِثَهَابَعْلُهَا وَبَنُوهَا قَالَ وَكَانَ لَهُ مِنَ امْرَأَتَيْهِ كِلْتَيْهِمَا وَلَدٌقَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاتِلَةِ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ يَا رَسُولَ اللهِ كَيْفَ أَغْرَمُ مَنْ لَا صَاحَ وَلَا اسْتَهَلَّ وَلَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ؟ فَمِثْلُ ذَلِكَ بَطَلَ ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذَا مِنَ الْكُهَّانِ قَالَ وَقَضَى فِي الرَّحَبَةِ تَكُونُ بَيْنَ الطَّرِيقِ ثُمَّ يُرِيدُ أَهْلُهَا الْبُنْيَانَ فِيهَا فَقَضَى أَنْ يُتْرَكَ لِلطَّرِيقِ فِيهَا سَبْعُ أَذْرُعٍ قَالَ وَكَانَتْ تِلْكَ الطَّرِيقُ تُسَمَّى الْمِيتَاءُ وَقَضَى فِي النَّخْلَةِ أَوِ النَّخْلَتَيْنِ أَوِ الثَّلَاثِ فَيَخْتَلِفُونَ فِي حُقُوقِ ذَلِكَ فَقَضَى أَنَّ لِكُلِّ نَخْلَةٍ مِنْ أُولَئِكَ مَبْلَغَ جَرِيدَتِهَا حَيِّزٌ لَهَا وَقَضَى فِي شُرْبِ النَّخْلِ مِنَ السَّيْلِ أَنَّ الْأَعْلَى يَشْرَبُ قَبْلَ الْأَسْفَلِ وَيُتْرَكُ الْمَاءُ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُرْسَلُ الْمَاءُ إِلَى الْأَسْفَلِ الَّذِي يَلِيهِ فَكَذَلِكَ يَنْقَضِي حَوَائِطُ أَوْ يَفْنَى الْمَاءُ وَقَضَى أَنَّ الْمَرْأَةَ لَا تُعْطِي مِنْ مَالِهَا شَيْئًا إِلَّا بِإِذْنِ زَوْجِهَا وَقَضَى لِلْجَدَّتَيْنِ مِنَ الْمِيرَاثِ بِالسُّدُسِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوَاءِ وَقَضَى أَنَّ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا فِي مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ جَوَازُ عِتْقِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَقَضَى أَنْ لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ وَقَضَى أَنَّهُ لَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّ وَقَضَى بَيْنَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ فِي النَّخْلِ لَا يُمْنَعُ نَفْعُ بِئْرٍ وَقَضَى بَيْنَ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَنَّهُ لَا يُمْنَعُ فَضْلُ مَاءٍ لِيُمْنَعَ فَضْلُ الْكَلَأِ وَقَضَى فِي دِيَةِ الْكُبْرَى الْمُغَلَّظَةِ ثَلَاثِينَ ابْنَةَ لَبُونٍ وَثَلَاثِينَ حِقَّةً وَأَرْبَعِينَ خَلِفَةً وَقَضَى فِي دِيَةِ الصُّغْرَى ثَلَاثِينَ ابْنَةَ لَبُونٍ وَثَلَاثِينَ حِقَّةً وَعِشْرِينَ ابْنَةَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللهِ ﷺ وَهَانَتِ الدَّرَاهِمُ فَقَوَّمَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِبِلَ الدَّيَةِ سِتَّةَ آلَافِ دِرْهَمٍ حِسَابُ أُوقِيَّةٍ لِكُلِّ بَعِيرٍ ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ وَهَانَتِ الْوَرِقُ فَزَادَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلْفَيْنِ حِسَابَ أُوقِيَّتَيْنِ لِكُلِّ بَعِيرٍ ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ وَهَانَتِ الدَّرَاهِمُ فَأَتَمَّهَا عُمَرُ اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًا حِسَابَ ثَلَاثِ أَوَاقٍ لِكُلِّ بَعِيرٍقَالَ فَزَادَ ثُلُثَ الدِّيَةِ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَثُلُثًا آخَرُ فِي البَلَدِ الْحَرَامِ قَالَ فَتَمَّتْ دِيَةُ الْحَرَمَيْنِ عِشْرِينَ أَلْفًا قَالَ فَكَانَ يُقَالُ يُؤْخَذُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ مِنْ مَاشِيَتِهِمْ لَا يُكَلَّفُونَ الْوَرِقَ وَلَا الذَّهَبَ وَيُؤْخَذُ مِنْ كُلِّ قَوْمٍ مَا لَهُمْ قِيمَةُ الْعَدْلِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ
உப்பாதா பின் அஸ்ஸாமித் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் தீர்ப்புகளில் பின்வருவனவும் அடங்கும்:
சுரங்கங்களால் (ஏற்படும் விபத்துகளுக்கு) இழப்பீடு இல்லை (ஜுபார்). கிணறுகளால் (ஏற்படும் விபத்துகளுக்கு) இழப்பீடு இல்லை. வாயில்லாப் பிராணிகளால் ஏற்படும் காயங்களுக்கு இழப்பீடு இல்லை. ('அஜ்மா' என்பது கால்நடைகள் மற்றும் பிற வாயில்லாப் பிராணிகளைக் குறிக்கும். 'ஜுபார்' என்பது எவ்வித இழப்பீடோ அபராதமோ வழங்கப்படாத -வீணான- நிலையைக் குறிக்கும்).
புதையலில் (ரிகாஸ்) ஐந்தில் ஒரு பங்கு (அரசுக்குச் செலுத்தப்பட வேண்டும்) என்று தீர்ப்பளித்தார்கள்.
மகரந்தச் சேர்க்கை செய்யப்பட்ட பேரீச்சை மரத்தின் கனிகள், அதைச் செய்தவருக்கே (விற்பனையாளருக்கே) உரியது; வாங்குபவர் (தனக்கு வேண்டும் என) வேறு நிபந்தனை விதித்திருந்தால் தவிர எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
ஓர் அடிமையின் சொத்து அவனை விற்றவருக்கே உரியது; வாங்குபவர் (தனக்கு வேண்டும் என) வேறு நிபந்தனை விதித்திருந்தால் தவிர எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
பிறக்கும் குழந்தை, (திருமண உறவுள்ள) படுக்கைக்கே சொந்தமானது; விபச்சாரம் செய்தவனுக்குக் கல்லடி (ஏமாற்றம்) தான் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
நிலங்கள் மற்றும் வீடுகளில் கூட்டாளிகளுக்கு இடையே உள்ள முன்வாங்குரிமை (ஷுஃப்ஆ) குறித்துத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
ஹமல் பின் மாலிக் அல்ஹுதைலீ (ரழி) என்பவருக்கு, அவரது ஒரு மனைவியால் கொல்லப்பட்ட மற்றொரு மனைவியின் சொத்தில் வாரிசுரிமை உண்டு எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள். (அவளது வயிற்றில் இருந்து) கொல்லப்பட்ட கருவுக்கு நஷ்ட ஈடாக ஓர் (உயர்தர) ஆண் அல்லது பெண் அடிமையை (குர்ரா) வழங்க வேண்டும் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள். மேலும், (கொல்லப்பட்ட மனைவியின் சொத்துகளை) அவளது கணவனும் மகன்களும் வாரிசுரிமையாகப் பெறுவார்கள் என்றும் கூறினார்கள். அவருக்கு அவரது இரு மனைவியர் மூலமாகவும் குழந்தைகள் இருந்தன.
(கருவுக்கு நஷ்ட ஈடு வழங்கும்படி) தீர்ப்பளிக்கப்பட்ட கொலையாளியின் தந்தை, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அழவோ, சப்தமிடவோ, குடிக்கவோ, உண்ணவோ செய்யாத (பிறக்காத) ஒன்றுக்கு நான் எப்படி நஷ்ட ஈடு வழங்குவது? அது போன்ற ஒன்றுக்கு இழப்பீடு இல்லை தானே?" என்று (கவித்துவமாக) கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்கள், "இவரது இந்தப் பேச்சு, குறிசொல்பவர்களின் (சதுரங்கப்) பேச்சைப் போன்றதாகும்" என்று கூறினார்கள்.
சாலைக்கு மத்தியில் அமையும் அகலமான இடத்தை (ரஹபா) அதன் உரிமையாளர்கள் கட்டடம் கட்ட விரும்பினால், அதில் சாலைக்காக ஏழு முழம் அளவு இடத்தை விட்டுவிட வேண்டும் என்று தீர்ப்பளித்தார்கள். அந்தச் சாலை 'மீதாஉ' என்று அழைக்கப்பட்டது.
ஒன்று, இரண்டு அல்லது மூன்று பேரீச்சை மரங்கள் விஷயத்தில், அவற்றின் உரிமைகளில் மக்கள் கருத்து வேறுபாடு கொண்டபோது, அம்மரங்கள் ஒவ்வொன்றுக்கும் அதன் கிளைகள் பரவியுள்ள அளவுக்கேற்ப (சுற்றியுள்ள) இடம் ஒதுக்கப்பட வேண்டும் என்று தீர்ப்பளித்தார்கள்.
நீரோடையிலிருந்து பேரீச்சை மரங்களுக்கு நீர் பாய்ச்சுவது குறித்து தீர்ப்பளிக்கையில்: முதலில் மேட்டுப் பகுதியில் உள்ளவர்கள் நீரைப் பயன்படுத்திக் கொள்ள வேண்டும்; கரண்டைக்கால் அளவு நீர் தேங்கும் வரை அதனைத் தேக்கி வைக்க வேண்டும். பின்னர், அதனை அடுத்துள்ள பள்ளமான பகுதிக்குத் திறந்து விட வேண்டும். இப்படியே அனைத்துத் தோட்டங்களுக்கும் நீர் பாய்ந்து முடியும் வரை அல்லது நீர் தீர்ந்து போகும் வரை செய்ய வேண்டும் என்று தீர்ப்பளித்தார்கள்.
ஒரு பெண் தனது (கணவனின் பொறுப்பிலுள்ள) செல்வத்திலிருந்து எதையும் (அவனது) அனுமதியின்றித் கொடுக்கக் கூடாது எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
இரண்டு பாட்டிகளுக்கும் (தந்தை வழிப் பாட்டி, தாய் வழிப் பாட்டி) சொத்துரிமையில் ஆறில் ஒரு பங்கை சரிசமமாகப் பிரித்து வழங்க வேண்டும் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
கூட்டுப் பங்கில் உள்ள ஓர் அடிமையில் தனது பங்கை எவரேனும் உரிமைவிட்டால், அவரிடம் போதுமான வசதி இருந்தால் (மற்ற பங்காளிகளுக்குரிய தொகையை வழங்கி) அந்த அடிமையை முழுமையாக உரிமைவிட வேண்டும் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
(தனக்கோ பிறருக்கோ) தீங்கு செய்வதும் கூடாது; (தனக்கு இழைக்கப்பட்ட தீங்கிற்குப் பதிலாகப் பிறருக்குத்) தீங்கு செய்வதும் கூடாது (லா தரர வலா திரார்) எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
அத்துமீறி (பிறர் நிலத்தில்) நடப்பட்ட வேருக்கு (அல்லது பயிருக்கு) எந்த உரிமையும் இல்லை எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
மதீனாவாசிகளுக்கு மத்தியில் பேரீச்சை மரங்கள் தொடர்பாகத் தீர்ப்பளிக்கையில், கிணற்றின் உபரி நீரைப் பிறர் பயன்படுத்துவதைத் தடுக்கக் கூடாது எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
கிராமவாசிகளுக்கு மத்தியில் தீர்ப்பளிக்கையில், மீதமுள்ள மேய்ச்சல் நிலத்தைப் பிறர் பயன்படுத்துவதைத் தடுப்பதற்காக, எஞ்சியுள்ள நீரைத் தடுக்கக் கூடாது எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
கடுமையான (தவறுதலாக நிகழ்ந்த) கொலைக் குற்றங்களுக்கான உயிரீட்டுத் தொகையாக (தியத் முஃகல்லஸா): முப்பது 'பின்த் லபூன்' (இரண்டு வயது நிரம்பிய பெண் ஒட்டகங்கள்), முப்பது 'ஹிக்கா' (மூன்று வயது நிரம்பிய பெண் ஒட்டகங்கள்), நாற்பது 'கலீஃபா' (சினை ஒட்டகங்கள்) வழங்க வேண்டும் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
சாதாரண (தவறுதலாக நிகழ்ந்த) கொலைக் குற்றங்களுக்கான உயிரீட்டுத் தொகையாக (தியத் சுக்ரா): முப்பது 'பின்த் லபூன்', முப்பது 'ஹிக்கா', இருபது 'பின்த் மகாழ்' (ஒரு வயது நிரம்பிய பெண் ஒட்டகங்கள்), இருபது 'பனூ மகாழ்' (ஒரு வயது நிரம்பிய ஆண் ஒட்டகங்கள்) வழங்க வேண்டும் எனத் தீர்ப்பளித்தார்கள்.
பின்னர், அல்லாஹ்வின் தூதர் ((ஸல்)) அவர்களின் மறைவுக்குப் பின் ஒட்டகங்களின் விலை உயர்ந்தது; திர்ஹம்களின் மதிப்பு குறைந்தது. எனவே, உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள், ஒட்டகங்களுக்கான தியத் தொகையை, ஓர் ஒட்டகத்திற்கு ஒரு ஊக்கியா வீதம் கணக்கிட்டு 6,000 திர்ஹம்களாக நிர்ணயித்தார்கள்.
மீண்டும் ஒட்டகங்களின் விலை உயர்ந்து, வெள்ளியின் மதிப்பு குறைந்தபோது, உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் ஓர் ஒட்டகத்திற்கு இரண்டு ஊக்கியா வீதம் கணக்கிட்டு மேலும் 2,000-ஐ அதிகமாக்கினார்கள்.
மீண்டும் ஒட்டகங்களின் விலை உயர்ந்து, திர்ஹம்களின் மதிப்பு குறைந்தபோது, உமர் (ரழி) அவர்கள் ஓர் ஒட்டகத்திற்கு மூன்று ஊக்கியா வீதம் கணக்கிட்டு அதனை 12,000 திர்ஹம்களாக முழுமையாக்கினார்கள்.
அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: புனித மாதத்தில் (குற்றம் நிகழ்ந்தால்) உயிரீட்டுத் தொகையில் மூன்றில் ஒரு பங்கை உமர் (ரழி) அதிகமாக்கினார்கள்; புனித நகரத்தில் (ஹரம்) நிகழ்ந்தால் மேலும் மூன்றில் ஒரு பங்கை அதிகமாக்கினார்கள். இதனால், இவ்விரு புனிதங்களுக்கும் உரிய உயிரீட்டுத் தொகை 20,000 திர்ஹம்களாக முழுமையடைந்தது.
மேலும், கிராமவாசிகளிடம் அவர்களின் கால்நடைகளிலிருந்தே (உயிரீட்டுத் தொகை) வசூலிக்கப்பட வேண்டும்; தங்கம், வெள்ளியை அவர்கள் மீது சுமத்தக் கூடாது. ஒவ்வொரு சமுதாயத்தாரிடமிருந்தும் அவர்களின் செல்வங்களுக்கு ஈடான நியாயமான மதிப்பீட்டிலேயே வசூலிக்கப்பட வேண்டும் என்று கூறப்பட்டது.