இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

122ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ‏.‏ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ‏.‏ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهْوَ ثَمَّ، فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ، وَحَمَلاَ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ، حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنَ الْمِكْتَلِ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا، فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمِهِمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا، لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا، وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنَ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ ـ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ ـ فَسَلَّمَ مُوسَى‏.‏ فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا، يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ أَنْتَ، وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لاَ أَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا، وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا، فَعُرِفَ الْخَضِرُ، فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ‏.‏ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ‏.‏ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ‏.‏ فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا‏.‏ فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلاَهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا ـ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ ـ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا، فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا، فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ‏.‏ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், "நௌஃப் அல்-பகாலி என்பவர், (கிழ்ருடைய தோழரான) மூஸா, பனீ இஸ்ராயீலர்களின் மூஸா அல்லர்; அவர் வேறொரு மூஸா என்று வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் உரைக்கிறான்" என்று கூறினார்கள்.

உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"மூஸா நபி (அலை) அவர்கள் பனீ இஸ்ராயீலர்களிடையே எழுந்து நின்று உரையாற்றினார்கள். அப்போது அவரிடம், 'மக்களில் மிகவும் அறிந்தவர் யார்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர், 'நானே (மிகவும்) அறிந்தவன்' என்று பதிலளித்தார். (அறிவை) அல்லாஹ் பால் மீட்டாத காரணத்தால் அல்லாஹ் அவர் மீது கண்டிப்பு காட்டினான். 'இரு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உன்னை விட அதிகம் அறிந்தவர்' என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹீ அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை), 'இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?' என்று கேட்டார். அதற்கு (இறைவன்), 'ஒரு மீனைப் பிடித்துக் கூடையில் இட்டுச் செல்வீராக! எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீரோ, அங்கே அவரைப் பார்ப்பீர்' என்று கூறினான்.

அவ்வாறே மூஸா (அலை) அவர்களும், அவருடைய உதவியாளரான யூஷா பின் நூனும் ஒரு மீனைப் பிடித்துக் கூடையில் இட்டுக்கொண்டு பயணமானார்கள். அவர்கள் ஒரு பாறையை அடைந்ததும், தங்கள் தலைகளைச் சாய்த்துப் படுத்து உறங்கினர். (அப்போது) அந்தக் கூடையில் இருந்த மீன் நழுவிச் சென்று, கடலில் சுரங்கம் போன்றதொரு பாதையை அமைத்துக்கொண்டு சென்றது. இது மூஸாவுக்கும் அவருடைய உதவியாளருக்கும் ஆச்சரியத்தை ஏற்படுத்தியது.

அவ்விரவின் எஞ்சிய பகுதியிலும் (மறுநாள்) பகலிலும் அவர்கள் நடந்தார்கள். பொழுது விடிந்ததும் மூஸா (அலை) தம் உதவியாளரிடம், 'நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! இப்பயணத்தினால் நாம் களைப்படைந்து விட்டோம்' என்று கூறினார். தமக்குக் கட்டளையிடப்பட்ட அந்த இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) களைப்பை உணராதவராகவே இருந்தார்.

அப்போது உதவியாளர் அவரிடம், 'நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியிருந்தபோது நான் மீனை மறந்துவிட்டது நினைவிருக்கிறதா? அதை நினைவுகூர்வதை விட்டும் ஷைத்தான் தான் என்னை மறக்கச் செய்தான். அது கடலில் விசித்திரமான முறையில் தன் வழியை அமைத்துக்கொண்டது' என்று கூறினார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'அதைத்தான் நாமும் தேடிக்கொண்டிருந்தோம்' என்று கூறிவிட்டு, வந்த வழியே தங்கள் காலடித் தடங்களைப் பின்பற்றித் திரும்பினார்கள்.

அவர்கள் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் கூறினார். அதற்கு (அந்த மனிதரான) கிழ்ர், 'உமது பூமியில் ஸலாம் ஏது?' என்று (ஆச்சரியத்துடன்) கேட்டார்.

'நான்தான் மூஸா' என்று அவர் கூறினார். கிழ்ர், 'பனீ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?' என்று கேட்க, மூஸா (அலை) 'ஆம்' என்றார்.

தொடர்ந்து மூஸா (அலை), 'உமக்குக் கற்றுத்தரப்பட்ட நேர்வழியை, எனக்கு நீர் கற்றுத்தரும் பொருட்டு நான் உம்மைப் பின்தொடரலாமா?' என்று கேட்டார்.

அதற்கவர், 'என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமை காக்க முடியாது. மூஸாவே! உமக்கு அறிவிக்கப்படாத, அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத்தந்த இறைஞானம் என்னிடம் உள்ளது. (அதுபோல்) எனக்கு அறிவிக்கப்படாத, அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத்தந்த இறைஞானம் உம்மிடம் உள்ளது' என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளராகக் காண்பீர்; உமது எந்தக் கட்டளைக்கும் நான் மாறு செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்தார்கள். அவர்களுக்குப் படகு ஏதும் இருக்கவில்லை. அப்போது (அந்த வழியாக) ஒரு படகு வந்தது. தங்களை ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்கள் படகோட்டிகளிடம் பேசினார்கள். கிழ்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்ட அவர்கள், கூலி ஏதுமின்றி அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டார்கள்.

அப்போது சிட்டுக்குருவி ஒன்று வந்து படகின் விளிம்பில் அமர்ந்து, கடலில் ஒன்று அல்லது இரண்டு முறை தன் அலகால் கொத்தியது (நீரைக் குடித்தது).

கிழ்ர் (அலை), 'மூஸாவே! இந்தக் குருவி கடலில் (தன் அலகால்) குறைத்த அளவேயன்றி, என் அறிவும் உமது அறிவும் அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து எதையும் குறைத்துவிடவில்லை' என்று கூறினார்.

பிறகு கிழ்ர் அந்தப் படகின் பலகைகளில் ஒன்றை கழற்றிவிட்டார். இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), 'கூலி ஏதுமின்றி நம்மை ஏற்றி வந்த இவர்களது படகில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா நீர் இதில் ஓட்டையிட்டீர்?' என்று கேட்டார்.

அதற்கவர், 'என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமை காக்க முடியாது என்று நான் கூறவில்லையா?' என்றார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்' என்று கூறினார். இது மூஸாவிடமிருந்து ஏற்பட்ட முதலாவது மறதியாகும்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். அங்கே சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனை கிழ்ர் (அலை) கண்டார். அவனது தலையைத் தம் கைகளால் கொய்து, அவனை (கீழே சாய்த்து)க் கொன்றார்.

மூஸா (அலை), '(கொலைக்குப் பழி வாங்கும் விதத்திலன்றி) அநியாயமாக ஒருத் தூய ஆன்மாவை நீர் கொன்றுவிட்டீரே!' என்று கேட்டார். அதற்கவர், 'என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமை காக்க முடியாது என்று நான் உமக்குக் கூறவில்லையா?' என்றார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். ஓர் ஊரை அடைந்த அவர்கள், அங்கிருந்தவர்களிடம் உணவு கேட்டார்கள். ஆனால் அவ்வூரார் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அந்த ஊரில் சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டனர். கிழ்ர் (அலை) அதைத் தம் கையால் நிமிர்த்தி வைத்தார்.

இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), 'நீர் நாடியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே!' என்றார். அதற்கு கிழ்ர் (அலை), 'இதுதான் எனக்கும் உமக்குமான பிரிவு' என்று கூறினார்."

நபி (ஸல்) அவர்கள் (இதை விவரித்த பின்), "அல்லாஹ் மூஸாவுக்குக் கருணை புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால், அவ்விருவரின் விபரங்களும் நமக்கு (மேலும்) விவரிக்கப்பட்டிருக்கும் என்று நாம் ஆசைப்படுகிறோம்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3045ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ ـ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ، فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهْوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَىْ رَجُلٍ، كُلُّهُمْ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ، وَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمُ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ، وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ، وَلاَ نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا‏.‏ قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لاَ أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ، اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ‏.‏ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ فِي هَؤُلاَءِ لأُسْوَةً‏.‏ يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ، فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا، فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ، فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ‏.‏ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنَ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ، قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ فَتَرَكُوهُ، فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلاَ أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا‏.‏ وَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ فَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ، فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا، فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ، فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلاً مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ، فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஆஸிம் பின் உமர் அவர்களின் பாட்டனாரான ஆஸிம் பின் ஸாபித் அல்-அன்சாரி (ரலி) அவர்களின் தலைமையில் பத்து பேர் கொண்ட ஒரு சாரணர் படையை (ஸரிய்யா) அனுப்பினார்கள். அவர்கள் (மதீனாவிலிருந்து) புறப்பட்டு, உஸ்ஃபான் மற்றும் மக்காவிற்கு இடைப்பட்ட 'அல்-ஹத்ஆ' எனும் இடத்தை அடைந்தபோது, ஹுதைல் குலத்தின் ஒரு பிரிவான 'பனூ லிஹ்யான்' கூட்டத்தாருக்கு அவர்களைப் பற்றித் தெரிவிக்கப்பட்டது.

உடனே அவர்கள், சுமார் இருநூறு பேர் கொண்ட (சிறந்த) வில்லாளிகளுடன் இவர்களைத் தேடிப் புறப்பட்டார்கள். அப்படையினர் (சஹாபாக்கள்) மதீனாவிலிருந்து உணவாகக் கொண்டு வந்திருந்த பேரீச்சம்பழக் கொட்டைகளைக் கண்டபோது, "இது யஸ்ரிப் (மதீனா) நகரின் பேரீச்சம்பழம்" என்று கூறி, அவர்களின் தடயங்களைப் பின்தொடர்ந்தார்கள். ஆஸிம் (ரலி) அவர்களும் அவர்களது தோழர்களும் எதிரிகளைக் கண்டதும் ஒரு மேட்டுப்பாங்கான இடத்தில் (ஃபத்ஃபத்) தஞ்சம் புகுந்தார்கள். எதிரிகள் அவர்களைச் சூழ்ந்து கொண்டு, "கீழே இறங்கி வந்து எங்களிடம் உங்களை ஒப்படைத்துவிடுங்கள். உங்களில் எவரையும் கொல்ல மாட்டோம் என்று உங்களுக்கு வாக்குறுதியும் பொறுப்பும் அளிக்கிறோம்" என்று கூறினார்கள்.

படைத்தலைவர் ஆஸிம் பின் ஸாபித் (ரலி), "என்னைப் பொறுத்தவரை, இறைவாக்கின் மீது ஆணையாக! ஒரு காஃபிரின் பொறுப்பில் நான் இப்போதைக்கு இறங்கமாட்டேன். **'அல்லாஹும்ம அக்பிர் அன்ன நபிய்யக'** (இறைவா! எங்களைப் பற்றிய செய்தியை உமது தூதருக்குத் தெரிவிப்பாயாக)" என்று கூறினார்கள். எதிரிகள் அவர்கள் மீது அம்புகளை எய்தனர். ஆஸிம் (ரலி) உட்பட ஏழு பேரைக் கொன்றுவிட்டனர். (எஞ்சிய) குபைப் அல்-அன்சாரி, இப்னு தஸினா மற்றும் மற்றொருவர் (ஆகிய மூவர்) அவர்களின் வாக்குறுதியையும் உடன்படிக்கையையும் நம்பி கீழே இறங்கினார்கள்.

எதிரிகள் அவர்களைத் தங்கள் கட்டுப்பாட்டுக்குள் கொண்டுவந்ததும், தங்கள் விற்களின் நாண்களை அவிழ்த்து அவர்களைக் கட்டினார்கள். அப்போது மூன்றாமவர், "இதுவே (நீங்கள் செய்யும்) முதல் துரோகம்! அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் உங்களுடன் வரமாட்டேன். கொல்லப்பட்ட இவர்களிடம் எனக்குச் சிறந்த முன்மாதிரி உள்ளது" என்று கூறினார். அவர்கள் அவரை இழுத்துச் செல்ல முயன்று, பலவந்தப்படுத்தினர். அவர் மறுக்கவே, அவரையும் கொன்றுவிட்டனர்.

அவர்கள் குபைப் (ரலி), இப்னு தஸினா (ரலி) ஆகிய இருவரையும் அழைத்துச் சென்று பத்ருப் போருக்குப் பின் மக்காவில் விற்றனர். குபைப் (ரலி) அவர்களை, அல்-ஹாரிஸ் பின் ஆமிர் பின் நவ்ஃபல் பின் அப்து மனாஃப் என்பவனின் மக்களே வாங்கினர். பத்ருப் போரின்போது அல்-ஹாரிஸ் பின் ஆமிரைக் கொன்றவர் குபைப் (ரலி) அவர்களாவார். எனவே, குபைப் (ரலி) அவர்களிடம் சிறைக் கைதியாகச் சில காலம் இருந்தார்.

(அறிவிப்பாளர்) இப்னு ஷிஹாப் அஸ்-ஸுஹ்ரி (ரஹ்) கூறுகிறார்: அல்-ஹாரிஸின் மகள் தன்னிடம் பின்வருமாறு கூறியதாக உபைதுல்லாஹ் பின் இயாத் எனக்கு அறிவித்தார்:
"அவர்கள் (குபைபைக் கொல்ல) ஒன்று சேர்ந்தபோது, அவர் (மர்மஸ்தான) முடியை மழித்துக் கொள்வதற்காக என்னிடம் ஒரு சவரக் கத்தியைக் இரவலாகக் கேட்டார். நானும் அவருக்கு அதைக் கொடுத்தேன். நான் கவனிக்காதிருந்த நேரத்தில் என் சிறு மகன் அவரிடம் சென்றுவிட்டான். அக்குழந்தை அவர் மடியில் அமர்ந்திருப்பதையும் சவரக்கத்தி அவர் கையில் இருப்பதையும் கண்டு நான் திடுக்கிட்டேன். என் முகத்திலிருந்த பீதியை குபைப் அறிந்துகொண்டு, 'இக்குழந்தையை நான் கொன்றுவிடுவேன் என அஞ்சுகிறாயா? நான் அப்படிச் செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! குபைபை விடச் சிறந்த ஒரு சிறைக்கைதியை நான் கண்டதேயில்லை. அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! மக்காவில் எந்தப் பழமும் இல்லாத நிலையில், அவர் இரும்புக் கம்பிளியால் பிணிக்கப்பட்டிருந்தும், ஒரு திராட்சைக் குலையிலிருந்து அவர் (பழம்) சாப்பிடுவதை நான் பார்த்திருக்கிறேன். அது அல்லாஹ் குபைபுக்கு அளித்த உணவேயாகும்" என்று ஹாரிஸின் மகள் கூறுவார்.

புனித எல்லைக்கு (ஹரம்) வெளியே வைத்து அவரைக் கொல்வதற்காக அவர்கள் அவரை 'ஹரம்' எல்லையை விட்டு வெளியேற்றியபோது, குபைப் (ரலி) அவர்களிடம், "என்னை இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழ விடுங்கள்" என்று கூறினார். அவர்கள் அவரை (தொழ) விட்டார்கள். அவர் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதுவிட்டு, "நான் மரணத்திற்கு அஞ்சியே தொழுகையை நீட்டுகிறேன் என்று நீங்கள் எண்ணுவீர்கள் என்பது இல்லாவிட்டால், நான் (இன்னும் கூடுதலாகத்) தொழுதிருப்பேன். **'அல்லாஹும்ம அஹ்ஸிஹிம் அததா'** (இறைவா! இவர்களை எண்ணிக்க கணக்கிட்டுக் கொள்வாயாக - அதாவது அழித்து விடுவாயாக)" என்று பிரார்த்தித்தார்.

மேலும் அவர் (பின்வரும் கவிதையைப்) பாடினார்:

"நான் முஸ்லிமாக கொல்லப்படும்போது, எதைப் பற்றியும் நான் கவலைப்படமாட்டேன்;
அல்லாஹ்வுக்காக நான் பலியாவதில், என் விலாப்புறம் எப்பக்கம் சாய்ந்தால் எனக்கென்ன?
இவையனைத்தும் அல்லாஹ்வின் திருப்பொருத்தத்திற்காகவே; அவன் நாடினால்,
சிதறிக் கிடக்கும் என் உடல் உறுப்புகளின் மீது அவன் அருள் பொழிவான்."

பிறகு அல்-ஹாரிஸின் மகன் அவரைக் கொன்றான். (கொல்லப்படுவதற்கு முன்) சிறைப்பிடிக்கப்பட்ட ஒவ்வொரு முஸ்லிமும் இரண்டு ரக்அத் தொழும் வழிமுறையை குபைப் (ரலி) அவர்களே ஏற்படுத்தினார்கள். ஆஸிம் பின் ஸாபித் (ரலி) கொல்லப்பட்ட நாளில், அல்லாஹ் அவரின் பிரார்த்தனையை ஏற்றுக்கொண்டான். நபி (ஸல்) அவர்கள் தன் தோழர்களுக்கு அக்குழுவினர் கொல்லப்பட்ட செய்தியை அறிவித்தார்கள்.

குறைஷித் தலைவர்களில் ஒருவனை பத்ருப் போரில் ஆஸிம் (ரலி) கொன்றிருந்ததால், அவர் கொல்லப்பட்டார் என்று கேள்விப்பட்டதும், அவர் தான் என்பதை உறுதிப்படுத்திக் கொள்வதற்காக, அவரின் உடலிலிருந்து ஒரு பகுதியை (தலையை) கொண்டுவருமாறு குறைஷித் தலைவர்கள் சிலரை அனுப்பினார்கள். ஆனால், 'தப்ர்' (எனும் ஒருவகைக் குளவிகள்) நிழல் தரும் மேகம் போன்று திரண்டு வந்து ஆஸிமைச் சூழ்ந்து கொண்டு, (எதிரிகளின்) தூதர்களிடமிருந்து அவரைப் பாதுகாத்தன. அவர்களால் அவரின் உடலிலிருந்து எதையும் வெட்ட முடியவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
3401ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا‏.‏ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ بَلَى، لِي عَبْدٌ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ‏.‏ قَالَ أَىْ رَبِّ وَمَنْ لِي بِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ أَىْ رَبِّ وَكَيْفَ لِي بِهِ ـ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا، فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ، حَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهْوَ ثَمَّ ـ وَرُبَّمَا قَالَ فَهْوَ ثَمَّهْ ـ وَأَخَذَ حُوتًا، فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ، ثُمَّ انْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ، وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَرَقَدَ مُوسَى، وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فَخَرَجَ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ، فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنِ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ، فَصَارَ مِثْلَ الطَّاقِ، فَقَالَ هَكَذَا مِثْلُ الطَّاقِ‏.‏ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا، حَتَّى إِذَا كَانَ مِنَ الْغَدِ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا‏.‏ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ حَيْثُ أَمَرَهُ اللَّهُ‏.‏ قَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا، فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلَهُمَا عَجَبًا‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ مُوسَى، فَرَدَّ عَلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ‏.‏ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ، أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ، عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ ‏{‏إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا * وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏إِمْرًا‏}‏ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، كَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ، فَعَرَفُوا الْخَضِرَ، فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ جَاءَ عُصْفُورٌ، فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ، قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ‏.‏ إِذْ أَخَذَ الْفَأْسَ فَنَزَعَ لَوْحًا، قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِلاَّ وَقَدْ قَلَعَ لَوْحًا بِالْقَدُّومِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى مَا صَنَعْتَ قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا، لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏.‏ قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا، فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا‏.‏ فَلَمَّا خَرَجَا مِنَ الْبَحْرِ مَرُّوا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَلَعَهُ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَأَوْمَأَ سُفْيَانُ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِهِ كَأَنَّهُ يَقْطِفُ شَيْئًا ـ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏.‏ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي، قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ مَائِلاً ـ أَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ سُفْيَانُ كَأَنَّهُ يَمْسَحُ شَيْئًا إِلَى فَوْقُ، فَلَمْ أَسْمَعْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ مَائِلاً إِلاَّ مَرَّةً ـ قَالَ قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا عَمَدْتَ إِلَى حَائِطِهِمْ لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ، سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏"‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ، فَقَصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوْ كَانَ صَبَرَ يُقَصُّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏ وَقَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي سُفْيَانُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ‏.‏ قِيلَ لِسُفْيَانَ حَفِظْتَهُ قَبْلَ أَنْ تَسْمَعَهُ مِنْ عَمْرٍو، أَوْ تَحَفَّظْتَهُ مِنْ إِنْسَانٍ فَقَالَ مِمَّنْ أَتَحَفَّظُهُ وَرَوَاهُ أَحَدٌ عَنْ عَمْرٍو غَيْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ‏.‏
சயீத் பின் ஜுபைர் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், “நௌஃப் அல்-பக்காலி என்பவர், அல்-கதிர் அவர்களின் தோழரான மூஸா, பனூ இஸ்ராயீலின் மூஸா (அலை) அல்ல; மாறாக அவர் வேறொரு மூஸா என்று வாதிடுகிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), “அல்லாஹ்வின் எதிரி (நௌஃப்) பொய் உரைத்துவிட்டார்” என்று கூறினார்கள்.

உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் எங்களிடம் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீலர்களிடையே நின்று உரையாற்றினார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிவு மிக்கவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், ‘நான் தான்’ என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை அல்லாஹ்விற்கே உரியதாக்காததால் அல்லாஹ் அவர்களைக் கண்டித்தான். அல்லாஹ் அவர்களுக்கு, ‘இரு கடல்களும் சந்திக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உன்னை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று வஹி அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘இறைவா! நான் அவரை எவ்வாறு சந்திப்பேன்?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீ ஒரு மீனை எடுத்து, அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொள். அந்த மீனை எங்கே தவறவிடுகிறாயோ அங்கே அவர் இருப்பார்’ என்று கூறினான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனை எடுத்து அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொண்டு, தம் உதவியாளரான யூஷா பின் நூன் என்பவருடன் புறப்பட்டுச் சென்றார்கள். அவர்கள் ஒரு பாறையை அடைந்ததும், தங்கள் தலைகளைச் சாய்த்துப் படுத்து உறங்கினார்கள். அப்போது மீன் கூடையிலிருந்து துள்ளி, கடலினுள் சென்று விழுந்தது. அது கடலில் (செல்லும் வழியில்) ஒரு சுரங்கத்தைப் போன்று தன் வழியை அமைத்துக் கொண்டது. அல்லாஹ் மீனின் மீது தண்ணீர் பாய்வதை தடுத்தான்; அதனால் அப்பகுதி ஒரு வளைவைப் (ஆர்ச்) போல ஆனது.”

(இதை விவரிக்கும் போது) நபி (ஸல்) அவர்கள் வளைவு போன்று தங்கள் கைகளால் சைகை செய்து காட்டினார்கள்.

“பிறகு அவர்கள் இருவரும் தங்கள் இரவின் மீதமுள்ள நேரத்திலும், பகலிலும் பயணம் செய்தனர். அடுத்த நாள் காலை வந்தபோது மூஸா (அலை) தம் உதவியாளரிடம், ‘நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! நமது இந்தப் பயணத்தில் நாம் மிகுந்த களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட அந்த இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) களைப்பை உணரவில்லை.

அப்போது அவருடைய உதவியாளர் அவரிடம், ‘(நாம் ஓய்வெடுக்க) அந்தப் பாறையில் ஒதுங்கியபோது, நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன் என்பது உங்களுக்குத் தெரியுமா? அதை நினைவூட்டுவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கச் செய்துவிட்டான். அது ஆச்சரியமான முறையில் கடலில் தன் வழியை அமைத்துக் கொண்டது’ என்று கூறினார். மீனுக்கு அது ஒரு பாதையாகவும், அவ்விருவருக்கும் அது ஒரு ஆச்சரியமாகவும் அமைந்தது.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்த இடம்’ என்று கூறினார்கள். உடனே அவர்கள் இருவரும் தங்கள் கால்தடங்களைப் பின்பற்றியவாறே (வந்த வழியே) திரும்பிச் சென்றார்கள்.

அவர்கள் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு சலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர் (அல்-கதிர்), ‘உனது பூமியில் சலாம் (சாந்தி) ஏது?’ என்று கேட்டார்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘நான்தான் மூஸா’ என்று கூறினார்கள்.
அவர், ‘பனூ இஸ்ராயீலர்களின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார்.
மூஸா (அலை), ‘ஆம்’ என்றார்கள். மேலும், ‘அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கற்றுத் தந்தவற்றிலிருந்து, எனக்கு நீங்கள் நல்வழியைக் கற்றுத் தருவதற்காக நான் உங்களிடம் வந்துள்ளேன்’ என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு அவர், ‘மூஸாவே! அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத் தந்த அவனது அறிவில் நான் இருக்கிறேன்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்த அறிவில் நீர் இருக்கிறீர்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார்.

மூஸா (அலை), ‘நான் உங்களைப் பின்தொடரலாமா?’ என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு அவர், **'இன்னக்க லன் தஸ்ததீஅ மஇய ஸப்ரா'** (நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர்) என்றும், **'வ கைஃப தஸ்பிரு அலா மா லம் துஹித் பிஹி குப்ரா'** (உம்மால் முழுமையாக அறிய முடியாத விஷயத்தில் நீர் எப்படி பொறுமையாக இருப்பீர்?) என்றும் கூறினார். (அல்குர்ஆன் 18:67-68)

(அதற்கு மூஸா (அலை), ‘அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளனாகக் காண்பீர்; எந்த விஷயத்திலும் உமக்கு நான் மாறு செய்யமாட்டேன்’ என்று கூறினார்கள்).

பிறகு அவர்கள் இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். அவர்களுக்குச் சொந்தமாகப் படகு எதுவும் இருக்கவில்லை. அப்போது அவர்களைக் கடந்து ஒரு படகு சென்றது. தங்களை ஏற்றிக்கொள்ளும்படி அவர்கள் படகோட்டிகளிடம் பேசினார்கள். அல்-கதிர் அவர்களை அந்தப் படகோட்டிகள் அடையாளம் கண்டுகொண்டனர். அதனால் கூலி எதுவும் பெறாமலேயே அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர்.

அவர்கள் படகில் சென்றுகொண்டிருந்தபோது, ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து படகின் ஓரத்தில் அமர்ந்தது. அது கடலில் தன் அலகால் ஒன்று அல்லது இரண்டு முறை கொத்தியது (நீரைக் குடித்தது).

அல்-கதிர் அவர்கள் மூஸா (அலை) அவர்களிடம், ‘மூஸாவே! அல்லாஹ்வின் அறிவோடு ஒப்பிடும்போது, என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் இந்தச் சிட்டுக்குருவி தன் அலகால் கடலிலிருந்து குறைத்த அளவைத் தவிர வேறில்லை’ என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அல்-கதிர் அவர்கள் (திடீரென) ஒரு கோடரியை எடுத்து, படகின் பலகை ஒன்றை கழற்றினார்கள். அவர் கோடரியால் பலகையைப் பெயர்த்தெடுக்கும் வரை மூஸா (அலை) அவரைக் கவனிக்கவில்லை. (பிறகு) மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘நீர் என்ன காரியம் செய்தீர்? இவர்கள் நம்மிடம் கூலி எதுவும் பெறாமல் நம்மை ஏற்றினார்கள்; ஆனால் நீரோ இவர்களின் படகில் ஓட்டையிட்டு, இதில் பயணம் செய்பவர்களை மூழ்கடிக்கப் பார்க்கிறீரா? **லகத் ஜிஃத ஷைஅன் இம்ரா** (நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்)’ என்று கூறினார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:71)

அதற்கு அவர், ‘நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர் என்று நான் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.
மூஸா (அலை), ‘நான் மறந்ததற்காக என்னைக் குற்றம் சாட்டாதீர்கள்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்கள்’ என்று கூறினார்கள். இது மூஸா (அலை) அவர்களிடமிருந்து ஏற்பட்ட முதலாவது மறதியாகும்.

பிறகு அவர்கள் கடலைவிட்டு வெளியேறிச் சென்றபோது, சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். அல்-கதிர் அவர்கள் அந்தச் சிறுவனின் தலையைப் பிடித்து, தன் கையால் அதைத் துண்டித்தார்.”

(அறிவிப்பாளர் சுஃப்யான் அவர்கள், ஏதோ ஒரு பழத்தைப் பறிப்பது போல தன் விரல் நுனிகளால் சைகை செய்து காட்டினார்).

“மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘எந்த உயிருக்கும் பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவை நீர் கொன்றுவிட்டீரே? **லகத் ஜிஃத ஷைஅன் நுக்ரா** (நிச்சயமாக நீர் ஒரு தகாத காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்)’ என்று கேட்டார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:74)
அல்-கதிர் அவர்கள், ‘நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ள மாட்டீர் என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), ‘இதற்குப் பிறகு நான் எதைப் பற்றியாவது உம்மிடம் கேட்டால், என்னை நீர் உமது தோழராக வைத்துக்கொள்ள வேண்டாம். என்னிடமிருந்து தக்க காரணத்தைப் பெற்றுவிட்டீர்’ என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அவர்கள் இருவரும் நடந்தார்கள். ஒரு கிராமத்தாரிடம் வந்து, அவர்களிடம் உணவு கேட்டார்கள். ஆனால் அக்கிராமத்தார் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கு இடிந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள்.”
(அல்-கதிர் அவர்கள் தம் கையை உயர்த்திக் காட்டி அச்சுவரைச் சரி செய்ததாக சுஃப்யான் சைகை செய்து காட்டினார்).

“மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு உணவளிக்கவும் இல்லை; நமக்கு விருந்தளிக்கவும் இல்லை. ஆயினும் நீர் இவர்களது சுவரைச் சரிசெய்துள்ளீர். நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்காக இவர்களிடம் கூலி பெற்றிருக்கலாமே! **லவ் ஷிஃத லத்தகஸ்த அலைஹி அஜ்ரா**’ என்று கூறினார்கள். (அல்குர்ஆன் 18:77)

அதற்கு அல்-கதிர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையிலான பிரிவு. உம்மால் பொறுத்துக்கொள்ள முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை நான் உமக்குச் சொல்கிறேன்’ என்று கூறினார்.”

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸா (அலை) அவர்கள் பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டும் என நாங்கள் விரும்பினோம். அவ்வாறிருந்தால் அல்லாஹ் அவர்களின் செய்திகளை நமக்கு (இன்னும் அதிகமாக) விவரித்திருப்பான்.”

(மேலும் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அவ்வசனத்தை), **"அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு அரசன் இருந்தான்; அவன் குறையற்ற (நல்ல) கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்"** என்றும், **"அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்; அவனது பெற்றோரோ இறைநம்பிக்கையாளர்களாக (மூஃமின்களாக) இருந்தனர்"** என்றும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4725ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنِي أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنَّ لِي عَبْدًا بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى يَا رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ قَالَ تَأْخُذُ مَعَكَ حُوتًا فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ، فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهْوَ ثَمَّ، فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ ثُمَّ انْطَلَقَ، وَانْطَلَقَ مَعَهُ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ، حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَنَامَا، وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ، فَخَرَجَ مِنْهُ، فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنِ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَصَارَ عَلَيْهِ مِثْلَ الطَّاقِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ، نَسِيَ صَاحِبُهُ أَنْ يُخْبِرَهُ بِالْحُوتِ، فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتَهُمَا، حَتَّى إِذَا كَانَ مِنَ الْغَدِ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا قَالَ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أَمَرَ اللَّهُ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَقَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا قَالَ رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى ثَوْبًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى‏.‏ فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا، يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا، وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ، فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ، فَمَرَّتْ سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ، فَعَرَفُوا الْخَضِرَ، فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ، لَمْ يَفْجَأْ إِلاَّ وَالْخَضِرُ قَدْ قَلَعَ لَوْحًا مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ بِالْقَدُومِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا‏.‏ قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً، فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلُ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ هَذَا الْبَحْرِ ثُمَّ خَرَجَا مِنَ السَّفِينَةِ، فَبَيْنَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ، إِذْ أَبْصَرَ الْخَضِرُ غُلاَمًا يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ وَهَذَا أَشَدُّ مِنَ الأُولَى، قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ ـ قَالَ مَائِلٌ ـ فَقَامَ الْخَضِرُ فَأَقَامَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا، وَلَمْ يُضَيِّفُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ ‏{‏هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏}‏‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ‏.‏
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்-கழிர் அவர்களின் தோழரான மூஸா, பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸா அல்லர் (அவர் வேறொருவர்) என்று நௌஃப் அல்-பிகாலீ வாதிடுகிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் சொல்லிவிட்டான்” என்று கூறினார்கள்.

(பிறகு) உபை பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டுள்ளேன்:
“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களிடையே ஒரு சொற்பொழிவை நிகழ்த்த எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிந்தவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு மூஸா (அலை), ‘நான்(தான்)’ என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை அல்லாஹ்விடம் இணைத்துக் கூறாததால் அல்லாஹ் அவரைக் கண்டித்தான். ‘இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்குமிடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹீ (இறைச்செய்தி) அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை), ‘இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பது?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், ‘நீங்கள் ஒரு மீனை எடுத்து, அதை ஒரு கூடையில் வைத்துக்கொள்ளுங்கள். எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீர்களோ அங்கேதான் அவர் இருப்பார்’ என்று கூறினான்.

ஆகவே, மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனைப் பிடித்து அதை ஒரு கூடையில் இட்டுக்கொண்டு (பயணத்தை) மேற்கொண்டார்கள். அவர்களுடன் அவர்களுடைய இளம் உதவியாளர் யூஷா பின் நூன் அவர்களும் சென்றார்கள். அவர்கள் இருவரும் ஒரு பாறையருகே சென்றடைந்தபோது, தங்கள் தலைகளை (பாறையில்) வைத்து உறங்கினார்கள். அப்போது அந்தக் கூடையில் இருந்த மீன் துள்ளிக்குதித்து வெளியேறி கடலுக்குள் விழுந்தது. அது கடலில் (சுரங்கப்பாதை போன்று) தன் வழியை அமைத்துக்கொண்டது. அல்லாஹ் மீனின் மீது நீரோட்டத்தைத் தடுத்துவிட்டான். ஆகவே, நீர் வளைந்து ஒரு குகையைப் போன்று நின்றது.

மூஸா (அலை) அவர்கள் கண் விழித்தபோது, மீனைப் பற்றிய செய்தியை அவரிடம் கூற அவருடைய தோழர் மறந்துவிட்டார். ஆகவே, அன்றைய பகலிலும் இரவிலும் அவர்கள் நடந்தார்கள். மறுநாள் காலை வந்தபோது மூஸா (அலை) தம் இளம் உதவியாளரிடம், ‘நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! இந்தப் பயணத்தினால் நாம் பெரும் களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ் கட்டளையிட்ட அந்த இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை மூஸா (அலை) அவர்கள் எவ்விதக் களைப்பையும் உணரவில்லை.

அப்போது அந்த உதவியாளர் அவரிடம், ‘நாம் அந்தப் பாறையருகே ஒதுங்கியபோது (நடந்தது) உங்களுக்குத் தெரியுமா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கடித்துவிட்டான். அது கடலில் வியக்கத்தக்க வகையில் தன் வழியை அமைத்துக்கொண்டது’ என்று கூறினார். மீனுக்கு அது ஒரு சுரங்கப்பாதையாகவும், மூஸாவுக்கும் அவருடைய உதவியாளருக்கும் அது ஒரு வியப்பாகவும் அமைந்தது.

மூஸா (அலை) அவர்கள், ‘அதைத்தான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்தோம்’ என்று கூறிவிட்டு, வந்த வழியே தங்கள் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றித் திரும்பினார்கள். அவர்கள் இருவரும் தங்கள் காலடிச் சுவடுகளைப் பின்பற்றி அந்தப் பாறையருகே வந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் போர்வையால் மூடப்பட்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் சொன்னார்கள். அதற்கு அல்-கழிர், ‘உமது பூமியில் ஏது ஸலாம் (சாந்தி)?’ என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), ‘நான்தான் மூஸா’ என்றார். அவர், ‘பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), ‘ஆம்; தங்களுக்குக் கற்றுத்தரப்பட்டிருக்கும் நல்வழியை எனக்கு நீர் கற்றுத்தருவதற்காக உம்மிடம் வந்துள்ளேன்’ என்றார்.

அதற்கு அவர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது. மூஸா! அல்லாஹ் எனக்கு அவனது அறிவிலிருந்து ஒன்றைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். மேலும் அல்லாஹ் உமக்கு அவனது அறிவிலிருந்து ஒன்றைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார். மூஸா (அலை), ‘அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளனாக நீர் காண்பீர்; எந்த விஷயத்திலும் உமக்கு நான் மாறுசெய்யமாட்டேன்’ என்று கூறினார்கள்.

அல்-கழிர் அவரிடம், ‘நீர் என்னைப் பின்பற்றி வருவதானால், நானாக உமக்குச் சொல்லாத வரை எதைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்கக் கூடாது’ என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றனர். அப்போது கப்பல் ஒன்று சென்றது. தங்களை அதில் ஏற்றிக்கொள்ளும்படி அக்கப்பலாரிடம் பேசினார்கள். அவர்கள் அல்-கழிர் அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி ஏதுமின்றி அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டனர். அவர்கள் இருவரும் கப்பலில் ஏறியதும், திடீரென அல்-கழிர் கோடரியால் கப்பலின் பலகைகளில் ஒன்றை கழற்றிவிட்டார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘கூலி ஏதுமின்றி நம்மை இவர்கள் ஏற்றிக்கொண்டார்கள். ஆனால், நீர் இக்கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிக்க வேண்டும் என்பதற்காக இதில் ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்’ என்று கூறினார். அதற்கு அல்-கழிர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?’ என்றார். அதற்கு மூஸா (அலை), ‘நான் மறந்துபோனது பற்றி என்னைப் பிடிக্কাதீர்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்’ என்று கூறினார்கள்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸாவிடமிருந்து (ஏற்பட்ட) முதலாவது (குறுக்கீடு) மறதியால் நிகழ்ந்ததாகும்.”

(தொடர்ந்து நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:)
“அப்போது ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து, கடலில் தன் அலகால் ஒரு முறை கொத்தியது. அல்-கழிர் அவர்கள் மூஸாவிடம், ‘அல்லாஹ்வின் அறிவிலிருந்து என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் (எதையும்) குறைக்கவில்லை; இந்தச் சிட்டுக்குருவி இந்தக் கடலிலிருந்து (தன் அலகால் நீர் அருந்தி) குறைத்ததைத் தவிர’ என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கினார்கள். அவர்கள் கடற்கரையில் நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தபோது, அல்-கழிர் ஒரு சிறுவன் மற்றச் சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டார். உடனே அல்-கழிர் அவனது தலையைப் பிடித்து, தன் கையாலேயே அதைப்பிடுங்கி அவனைக் கொன்றுவிட்டார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘ஓர் உயிருக்கு ஈடாக இல்லாமல், தூய ஆத்மா ஒன்றை நீர் கொன்றுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் ஒரு தகாத காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர், ‘என்னுடன் இருக்க உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?’ என்று கேட்டார்.” (இதற்கு முந்தையதை விட இது மிகவும் கடுமையானது என்று அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்).

“மூஸா (அலை), ‘இதற்குப் பிறகு எதைப் பற்றியேனும் நான் உம்மிடம் கேட்டால், என்னை நீர் உம் தோழமையில் வைத்துக்கொள்ள வேண்டாம். என்னிடமிருந்து (பிரிந்து செல்ல) தக்க காரணத்தைப் பெற்றுவிட்டீர்’ என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். ஓர் ஊராரிடம் வந்து, தங்களுக்கும் உணவு தருமாறு கேட்டார்கள். ஆனால், அவ்வூரார் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கு சாய்ந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள்.” (அறிவிப்பாளர் ‘மாயில்’ என்பதற்கு விழும் நிலையில் என்று விளக்கமளித்தார்). “உடனே அல்-கழிர் தம் கையாலேயே அதை நிமிர்த்தி வைத்தார். மூஸா (அலை), ‘நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு உணவளிக்கவில்லை; நமக்கு விருந்தளிக்கவும் இல்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே?’ என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையே பிரிவினை(க்கான நேரம்). உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்குச் சொல்கிறேன்...’ என்று (விளக்கம்) கூறினார்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மூஸா (அலை) அவர்கள் (இன்னும்) பொறுமையாக இருந்திருக்க வேண்டும் என நாம் விரும்பினோம். அவ்வாறிருந்திருந்தால், அவ்விருவரின் செய்திகள் நமக்கு (இன்னும் அதிகமாக) விவரிக்கப்பட்டிருக்கும்.”

ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், “(அந்தக் கப்பலுக்கு) முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான். அவன் பழுதுபடாத நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் பலவந்தமாக அபகரித்துக்கொண்டிருந்தான்” என்றும், “அந்தச் சிறுவனைப் பொறுத்தவரை அவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்; அவனது பெற்றோரோ இறைநம்பிக்கையாளர்களாக இருந்தனர்” என்றும் ஓதுபவர்களாய் இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4726ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ، وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ وَغَيْرَهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُهُ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ إِنَّا لَعِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِهِ، إِذْ قَالَ سَلُونِي قُلْتُ أَىْ أَبَا عَبَّاسٍ ـ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ ـ بِالْكُوفَةِ رَجُلٌ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ نَوْفٌ، يَزْعُمُ أَنَّهُ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ لِي قَالَ قَدْ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ، وَأَمَّا يَعْلَى فَقَالَ لِي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مُوسَى رَسُولُ اللَّهِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ قَالَ ذَكَّرَ النَّاسَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا فَاضَتِ الْعُيُونُ، وَرَقَّتِ الْقُلُوبُ وَلَّى، فَأَدْرَكَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الأَرْضِ أَحَدٌ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ لاَ، فَعَتَبَ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ قِيلَ بَلَى قَالَ أَىْ رَبِّ فَأَيْنَ قَالَ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَىْ رَبِّ اجْعَلْ لِي عَلَمًا أَعْلَمُ ذَلِكَ بِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لِي عَمْرٌو قَالَ ‏"‏ حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ لِي يَعْلَى قَالَ ‏"‏ خُذْ نُونًا مَيِّتًا حَيْثُ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ فَقَالَ لِفَتَاهُ لاَ أُكَلِّفُكَ إِلاَّ أَنْ تُخْبِرَنِي بِحَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ‏.‏ قَالَ مَا كَلَّفْتَ كَثِيرًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ ‏{‏وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ‏}‏ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ ـ لَيْسَتْ عَنْ سَعِيدٍ ـ قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ فِي ظِلِّ صَخْرَةٍ فِي مَكَانٍ ثَرْيَانَ، إِذْ تَضَرَّبَ الْحُوتُ، وَمُوسَى نَائِمٌ، فَقَالَ فَتَاهُ لاَ أُوقِظُهُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ أَنْ يُخْبِرَهُ، وَتَضَرَّبَ الْحُوتُ، حَتَّى دَخَلَ الْبَحْرَ فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْبَحْرِ حَتَّى كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ ـ قَالَ لِي عَمْرٌو هَكَذَا كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ، وَحَلَّقَ بَيْنَ إِبْهَامَيْهِ وَاللَّتَيْنِ تَلِيانِهِمَا ـ لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا قَالَ قَدْ قَطَعَ اللَّهُ عَنْكَ النَّصَبَ ـ لَيْسَتْ هَذِهِ عَنْ سَعِيدٍ ـ أَخْبَرَهُ، فَرَجَعَا فَوَجَدَا خَضِرًا ـ قَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ ـ عَلَى طِنْفِسَةٍ خَضْرَاءَ عَلَى كَبِدِ الْبَحْرِ ـ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ ـ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ قَدْ جَعَلَ طَرَفَهُ تَحْتَ رِجْلَيْهِ، وَطَرَفَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ، وَقَالَ هَلْ بِأَرْضِي مِنْ سَلاَمٍ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَمَا شَأْنُكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ أَمَا يَكْفِيكَ أَنَّ التَّوْرَاةَ بِيَدَيْكَ، وَأَنَّ الْوَحْىَ يَأْتِيكَ، يَا مُوسَى إِنَّ لِي عِلْمًا لاَ يَنْبَغِي لَكَ أَنْ تَعْلَمَهُ وَإِنَّ لَكَ عِلْمًا لاَ يَنْبَغِي لِي أَنْ أَعْلَمَهُ، فَأَخَذَ طَائِرٌ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ وَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِلْمِي وَمَا عِلْمُكَ فِي جَنْبِ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ كَمَا أَخَذَ هَذَا الطَّائِرُ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ، حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ وَجَدَا مَعَابِرَ صِغَارًا تَحْمِلُ أَهْلَ هَذَا السَّاحِلِ إِلَى أَهْلِ هَذَا السَّاحِلِ الآخَرِ عَرَفُوهُ، فَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ الصَّالِحُ ـ قَالَ قُلْنَا لِسَعِيدٍ خَضِرٌ قَالَ نَعَمْ ـ لاَ نَحْمِلُهُ بِأَجْرٍ، فَخَرَقَهَا وَوَتَدَ فِيهَا وَتِدًا‏.‏ قَالَ مُوسَى أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ـ قَالَ مُجَاهِدٌ مُنْكَرًا ـ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا كَانَتِ الأُولَى نِسْيَانًا وَالْوُسْطَى شَرْطًا وَالثَّالِثَةُ عَمْدًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا، لَقِيَا غُلاَمًا فَقَتَلَهُ ـ قَالَ يَعْلَى قَالَ سَعِيدٌ ـ وَجَدَ غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ، فَأَخَذَ غُلاَمًا كَافِرًا ظَرِيفًا فَأَضْجَعَهُ، ثُمَّ ذَبَحَهُ بِالسِّكِّينِ‏.‏ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَمْ تَعْمَلْ بِالْحِنْثِ ـ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَرَأَهَا زَكِيَّةً زَاكِيَةً مُسْلِمَةً كَقَوْلِكَ غُلاَمًا زَكِيًّا ـ فَانْطَلَقَا، فَوَجَدَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ ـ قَالَ سَعِيدٌ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَرَفَعَ يَدَهُ فَاسْتَقَامَ ـ قَالَ يَعْلَى ـ حَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدًا قَالَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ فَاسْتَقَامَ، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا ـ قَالَ سَعِيدٌ أَجْرًا نَأْكُلُهُ ـ وَكَانَ وَرَاءَهُمْ، وَكَانَ أَمَامَهُمْ ـ قَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ ـ يَزْعُمُونَ عَنْ غَيْرِ سَعِيدٍ أَنَّهُ هُدَدُ بْنُ بُدَدٍ، وَالْغُلاَمُ الْمَقْتُولُ، اسْمُهُ يَزْعُمُونَ جَيْسُورٌ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا، فَأَرَدْتُ إِذَا هِيَ مَرَّتْ بِهِ أَنْ يَدَعَهَا لِعَيْبِهَا، فَإِذَا جَاوَزُوا أَصْلَحُوهَا فَانْتَفَعُوا بِهَا وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ سَدُّوهَا بِقَارُورَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ بِالْقَارِ، كَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ، وَكَانَ كَافِرًا فَخَشِينَا أَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا، أَنْ يَحْمِلَهُمَا حُبُّهُ عَلَى أَنْ يُتَابِعَاهُ عَلَى دِينِهِ فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً لِقَوْلِهِ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا هُمَا بِهِ أَرْحَمُ مِنْهُمَا بِالأَوَّلِ، الَّذِي قَتَلَ خَضِرٌ وَزَعَمَ غَيْرُ سَعِيدٍ أَنَّهُمَا أُبْدِلاَ جَارِيَةً، وأَمَّا دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَاصِمٍ فَقَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ إِنَّهَا جَارِيَةٌ‏"‏‏.‏
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் வீட்டில் இருந்தபோது, அவர்கள், "என்னிடம் (மார்க்கத் தீர்ப்புகளைக்) கேளுங்கள்" என்றார்கள். நான், "ஓ அபுல் அப்பாஸ்! அல்லாஹ் என்னை தங்களுக்கு அர்ப்பணமாக்குவானாக! கூஃபாவில் 'நவ்ஃப்' என்றழைக்கப்படும் ஒரு கதைசொல்லி இருக்கிறார். அவர், (கிள்ர் (அலை) அவர்களைச் சந்தித்த) மூஸா, பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்தைச் சார்ந்த மூஸா அல்லர் (வேறொருவர்) என்று வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன்.

(இதைக் கேட்ட) அம்ர் (என்னிடம்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய் உரைத்துவிட்டான்" என்று கூறினார்கள். ஆனால் யஃலா (என்னிடம்) கூறினார்: இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள், உபைய் பின் கஅப் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"மூஸா (அலை) அவர்கள் (ஒரு முறை) மக்களிடையே நின்றுகொண்டு (இறைவனை) நினைவூட்டினார்கள். (அவ்வுரையின் தாக்கத்தால்) கண்கள் கண்ணீர் சிந்தின; உள்ளங்கள் நெகிழ்ந்தன. அவர் திரும்பிச் செல்ல முற்பட்டபோது ஒரு மனிதர் அவரை அடைந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! பூமியில் உம்மை விட அதிகம் அறிந்தவர் யாரேனும் உண்டா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'இல்லை' என்று பதிலளித்தார்கள். இல்மை (கல்வியை) அல்லாஹ்விடம் ஒப்படைக்காததால், அல்லாஹ் அவர் மீது கண்டிப்பு காட்டினான். 'ஆம் (உம்மை விட அறிந்தவர் ஒருவர் இருக்கிறார்)' என்று (இறைவனால்) கூறப்பட்டது. மூஸா (அலை), 'என் இறைவனே! அவர் எங்கே இருக்கிறார்?' என்று வினவ, அல்லாஹ், 'இரு கடல்கள் சங்கமிக்குமிடத்தில்' என்று பதிலளித்தான். மூஸா (அலை), 'என் இறைவனே! நான் அதை அறிந்துகொள்ள ஓர் அடையாளத்தை எனக்கு ஏற்படுத்துவாயாக!' என்று வேண்டினார்."

அம்ர் (மேலே உள்ள தொடர்ச்சிக்கு) கூறினார்: (அல்லாஹ்), "எங்கே மீன் உம்மைப் பிரிந்து செல்கிறதோ (அங்கே அவர் இருப்பார்)" என்று கூறினான். யஃலா (என்னிடம்) கூறினார்: (அல்லாஹ்), "இறந்த மீன் ஒன்றை எடுத்துக்கொள்வீராக. எங்கே அதில் உயிர் ஊதப்படுகிறதோ (அதுவே அந்த இடம்)" என்று கூறினான்.

அவ்வாறே மூஸா (அலை) ஒரு மீனைப் பிடித்து ஒரு கூடையில் இட்டுக்கொண்டார்கள். தம் ஊழியரிடம் (யூஷஃ பின் நூனிடம்), "மீன் உம்மைப் பிரிந்து செல்லும்போது எனக்குத் தெரிவிப்பதைத் தவிர வேறெந்த சிரமத்தையும் உமக்கு நான் தரமாட்டேன்" என்றார்கள். ஊழியர், "நீங்கள் (எனக்கு) அதிக சிரமம் தரவில்லை" என்றார். - (குர்ஆனில் 18:60 வசனத்தில்) "மூஸா தம் ஊழியரிடம் கூறியபோது" என்று அல்லாஹ் குறிப்பிடுவது யூஷஃ பின் நூன் அவர்களைத்தான். (இக்குறிப்பு சயீத் கூறியதல்ல). -

நபி (ஸல்) அவர்கள் (தொடர்ந்து) கூறினார்கள்: "பிறகு ஒரு பாறையின் நிழலில் ஈரப்பதமான ஓரிடத்தில் மூஸா (அலை) உறங்கிக்கொண்டிருந்தபோது, அந்த மீன் துடித்தது. ஆனால் ஊழியர், '(இப்போது) நான் இவரை எழுப்ப மாட்டேன்' என்று (தமக்குள்) கூறிக்கொண்டார். விழித்தவுடன் மீன் சென்ற விஷயத்தை அவருக்குச் சொல்ல ஊழியர் மறந்துவிட்டார். மீன் துடித்துக் கொண்டே கடலுக்குள் சென்றது. மீன் சென்ற வழியில் நீர் பாயாமல் அல்லாஹ் தடுத்தான். அது கல்லில் செதுக்கியது போன்று (ஒரு குகை போல) ஆனது."

அம்ர் (இதை விளக்கும் விதமாக), தம்முடைய இரு கட்டைவிரல்களையும், அதற்கடுத்த விரல்களையும் வளைத்து, "இப்படியே, கல்லில் செதுக்கியது போன்று" என்று எனக்குச் செய்து காட்டினார்.

(பயணத்தைத் தொடர்ந்த) மூஸா (அலை), "நம்முடைய இப்பயணத்தில் நாம் மிகுந்த களைப்பைச் சந்தித்துவிட்டோம்" என்று கூறினார்கள். (அல்லாஹ்) களைப்பை அவரை விட்டும் நீக்கினான். (இது சயீத் கூறியதல்ல).

(மீன் தவறிய இடத்திற்கு) இருவரும் திரும்பிச் சென்றபோது அங்கே கிள்ர் (அலை) அவர்களைக் கண்டார்கள். உஸ்மான் பின் அபீ சுலைமான் என்னிடம் கூறினார்: அவர் கடலின் நடுவே (மேற்பரப்பில்) ஒரு பச்சைக் கம்பளத்தின் மீது (இருந்தார்). சயீத் பின் ஜுபைர் கூறினார்: அவர் தம் ஆடையால் போர்த்திக்கொண்டு கிடந்தார். அதன் ஒரு ஓரத்தை தம் கால்களுக்குக் கீழேயும், மறு ஓரத்தை தம் தலைக்குக் கீழேயும் வைத்திருந்தார்.

மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் உரைத்தார். அவர் முகத்தை வெளிப்படுத்தி, "என்னுடைய (இப்)பூமியில் ஸலாம் ஏது? நீர் யார்?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), "நான் மூஸா" என்றார். "பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?" என்று அவர் கேட்க, "ஆம்" என்றார் மூஸா (அலை).

கிள்ர் (அலை), "உமது விஷயம் என்ன?" என்று கேட்க, மூஸா (அலை), "உமக்குக் கற்றுத்தரப்பட்ட நல்வழியை எனக்கும் நீர் கற்றுத்தரும் பொருட்டு உம்மிடம் வந்துள்ளேன்" என்றார். அதற்கு கிள்ர் (அலை), "தவ்ராத் வேதம் உம் கையில் இருப்பதும், இறைச்செய்தி (வஹீ) உம்மிடம் வருவதும் உமக்குப் போதாதா? ஓ மூஸா! எனக்கு அல்லாஹ் ஒரு வகையான கல்வியைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அது உமக்குத் தெரியாது. உமக்கு அல்லாஹ் ஒரு வகையான கல்வியைக் கற்றுத்தந்துள்ளான்; அது எனக்குத் தெரியாது" என்றார்.

அப்போது ஒரு பறவை (வந்து), தன் அலகால் கடலிலிருந்து (சிறிது நீரை) எடுத்தது. கிள்ர் (அலை), "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! அல்லாஹ்வின் கல்விக்கு முன்னால், எனது கல்வியும் உமது கல்வியும் இப்பறவை தன் அலகால் கடலிலிருந்து எடுத்த (நீரைப்) போன்றதுதான்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் ஒரு கப்பலில் ஏறினர். அக்கரையிலுள்ள மக்களை இக்கரைக்கு ஏற்றி வரும் சிறிய படகுகளைக் கண்டனர். (அப்படகுக்காரர்கள்) கிள்ர் (அலை) அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, "அல்லாஹ்வின் நல்லடியார்" என்று கூறினர். - நாங்கள் சயீத் அவர்களிடம், "(அவர்) கிள்ர் தானே?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர், "ஆம்" என்றார். - (படகுகாரர்கள்), "நாங்கள் இவரிடம் கூலி வாங்கிக்கொண்டு இவரை ஏற்றமாட்டோம்" என்றனர்.

(பயணத்தின்போது) கிள்ர் (அலை) அக்கப்பலில் ஒரு பலகையைக் கழற்றிவிட்டு, அவ்விடத்தில் ஒரு ஆப்பை அறைந்துவிட்டார். மூஸா (அலை), "கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா அதில் நீர் ஓட்டையிட்டீர்? நிச்சயமாக, நீர் ஒரு பயங்கரமான (இம்ரன்) செயலைச் செய்துவிட்டீர்" என்று கேட்டார். - (அறிவிப்பாளர்) முஜாஹித், '(இம்ரன் என்பதற்கு) முன்கரன் - வெறுக்கத்தக்க செயல் என்று பொருள்' என்றார். -

அதற்கு கிள்ர் (அலை), "என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் இயலாது என்று நான் சொல்லவில்லையா?" என்று கேட்டார். மூஸா (அலை) கேட்ட முதல் கேள்வி மறதியால் ஏற்பட்டது; இரண்டாவது நிபந்தனையால் ஏற்பட்டது; மூன்றாவது வேண்டுமென்றே கேட்கப்பட்டது. மூஸா (அலை), "நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்மீது குற்றம் பிடிக்காதீர். என் விஷயத்தில் எனக்குச் சிரமம் தராதீர்" என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் ஒரு சிறுவனைச் சந்தித்தனர். கிள்ர் (அலை) அவனைக் கொன்றுவிட்டார். யஃலா கூறினார்: சயீத் அவர்கள் கூறினார்கள்: அவர்கள் சிறுவர்கள் விளையாடிக்கொண்டிருப்பதைக் கண்டனர். கிள்ர் (அலை) அழகிய தோற்றமுடைய, (இயற்கையிலேயே) இறைமறுப்பாளனாக இருந்த ஒரு சிறுவனைப் பிடித்துக் கீழே கிடத்தி, கத்தியால் அவனை அறுத்துக் கொன்றுவிட்டார். மூஸா (அலை), "பாவம் அறியாத ஒருத் தூய ஆத்மாவை, (பழிக்குப் பழி வாங்கும் நோக்கில்லாமல்) அநியாயமாக நீர் கொன்றுவிட்டீரே!" என்று கேட்டார். - இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் (இவ்வசனத்திலுள்ள ஜகிய்யா எனும் சொல்லை) 'ஜாக்கியா' (பரிசுத்தமானவள்) என்றும், 'முஸ்லிமா' (கீழ்ப்படிந்தவள்) என்றும் ஓதுவார்கள்; இது 'குலாமன் ஜக்கிய்யன்' என்று சொல்வதைப் போன்றது. -

பிறகு இருவரும் நடந்து சென்று, சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரைக் கண்டனர். கிள்ர் (அலை) அதை (நேராக) நிமிர்த்தினார். சயீத் அவர்கள் தம் கையால் சைகை செய்து, "அவர் தம் கையை உயர்த்தினார்; சுவர் நேராகிவிட்டது" என்று கூறினார்கள். யஃலா கூறினார்: சயீத் அவர்கள், "அவர் தம் கையால் அச்சுவரைத் தடவினார்; அது நேராகிவிட்டது" என்று கூறியதாக நான் எண்ணுகிறேன். (அப்போது) மூஸா (அலை), "நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே" என்றார். சயீத் அவர்கள், "(கூலி என்பது) நாம் உண்ணக்கூடிய உணவு" என்று கூறினார்கள்.

(பிரிவு உபசாரத்தின் போது கிள்ர் (அலை) விளக்கமளித்தார்கள்): "அவர்களுக்கு *முன்னால்* ஒரு அரசன் இருந்தான்..." - "அவர்களுக்கு *முன்னால்* ஒரு அரசன் இருந்தான்" (அதாவது 'வாராஅகும்' என்பதற்குப் பகரமாக 'அமாமஹும்') என்று இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஓதுவார்கள். - சயீத் அல்லாத மற்றோர் அறிவிப்பில், அந்த அரசனின் பெயர் 'ஹுதத் பின் புதத்' என்றும், கொல்லப்பட்ட சிறுவனின் பெயர் 'ஜைசூர்' என்றும் கூறப்படுகிறது.

(கிள்ர் விளக்கினார்): "(அவன்) ஒவ்வொரு கப்பலையும் பலவந்தமாகப் பறிமுதல் செய்யும் அரசன். எனவே இக்கப்பல் அவனைக் கடந்து செல்லும்போது, பழுதுள்ள கப்பல் என்று அவன் அதை விட்டுவிடுவதற்காகவே (அதை ஓட்டையிட்டேன்). அவர்கள் சென்ற பிறகு அதைப் பழுதுபார்த்துப் பயனடைவார்கள்." (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்): சிலர், "அவர்கள் ஒரு குப்பியை வைத்து அந்த ஓட்டையை அடைத்தார்கள்" என்றும், சிலர் "கீல் (தார்) பூசி அடைத்தார்கள்" என்றும் கூறுகின்றனர்.

(கிள்ர் தொடர்ந்தார்): "அந்தச் சிறுவனின் பெற்றோர் இறைநம்பிக்கையாளர்களாக இருந்தனர். ஆனால் அவன் இறைமறுப்பாளனாக இருந்தான். அவன் (வளர்ந்து பெரியவனானால்) தன் பெற்றோரையும் வழிகேட்டிலும் இறைமறுப்பிலும் சேர்த்துவிடுவான் என்று நாங்கள் அஞ்சினோம். அதாவது, அவன் மீதிருந்த பாசத்தின் காரணமாக அவனது மதத்தை அவர்களும் பின்பற்றுவார்கள் (என்று அஞ்சினோம்). எனவே, அவனுக்குப் பகரமாக, அவனைவிடத் தூயவனாகவும், (பெற்றோர் மீது) அன்பு காட்டுவதில் சிறந்தவனாகவும் இருக்கக்கூடிய வேறொரு பிள்ளையை அவர்களுடைய இறைவன் அவர்களுக்கு வழங்க வேண்டும் என்று நாம் விரும்பினோம்." இது, "தூய ஆத்மாவைக் கொன்றுவிட்டீரே" என்று மூஸா (அலை) கேட்டதற்குப் பதிலாக அமைந்தது.

"அன்பு காட்டுவதில் சிறந்தவன்" என்பதன் பொருள், கிள்ர் (அலை) கொன்ற முதல் சிறுவனை விட, (இறைவன் பகரமாகக் கொடுக்கும் பிள்ளை) அவர்கள் மீது அதிக கருணை உள்ளவனாக இருப்பான் என்பதாகும். சயீத் அல்லாத மற்றவர்கள், "அவ்விருவருக்கும் (அச்சிறுவனுக்குப் பகரமாக) ஒரு பெண் குழந்தை வழங்கப்பட்டது" என்று கூறினர். தாவூத் பின் அபீ ஆஸிம் அவர்கள் ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட அறிவிப்பாளர்கள் வழியாக, "அது ஒரு பெண் குழந்தை" என்று அறிவித்தார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
4727ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا، فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَىْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى، وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَنَزَلاَ عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ ـ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ ـ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لاَ يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَىْءٌ إِلاَّ حَيِيَ، فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ، قَالَ فَتَحَرَّكَ، وَانْسَلَّ مِنَ الْمِكْتَلِ، فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى ‏{‏قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا‏}‏ الآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدِ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ، قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ ‏{‏أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ‏}‏ الآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا، فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ، فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا، وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ، وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ ـ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ ـ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ الْبَحْرَ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلاَئِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى، إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا ‏{‏لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ‏}‏ الآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى ‏{‏أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ‏}‏ فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ، فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا‏.‏
ஸயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், “நவ்ஃப் அல்-பகாலீ என்பவர், பனீ இஸ்ராயீல் சமுதாயத்தின் மூஸா அவர்கள், (அல்-கிள்ருடைய தோழரான) மூஸா அல்லர் என்று வாதிக்கிறார்” என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), “அல்லாஹ்வின் பகைவன் பொய்யுரைக்கிறான்” என்று கூறினார்கள். (பிறகு) உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்:

“மூஸா (அலை) அவர்கள் பனீ இஸ்ராயீல் மக்களிடையே உரையாற்ற எழுந்தார்கள். அப்போது அவர்களிடம், ‘மக்களில் மிகவும் அறிந்தவர் யார்?’ என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் ‘நான்’ என்று பதிலளித்தார்கள். கல்வியை அல்லாஹ் பால் சேர்க்காததால் அல்லாஹ் அவர்களைக் கண்டித்தான். ‘இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உன்னை விட அதிகம் அறிந்தவர்’ என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹி அறிவித்தான். மூஸா (அலை), ‘என் இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு அடைவது?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ், ‘ஒரு மீனை ஒரு கூடையில் எடுத்துக்கொள். எங்கு அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறாயோ அங்கு (அவரைத் தொடர்ந்து) செல்’ என்று கூறினான்.

ஆகவே மூஸா (அலை) புறப்பட்டார்கள். அவர்களுடன் அவர்களுடைய உதவியாளர் யூஷஃ பின் நூனும் சென்றார். அவர்கள் ஒரு மீனை எடுத்துக்கொண்டு ஒரு பாறையை அடையும் வரை சென்று, அங்கே தங்கினார்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் (தரையில்) தலையை வைத்து உறங்கினார்கள். (அறிவிப்பாளர் ஸுஃப்யான் கூறுகிறார்கள்: அம்ர் பின் தீனார் அல்லாதவரின் அறிவிப்பில், ‘அந்தப் பாறையின் அடியில் ‘அல்-ஹயாத்’ (உயிர்) எனப்படும் ஒரு நீரூற்று இருந்தது. அதன் தண்ணீர் எதன் மீது படுகிறதோ அது உயிர் பெறாமல் இருப்பதில்லை. அந்த ஊற்றின் நீர் அந்த மீன் மீது பட்டது’ என்று வந்துள்ளது). ஆகவே அந்த மீன் அசைந்து, கூடையிலிருந்து நழுவி கடலுக்குள் சென்றது.

மூஸா (அலை) அவர்கள் விழித்தெழுந்ததும், (சிறிது தூரம் சென்ற பின்) தம் உதவியாளரிடம், {எமது காலை உணவை நமக்குக் கொண்டு வா!} (எனும் குர்ஆன் வசனத்தை) ஓதினார்கள். தனக்குக் கட்டளையிடப்பட்ட இடத்தைத் தாண்டிச் செல்லும் வரை அவர் களைப்பை உணரவில்லை. அவருடைய உதவியாளர் யூஷஃ பின் நூன் அவரிடம், {நாம் பாறையில் ஒதுங்கியிருந்தபோது (நடந்ததை) கவனித்தீரா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன்} என்று கூறினார். உடனே இருவரும் வந்த வழியே தங்கள் காலடித் தடங்களைப் பின்பற்றித் திரும்பினார்கள். கடலில் மீன் சென்ற பாதை ஒரு சுரங்கத்தைப் போன்று (அமைந்து) இருந்ததை அவர்கள் கண்டார்கள். அது உதவியாளருக்கு ஆச்சரியமாகவும், மீனுக்கு ஒரு வழியாகவும் அமைந்தது.

அவர்கள் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே ஒரு மனிதர் ஆடையால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் இருப்பதைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் கூறினார்கள். அதற்கு அவர், ‘உமது பூமியில் ஸலாம் (சாந்தி) ஏது?’ என்று கேட்டார். இவர், ‘நான்தான் மூஸா’ என்றார். அவர் ‘பனீ இஸ்ராயீல் சமுதாயத்தின் மூஸாவா?’ என்று கேட்டார். இவர் ‘ஆம்’ என்றார். (பிறகு) ‘உமக்குக் கற்றுத் தரப்பட்டிருக்கும் நல்வழியை நீர் எனக்குக் கற்றுத் தருவதற்காக உம்மை நான் பின்தொடரலாமா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அல்-கிள்ர், ‘மூஸா! அல்லாஹ் எனக்குக் கற்றுத் தந்த அவனுடைய ஞானத்தில் நான் இருக்கிறேன்; அதை நீர் அறியமாட்டீர். அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்த அவனுடைய ஞானத்தில் நீர் இருக்கிறீர்; அதை நான் அறியமாட்டேன்’ என்று கூறினார். மூஸா (அலை), ‘ஆயினும் நான் உம்மைப் பின்தொடர்வேன்’ என்றார்கள். கிள்ர், ‘நீர் என்னைப் பின்தொடர்வதாயிருந்தால், நானாக உமக்கு எதைப் பற்றியும் சொல்லாதவரை என்னிடம் நீர் எதைப் பற்றியும் கேட்கக் கூடாது’ என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றனர். அவர்களைக் கடந்து ஒரு கப்பல் சென்றது. (அக்கப்பலில் இருந்தவர்கள்) கிள்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி எதுவும் வாங்காமல் அவர்களைத் தங்கள் கப்பலில் ஏற்றிக்கொண்டனர். அவர்கள் கப்பலில் ஏறியபோது, ஒரு சிட்டுக்குருவி வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து கடலில் தன் அலகை (சிறிது) நனைத்தது. கிள்ர், மூஸாவிடம், ‘அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால் என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் ஏனைய படைப்பினரின் அறிவும் இந்தச் சிட்டுக்குருவி தன் அலகால் அள்ளிய நீரைப் போன்றதுதான்’ என்று கூறினார். அப்போது திடீரென கிள்ர் ஒரு கோடரியை எடுத்து கப்பலின் ஒரு பலகையைக் கழற்றி ஓட்டையிட்டார். மூஸா (அலை), ‘கூலி எதுவும் வாங்காமல் நம்மை ஏற்றி வந்த இம் மக்களின் கப்பலை அவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா நீர் ஓட்டையிட்டீர்? {நிச்சயமாக நீர் ஒரு விபரீதமான காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்!}’ என்று கேட்டார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். அங்கே சிறுவர்கள் சிலர் விளையாடிக் கொண்டிருந்தனர். (அவர்களில்) ஒரு சிறுவனின் தலையை கிள்ர் பிடித்து (உடலிலிருந்து) துண்டித்துக் கொன்றார். மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘{எவ்விதக் குற்றமுமின்றித் தூய ஆத்மாவையா நீர் கொன்றுவிட்டீர்? நிச்சயமாக நீர் தகாத ஒரு செயலைச் செய்துவிட்டீர்!}’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர், ‘{நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் பொறுமையாக இருக்க முடியாது என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?}’ என்று கேட்டார்.

(பிறகு நடந்ததை விவரித்து...) ‘{அவ்வூரார் இவர்களுக்கு உணவளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அங்கே சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டனர்.}’ கிள்ர் தமது கையால் ‘இப்படி’ச் செய்து அதை நிமிர்த்தி வைத்தார். மூஸா (அலை) அவரிடம், ‘நாம் இவ்வூருக்குள் நுழைந்தோம்; அவர்கள் நமக்கு விருந்தோம்பல் அளிக்கவில்லை; உணவும் தரவில்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே!’ என்றார்கள். அதற்கு கிள்ர், ‘இதுதான் எனக்கும் உமக்கும் இடையிலான பிரிவு. நீர் பொறுமையாக இருக்க முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்கு நான் அறிவிக்கிறேன்’ என்று கூறினார்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “மூஸா (அலை) அவர்கள் பொறுமை காத்திருந்தால், அல்லாஹ் அவ்விருவரின் நிகழ்ச்சிகள் பற்றி நமக்கு இன்னும் நிறைய விவரித்திருப்பான் என நாம் விரும்பினோம்” என்று கூறினார்கள். இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் (அந்த வசனத்தை) ஓதும்போது, “அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் (பழுதற்ற) நல்ல கப்பல்களை எல்லாம் அபகரித்துக் கொண்டிருந்தான்” என்றும், “அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிராக) இருந்தான்” என்றும் ஓதுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
5997ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَبَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ وَعِنْدَهُ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ التَّمِيمِيُّ جَالِسًا‏.‏ فَقَالَ الأَقْرَعُ إِنَّ لِي عَشَرَةً مِنَ الْوَلَدِ مَا قَبَّلْتُ مِنْهُمْ أَحَدًا‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ ‏ ‏‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அல்-அக்ரஃ பின் ஹாபிஸ் அத்-தமீமீ (ரழி) அவர்கள் தங்களுக்கு அருகில் அமர்ந்திருந்தபோது, அல்-ஹஸன் பின் அலீ (ரழி) அவர்களை முத்தமிட்டார்கள். அல்-அக்ரஃ, “எனக்குப் பத்து பிள்ளைகள் இருக்கிறார்கள்; அவர்களில் எவரையும் நான் ஒருபோதும் முத்தமிட்டதில்லை” என்று கூறினார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவரைப் பார்த்து, “யார் கருணை காட்டவில்லையோ, அவர் மீது கருணை காட்டப்படமாட்டாது” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
6013ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ ‏ ‏‏.‏
ஜரீர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) கூறினார்கள்: "யார் கருணை காட்டவில்லையோ, அவருக்குக் கருணை காட்டப்படமாட்டாது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
7376ஸஹீஹுல் புகாரி
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، وَأَبِي، ظَبْيَانَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ يَرْحَمُ اللَّهُ مَنْ لاَ يَرْحَمُ النَّاسَ ‏ ‏‏.‏
ஜரீர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "மக்களுக்குக் கருணை காட்டாதவர்களுக்கு அல்லாஹ் கருணை காட்டமாட்டான்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
1763ஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي سِمَاكٌ، الْحَنَفِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو زُمَيْلٍ - هُوَ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ - حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ أَلْفٌ وَأَصْحَابُهُ ثَلاَثُمِائَةٍ وَتِسْعَةَ عَشَرَ رَجُلاً فَاسْتَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ آتِ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تَهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةُ مِنْ أَهْلِ الإِسْلاَمِ لاَ تُعْبَدْ فِي الأَرْضِ ‏"‏ ‏.‏ فَمَازَالَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ مَادًّا يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ مَنْكِبَيْهِ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ ‏.‏ وَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَذَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ مُرْدِفِينَ‏}‏ فَأَمَدَّهُ اللَّهُ بِالْمَلاَئِكَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ فَحَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ يَوْمَئِذٍ يَشْتَدُّ فِي أَثَرِ رَجُلٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ أَمَامَهُ إِذْ سَمِعَ ضَرْبَةً بِالسَّوْطِ فَوْقَهُ وَصَوْتَ الْفَارِسِ يَقُولُ أَقْدِمْ حَيْزُومُ ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِ أَمَامَهُ فَخَرَّ مُسْتَلْقِيًا فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ خُطِمَ أَنْفُهُ وَشُقَّ وَجْهُهُ كَضَرْبَةِ السَّوْطِ فَاخْضَرَّ ذَلِكَ أَجْمَعُ ‏.‏ فَجَاءَ الأَنْصَارِيُّ فَحَدَّثَ بِذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ صَدَقْتَ ذَلِكَ مِنْ مَدَدِ السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَتَلُوا يَوْمَئِذٍ سَبْعِينَ وَأَسَرُوا سَبْعِينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا أَسَرُوا الأُسَارَى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ‏"‏ مَا تَرَوْنَ فِي هَؤُلاَءِ الأُسَارَى ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هُمْ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةِ أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ فِدْيَةً فَتَكُونُ لَنَا قُوَّةً عَلَى الْكُفَّارِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُمْ لِلإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَرَى الَّذِي رَأَى أَبُو بَكْرٍ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَّا فَنَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ فَتُمَكِّنَ عَلِيًّا مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنِّي مِنْ فُلاَنٍ - نَسِيبًا لِعُمَرَ - فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَإِنَّ هَؤُلاَءِ أَئِمَّةُ الْكُفْرِ وَصَنَادِيدُهَا فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ قَاعِدَيْنِ يَبْكِيَانِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مِنْ أَىِّ شَىْءٍ تَبْكِي أَنْتَ وَصَاحِبُكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَبْكِي لِلَّذِي عَرَضَ عَلَىَّ أَصْحَابُكَ مِنْ أَخْذِهِمُ الْفِدَاءَ لَقَدْ عُرِضَ عَلَىَّ عَذَابُهُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ ‏"‏ ‏.‏ شَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الأَرْضِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلاَلاً طَيِّبًا‏}‏ فَأَحَلَّ اللَّهُ الْغَنِيمَةَ لَهُمْ ‏.‏
உமர் இப்னு அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

பத்ருப் போர் நாளன்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இணைவைப்பாளர்களைப் பார்த்தார்கள். அவர்கள் ஆயிரம் பேர் இருந்தனர்; நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் முன்னூற்று பத்தொன்பது பேராக இருந்தனர். நபி (ஸல்) அவர்கள் கிப்லாவை நோக்கித் திரும்பி, தங்கள் கரங்களை நீட்டி, தங்கள் இறைவனிடம் இவ்வாறு சப்தமிட்டுப் பிரார்த்திக்கத் தொடங்கினார்கள்:

**"அல்லாஹும்ம அன்ஜிஸ் லீ மா வஅத்தனீ, அல்லாஹும்ம ஆதி மா வஅத்தனீ, அல்லாஹும்ம இன் தஹ்லிக் ஹாதிஹில் இஸாபத மின் அஹ்லில் இஸ்லாம் லா துஅபத் ஃபில் அர்த்."**

(பொருள்: "யா அல்லாஹ்! நீ எனக்கு வாக்களித்ததை எனக்கு நிறைவேற்றித் தருவாயாக! யா அல்லாஹ்! நீ எனக்கு வாக்களித்ததை எனக்கு வழங்குவாயாக! யா அல்லாஹ்! இஸ்லாமியர்களான இச்சிறிய கூட்டம் அழிக்கப்பட்டால், இந்தப் பூமியில் (உன்னை வணங்குவதற்கு யாரும் இருக்க மாட்டார்கள்;) நீ வணங்கப்பட மாட்டாய்.")

அவர்கள் தங்கள் கரங்களை நீட்டியவாறு, கிப்லாவை நோக்கித் தங்கள் இறைவனிடம் தொடர்ந்து பிரார்த்தனை செய்துகொண்டிருந்தார்கள்; எந்த அளவிற்கென்றால், அவர்களின் மேலாடை அவர்களின் தோள்களிலிருந்து நழுவி விழுந்தது.

அப்போது அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் அங்கே வந்து, அவர்களின் மேலாடையை எடுத்து அவர்களின் தோள்களில் போட்டார்கள். பின்னர் அவர்கள் பின்னாலிருந்து நபியைத் தழுவிக்கொண்டு, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! உங்கள் இறைவனிடம் நீங்கள் மன்றாடியது போதும்; நிச்சயமாக அவன் உங்களுக்கு வாக்களித்ததை நிறைவேற்றுவான்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் (பின்வரும் வசனத்தை) அருளினான்:

**"இத் தஸ்தகீதூன ரப்பகும் ஃபஸ்தஜாப லகும் அன்னீ முமிட்டுகும் பிஅல்ஃபின் மினல் மலாயிகதி முர்திஃபீன்"**

(பொருள்: "(நினைவு கூருங்கள்:) நீங்கள் உங்கள் இறைவனிடம் உதவி தேடியபோது, 'தொடர்ச்சியாக வரக்கூடிய ஆயிரம் வானவர்களைக் கொண்டு நிச்சயமாக நான் உங்களுக்கு உதவுவேன்' என்று அவன் உங்களுக்குப் பதிலளித்தான்.") (அல்குர்ஆன் 8:9).

ஆகவே, அல்லாஹ் வானவர்களைக் கொண்டு அவருக்கு உதவினான்.

அபூ ஸுமைல் அவர்கள் கூறினார்கள்: இந்த ஹதீஸை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்:
அன்றைய தினம் ஒரு முஸ்லிம் தனக்கு முன்னால் (ஓடிக்கொண்டிருந்த) ஒரு இணைவைப்பாளரைத் துரத்திக்கொண்டிருந்தபோது, தனக்கு மேலே சாட்டையால் விளாசும் சப்தத்தையும், குதிரை வீரர் ஒருவரின் குரலையும் கேட்டார். அவர், "ஹைஸூம்! முன்னே செல்!" என்று கூறினார். (துரத்திச் சென்ற) அந்த முஸ்லிம் தனக்கு முன்னால் இருந்த இணைவைப்பாளரைப் பார்த்தார். அவன் மல்லாந்து விழுந்துகிடந்தான். அவன் மூக்கு அறுபட்டு, முகம் சாட்டையால் அடிக்கப்பட்டது போல் கிழிக்கப்பட்டு, அவ்விடமெல்லாம் கறுத்து (பச்சை நிறமாக) மாறியிருந்ததை அவர் பார்த்தார்.

அந்த அன்சாரித் தோழர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அதைத் தெரிவித்தார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீர் உண்மை கூறினீர். அது மூன்றாவது வானத்திலிருந்து வந்த உதவியாகும்" என்று கூறினார்கள்.

அன்றைய தினம் (முஸ்லிம்கள் எதிரிகளில்) எழுபது பேரைக் கொன்றார்கள்; எழுபது பேரைச் சிறைப்பிடித்தார்கள்.

(சிறைப்பிடிக்கப்பட்டவர்களைக் கொண்டு வந்தபோது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களிடமும் உமர் (ரழி) அவர்களிடமும், "இந்தக் கைதிகள் விஷயத்தில் நீங்கள் என்ன கருதுகிறீர்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவர்கள் (நமது) தந்தையரின் வழியில் வந்த உறவினர்களும், சுற்றத்தாருமாவர். இவர்களிடமிருந்து ஈட்டுத்தொகையை (ஃபித்யா) பெற்றுக்கொண்டு (விடுதலை செய்ய வேண்டும் என்று) நான் கருதுகிறேன். அது நிராகரிப்பவர்களுக்கு எதிராக நமக்கு ஒரு பலமாக அமையும். அல்லாஹ் அவர்களை இஸ்லாத்தின் பால் வழிநடத்தவும் கூடும்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "கத்தாபின் மகனே! உங்கள் கருத்து என்ன?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நான் (உமர்), "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அல்லாஹ்வின் தூதரே! அபூபக்கர் அவர்கள் கருதியதை நான் கருதவில்லை. (மாறாக,) இவர்களை எங்களிடம் ஒப்படைக்க வேண்டும்; நாங்கள் இவர்களின் கழுத்துகளை வெட்ட வேண்டும் (என்றே நான் கருதுகிறேன்). அகீலை அலீயிடம் ஒப்படையுங்கள்; அவர் இவன் கழுத்தை வெட்டட்டும். இன்னாரை -உமரின் உறவினர் ஒருவரைச் சுட்டிக்காட்டி- என்னிடம் ஒப்படையுங்கள்; நான் இவன் கழுத்தை வெட்டுகிறேன். ஏனெனில், இவர்கள் நிராகரிப்பின் தலைவர்களும், அதன் மூவர்களுமாவர்" என்று கூறினேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்கர் (ரழி) கூறியதை விரும்பினார்கள்; நான் கூறியதை விரும்பவில்லை.

மறுநாள் நான் (அவர்களிடம்) வந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களும் அமர்ந்து அழுதுகொண்டிருந்தார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்களும் உங்கள் தோழரும் எதற்காக அழுகிறீர்கள் என்று எனக்குத் தெரிவியுங்கள். அழுகை வந்தால் நானும் அழுகிறேன்; அழுகை வராவிட்டால் உங்கள் இருவரின் அழுகைக்காக நானும் அழுவது போல பாவனை செய்கிறேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "(கைதிகளிடமிருந்து) ஈட்டுத்தொகை பெறலாம் என உங்கள் தோழர்கள் என்னிடம் கூறியதற்காவே நான் அழுகிறேன். இந்த மரத்தைவிட மிக அருகில் அவர்களுக்கு வரவிருந்த வேதனை எனக்குக் காட்டப்பட்டது" என்று கூறினார்கள். (தமக்கு அருகிலிருந்த ஒரு மரத்தை நபி (ஸல்) அவர்கள் சுட்டிக்காட்டினார்கள்.)

அப்போது கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்க அல்லாஹ் (பின்வரும் வசனத்தை) இறக்கி அருளினான்:

**"மா கான லினபிய்யின் அன் யகூன லஹு அஸ்ரா ஹத்தா யுத்ஹின ஃபில் அர்த்..."**

(பொருள்: "பூமியில் (எதிரிகளின் இரத்தத்தை ஓட்டி) பலவீனம் அடையச் செய்யும் வரை, சிறைக்கைதிகள் ஒரு நபிக்கு இருப்பது தகாது...")

(மேலும்) **"ஃபகுலூ மிம்மா கனிம்தும் ஹலாலன் தய்யிபா"**

(பொருள்: "ஆகவே, நீங்கள் (போரில்) கைப்பற்றிய பொருட்களிலிருந்து அனுமதிக்கப்பட்ட தூய்மையானவைகளையே உண்ணுங்கள்.") (அல்குர்ஆன் 8:67-69).

ஆகவே, போரில் கிடைத்த பொருட்களை (கனீமத்) அல்லாஹ் அவர்களுக்கு அனுமதித்தான்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2318 aஸஹீஹ் முஸ்லிம்
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ،
بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ، أَبْصَرَ النَّبِيَّ
صلى الله عليه وسلم يُقَبِّلُ الْحَسَنَ فَقَالَ إِنَّ لِي عَشَرَةً مِنَ الْوَلَدِ مَا قَبَّلْتُ وَاحِدًا مِنْهُمْ فَقَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّهُ مَنْ لاَ يَرْحَمْ لاَ يُرْحَمْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்-அக்ரஃ இப்னு ஹாபிஸ் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஸன் (ரழி) அவர்களை முத்தமிடுவதைக் கண்டார்கள். அவர் கூறினார்கள்: "எனக்கு பத்து பிள்ளைகள் இருக்கிறார்கள், ஆனால் அவர்களில் ஒருவரையும் நான் முத்தமிட்டதில்லை." அதைக் கேட்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(தன் பிள்ளைகளிடம்) கருணை காட்டாதவர் எவரோ, அவருக்குக் கருணை காட்டப்படாது."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2380 aஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ،
وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ،
بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ
يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ
السَّلاَمُ ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم يَقُولُ ‏"‏ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ
فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ
عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَىْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا
فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ ‏.‏ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ
مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ
مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنَ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي
الْبَحْرِ - قَالَ - وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا
وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ
فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا
- قَالَ - وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ ‏.‏ قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ
فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا
‏.‏ قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا ‏.‏ قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى
أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلاً مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى ‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى
بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ قَالَ أَنَا مُوسَى ‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ
مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لاَ تَعْلَمُهُ ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى
عَلَيْهِ السَّلاَمُ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا
وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلاَ أَعْصِي لَكَ
أَمْرًا ‏.‏ قَالَ لَهُ الْخَضِرُ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ‏.‏ قَالَ
نَعَمْ ‏.‏ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ
أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ
فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا
لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ
وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ثُمَّ خَرَجَا مِنَ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا
غُلاَمٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى أَقَتَلْتَ
نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا ‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا
قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنَ الأُولَى ‏.‏ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ
مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا ‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا
فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ ‏.‏ يَقُولُ مَائِلٌ ‏.‏ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ
‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا ‏.‏
قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ
أَخْبَارِهِمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا
‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ
مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنَ الْبَحْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ
سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا ‏.‏ وَكَانَ يَقْرَأُ
وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا ‏.‏
சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களிடம், "பனூ இஸ்ராயீல்களின் (தூதர்) மூஸா (அலை) அவர்கள் ஃகித்ருடைய தோழரான மூஸா அல்லர் என்று நவ்ஃப் அல்-பிகாலீ வாதிடுகிறார்" என்று கூறினேன். அதற்கு இப்னு அப்பாஸ் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் எதிரி பொய்யுரைத்துவிட்டான்" என்று கூறிவிட்டு, "உபை பின் கஅப் (ரலி) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்" என்று (பின்வருமாறு) அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"மூஸா (அலை) அவர்கள் பனூ இஸ்ராயீல்களிடையே உரையாற்ற நின்றார்கள். அப்போது அவரிடம், 'மக்களிலேயே மிக அதிகம் அறிந்தவர் யார்?' என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், 'நானே (மிக அதிகம் அறிந்தவன்)' என்று பதிலளித்தார்கள். அறிவை(ச் சார்ந்த விஷயத்தை) அல்லாஹ்விடம் அவர் ஒப்படைக்காததால் அல்லாஹ் அவரைக் கண்டித்தான். 'இரண்டு கடல்கள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் என்னுடைய அடியார்களில் ஒருவர் இருக்கிறார்; அவர் உங்களை விட அதிகம் அறிந்தவர்' என்று அல்லாஹ் அவருக்கு வஹீ அறிவித்தான்.

மூஸா (அலை) அவர்கள், 'இறைவா! அவரை நான் எவ்வாறு சந்திப்பேன்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு, 'ஒரு மீனைப் பிடித்துப் பெரிய கூடை ஒன்றில் வைத்துக்கொண்டு செல்லுங்கள்; எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறீர்களோ அங்கே அவர் இருப்பார்' என்று அவருக்குச் சொல்லப்பட்டது.

உடனே மூஸா (அலை) அவர்களும், அவருடைய உதவியாளர் யூஷா பின் நூனும் புறப்பட்டார்கள். மூஸா (அலை) அவர்கள் ஒரு மீனைப் பிடித்துக் கூடையில் வைத்துக்கொண்டார்கள். அவரும் அவருடைய உதவியாளரும் நடந்தார்கள். அவர்கள் இருவரும் (கடற்பாறையான) 'சக்ரா'வை அடைந்ததும், மூஸா (அலை) அவர்களும் அவருடைய உதவியாளரும் (அயர்ந்து) உறங்கிவிட்டார்கள். அப்போது அந்தக் கூடையிலிருந்த மீன் துள்ளிக்குதித்து, கூடையிலிருந்து வெளியேறி கடலுக்குள் விழுந்தது. அல்லாஹ் நீரோட்டத்தை (மீன் சென்ற பாதையில்) ஒரு வளைவைப் (சுரங்கப் பாதை) போல தடுத்து நிறுத்தினான். மீன் சென்ற பாதை ஒரு சுரங்கமாகவும், மூஸாவுக்கும் அவருடைய உதவியாளருக்கும் அது ஆச்சரியமாகவும் அமைந்தது.

அவர்கள் இருவரும் அன்றைய பகலின் எஞ்சிய நேரமும், இரவும் நடந்தார்கள். மூஸாவுடைய தோழர் (யூஷா) மீன் விஷயத்தை அவருக்குத் தெரிவிக்க மறந்துவிட்டார். காலை விடிந்ததும் மூஸா (அலை) அவர்கள் தம் உதவியாளரிடம், 'நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா! நாம் மேற்கொண்ட இந்தப் பயணத்தினால் களைப்படைந்து விட்டோம்' என்று கூறினார்கள். (ஃகித்ரைச் சந்திக்குமாறு) கட்டளையிடப்பட்ட இடத்தைக் கடந்து செல்லும் வரை அவர்களுக்கு அந்தக் களைப்பு ஏற்படவில்லை.

அப்போது உதவியாளர், 'பார்த்தீர்களா! நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியிருந்தபோது நான் மீனை மறந்துவிட்டேன்; அதை நினைவுபடுத்துவதை விட்டும் ஷைத்தானே என்னை மறக்கச் செய்துவிட்டான்; அது கடலில் ஆச்சரியமான வகையில் தன் பாதையை அமைத்துக்கொண்டது' என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அதைத்தான் நாமும் தேடிக் கொண்டிருந்தோம்' என்று கூறிவிட்டு, வந்த சுவடுகளின் வழியே இருவரும் (பின்னால்) திரும்பிச் சென்றார்கள். அவர்கள் இருவரும் அந்தப் பாறையை அடைந்தபோது, அங்கே துணியால் போர்த்தப்பட்டிருந்த ஒரு மனிதரைக் கண்டார்கள். மூஸா (அலை) அவருக்கு ஸலாம் சொன்னார்கள். ஃகித்ர் (அலை) அவர்கள், 'உமது பூமியில் ஏது ஸலாம்?' என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள், 'நான் தான் மூஸா' என்றார்கள். ஃகித்ர், 'பனூ இஸ்ராயீல்களின் மூஸாவா?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), 'ஆம்' என்றார்கள். மேலும், 'அல்லாஹ் உமக்குக் கற்றுத் தந்திருப்பவற்றிலிருந்து, எனக்கும் ஒரு நல்வழியை நீர் கற்றுத் தருவதற்காக உம்மை நான் பின்தொடரலாமா?' என்று கேட்டார்கள். ஃகித்ர் கூறினார்: 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர். உமக்கு முழுமையாகத் தெரியாத (உமது அறிவுக்கு எட்டாத) விஷயத்தில் உம்மால் எப்படிப் பொறுமையாக இருக்க முடியும்?'

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அல்லாஹ் நாடினால் என்னைப் பொறுமையாளராகக் காண்பீர்; எந்த விஷயத்திலும் நான் உமக்கு மாறு செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார்கள். ஃகித்ர், 'நீர் என்னைப் பின் தொடர்வதானால், நானாக உமக்கு எதைப் பற்றியாவது சொல்லும் வரை என்னிடம் எதைப்பற்றியும் கேட்கக் கூடாது' என்றார். மூஸா (அலை), 'சரி' என்றார்கள்.

பிறகு ஃகித்ரும் மூஸாவும் கடற்கரையோரமாக நடந்து சென்றார்கள். அப்போது அவர்களைக் கடந்து கப்பல் ஒன்று சென்றது. தங்களை (கப்பலில்) ஏற்றிக்கொள்ளுமாறு அவர்கள் கப்பல்காரர்களிடம் பேசினார்கள். அவர்கள் ஃகித்ரை அடையாளம் கண்டுகொண்டு, கூலி ஏதும் வாங்காமலேயே அவர்களை ஏற்றிக்கொண்டார்கள்.

அப்போது ஃகித்ர், கப்பலின் பலகைகளில் ஒன்றை நோக்கிச் சென்று அதை கழற்றிவிட்டார். இதைக் கண்ட மூஸா (அலை), 'இம்மக்கள் நம்மை கூலி ஏதுமின்றி (இலவசமாக) ஏற்றிக்கொண்டார்கள். ஆனால், நீர் இவர்களுடைய கப்பலை, இதில் பயணம் செய்பவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காக ஓட்டையிட்டுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் விபரீதமான ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்' என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஃகித்ர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர் என்று நான் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். அதற்கு மூஸா (அலை), 'நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்; என் விஷயத்தில் சிரமத்தைக் கொடுக்காதீர்' என்று கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் கப்பலிலிருந்து இறங்கி, (கடற்கரையில்) நடந்து சென்றுகொண்டிருந்தார்கள். அப்போது சிறுவர்களுடன் விளையாடிக்கொண்டிருந்த ஒரு சிறுவனைக் கண்டார்கள். ஃகித்ர் அவனது தலையைப் பிடித்து, தன் கையாலேயே அதை (உடலிலிருந்து) துண்டித்து அவனைக் கொன்றுவிட்டார்.

உடனே மூஸா (அலை), '(கொலைக்குப் பரிகாரமாக) ஒரு உயிருக்கு பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவை நீர் கொன்றுவிட்டீரே! நிச்சயமாக நீர் வெறுக்கத்தக்க ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீர்' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு ஃகித்ர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கப் பொறுமை கொள்ளமாட்டீர் என்று நான் உமக்குச் சொல்லவில்லையா?' என்று கேட்டார். மூஸா (அலை), 'இது (முந்தையதை விட) மிகக் கடுமையானது' என்று (எண்ணிக்) கொண்டார்.

'இதற்குப் பிறகு நான் உம்மிடம் எதைப் பற்றியாவது கேட்டால், நீர் என்னை உம்முடன் தோழமை கொள்ளச் செய்ய வேண்டாம்; என்னிடமிருந்து (பிரிய) தகுந்த காரணத்தை நீர் அடைந்துவிட்டீர்' என்று மூஸா (அலை) கூறினார்கள்.

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். ஒரு கிராமத்தாரிடம் வந்து, தங்களுக்க்கு உணவளிக்குமாறு கேட்டார்கள். ஆனால் அக்கிராமத்தினர் இவர்களுக்கு விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டார்கள். அங்கு சாய்ந்து விழும் நிலையிலிருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டார்கள். (அறிவிப்பாளர் சயீத் பின் ஜுபைர், 'அது சாய்ந்திருந்தது' என்பதைத் தன் கையால் சைகை செய்து காட்டினார்கள்). ஃகித்ர் அதைத் தன் கையால் நிமிர்த்திச் சரிசெய்தார்.

மூஸா (அலை) அவரிடம், 'நாம் இவர்களிடம் வந்தோம்; ஆனால் இவர்கள் நமக்கு விருந்தளிக்கவுமில்லை; நமக்கு உணவளிக்கவும் இல்லை. நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே' என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு ஃகித்ர், 'இதுதான் எனக்கும் உமக்குமிடையே உள்ள பிரிவு (பிரியும் நேரம்). உம்மால் பொறுமை கொள்ள முடியாதவற்றின் விளக்கத்தை உமக்கு நான் அறிவிக்கிறேன்' என்று கூறினார்."

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (இதை விவரித்த பின்) கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் மூஸாவுக்கு அருள் புரிவானாக! அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால், அவர்கள் இருவருடைய (மேலும் பல) செய்திகள் நமக்கு விவரிக்கப்பட்டிருக்கும் என்று நான் ஆசைப்படுகிறேன்."

மேலும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "மூஸா (அலை) செய்த முதல் தவறு மறதியினால் ஏற்பட்டது."

மேலும் (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்): "சிட்டுக்குருவி ஒன்று வந்து கப்பலின் விளிம்பில் அமர்ந்து, கடலிலிருந்து (தன் அலகால்) கொத்தியது. அப்போது ஃகித்ர் அவரிடம், 'அல்லாஹ்வின் அறிவுக்கு முன்னால், என்னுடைய அறிவும் உன்னுடைய அறிவும் இந்தக் குருவி கடலிலிருந்து குறைத்த (நீரின்) அளவேயன்றி வேறில்லை' என்று கூறினார்."

சயீத் பின் ஜுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் (இந்த வசனங்களை ஓதும்போது), "அவர்களுக்கு முன்னால் ஒரு மன்னன் இருந்தான்; அவன் நல்ல கப்பல்கள் ஒவ்வொன்றையும் அபகரித்துக் கொள்வான்" என்றும், "அந்தச் சிறுவன் இறைமறுப்பாளனாக (காஃபிர்) இருந்தான்" என்றும் ஓதுபவர்களாக இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
2380 cஸஹீஹ் முஸ்லிம்
حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّهُ
بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلاَؤُهُ إِذْ قَالَ
مَا أَعْلَمُ فِي الأَرْضِ رَجُلاً خَيْرًا أَوْ أَعْلَمَ مِنِّي ‏.‏ قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ
مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الأَرْضِ رَجُلاً هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ ‏.‏ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ ‏.‏ قَالَ
فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا
إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لاَ يَلْتَئِمُ
عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلاَ أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ ‏.‏ فَلَمَّا تَجَاوَزَا
قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا ‏.‏ قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا
‏.‏ قَالَ فَتَذَكَّرَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ
أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا ‏.‏ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي ‏.‏ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا
قَصَصًا فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي ‏.‏ قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ
مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلاَوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ ‏.‏ فَكَشَفَ
الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمُ السَّلاَمُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى ‏.‏ قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ
مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ ‏.‏ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا ‏.‏ قَالَ
إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا ‏.‏ شَىْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ
أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ ‏.‏ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلاَ أَعْصِي لَكَ أَمْرًا ‏.‏ قَالَ
فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا
فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا ‏.‏ قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ
أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي
بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا ‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ ‏.‏ قَالَ
فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْىِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ذَعْرَةً مُنْكَرَةً ‏.‏
قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ ‏"‏ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلاَ أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ
أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ ‏.‏ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ
لَدُنِّي عُذْرًا ‏.‏ وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ - قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنَ الأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ
‏"‏ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا - ‏"‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ
لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَاسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا
يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ ‏.‏ قَالَ لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا ‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ
وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ ‏.‏ قَالَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ
يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا
فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ
أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا
‏.‏ وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلاَمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏
உபய் இப்னு கஅப் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்:

"மூஸா (அலை) அவர்கள் தம் சமூகத்தினரிடையே 'அல்லாஹ்வின் நாட்களை' (அய்யாமுல்லாஹ்) நினைவூட்டிக் கொண்டிருந்த சமயத்தில் - 'அல்லாஹ்வின் நாட்கள்' என்பது அவனது அருட்கொடைகளையும் அவனது சோதனைகளையும் குறிக்கும் - அப்போது அவர், 'பூமியில் என்னை விடச் சிறந்த அல்லது என்னை விட அதிகம் அறிந்த ஒருவரை நான் அறியவில்லை' என்று கூறினார்.

அப்போது அல்லாஹ் அவருக்கு வஹி அறிவித்தான்: 'அவரை விடச் சிறந்தவர் யார் என்பதை அல்லது அவர் எங்கு இருக்கிறார் என்பதை நான் நன்கு அறிவேன்; பூமியில் உன்னை விட அதிக அறிவுடைய ஒரு மனிதர் இருக்கிறார்.'

அதற்கு மூஸா (அலை), 'என் இறைவா! அவரை நான் அடைவது எப்படி (எனக்குக் காட்டு)?' என்று கேட்டார்.

அதற்கு, 'உப்புக்கண்டம் போடப்பட்ட ஒரு மீனை உணவாக எடுத்துக்கொள். எங்கே அந்த மீனைத் தவறவிடுகிறாயோ அங்கே (அவர் இருப்பார்)' என்று கூறப்பட்டது.

எனவே அவரும் அவருடைய உதவியாளரும் (பயணப்பட்டு) அந்தப் பாறையை அடைந்தனர். அங்கே அவருக்கு (அந்த இடம்) மறைக்கப்பட்டது. அவர் (மூஸா) தம் உதவியாளரை விட்டுவிட்டுச் சென்றார். அப்போது அந்த மீன் தண்ணீரில் துடித்தது. தண்ணீர் அதன் மீது மூடாமல் ஒரு சுரங்கப்பாதையைப் போல (வழியமைத்து) நின்றது.

அப்போது அவரது உதவியாளர், 'நான் அல்லாஹ்வின் நபியைச் சந்தித்து இதைத் தெரிவிக்க வேண்டுமே' என்று (நினைத்தார்). ஆனால் (பிறகு) மறக்கடிக்கப்பட்டார்.

அவர்கள் அந்த இடத்தைக் கடந்த பிறகு, அவர் (மூஸா) தம் உதவியாளரிடம், 'நமது காலை உணவைக் கொண்டு வா. இப்பயணத்தினால் நாம் களைப்படைந்து விட்டோம்' என்றார். அவர் (மூஸா), கிள்ரைச் சந்திக்க வேண்டிய அந்த (குறிப்பிட்ட) இடத்தைக் கடக்கும் வரை களைப்படையவில்லை.

அப்போது (உதவியாளர்) நினைவு கூர்ந்தார். 'நாம் அந்தப் பாறையில் தங்கியபோது (நடந்ததை) கவனித்தீர்களா? நான் அந்த மீனை மறந்துவிட்டேன். அதை நான் நினைவுகூருவதை சைத்தானே மறக்கடித்துவிட்டான். அது ஆச்சரியமான வகையில் கடலில் தனது பாதையை அமைத்துக் கொண்டது' என்று கூறினார்.

அதற்கு மூஸா (அலை), 'அதுதான் நாம் தேடிக்கொண்டிருந்த இடம்' என்றார். உடனே அவர்கள் தங்கள் அடிச்சுவடுகளைப் பின்தொடர்ந்து திரும்பி வந்தார்கள்.

அவர் (உதவியாளர்) மீன் இருந்த இடத்தைக் காட்டினார். 'எனக்கு விவரிக்கப்பட்ட இடம் இதுதான்' என்று மூஸா (அலை) கூறினார். அவர் தேடியபோது, அங்கே கிள்ர் (அலை) அவர்கள் ஒரு துணியால் போர்த்தப்பட்ட நிலையில் மல்லாந்து - அல்லது பிடரியின் மீது - படுத்திருப்பதைக் கண்டார்.

மூஸா (அலை), 'அஸ்ஸலாமு அலைக்கும்' என்றார். அவர் முகத்திலிருந்து துணியை விலக்கி, 'வ அலைக்குமுஸ்ஸலாம், நீர் யார்?' என்று கேட்டார். 'நான் மூஸா' என்றார். 'பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்து மூஸாவா?' என்று கேட்டார். (அதற்கு) 'மூஸா பனூ இஸ்ராயீல் (ஆம், பனூ இஸ்ராயீல் சமூகத்து மூஸா)' என்று பதிலளித்தார்.

'என்ன விஷயமாக இங்கு வந்தீர்?' என்று கிள்ர் கேட்டார். 'உங்களுக்குக் கற்றுத் தரப்பட்ட நல்வழியிலிருந்து எனக்கும் நீங்கள் கற்றுத் தருவதற்காக நான் வந்துள்ளேன்' என்று கூறினார்.

அதற்கு அவர், 'நிச்சயமாக நீர் என்னுடன் இருக்கையில் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் முடியாது. உமக்கு முழு விபரம் தெரியாத விஷயத்தில் உம்மால் எப்படிப் பொறுமையாக இருக்க முடியும்? நான் செய்யும்படி ஏவப்பட்ட ஒரு காரியத்தை நான் செய்வதை நீர் பார்த்தால் உம்மால் பொறுக்க முடியாது' என்று கூறினார்.

மூஸா (அலை), 'அல்லாஹ் நாடினால், நீங்கள் என்னைப் பொறுமையாளனாகக் காண்பீர்கள்; எந்த விஷயத்திலும் உங்களுக்கு நான் மாறு செய்யமாட்டேன்' என்று கூறினார்.

கிள்ர், 'நீர் என்னைப் பின்பற்றி வருவதானால், நானாக உமக்குச் சொல்லும் வரை எதைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்கக் கூடாது' என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். ஒரு கப்பலில் ஏறியபோது, கிள்ர் அதில் ஓட்டையிட்டார். அவர் அதன் மீது சாய்ந்து (சேதப்படுத்தினார்). மூஸா (அலை) அவரிடம், 'கப்பலில் உள்ளவர்களை மூழ்கடிப்பதற்காகவா அதில் ஓட்டையிட்டீர்? விபரீதமான ஒரு காரியத்தைச் செய்துவிட்டீரே!' என்று கேட்டார்.

அதற்கு அவர், 'நீர் என்னுடன் இருக்கையில் பொறுமையாக இருக்க உம்மால் முடியாது என்று நான் முன்பே சொல்லவில்லையா?' என்றார்.

மூஸா (அலை), 'நான் மறந்துவிட்டதற்காக என்னைக் குற்றம் பிடிக்காதீர்கள்; என் விஷயத்தில் கண்டிப்பு காட்டாதீர்கள்' என்று கூறினார்.

பிறகு இருவரும் நடந்தனர். சிறுவர்கள் விளையாடிக் கொண்டிருந்த இடத்தை அடைந்தனர். கிள்ர் அவர்களில் ஒருவனிடம் சென்று, திடீரென அவனைப் பிடித்துக் கொன்றுவிட்டார்.

இதைக் கண்ட மூஸா (அலை) கடும் அதிர்ச்சியடைந்தார். 'எந்த உயிருக்கும் பகரமாக இல்லாமல், ஒரு தூய ஆத்மாவையா நீர் கொன்றுவிட்டீர்? மிகக் கடுமையான ஒரு செயலைச் செய்துவிட்டீரே!' என்று கேட்டார்.

(இச்சம்பவத்தை விவரிக்கும் போது) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ் நம்மீதும் மூஸா மீதும் கருணை புரிவானாக! அவர் அவசரப்படாமல் இருந்திருந்தால் ஆச்சரியமான பலவற்றைக் கண்டிருப்பார். ஆனால், தனது தோழரிடம் (கிள்ரிடம்) ஏற்பட்ட அச்சம் (பிரிந்துவிடுவாரோ என்ற கவலை) அவரைப் பற்றிக்கொண்டது.'

(தொடர்ந்து மூஸா கூறினார்:) 'இதற்குப் பிறகு நான் உம்மிடம் எதையேனும் கேட்டால், நீர் என்னை உம்முடன் வைத்துக் கொள்ள வேண்டாம்; (என்னை விலக்கிவிட) என்னிடமிருந்து உமக்குத் தக்க காரணம் கிடைத்துவிட்டது' என்று கூறினார்.

(நபி (ஸல்) கூறினார்கள்:) 'அவர் பொறுமையாக இருந்திருந்தால் ஆச்சரியமானவற்றைக் கண்டிருப்பார்.' - நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏதேனும் ஒரு நபியைப் பற்றிக் கூறினால், தம்மைக்கொண்டே ஆரம்பிப்பார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் ரஹ்மத் நம்மீதும் என் சகோதரர் (இன்னார்) மீதும் உண்டாவதாக...' (என்று கூறுவார்கள்) -

பிறகு இருவரும் நடந்தார்கள். இறுதியில், ஒரு ஊர் மக்களிடம் வந்து உணவளிக்குமாறு கேட்டார்கள் - அவர்கள் மிகவும் கஞ்சத்தனம் உடையவர்களாக இருந்தனர். அவர்கள் அவ்விருவருக்கும் விருந்தளிக்க மறுத்துவிட்டனர். அவ்வூரில் சாய்ந்து விழும் நிலையில் இருந்த ஒரு சுவரை அவர்கள் கண்டனர். கிள்ர் அதை நிமிர்த்தி வைத்தார்.

மூஸா (அலை), 'நீர் விரும்பியிருந்தால் இதற்குக் கூலி வாங்கியிருக்கலாமே!' என்றார்.

அதற்கு அவர், 'இதுதான் எனக்கும் உமக்குமிடையே உள்ள பிரிவு (பிரியும் நேரம்). உம்மால் பொறுமையாக இருக்க முடியாத விஷயங்களின் விளக்கத்தை உமக்குச் சொல்கிறேன்' என்று கூறி, அவரது ஆடையைப் பிடித்துக் கொண்டார்.

'கப்பலைப் பொறுத்தவரை, அது கடலில் வேலை செய்யும் ஏழைகளுக்குச் சொந்தமானது...' (என்று ஆரம்பித்து) அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை ஓதினார்கள். 'அந்தக் கப்பலைப் அபகரித்துக் கொள்பவன் (ஒரு அரசன்) வரும்போது, அது ஓட்டையுள்ளதாக இருந்தால் அதை விட்டுச் செல்வான்; பிறகு அவர்கள் அதை மரப்பலகை வைத்துச் சரிசெய்து கொள்வார்கள்.'

'அந்தச் சிறுவனைப் பொறுத்தவரை, அவன் படைக்கப்படும்போதே காஃபிராக (இறைமறுப்பாளனாக) முத்திரை குத்தப்பட்டவன். அவனது பெற்றோர் அவன் மீது மிகுந்த அன்பு வைத்திருந்தனர். அவன் வளர்ந்தால், தன் பெற்றோரை வழிகேட்டிலும் இறைமறுப்பிலும் சேர்த்துவிடுவான் (என்று அஞ்சினோம்). எனவே, அவர்களுக்குச் சிறந்த, பரிசுத்தமான, இன்னும் நெருக்கமான பாசமுள்ள ஒரு குழந்தையை அவர்களுடைய இறைவன் அவனுக்குப் பகரமாகக் கொடுக்க வேண்டும் என்று விரும்பினோம்.'

'அந்தச் சுவரைப் பொறுத்தவரை, அது அந்த நகரத்திலுள்ள அனாதைச் சிறுவர்கள் இருவருக்குச் சொந்தமானது; அதற்கு அடியில்...' - என்று அந்த வசனத்தின் இறுதி வரை (விளக்கினார்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ்
صحيح
5218சுனன் அபூதாவூத்
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ، أَبْصَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُقَبِّلُ حُسَيْنًا فَقَالَ إِنَّ لِي عَشْرَةً مِنَ الْوَلَدِ مَا فَعَلْتُ هَذَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்களை முத்தமிடுவதை அல்-அக்ரஃ பின் ஹாபிஸ் (ரழி) அவர்கள் கண்டார்கள். அவர் கூறினார்கள்:

எனக்கு பத்து பிள்ளைகள் இருக்கிறார்கள், நான் அவர்களில் ஒருவரையும் முத்தமிட்டதில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: யார் இரக்கம் காட்டவில்லையோ, அவருக்கு இரக்கம் காட்டப்படாது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
638ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ مُعَاذٍ، أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُهُ عَنِ الْخُضْرَوَاتِ وَهِيَ الْبُقُولُ فَقَالَ ‏ ‏ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَيْءٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِي الْخُضْرَوَاتِ صَدَقَةٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْحَسَنُ هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُهُ وَتَرَكَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ ‏.‏
முஆத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அவர்கள் காய்கறிகள் – அதாவது கீரை வகைகள் – பற்றி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்பதற்காக ஒரு கடிதம் எழுதினார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அவற்றில் (ஜகாத்) எதுவும் இல்லை" என்று கூறினார்கள்.

அபூ ஈஸா கூறினார்: இந்த ஹதீஸின் அறிவிப்பாளர் தொடர் ஆதாரப்பூர்வமானது அல்ல. இந்தத் தலைப்பில் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ஆதாரப்பூர்வமான செய்தி எதுவும் இல்லை. இது மூஸா பின் தல்ஹா வழியாக நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து ‘முர்ஸல்’ ஆக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அறிஞர்களின் நடைமுறை இதுவேயாகும்; அதாவது காய்கறிகளில் ஸதகா (ஜகாத்) இல்லை. மேலும் (அறிவிப்பாளர்) அல்-ஹஸன் என்பவர் இப்னு உமாரா ஆவார். அவர் ஹதீஸ் கலை அறிஞர்களிடத்தில் பலவீனமானவர். ஷுஃபா மற்றும் பலர் அவரை பலவீனப்படுத்தியுள்ளனர். அப்துல்லாஹ் பின் முபாரக் அவரை விட்டுவிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
1911ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَبْصَرَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُقَبِّلُ الْحَسَنَ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ الْحُسَيْنَ أَوِ الْحَسَنَ فَقَالَ إِنَّ لِي مِنَ الْوَلَدِ عَشَرَةً مَا قَبَّلْتُ أَحَدًا مِنْهُمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِنَّهُ مَنْ لاَ يَرْحَمْ لاَ يُرْحَمْ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்-அக்ரஃ பின் ஹாபிஸ், நபி (ஸல்) அவர்கள் அல்-ஹஸன் அவர்களை முத்தமிடுவதைக் கண்டார் - இப்னு அபீ உமர் கூறும்போது: "அல்-ஹுஸைன் அல்லது அல்-ஹஸன் அவர்களை" என்று கூறினார். அப்போது அல்-அக்ரஃ: "நிச்சயமாக எனக்கு பத்துப் பிள்ளைகள் இருக்கிறார்கள், அவர்களில் ஒருவரையும் நான் முத்தமிட்டதில்லை" என்று கூறினார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக, யார் கருணை காட்டவில்லையோ, அவருக்கு கருணை காட்டப்படாது."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)