இந்த ஹதீஸுக்கு மற்ற ஹதீஸ் நூல்களில் உள்ள ஹதீஸ்கள்

3672ஜாமிஉத் திர்மிதீ
حَدَّثَنَاإِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ مَقَامَكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ الْبُكَاءِ فَأْمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏.‏ قَالَتْ فَقَالَ ‏"‏ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ مَقَامَكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ الْبُكَاءِ فَأْمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَفَعَلَتْ حَفْصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ حَفْصَةُ لِعَائِشَةَ مَا كُنْتُ لأُصِيبَ مِنْكِ خَيْرًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், "அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும்படி கட்டளையிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் உங்கள் இடத்தைப் பிடித்தால், அவர்கள் அழுவதன் காரணமாக மக்களுக்கு (அவர்களின் குரல்) கேட்காது, எனவே உமர் (ரழி) அவர்களை மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும்படி கட்டளையிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும்படி கட்டளையிடுங்கள்' என்று கூறினார்கள்." ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களிடம், 'அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் உங்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) இடத்தைப் பிடித்தால், அவர்கள் அழுவதன் காரணமாக மக்களுக்கு (அவர்களின் குரல்) கேட்காது, எனவே உமர் (ரழி) அவர்களை மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும்படி கட்டளையிடுங்கள் என்று அவரிடம் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) சொல்லுங்கள்' என்று கூறினேன்." இதன் பேரில் ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் அவ்வாறே செய்தார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக நீங்கள் யூசுஃப் (அலை) அவர்களின் தோழிகளைப் போன்றவர்களே! (தங்கள் விருப்பத்தை அடைய விடாப்பிடியாக முயற்சிக்கும் பெண்களைப் போன்றவர்களே!) அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களை மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தும்படி கட்டளையிடுங்கள்" என்று கூறினார்கள். அதற்கு ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம், "உங்களிடமிருந்து எனக்கு எந்த நன்மையும் கிடைக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الْحَافِظُ أنبأ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ الْفَقِيهُ أنبأ إِسْمَاعِيلُ بْنُ قُتَيْبَةَ ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى قَالَا ثنا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أنبأ أَبُو مُعَاوِيَةَ ح قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْكَعْبِيُّ ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ قُتَيْبَةَ ثنا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ ثنا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ ؓ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللهِ ﷺ جَاءَ بِلَالٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعِ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ قَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعِ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَ فَأَمَرُوا أَبَا بَكْرٍ فَصَلَّى بِالنَّاسِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ وَجَدَ رَسُولُ اللهِ ﷺ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً قَالَتْ فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلَاهُ تَخُطَّانِ فِي الْأَرْضِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَسَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللهِ ﷺ قُمْ مَكَانَكَ فَجَاءَ رَسُولُ اللهِ ﷺ حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ فَكَانَ رَسُولُ اللهِ ﷺ يُصَلِّي بِالنَّاسِ جَالِسًا وَأَبُو بَكْرٍ قَائِمًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ ﷺ وَيَقْتَدِي النَّاسُ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى رَوَاهُ مُسْلِمٌ فِي الصَّحِيحِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى وَعَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَرَوَاهُ الْبُخَارِيُّ عَنْ قُتَيْبَةَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ 5080 وَأَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو الْأَدِيبُ أنبأ أَبُو بَكْرٍ الْإِسْمَاعِيلِيُّ أَخْبَرَنِي أَبُو يَحْيَى الرُّويَانِيُّ ثنا إِبْرَاهِيمُ هُوَ ابْنُ مُوسَى الْفَرَّاءُ أنبأ عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنِ الْأَعْمَشِ فَذَكَرَهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللهِ ﷺ الْمَرَضَ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أُذِنَ بِالصَّلَاةِ فَذَكَرَتْ قِصَّتَهَا دُونَ قَوْلِهَا لِحَفْصَةَ إِلَى أَنْ قَالَتْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَجَلَسَ يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ رَوَاهُ مُسْلِمٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ رَاهَوَيْهِ عَنْ عِيسَى وَرَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ قَالَ فِيهِ وَكَانَ النَّبِيُّ ﷺ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُهُمُ التَّكْبِيرَ
அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு உடல்நலம் (மிகக் கடுமையாகப்) பாதிக்கப்பட்டபோது, பிலால் (ரழி) அவர்கள் தொழுகைக்காக (அவர்களை) அழைக்க வந்தார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "அபூபக்கரிடம் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு கூறுங்கள்" என்றார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அபூபக்கர் மிகவும் இளகிய மனம் படைத்தவர். அவர்கள் தங்கள் (நபி ஆகிய உங்களின்) இடத்தில் நின்றால், (அழுகையினால்) அவர்களால் மக்கள் கேட்கும் அளவிற்குச் சப்தமாக (குர்ஆனை) ஓத முடியாது. எனவே நீங்கள் உமர் (ரழி) அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டால் (நன்றாக இருக்கும்)" என்று கூறினேன். மீண்டும் நபி (ஸல்) அவர்கள், "அபூபக்கரிடம் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு கூறுங்கள்" என்றார்கள்.

எனவே, நான் ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களிடம், "அபூபக்கர் இளகிய மனம் படைத்தவர், அவர் உங்கள் இடத்தில் நின்றால் மக்கள் கேட்கும் அளவிற்கு அவரால் சப்தமாக ஓத முடியாது; எனவே உமருக்குக் கட்டளையிட்டால் நன்றாக இருக்கும் என்று நபி (ஸல்) அவர்களிடம் நீங்களும் கூறுங்கள்" என்று சொன்னேன். அவ்வாறே ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்களும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கூறினார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக நீங்கள் யூஸுஃப் (அலை) அவர்களின் காலத்தில் இருந்த பெண்களைப் போன்றவர்களாய் (பிடிவாதமாக) இருக்கிறீர்கள். அபூபக்கரிடம் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு கூறுங்கள்" என்றார்கள். அதன்படியே அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் (தொழுகை நடத்தும்படி) கூறப்பட்டது; அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

அவர்கள் தொழுகையைத் தொடங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களுக்குச் சற்று நலம் ஏற்பட்டதாக உணர்ந்தார்கள். உடனே, இரண்டு மனிதர்களின் (தோள்களில்) சாய்ந்தவாறு (பள்ளிவாசலுக்குப்) புறப்பட்டார்கள். அப்போது அவர்களின் கால்கள் பூமியில் (பலவீனத்தினால்) உரசிக் கொண்டு சென்றன.

அவர்கள் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தபோது, அவர்களின் அரவத்தைக் கேட்ட அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் (இடமளிக்கப்) பின்வாங்க முயன்றார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உம்மிடத்திலேயே நிற்பீராக" என்று சைகை செய்தார்கள். பின்பு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களின் இடதுபுறத்தில் அமர்ந்தார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமர்ந்த நிலையில் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் நின்றவாறு நபி (ஸல்) அவர்களைப் பின்பற்றித் தொழுதார்கள்; மக்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பின்பற்றித் தொழுதார்கள்.

(இது யஹ்யா பின் யஹ்யா அவர்களின் அறிவிப்பில் இடம்பெற்றுள்ள வாசகமாகும். இதனை இமாம் முஸ்லிம் மற்றும் இமாம் புகாரி ஆகியோர் பதிவு செய்துள்ளனர். மற்றொரு அறிவிப்பில், நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள், அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் தக்பீரை மக்களுக்குக் கேட்கச் செய்தார்கள் என்று இடம்பெற்றுள்ளது).
ஹதீஸ் தரம் : ஹதீஸ் தரம் கிடைக்கவில்லை
لا نعرف حكم له
6601ஸஹீஹ் இப்னு ஹிப்பான்
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: وَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: § «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ»، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ مَقَامَكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ الْبُكَاءِ، فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ، فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ»، فَقُلْتُ مِثْلَهَا، فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ»، فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ: قُولِي لَهُ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு (மரணத்திற்கு முன்னதான இறுதி நாட்களில்) உடல்நலக்குறைவு (வலி) ஏற்பட்டபோது, "மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு அபூபக்கரிடம் கூறுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அபூபக்கர் (மென்மையான இதயம் கொண்டவர் என்பதால்) உங்களின் இடத்தில் (தொழுகை நடத்த) நின்றால், அழுகையின் காரணமாக மக்களால் அவரது குரலைக் கேட்க முடியாது. எனவே, மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு உமரிடம் கூறுங்கள்" என்றேன்.

அவர்கள் (மீண்டும்), "மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு அபூபக்கரிடம் கூறுங்கள்" என்றார்கள்.

நான் அதையே மீண்டும் (வலியுறுத்திக்) கூறினேன்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துமாறு அபூபக்கரிடம் கூறுங்கள்" (என்று மூன்றாவது முறையாகவும்) கூறினார்கள்.

பிறகு நான் ஹஃப்ஸாவிடம், "அபூபக்கர் உங்களின் இடத்தில் நின்றால் அழுகையின் காரணமாக மக்களால் அவரது குரலைக் கேட்க முடியாது (எனவே உமரைத் தொழுகை நடத்தச் சொல்லுங்கள்) என்று அவரிடம் (நபியவர்களிடம்) கூறு" என்று கூறினேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (ஆதாரப்பூர்வமானது)
صحيح