حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنِي وَالِدِي مُحَمَّدٌ عَنِ أبِيهِ سَعْدٍ قَالَ مَرَرْتُ بِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فِي الْمَسْجِدِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَمَلأ عَيْنَيْهِ مِنِّي ثُمَّ لَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلامَ فَأَتَيْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ حَدَثَ فِي الْإِسْلامِ شَيْءٌ؟ مَرَّتَيْنِ قَالَ لَا وَمَا ذَاكَ؟ قَالَ قُلْتُ لَا إِلا أَنِّي مَرَرْتُ بِعُثْمَانَ آنِفًا فِي الْمَسْجِدِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَمَلأ عَيْنَيْهِ مِنِّي ثُمَّ لَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ السَّلامَ قَالَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى عُثْمَانَ فَدَعَاهُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ لَا تَكُونَ رَدَدْتَ عَلَى أَخِيكَ السَّلامَ؟ قَالَ عُثْمَانُ مَا فَعَلْتُ قَالَ سَعْدٌ قُلْتُ بَلَى قَالَ حَتَّى حَلَفَ وَحَلَفْتُ قَالَ ثُمَّ إِنَّ عُثْمَانَ ذَكَرَ فَقَالَ بَلَى وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ إِنَّكَ مَرَرْتَ بِي آنِفًا وَأَنَا أُحَدِّثُ نَفْسِي بِكَلِمَةٍ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ لَا وَاللهِ مَا ذَكَرْتُهَا قَطُّ إِلا تَغَشَّى بَصَرِي وَقَلْبِي غِشَاوَةٌ قَالَ قَالَ سَعْدٌ فَأَنَا أُنْبِئُكَ بِهَا إِنَّ رَسُولَ اللهِ ﷺ ذَكَرَ لَنَا أَوَّلَ دَعْوَةٍ ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَشَغَلَهُ حَتَّى قَامَ رَسُولُ اللهِ ﷺ فَاتَّبَعْتُهُ فَلَمَّا أَشْفَقْتُ أَنْ يَسْبِقَنِي إِلَى مَنْزِلِهِ ضَرَبْتُ بِقَدَمِي الْأَرْضَ فَالْتَفَتَ إِلَيَّ رَسُولُ اللهِ ﷺفَقَالَ مَنْ هَذَا أَبُو إِسْحَاقَ؟ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ فَمَهْ قَالَ قُلْتُ لَا وَاللهِ إِلا أَنَّكَ ذَكَرْتَ لَنَا أَوَّلَ دَعْوَةٍ ثُمَّ جَاءَ هَذَا الْأَعْرَابِيُّ فَشَغَلَكَ قَالَ نَعَمْ دَعْوَةُ ذِي النُّونِ إِذْ هُوَ فِي بَطْنِ الْحُوتِ {لَا إِلَهَ إِلا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ} [الأنبياء 87] فَإِنَّهُ لَمْ يَدْعُ بِهَا مُسْلِمٌ رَبَّهُ فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلا اسْتَجَابَ لَهُ
சஅத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் பள்ளிவாசலில் உஸ்மான் பின் அஃப்பான் (ரழி) அவர்களைக் கடந்து சென்றபோது, அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினேன். அவர்கள் என்னை உற்றுப் பார்த்தார்கள் (ஆனால் ஆழ்ந்த சிந்தனையினால் என்னை அடையாளம் காணவில்லை), பின்னர் எனது ஸலாமுக்கு பதில் அளிக்கவில்லை. எனவே, நான் அமீருல் முஃமினீன் உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, "அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! இஸ்லாத்தில் (ஸலாம் கூறுவது தொடர்பாக) புதிதாக ஏதேனும் (சட்டம்) ஏற்பட்டுவிட்டதா?" என்று இரண்டு முறை கேட்டேன். அவர்கள், "இல்லை, என்ன விஷயம்?" என்று கேட்டார்கள்.
நான், "ஒன்றுமில்லை, சற்றுமுன் நான் பள்ளிவாசலில் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களைக் கடந்து சென்றபோது, அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினேன். அவர்கள் என்னை உற்றுப் பார்த்தார்கள், ஆனால் எனது ஸலாமுக்கு பதில் அளிக்கவில்லை" என்று கூறினேன்.
உடனே உமர் (ரழி) அவர்கள் உஸ்மான் (ரழி) அவர்களுக்கு ஆள் அனுப்பி, அவர்களை அழைத்தார்கள். "உமது சகோதரரின் ஸலாமுக்கு பதில் அளிக்காமல் இருக்க உம்மைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார்கள்.
அதற்கு உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள், "நான் அவ்வாறு செய்யவில்லையே! (நான் ஸலாமைப் புறக்கணிக்கவில்லை)" என்றார்கள். சஅத் (ரழி) கூறுகிறார்கள்: நான் "இல்லை, (நிச்சயமாக நீங்கள் பதில் அளிக்கவில்லை)" என்றேன். இறுதியில், அவர்கள் (அவ்வாறு நடக்கவில்லை என்று) சத்தியம் செய்தார்கள்; நானும் (நடந்தது உண்மை என்று) சத்தியம் செய்தேன்.
பிறகு, உஸ்மான் (ரழி) அவர்களுக்கு (அந்த நிகழ்வு) நினைவு வந்துவிட்டது. அவர்கள், "ஆம், (உண்மைதான்) அஸ்தக்ஃபிருல்லாஹ வஅதூபு இலைஹி (நான் அல்லாஹ்விடம் மன்னிப்புக் கோருகிறேன்; அவனிடமே மீளுகிறேன்). சற்றுமுன் நீங்கள் என்னைக் கடந்து சென்றபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நான் கேட்ட ஒரு வார்த்தையைப் பற்றி எனக்குள்ளாகவே சிந்தித்துக் கொண்டிருந்தேன். அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக! அந்த வார்த்தையை நான் நினைவுகூரும் போதெல்லாம் எனது பார்வையிலும் இதயத்திலும் ஒரு திரை கவிழ்ந்து கொள்கிறது (அந்த அளவுக்கு அதில் நான் மூழ்கிவிடுகிறேன்)" என்றார்கள்.
சஅத் (ரழி) கூறினார்கள்: "அதைப் பற்றி நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு ஒரு (சிறந்த) பிரார்த்தனையின் ஆரம்பத்தைக் கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது ஒரு கிராமவாசி வந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து செல்லும் வரை அவர்களின் கவனத்தைத் திருப்பிவிட்டார். பின்னர் நான் அன்னாரைப் பின்தொடர்ந்தேன். அவர்கள் தங்களின் வீட்டை அடைவதற்குள் நான் அவர்களை முந்திக்கொள்ள வேண்டும் என்று அஞ்சி, எனது பாதத்தால் தரையில் (சத்தமிட்டபடி) தட்டினேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னைத் திரும்பிப் பார்த்தார்கள்.
'யார் இது? அபூஇஸ்ஹாக்கா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'ஆம், அல்லாஹ்வின் தூதரே!' என்றேன். அவர்கள் 'என்ன விஷயம்?' என்று கேட்டார்கள்.
நான் 'அல்லாஹ்வின் மீதாணையாக, வேறொன்றுமில்லை. நீங்கள் எங்களுக்கு ஒரு பிரார்த்தனையின் ஆரம்பத்தைக் கூறிக் கொண்டிருந்தீர்கள். அப்போது இந்தக் கிராமவாசி வந்து உங்களின் கவனத்தைத் திருப்பிவிட்டார் (அதை முழுமையாக அறியவே வந்தேன்)' என்றேன்.
அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ஆம்! அது துன்னூன் (யூனுஸ் அலைஹிஸ்ஸலாம்) அவர்கள் மீனின் வயிற்றில் இருந்தபோது கேட்ட பிரார்த்தனையாகும்:
{லா இலாஹ இல்லா அன்த்த ஸுப்ஹானக்க இன்னீ குன்த்து மினழ் ழாலிமீன்}
(உன்னைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை, நீ தூய்மையானவன், நிச்சயமாக நான் அநியாயக்காரர்களில் ஒருவனாகிவிட்டேன்)
எந்தவொரு முஸ்லிமும் ஏதேனும் ஒரு காரியத்திற்காக இந்தப் பிரார்த்தனையைக் கொண்டு தன் இறைவனிடம் துஆச் செய்தால், நிச்சயமாக அல்லாஹ் அவருக்குப் பதிலளிக்காமல் (அதை ஏற்காமல்) இருப்பதில்லை' என்று கூறினார்கள்."