சுனன் இப்னுமாஜா

அப்துல்லாஹ் பின் ஜைத் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மக்களைத் தொழுகைக்கு அழைப்பதற்காக) ஒரு ஊதுகொம்பைப் (பயன்படுத்துவது) பற்றி நினைத்தார்கள். (பிறகு) ஒரு மணி செய்யப்பட வேண்டும் என்று அவர்கள் கட்டளையிட்டார்கள்; அவ்வாறே அது செதுக்கப்பட்டது. (இந்நிலையில்) அப்துல்லாஹ் பின் ஜைத் (ரழி) அவர்களுக்குக் கனவில் (ஒரு காட்சி) காட்டப்பட்டது.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "இரண்டு பச்சை நிற ஆடைகளை அணிந்து, ஒரு மணியைச் சுமந்து கொண்டிருந்த ஒரு மனிதரை நான் (கனவில்) கண்டேன். நான் அவரிடம், 'அல்லாஹ்வின் அடியாரே! இந்த மணியை விற்பீரா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர், 'இதை வைத்து நீர் என்ன செய்வீர்?' என்று கேட்டார். நான், 'இதைக் கொண்டு (மக்களை) தொழுகைக்கு அழைப்பேன்' என்று கூறினேன். அதற்கு அவர், 'அதை விடச் சிறந்த ஒன்றை நான் உமக்கு அறிவிக்கட்டுமா?' என்று கேட்டார். நான், 'அது என்ன?' என்று கேட்டேன்.

அவர் கூறினார்: "நீர் (பின்வருமாறு) கூறுவீராக:
அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர்
அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்
அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதர் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதர் ரசூலுல்லாஹ்
ஹய்ய அலஸ் ஸலாஹ், ஹய்ய அலஸ் ஸலாஹ்
ஹய்ய அலல் ஃபலாஹ், ஹய்ய அலல் ஃபலாஹ்
அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர்
லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்."

(பொருள்: அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள், தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள்; வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள், வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள்; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை)."

அப்துல்லாஹ் பின் ஜைத் (ரழி) அவர்கள் (காலையில்) புறப்பட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, தாம் கண்டதை அவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள். "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரண்டு பச்சை நிற ஆடைகளை அணிந்து மணியைச் சுமந்து கொண்டிருந்த ஒரு மனிதரை நான் (கனவில்) கண்டேன்" என்று கூறி, அந்தச் சம்பவத்தை அவர்களிடம் விவரித்தார்கள்.

அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்கள் தோழர் (அப்துல்லாஹ்) ஒரு கனவு கண்டுள்ளார். எனவே (அப்துல்லாஹ்வே!) பிலாலுடன் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்று, அதை (நீர் கண்ட கனவை) அவருக்குச் சொல்லிக்கொடுப்பீராக! அவர் (மக்களை) அழைக்கட்டும். ஏனெனில், உங்களை விட அவர் சப்தமிக்கக் குரல் உடையவர்" என்று கூறினார்கள்.

நான் (அப்துல்லாஹ்) பிலாலுடன் பள்ளிவாசலுக்குச் சென்று, அதை அவருக்குச் சொல்லிக்கொடுக்கலானேன்; அவர் அதைக்கொண்டு (மக்களைத் தொழுகைக்கு) அழைத்துக் கொண்டிருந்தார். உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அந்தச் சப்தத்தைக் கேட்டு (வீட்டிலிருந்து) வெளியே வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! சத்தியத்துடன் உங்களை அனுப்பியவன் மீது ஆணையாக, அவர் கண்டதைப் போன்று நானும் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

அபூ உபைத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூபக்ர் அல்-ஹகமி அவர்கள் என்னிடம் தெரிவித்தார்கள், அப்துல்லாஹ் பின் ஜைத் அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் இது குறித்து (கவிதை வடிவில்) கூறினார்கள்:

"மகத்துவமும் கண்ணியமும் உடைய அல்லாஹ்வை நான் புகழ்கிறேன்; அதான் (தொழுகை அழைப்பு) கிடைத்ததற்காக அதிகமான புகழாக!
அல்லாஹ்விடமிருந்து நற்செய்தி அளிப்பவர் அதானைக் கொண்டு என்னிடம் வந்தபோது, என்னிடம் வந்த நற்செய்தியாளர்களில் அவர் மிகக் கண்ணியமானவர்.
தொடர்ச்சியான மூன்று இரவுகளில் (அவர் வந்தார்); அவர் வந்த போதெல்லாம் எனக்குக் கண்ணியத்தை அதிகப்படுத்தினார்."

இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள், தொழுகைக்காக மக்களை (எவ்வாறு அழைப்பது என்பது) குறித்து மக்களிடம் ஆலோசனை கேட்டார்கள். அப்போது மக்கள் ஊதுகொம்பைக் குறிப்பிட்டார்கள். ஆனால் யூதர்கள் காரணமாக நபி (ஸல்) அவர்கள் அதை விரும்பவில்லை. பிறகு மக்கள் மணியைக் குறிப்பிட்டார்கள். கிறிஸ்தவர்கள் காரணமாக நபி (ஸல்) அவர்கள் அதையும் விரும்பவில்லை.

பிறகு அன்றைய இரவில், அன்சாரிகளில் அப்துல்லாஹ் பின் ஸைத் (ரலி) என்று அழைக்கப்படும் ஒருவருக்கும், உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்களுக்கும் (கனவில்) தொழுகைக்கான அழைப்பு காட்டப்பட்டது. அந்த அன்சாரித் தோழர் இரவிலேயே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பிலால் (ரலி) அவர்களுக்கு (அதை அறிவிக்குமாறு) கட்டளையிட, அவர் பாங்கு சொன்னார்.

ஸுஹ்ரி அவர்கள் கூறினார்கள்: "பிலால் (ரலி) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கான அழைப்பில் 'அஸ்-ஸலாத்து கைரும் மினன்-நவ்ம்' (தொழுகை தூக்கத்தை விடச் சிறந்தது) என்பதை அதிகப்படுத்தினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை அங்கீகரித்தார்கள்."

உமர் (ரலி) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இவர் கண்டதைப் போன்றே நானும் கண்டேன். ஆயினும் அவர் என்னை முந்திவிட்டார்" என்று கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் முஹைரிஸ் (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
(அபூ மஹ்தூரா இப்னு மிஃயர் (ரலி) அவர்களின் மடியில் அனாதையாக வளர்ந்த நான், ஷாம் தேசத்திற்குச் செல்லத் தயாரானபோது) அபூ மஹ்தூரா (ரலி) அவர்களிடம், "என் சிறிய தந்தையே! நான் ஷாம் தேசத்திற்குப் புறப்படுகிறேன். (அங்கு) உங்கள் அதான் (பாங்கு) முறை பற்றி என்னிடம் கேட்கப்படும் (எனவே அதை எனக்குச் சொல்லுங்கள்)" என்று கேட்டேன். அதற்கு அபூ மஹ்தூரா (ரலி) அவர்கள் (பின்வருமாறு) தெரிவித்தார்கள்:

"நான் ஒரு குழுவினருடன் வெளியேறினேன். நாங்கள் வழியில் ஓரிடத்தில் இருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்த அவர்களுடைய முஅத்தின் (பாங்கு சொல்பவர்) தொழுகைக்காக அதான் கூறினார். நாங்கள் அந்த முஅத்தினின் சப்தத்தைக் கேட்டோம். நாங்கள் அவரை விட்டும் விலகிச் செல்பவர்களாகவும், (அந்த அதானை) கேலி செய்பவர்களாகவும், அதைப் போன்றே சப்தமிட்டு (கத்திக்) கொண்டும் இருந்தோம்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செவியுற்றார்கள். உடனே ஒரு கூட்டத்தாரை எங்களிடம் அனுப்பி, எங்களை அவர்கள் முன்னிலையில் அமரவைத்தார்கள். பிறகு, 'உங்களில் யாருடைய சப்தம் உயர்ந்ததாக நான் கேட்டேன்?' என்று வினவினார்கள். அந்தக் கூட்டத்தினர் அனைவரும் என்னைச் சுட்டிக்காட்டினர்; அவர்கள் உண்மையையே சொன்னார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் மற்ற அனைவரையும் அனுப்பிவிட்டு, என்னை மட்டும் தடுத்து வைத்துக்கொண்டு, 'எழுந்து அதான் கூறு' என்றார்கள். நான் எழுந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை விடவும், அவர்கள் எனக்கு இட்ட கட்டளையை விடவும் வெறுப்பான ஒன்று எனக்கு வேறெதுவும் இருக்கவில்லை. (ஆயினும்) நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையில் எழுந்தேன்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களே அதானை (பின்வருமாறு) எனக்குக் கற்றுக்கொடுத்துக் கூறினார்கள்:
'சொல்: அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர். அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ். அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ்.'

பிறகு என்னிடம், 'மீண்டும் உனது சப்தத்தை உயர்த்தி (பின்வருமாறு) சொல்' என்றார்கள்:
'அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ். அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ். ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ், ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ். ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ், ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ். அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்.'

நான் அதான் சொல்லி முடித்ததும் நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னை அழைத்தார்கள். எனக்கு ஒரு பையைக் கொடுத்தார்கள்; அதில் சிறிது வெள்ளி இருந்தது. பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கரத்தை அபூ மஹ்தூரா (ரலி) ஆகிய எனது முன்நெற்றியின் மீது வைத்தார்கள். பிறகு அதை முகத்தின் மீதும், பிறகு ஈரல் மீதும் தடவி, அவர்களது கரம் அபூ மஹ்தூரா (ரலி) ஆகிய எனது தொப்புள் வரை சென்றது.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'பாரக்கல்லாஹு லக, வ பாரக்க அலைக்க' (அல்லாஹ் உனக்கு அருள்புரிவானாக! உன் மீது அபிவிருத்தி செய்வானாக!) என்று கூறினார்கள்.

நான், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்காவில் அதான் சொல்ல எனக்குக் கட்டளையிடுகிறீர்களா?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், நான் உனக்குக் கட்டளையிட்டேன்' என்றார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மீது எனக்கிருந்த வெறுப்பு அனைத்தும் மறைந்து, அது முழுவதும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மீதான நேசமாக மாறியது. நான் மக்காவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஆளுநராக இருந்த அத்தாப் பின் அஸீத் (ரலி) அவர்களிடம் வந்து, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் கட்டளைப்படி அவருடன் (இணைந்து) தொழுகைக்கு அதான் கூறினேன்."

(இதனை அறிவிக்கும் அப்துல் அஸீஸ் கூறுகிறார்: அபூ மஹ்தூரா (ரலி) அவர்களைச் சந்தித்த வேறொருவரும், அப்துல்லாஹ் பின் முஹைரிஸ் எனக்கு அறிவித்தது போன்றே இச்செய்தியை எனக்கு அறிவித்தார்.)

அபூ மஹ்தூரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்கு பத்தொன்பது வாசகங்களைக் கொண்ட அதானையும், பதினேழு வாசகங்களைக் கொண்ட இகாமத்தையும் கற்றுக் கொடுத்தார்கள். அதன்படி அதான்: அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர்; அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்; அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ்; அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்; அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ்; ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ், ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ்; ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ், ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ்; அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர்; லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள், தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள்; வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள், வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள்; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை). இகாமத் பதினேழு வாசகங்களைக் கொண்டது: அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர், அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர்; அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ், அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்; அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ், அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் ரசூலுல்லாஹ்; ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ், ஹய்ய அலஸ்-ஸலாஹ்; ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ், ஹய்ய அலல்-ஃபலாஹ்; கத் காமதிஸ்-ஸலாஹ், கத் காமதிஸ்-ஸலாஹ்; அல்லாஹு அக்பர் அல்லாஹு அக்பர்; லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் (அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன், முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்று நான் சாட்சி கூறுகிறேன்; தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள், தொழுகையின் பக்கம் வாருங்கள்; வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள், வெற்றியின் பக்கம் வாருங்கள்; தொழுகை ஆரம்பித்துவிட்டது, தொழுகை ஆரம்பித்துவிட்டது; அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன்; வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை).

சஃத் (ரழி) அவர்கள் (அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முஅத்தின் ஆவார்) அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பிலால் (ரழி) அவர்களிடம் தமது இரு விரல்களையும் காதுகளில் வைத்துக்கொள்ளுமாறு கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், "நிச்சயமாக அது உமது குரலை மேலும் உயர்த்தும்" என்று கூறினார்கள்.

அவ்ன் இப்னு அபூ ஜுஹைஃபா (ரழி) அவர்கள் தங்களது தந்தை கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:
'நான் அப்தஹ் என்ற இடத்தில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தேன், அப்போது அவர்கள் ஒரு சிவப்பு நிறக் கூடாரத்தில் இருந்தார்கள். பிலால் (ரழி) அவர்கள் வெளியே வந்து, தொழுகைக்கான அழைப்பு விடுத்தார்கள். அவர் (அழைப்பு விடுத்தபோது, குறிப்பாக 'ஹய்ய அலஸ் ஸலாஹ்' மற்றும் 'ஹய்ய அலல் ஃபலாஹ்' என்று கூறும் போது, சப்தம் பரவுவதற்காக) திரும்பினார், மேலும் தம் விரல்களைத் தம் காதுகளில் வைத்துக்கொண்டார்.'

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'முஸ்லிம்களின் தொழுகை மற்றும் அவர்களின் நோன்பு (ஆகியவற்றின் சரியான நேரங்கள்) முஅத்தின்களின் கழுத்துகளில் தொங்கவிடப்பட்டுள்ளன (அதாவது, அவற்றின் அறிவிப்பின் மீது சார்ந்திருக்கின்றன, மேலும் அதற்கு அவர்கள் பொறுப்பாளிகள்).'

ஜாபிர் பின் ஸமுரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"பிலால் (ரழி) அவர்கள் அதானை அதற்குரிய நேரத்திலிருந்து தாமதப்படுத்த மாட்டார்கள்; ஆனால், சில சமயங்களில் இகாமத்தை சிறிது தாமதப்படுத்துவார்கள்."

உஸ்மான் பின் அபுல்-ஆஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எனக்குச் செய்த இறுதி அறிவுரை, அதானுக்காகக் கூலி வாங்கும் ஒரு முஅத்தினை நான் நியமிக்கக் கூடாது என்பதாகும்.

பிலால் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் அதானில் (அஸ்ஸலாத்து கைரும் மினன் நவ்ம் - தொழுகை தூக்கத்தை விடச் சிறந்தது என்று) தத்வீப் செய்யுமாறு எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும் இஷா அதானில் அவ்வாறு செய்வதை விட்டும் என்னைத் தடுத்தார்கள்.'

பிலால் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களை ஃபஜ்ர் தொழுகைக்காக அழைக்க வந்தபோது, (நபி (ஸல்) அவர்களின் வீட்டிலிருந்தவர்களால்) "அவர்கள் உறங்கிக்கொண்டிருக்கிறார்கள்" என்று கூறப்பட்டது. (அதைக் கேட்டதும்) அவர்கள், "அஸ்-ஸலாத்து கைரும் மினன்-நவ்ம், அஸ்-ஸலாத்து கைரும் மினன்-நவ்ம் (தொழுகை தூக்கத்தை விடச் சிறந்தது, தொழுகை தூக்கத்தை விடச் சிறந்தது)" என்று கூறினார்கள். இந்த வார்த்தைகள் ஃபஜ்ர் அதானில் அங்கீகரிக்கப்பட்டு, அது அவ்வாறே நிலைபெற்றது.

ஸியாத் பின் அல்-ஹாரித் அஸ்-ஸுதாஇ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: "நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தேன். அப்போது அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்; ஆகவே நான் அதான் சொன்னேன். பிலால் (ரழி) அவர்கள் இகாமத் சொல்ல விரும்பினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'ஸுதா குலத்தைச் சேர்ந்த சகோதரர் அதான் சொல்லிவிட்டார். யார் அதான் சொன்னாரோ, அவரே இகாமத்தும் சொல்ல வேண்டும்' என்று கூறினார்கள்."

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'முஅத்தின் அதான் சொல்லும்போது, அவர் சொல்வது போல் நீங்களும் சொல்லுங்கள்.'

உம்மு ஹபீபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தம் மனைவியரில்) தமக்குரிய பகல் மற்றும் இரவுப் பொழுதில் தம்முடன் இருந்தபோது, முஅத்தின் அதான் சொல்வதைக் கேட்டு, அவர் கூறியதைப் போன்றே (நபி (ஸல்) அவர்களும்) கூறுவதை தாம் கேட்டார்கள்.

அபூ சயீத் அல்குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நீங்கள் அழைப்பைக் (அதாவது, தொழுகைக்கான அதானைக்) கேட்கும்போது, முஅத்தின் கூறுவதைப் போன்றே நீங்களும் கூறுங்கள்.'

சஃத் பின் அபீ வக்காஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் முஅத்தின் (பாங்கு சொல்பவர்) பாங்கு சொல்வதைக் கேட்கும்போது (குறிப்பாக, ஷஹாதா வார்த்தைகளைச் சொல்லி முடித்ததும்), 'வ அன அஷ்ஹது அன் லா இலாஹ இல்லல்லாஹ் வஹ்தஹு லா ஷரீக்க லஹு, வ அஷ்ஹது அன்ன முஹம்மதன் அப்துஹு வ ரசூலுஹு, ரழீத்து பில்லாஹி ரப்பன் வ பில்-இஸ்லாமி தீனன் வ பி முஹம்மதின் நபிய்யன்' (நானும் சாட்சி கூறுகிறேன்: அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவர் வேறு யாருமில்லை, அவன் தனித்தவன், அவனுக்கு இணை துணை இல்லை. மேலும், முஹம்மது (ஸல்) அவர்கள் அவனுடைய அடிமையும் தூதரும் ஆவார்கள் என்றும் நான் சாட்சி கூறுகிறேன். அல்லாஹ்வை இரட்சகனாகவும், இஸ்லாத்தை மார்க்கமாகவும், முஹம்மது (ஸல்) அவர்களை நபியாகவும் கொண்டு நான் திருப்தியடைந்தேன்) என்று கூறுகிறாரோ, அவருடைய பாவங்கள் மன்னிக்கப்படும்."

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் தொழுகைக்கான அழைப்பைக் கேட்கும்போது, "அல்லாஹும்ம ரப்ப ஹாதிஹித் தஃவதித் தாம்மஹ் வஸ்ஸலாத்தில் காயிமஹ், ஆத்தி முஹம்மதனில் வஸீலத்த வல்ஃபழீலஹ், வப்அத்ஹு மகாமன் மஹ்மூதனில்லதீ வஅத்தஹ்" (யா அல்லாஹ்! இந்த முழுமையான அழைப்பின் இரட்சகனே! நிலைநிறுத்தப்படவிருக்கின்ற தொழுகையின் அதிபதியே! முஹம்மது (ஸல்) அவர்களுக்கு ‘வஸீலா’ எனும் அந்தஸ்தையும், சிறப்பையும் வழங்குவாயாக. நீ அவருக்கு வாக்களித்த புகழுக்குரிய இடத்தில் அவரை எழுப்புவாயாக) என்று கூறுகிறாரோ, அவருக்கு மறுமை நாளில் (நபி (ஸல்) அவர்களின்) பரிந்துரை அவசியமாகிவிடும்.'

அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு அபீ ஸஃஸஃஆ (அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு அபீ ஸஃஸஃஆவின் தந்தை, அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்களின் அரவணைப்பில் வளர்ந்தவர்) கூறினார்: அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: ‘நீர் பாலைவனத்தில் (அல்லது வெட்டவெளியில்) இருந்தால், அதான் சொல்லும்போது உமது குரலை உயர்த்தவும். ஏனெனில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் செவியுற்றேன்: "(அதானைக்) கேட்கும் எந்த ஜின்னும், மனிதனும், மரமும், கல்லும் அவருக்காகச் சாட்சி கூறாமல் இருப்பதில்லை (மறுமை நாளில் சாட்சி கூறும்).’

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாமே கூறுவதை நான் கேட்டேன்: 'முஅத்தினுக்கு அவரது குரல் எட்டும் தூரம் வரை (அவரது பாவங்கள்) மன்னிக்கப்படும், மேலும் ஈரமான மற்றும் உலர்ந்த ஒவ்வொரு பொருளும் அவருக்காக பாவமன்னிப்புத் தேடும். தொழுகையில் கலந்துகொள்பவருக்கு இருபத்தைந்து நன்மைகள் (ஹஸனாத்) பதிவு செய்யப்படும், மேலும் அவருக்கு அவ்விரண்டுக்கும் (தொழுகைகளுக்கும்) இடையில் (நடந்த பாவங்களுக்கு) பரிகாரம் வழங்கப்படும்.'

முஆவியா பின் அபீசுஃப்யான் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"மறுமை நாளில் மக்களிலெல்லாம் முஅத்தின்கள் தாம் மிக நீண்ட கழுத்துடையவர்களாக இருப்பார்கள் (அதாவது, அவர்களுக்கு அதிக நன்மைகளும், உயர்ந்த அந்தஸ்தும், கண்ணியமும் இருக்கும் அல்லது அவர்கள் வெகுதூரம் வரை பார்க்கக்கூடியவர்களாக இருப்பார்கள்)" என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உங்களில் சிறந்தவர் (பக்தி, நன்னடத்தை மற்றும் குரல் இனிமை கொண்டவர்) பாங்கு (அதான்) சொல்லட்டும், மேலும் உங்களில் குர்ஆனை நன்கு ஓதத் தெரிந்தவர் (அதன் விதிகள் மற்றும் தஜ்வீதுடன் ஓதக்கூடியவர், தொழுகை சட்டங்களை அறிந்தவர்) உங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தட்டும்.'"

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் (அல்லாஹ்விடம்) நன்மையை நாடியவராக ஏழு வருடங்கள் அதான் சொல்கிறாரோ, அல்லாஹ் அவருக்கு நரகத்திலிருந்து விடுதலையை விதிப்பான்.'"

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் அதான் சொல்பவருக்கு சுவனம் உறுதியாகிவிட்டது (அவருக்கு சுவனம் கட்டாயமாகிவிட்டது). மேலும், அவரது அதானுக்காக ஒவ்வொரு நாளும் அறுபது நன்மைகளும், ஒவ்வொரு இகாமத்துக்காக முப்பது நன்மைகளும் பதிவு செய்யப்படும்."

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
(நபித்தோழர்கள்) தொழுகை (நேரம் வந்துவிட்டதை) அறிவிப்பதற்காக ஒரு (தனித்துவமான) அடையாளத்தை தேடினார்கள். எனவே, பிலால் (ரழி) அவர்கள் அதானின் சொற்களை இரட்டையாகவும் (இரண்டு முறை) இகாமத்தின் சொற்களை ஒற்றையாகவும் (ஒரு முறை) கூறுமாறு கட்டளையிடப்பட்டார்கள்.

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பிலால் (ரழி) அவர்கள், அதானின் வாசகங்களை இரட்டையாகவும், இகாமத்தின் வாசகங்களை ஒற்றையாகவும் கூறுமாறு (நபி (ஸல்) அவர்களால்) ஏவப்பட்டார்கள்."

அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஸஃத் இப்னு அம்மார் இப்னு ஸஃத் அவர்கள் (தன் தந்தை வழியாக, தன் தந்தை வழியாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முஅத்தின் ஸஃத் அல்-கரழ் (ரழி) எனும்) தன் பாட்டனார் வழியாக அறிவித்ததாவது: பிலால் (ரழி) அவர்களின் அதான் (வாசகங்கள்) இரண்டு இரண்டாகவும், அவரின் இகாமத் (வாசகங்கள்) ஒருமுறையாகவும் இருந்தன.

அபூ ராஃபிஃ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "பிலால் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் முன்னிலையில் அதானின் வாசகங்களை இரண்டிரண்டாகவும், இகாமத்தில் (அதன்) வாசகங்களை ஒவ்வொன்றாகவும் கூறுவதை நான் பார்த்தேன்."

அபூ ஷஃதா கூறினார்:
“நாங்கள் அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களுடன் பள்ளியில் அமர்ந்திருந்தபோது, முஅத்தின் அதான் கூறினார். அப்போது ஒரு மனிதர் பள்ளியிலிருந்து எழுந்து நடந்து செல்லலானார். அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அம்மனிதர் பள்ளியை விட்டு வெளியேறும் வரை அவரைத் தம் பார்வையால் பின்தொடர்ந்தார்கள். பிறகு அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள், ‘இம்மனிதர் அபுல் காசிம் (ஸல்) அவர்களுக்கு (அதாவது, தொழுகைக்காக அதான் சொல்லப்பட்ட பிறகு, நியாயமான காரணமின்றி பள்ளியை விட்டு வெளியேறக் கூடாது என்ற நபிகளாரின் கட்டளைக்கு) மாறுசெய்துவிட்டார்’ என்று கூறினார்கள்.”

உஸ்மான் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் ஒருவர் பள்ளியில் இருக்கும்போது அதான் (தொழுகைக்கான அழைப்பு) அவரை அடைந்த பின்னர், (தொழுகைக்குத்) திரும்பி வரும் எண்ணமின்றி, எந்தத் தேவையுமில்லாமல் வெளியேறுகிறாரோ, அவர் ஒரு முனாஃபிக் (நயவஞ்சகர்) ஆவார்.'"