سنن أبي داود

5. كتاب التطوع

சுனன் அபூதாவூத்

5. தொழுகை (கிதாபுஸ் ஸலாத்): கூடுதல் தொழுகைகள்

باب التَّطَوُّعِ وَرَكَعَاتِ السُّنَّةِ
தன்னார்வ மற்றும் சுன்னா தொழுகைகள் பற்றிய அத்தியாயங்கள்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ سَالِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً تَطَوُّعًا بُنِيَ لَهُ بِهِنَّ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ ‏ ‏ ‏.‏
உம்மு ஹபீபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “யார் ஒரு நாளில் பன்னிரண்டு ரக்அத்கள் உபரியாகத் தொழுகிறாரோ, அவற்றின் காரணமாக அவருக்காகச் சொர்க்கத்தில் ஒரு வீடு கட்டப்படும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - الْمَعْنَى - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ التَّطَوُّعِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِهِمُ الْعِشَاءَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ فِيهِنَّ الْوِتْرُ وَكَانَ يُصَلِّي لَيْلاً طَوِيلاً قَائِمًا وَلَيْلاً طَوِيلاً جَالِسًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ وَكَانَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ صَلاَةَ الْفَجْرِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஷகீக் அறிவித்தார்கள்:

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தொழுத உபரியான தொழுகைகளைப் பற்றி ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: ளுஹர் தொழுகைக்கு முன்பு என் வீட்டில் அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள், பிறகு வெளியே சென்று மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்துவார்கள், பிறகு என் வீட்டிற்குத் திரும்பி வந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவர்கள் மக்களுக்கு மஃரிப் தொழுகையை நடத்துவார்கள், பிறகு என் வீட்டிற்குத் திரும்பி வந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பிறகு அவர்கள் மக்களுக்கு இஷா தொழுகையை நடத்துவார்கள், மேலும் என் வீட்டிற்குள் நுழைந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். இரவில் வித்ர் (தொழுகை) உட்பட ஒன்பது ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். இரவில் நீண்ட நேரம் நின்றவாறும், நீண்ட நேரம் அமர்ந்தவாறும் தொழுவார்கள். அவர்கள் நின்றவாறு குர்ஆனை ஓதும்போது, நின்ற நிலையில் இருந்தே ருகூவும் ஸஜ்தாவும் செய்வார்கள், மேலும் அவர்கள் அமர்ந்தவாறு ஓதும்போது, அமர்ந்த நிலையில் இருந்தே ருகூவும் ஸஜ்தாவும் செய்வார்கள், வைகறைப் பொழுது வந்ததும் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள், பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து மக்களுக்கு ஃபஜ்ர் தொழுகையை நடத்துவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ - وَبَعْدَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ - فِي بَيْتِهِ وَبَعْدَ صَلاَةِ الْعِشَاءِ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ لاَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَنْصَرِفَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுகைக்கு முன்னால் இரண்டு ரக்அத்களும், அதன் பிறகு இரண்டு ரக்அத்களும், மஃரிப் தொழுகைக்குப் பிறகு அவர்களுடைய வீட்டில் இரண்டு ரக்அத்களும், இஷா தொழுகைக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்களும் தொழுவார்கள். அவர்கள் ஜும்ஆ தொழுகைக்குப் பிறகு அங்கிருந்து புறப்படும் வரை தொழ மாட்டார்கள். பிறகு, அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (புகாரி, முஸ்லிம்) ஜும்ஆவிற்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் மட்டும் (அல்பானி)
صحيح خ م الركعتين بعد الجمعة فقط (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَدَعُ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், லுஹர் தொழுகைக்கு முன் நான்கு ரக்அத்களையும், ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்களையும் ஒருபோதும் விட்டதில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ
ஃபஜ்ரின் இரண்டு ரக்அத்துகள் பற்றி
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ عَلَى شَىْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْهُ عَلَى الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், வேறு எந்த நஃபிலான தொழுகைகளைக் காட்டிலும் ஃபஜ்ரு தொழுகைக்கு முன்னுள்ள இரண்டு ரக்அத்களைப் பேணுவதில் அதிக அக்கறை கொண்டவர்களாக இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب فِي تَخْفِيفِهِمَا
அவற்றை சுருக்கமாக்குதல்
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّفُ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ حَتَّى إِنِّي لأَقُولُ هَلْ قَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய தொழுகைக்கு முன்னர் இரண்டு ரக்அத்களை, 'அவற்றில் அவர்கள் சூரா அல்-ஃபாத்திஹாவை ஓதினார்களா?' என்று நான் கேட்கும் அளவிற்குச் சுருக்கமாகத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்களில் "{ குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன் }" மற்றும் "{ குல் ஹுவல்லாஹு அஹத் }" ஆகியவற்றை ஓதினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنِي أَبُو زِيَادَةَ، عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ الْكِنْدِيُّ عَنْ بِلاَلٍ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُؤْذِنَهُ بِصَلاَةِ الْغَدَاةِ فَشَغَلَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - بِلاَلاً بِأَمْرٍ سَأَلَتْهُ عَنْهُ حَتَّى فَضَحَهُ الصُّبْحُ فَأَصْبَحَ جِدًّا قَالَ فَقَامَ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ وَتَابَعَ أَذَانَهُ فَلَمْ يَخْرُجْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا خَرَجَ صَلَّى بِالنَّاسِ وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ شَغَلَتْهُ بِأَمْرٍ سَأَلَتْهُ عَنْهُ حَتَّى أَصْبَحَ جِدًّا وَأَنَّهُ أَبْطَأَ عَلَيْهِ بِالْخُرُوجِ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي كُنْتُ رَكَعْتُ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَصْبَحْتَ جِدًّا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَوْ أَصْبَحْتُ أَكْثَرَ مِمَّا أَصْبَحْتُ لَرَكَعْتُهُمَا وَأَحْسَنْتُهُمَا وَأَجْمَلْتُهُمَا ‏"‏ ‏.‏
பிலால் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
பிலால் (ரலி) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையைப் பற்றி அறிவிப்பதற்காக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் சென்றார்கள். விடியல் நன்கு வெளுக்கும் வரை, ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் பிலால் (ரலி) அவர்களிடம் ஒரு விஷயத்தைக் கேட்டு, அவரை அதில் ஈடுபடுத்தி வைத்திருந்தார்கள். பிறகு பிலால் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து நின்று, தொழுகைக்காக அவர்களுக்கு (நபியவர்களுக்கு) அறிவித்தார்கள்; (அவர்கள் வராததால்) தொடர்ந்து அறிவித்தார்கள். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வரவில்லை. பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்தபோது, மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்.

(தொழுகைக்குப் பின்) ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் தன்னிடம் ஒரு விஷயத்தைக் கேட்டு, (விடியல்) நன்கு வெளுக்கும் வரை தன்னைத் தாமதப்படுத்திவிட்டதாகவும், (அதனால்) தாங்கள் (நபியவர்கள்) வெளியே வருவது தாமதமாகிவிட்டதாகவும் பிலால் (ரலி) அவர்கள் நபியவர்களிடம் தெரிவித்தார்கள்.

அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "நான் ஃபஜ்ருடைய (சுன்னத்) இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுது கொண்டிருந்தேன்" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு பிலால் (ரலி), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (நேரம்) நன்கு விடிந்துவிட்டது" என்று கூறினார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "இப்போது இருப்பதை விட இன்னும் அதிகமாக விடிந்திருந்தாலும், நான் அவ்விரண்டையும் தொழுது, அவற்றை அழகாகவும் நேர்த்தியாகவும் நிறைவேற்றியிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ الْمَدَنِيَّ - عَنِ ابْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ سِيْلاَنَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ لاَ تَدَعُوهُمَا وَإِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: குதிரைகளால் நீங்கள் விரட்டப்பட்டாலும் அவற்றை (அதிகாலைத் தொழுகைக்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை) விட்டுவிடாதீர்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ كَثِيرًا، مِمَّا كَانَ يَقْرَأُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ بِـ ‏{‏ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا ‏}‏ هَذِهِ الآيَةَ قَالَ هَذِهِ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ بِـ ‏{‏ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ‏}‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையின் இரண்டு ரக்அத்களில் பெரும்பாலும் ஓதியது: முதல் ரக்அத்தில் **“ஆமன்னா பில்லாஹி வமா உன்ஸில இலைனா”** (நாங்கள் அல்லாஹ்வையும், எங்களுக்கு அருளப்பெற்றதையும் நம்புகிறோம்) எனும் (3:84) வசனத்தையும், பிந்தைய ரக்அத்தில் **“ஆமன்னா பில்லாஹி வஷ்ஹத் பிஅன்னா முஸ்லிமூன்”** (நாங்கள் அல்லாஹ்வை நம்புகிறோம்; நாங்கள் (அவனுக்கு) வழிபட்டவர்கள் என்பதற்கு நீரே சாட்சியாக இருப்பீராக!) எனும் (3:52) வசனத்தையும் ஓதுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ், முஸ்லிம், "إن كثيرا مما" என்பதைத் தவிர (அல்பானி)
صحيح م دون إن كثيرا مما (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ‏{‏ قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا ‏}‏ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الرَّكْعَةِ الأُخْرَى بِهَذِهِ الآيَةِ ‏{‏ رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ ‏}‏ أَوْ ‏{‏ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ ‏}‏ شَكَّ الدَّرَاوَرْدِيُّ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையின் இரண்டு ரக்அத்களிலும் ஓதியதை அவர் கேட்டார்கள். முதல் ரக்அத்தில் **"குல் ஆமன்னா பில்லாஹி வமா உண்ஸில அலைனா"** என்பதையும், இரண்டாவது ரக்அத்தில் **"ரப்பனா ஆமன்னா பிமா அன்ஸல்த வத்தபஃன ரஸூல ஃபக்துப்னா மஅஷ் ஷாஹிதீன்"** எனும் வசனத்தை அல்லது **"இன்னா அர்ஸல்னாக பில்ஹக்கி பஷீரன் வநதீரன் வலா துஸ்அலு அன் அஸ்ஹாபில் ஜஹீம்"** என்பதையும் ஓதினார்கள். அல்-தாரவர்தி (எதை ஓதினார்கள் என்பதில்) சந்தேகித்தார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன். இதை பைஹகீ அவர்கள் ‘أو إنا أرسلناك’ என்ற வாசகம் இல்லாமல் பதிவு செய்துள்ளார். (அல்பானீ)
حسن وأخرجه البيهقي دون قوله أو إنا أرسلناك (الألباني)
باب الاِضْطِجَاعِ بَعْدَهَا
ஒருவரின் பக்கவாட்டில் படுத்துக் கொள்வது
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو كَامِلٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمُ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ فَلْيَضْطَجِعْ عَلَى يَمِينِهِ ‏ ‏ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَمَا يُجْزِئُ أَحَدَنَا مَمْشَاهُ إِلَى الْمَسْجِدِ حَتَّى يَضْطَجِعَ عَلَى يَمِينِهِ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَلَى نَفْسِهِ ‏.‏ قَالَ فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ هَلْ تُنْكِرُ شَيْئًا مِمَّا يَقُولُ قَالَ لاَ وَلَكِنَّهُ اجْتَرَأَ وَجَبُنَّا ‏.‏ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَمَا ذَنْبِي إِنْ كُنْتُ حَفِظْتُ وَنَسُوا ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களில் எவரேனும் ஃபஜ்ர் (சுப்ஹ்) தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுதால், அவர் தனது வலது பக்கம் படுத்துக்கொள்ளட்டும்."

மர்வான் இப்னு அல்-ஹகம் அவரிடம், "நம்மில் ஒருவர் பள்ளிவாசலுக்கு நடந்து செல்வது, அவர் (வலது பக்கம்) சாய்ந்து படுப்பதற்குப் (பகரமாகப்) போதுமானதாக அமையாதா?" என்று கேட்டார். உபைதுல்லாஹ் அவர்களின் அறிவிப்பின்படி, அவர் (அபூஹுரைரா) "இல்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.

இச்செய்தி இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களைச் சென்றடைந்தது. அவர்கள், "அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் (ஹதீஸ்களை அறிவிப்பதில்) மிக அதிகப்படுத்துகிறார்" என்று கூறினார்கள். அவரிடம், "அவர் சொல்வதை நீங்கள் ஏதேனும் மறுக்கிறீர்களா?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "இல்லை; ஆனால் அவர் துணிந்தார்; நாங்களோ (பிழை நேர்ந்துவிடுமோ எனப்) பயந்தோம்" என்று பதிலளித்தார்கள்.

இச்செய்தி அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்களைச் சென்றடைந்தது. அவர்கள், "நான் நினைவில் வைத்து அவர்கள் மறந்துவிட்டால், என் மீது என்ன குற்றம்?" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَضَى صَلاَتَهُ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ نَظَرَ فَإِنْ كُنْتُ مُسْتَيْقِظَةً حَدَّثَنِي وَإِنْ كُنْتُ نَائِمَةً أَيْقَظَنِي وَصَلَّى الرَّكْعَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ فَيُؤْذِنَهُ بِصَلاَةِ الصُّبْحِ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ يَخْرُجُ إِلَى الصَّلاَةِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவின் பிற்பகுதியில் தங்களின் தொழுகையை முடித்ததும், (என்னை)ப் பார்ப்பார்கள். நான் விழித்திருந்தால், என்னுடன் பேசுவார்கள். நான் தூங்கிக்கொண்டிருந்தால், என்னை எழுப்பிவிட்டு, இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள், பின்னர் முஅத்தின் வந்து ஃபஜ்ருத் தொழுகைக்காக அவர்களை அழைக்கும் வரை படுத்துக்கொள்வார்கள். பிறகு, அவர்கள் சுருக்கமாக இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு, தொழுகைக்காகப் புறப்படுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ், ஆனாலும் ஸுப்ஹுடைய இரண்டு ரக்அத்களுக்கு முன்னர் உரையாடல் மற்றும் ஒருக்களித்துப் படுப்பது பற்றிய குறிப்பு ஷாத் ஆகும். (அல்பானி)
صحيح لكن ذكر الحديث والاضطجاع قبل ركعتي الصبح شاذ (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَمَّنْ حَدَّثَهُ - ابْنِ أَبِي عَتَّابٍ، أَوْ غَيْرِهِ - عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ فَإِنْ كُنْتُ نَائِمَةً اضْطَجَعَ وَإِنْ كُنْتُ مُسْتَيْقِظَةً حَدَّثَنِي ‏.‏
உம்முல் முஃமினீன் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுததும், நான் உறங்கிக்கொண்டிருந்தால் படுத்துக்கொள்வார்கள்; நான் விழித்திருந்தால், என்னுடன் பேசுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ أَبِي مَكِينٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْفَضْلِ، - رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ - عَنْ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِصَلاَةِ الصُّبْحِ فَكَانَ لاَ يَمُرُّ بِرَجُلٍ إِلاَّ نَادَاهُ بِالصَّلاَةِ أَوْ حَرَّكَهُ بِرِجْلِهِ ‏.‏ قَالَ زِيَادٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْفُضَيْلِ ‏.‏
அபூபக்ரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நான் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்காக நபி (ஸல்) அவர்களுடன் வெளியே வந்தேன். அவர்கள் (வழியில்) எந்த மனிதரைக் கடந்து சென்றாலும், அவரைத் தொழுகைக்காக அழைக்காமல் அல்லது தமது காலால் அவரை அசைக்காமல் இருந்ததில்லை.

அறிவிப்பாளர் ஸியாத் கூறினார்: அபுல் ஃபுளைல் அவர்கள் எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
باب إِذَا أَدْرَكَ الإِمَامَ وَلَمْ يُصَلِّ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ
ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்துகளை தொழாமல் இமாமைக் காணும்போது (என்ன செய்ய வேண்டும்)
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الصُّبْحَ فَصَلَّى الرَّكْعَتَيْنِ ثُمَّ دَخَلَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ ‏ يَا فُلاَنُ أَيَّتُهُمَا صَلاَتُكَ الَّتِي صَلَّيْتَ وَحْدَكَ أَوِ الَّتِي صَلَّيْتَ مَعَنَا ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு சர்ஜஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுது கொண்டிருந்தபோது ஒரு மனிதர் வந்தார். அவர் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் தொழுகையில் சேர்ந்துகொண்டார்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், "இன்னாரே! இவ்விரண்டில் உமது தொழுகை எது? நீர் தனியாகத் தொழுததா அல்லது எம்முடன் தொழுததா?" என்று கேட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَرْقَاءَ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، كُلُّهُمْ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ صَلاَةَ إِلاَّ الْمَكْتُوبَةُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: தொழுகைக்காக இகாமத் சொல்லப்பட்டுவிட்டால், கடமையான தொழுகையைத் தவிர வேறு எந்த தொழுகையும் செல்லாது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب مَنْ فَاتَتْهُ مَتَى يَقْضِيهَا
அவற்றை தவறவிட்டவர் எப்போது அவற்றை நிறைவேற்ற வேண்டும்?
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً يُصَلِّي بَعْدَ صَلاَةِ الصُّبْحِ رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ صَلاَةُ الصُّبْحِ رَكْعَتَانِ ‏ ‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي لَمْ أَكُنْ صَلَّيْتُ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا فَصَلَّيْتُهُمَا الآنَ ‏.‏ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
கைஸ் இப்னு அம்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பின் ஒருவர் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுது கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “ஃபஜ்ர் தொழுகை இரண்டு ரக்அத்கள் தான்” என்று கூறினார்கள். அந்த மனிதர், “நான் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன்னுள்ள இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழவில்லை. எனவே, இப்போது அவற்றை நான் தொழுதேன்” என்று பதிலளித்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மௌனமாக இருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى الْبَلْخِيُّ، قَالَ قَالَ سُفْيَانُ كَانَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى عَبْدُ رَبِّهِ وَيَحْيَى ابْنَا سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ مُرْسَلاً أَنَّ جَدَّهُمْ زَيْدًا صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذِهِ الْقِصَّةِ ‏.‏
சுஃப்யான் கூறினார்கள்: "அதாஃ பின் அபீ ரபாஹ் அவர்கள் இந்த ஹதீஸை ஸஃத் பின் ஸஈத் அவர்களிடமிருந்து அறிவிப்பவர்களாக இருந்தார்கள்."

அபூ தாவூத் கூறினார்கள்: "அப்து ரப்பிஹி மற்றும் யஹ்யா பின் ஸஈத் ஆகிய இருவரும் இந்த ஹதீஸை 'முர்ஸல்' ஆக அறிவித்தார்கள். (அதில்) 'தங்களது பாட்டனார் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் (இவ்வாறு) தொழுதார்கள்' என்று இந்தச் சம்பவத்தைக் குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் லி ஃகைரிஹி. அவர்களின் பாட்டனார் ஸைத் என்பது தவறு. சரியானது, அவர்களின் பாட்டனார் கைஸ் என்பதாகும். (அல்பானி)
صحيح لغيره وقوله جدهم زيدا خطأ والصواب جدهم قيس (الألباني)
باب الأَرْبَعُ قَبْلَ الظُّهْرِ وَبَعْدَهَا
தொழுகைக்கு முன்னும் பின்னும் நான்கு ரக்அத்துகள்
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ، عَنِ النُّعْمَانِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، قَالَ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ حَافَظَ عَلَى أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرُمَ عَلَى النَّارِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ الْعَلاَءُ بْنُ الْحَارِثِ وَسُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவி உம்மு ஹபீபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “எவரொருவர் லுஹர் தொழுகைக்கு முன் நான்கு ரக்அத்களையும், அதற்குப் பின் நான்கு ரக்அத்களையும் பேணித் தொழுது வருகிறாரோ, அவருக்கு நரக நெருப்பு தடுக்கப்பட்டுவிட்டது.”

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்-அலா பின் அல்-ஹாரிஸ் மற்றும் சுலைமான் பின் மூஸா ஆகியோர் மக்ஹூலிடமிருந்து அவரது அறிவிப்பாளர் தொடருடன் இதே போன்று அறிவித்துள்ளார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ مِنْجَابٍ، عَنْ قَرْثَعٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ أَرْبَعٌ قَبْلَ الظُّهْرِ لَيْسَ فِيهِنَّ تَسْلِيمٌ تُفْتَحُ لَهُنَّ أَبْوَابُ السَّمَاءِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَلَغَنِي عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ لَوْ حَدَّثْتُ عَنْ عُبَيْدَةَ بِشَىْءٍ لَحَدَّثْتُ عَنْهُ بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ عُبَيْدَةُ ضَعِيفٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ابْنُ مِنْجَابٍ هُوَ سَهْمٌ ‏.‏
அபூ அய்யூப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ளுஹர் தொழுகைக்கு முன், தஸ்லீம் (சலாம்) இல்லாத நான்கு ரக்அத்களுக்காக வானத்தின் வாயில்கள் திறக்கப்படுகின்றன.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: யஹ்யா இப்னு சயீத் அல்-கத்தான் அவர்கள் கூறினார்கள்: உபைதாவிடமிருந்து நான் ஏதாவது ஒரு ஹதீஸை அறிவிப்பதாக இருந்தால், இந்த ஹதீஸை நான் அறிவித்திருப்பேன்.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: உபைதா பலவீனமானவர்.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: அறிவிப்பாளர் இப்னு மின்ஜாப் என்பவரின் பெயர் சஹ்ம் என்பதாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
باب الصَّلاَةِ قَبْلَ الْعَصْرِ
அஸர் தொழுகைக்கு முன்னரான தொழுகை
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الْقُرَشِيُّ، حَدَّثَنِي جَدِّي أَبُو الْمُثَنَّى، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً صَلَّى قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًا ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அஸர் தொழுகைக்கு முன் நான்கு ரக்அத்கள் தொழும் மனிதருக்கு அல்லாஹ் கருணை காட்டுவானாக.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏
அலீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன், ஆயினும் 'நான்கு ரக்அத்கள்' என்ற வாசகத்தில் (அல்பானி)
حسن لكن بلفظ أربع ركعات (الألباني)
باب الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ
அஸ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகான தொழுகை
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَقُلْ إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهُمَا ‏.‏ فَدَخَلْتُ عَلَيْهَا فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي بِهِ فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ ‏.‏ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهُمَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا أَمَّا حِينَ صَلاَّهُمَا فَإِنَّهُ صَلَّى الْعَصْرَ ثُمَّ دَخَلَ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَصَلاَّهُمَا فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ فَقُولِي لَهُ تَقُولُ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْمَعُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ الرَّكْعَتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ ‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏ ‏ يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ بِالإِسْلاَمِ مِنْ قَوْمِهِمْ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் மவ்லாவான குரைப் அறிவித்தார்கள்:

அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி), அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு அஸ்ஹர் (ரழி) மற்றும் அல்-மிஸ்வர் இப்னு மக்ரமா (ரழி) ஆகியோர் தன்னை நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அனுப்பினார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: எங்கள் அனைவரின் சார்பாக அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறி, அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகான இரண்டு ரக்அத்களைப் பற்றி அவர்களிடம் கேளுங்கள். மேலும், அவர்கள் அதைத் தொழுவதாக எங்களுக்குத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது என்றும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தடை செய்தார்கள் என்று எங்களுக்குக் கூறப்பட்டுள்ளது என்றும் அவர்களிடம் சொல்லுங்கள். நான் அவர்களிடம் சென்று, அவர்கள் என்னை எதற்காக அனுப்பியிருந்தார்களோ அதை அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்களிடம் கேளுங்கள். நான் அவர்களிடம் (இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் மற்றவர்களிடம்) திரும்பி வந்து, அவர்களின் கருத்தை அவர்களுக்குத் தெரிவித்தேன். ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் என்னை அனுப்பிய அதே பணிக்காக அவர்கள் என்னை மீண்டும் உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்களிடம் அனுப்பினார்கள். உம்மு ஸலமா (ரழி) கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தடை செய்வதை நான் கேட்டிருக்கிறேன், ஆனால் பின்னர் அவர்கள் அதைத் தொழுவதை நான் கண்டேன். அவர்கள் அதைத் தொழுதபோது, அவர்கள் அஸர் தொழுகையைத் தொழுதிருந்தார்கள். பிறகு, அன்சாரிகளைச் சேர்ந்த பனூ ஹராம் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த பல பெண்கள் என்னுடன் அமர்ந்திருந்தபோது அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள். அவர்கள் இந்த இரண்டு ரக்அத்களையும் தொழுதார்கள். நான் ஒரு அடிமைப் பெண்ணை அவர்களிடம் அனுப்பி, அவளிடம் கூறினேன்: அவர்களுக்கு அருகில் நின்று, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே, நீங்கள் இந்த இரண்டு ரக்அத்களை (பிற்பகல் தொழுகைக்குப் பிறகு) தடை செய்வதை நான் கேட்டேன், ஆனால் நீங்களே அதைத் தொழுவதை நான் காண்கிறேன்’ என்று உம்மு ஸலமா (ரழி) கேட்கிறார்கள் என்று அவர்களிடம் சொல். அவர்கள் தம் கையால் சைகை செய்தால், அவர்களிடமிருந்து பின்வாங்கி விடு. அந்த அடிமைப் பெண் அவ்வாறே செய்தாள். அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், கூறினார்கள்: அபூ உமைய்யாவின் மகளே, அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவதைப் பற்றி நீங்கள் கேட்டீர்கள். உண்மையில், அப்துல் கைஸ் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த சிலர் தங்கள் மக்கள் இஸ்லாத்தை ஏற்றுக்கொண்ட செய்தியுடன் என்னிடம் வந்திருந்தார்கள். லுஹர் தொழுகைக்குப் பிறகான இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுவதிலிருந்து அவர்கள் என்னை தடுத்துவிட்டார்கள். (அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு நான் தொழுத) அவை அந்த இரண்டு ரக்அத்கள்தான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب مَنْ رَخَّصَ فِيهِمَا إِذَا كَانَتِ الشَّمْسُ مُرْتَفِعَةً
இந்த இரண்டு ரக்அத்துகளை சூரியன் இன்னும் உயரமாக இருக்கும்போது தொழுவதற்கு அனுமதித்தவர்கள்
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ يِسَافٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ الأَجْدَعِ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِلاَّ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ ‏.‏
அலி இப்னு அபூ தாலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு, சூரியன் வானத்தில் உயரமாக இருக்கும் நேரத்தைத் தவிர மற்ற நேரங்களில் தொழுவதை தடை செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي إِثْرِ كُلِّ صَلاَةٍ مَكْتُوبَةٍ رَكْعَتَيْنِ إِلاَّ الْفَجْرَ وَالْعَصْرَ ‏.‏
அலி இப்னு அபூதாலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஃபஜ்ரு மற்றும் அஸர் தொழுகைகளைத் தவிர, ஒவ்வொரு கடமையான தொழுகைக்குப் பிறகும் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ لاَ صَلاَةَ بَعْدَ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَلاَ صَلاَةَ بَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

சில நம்பகமானவர்கள் என்னிடம் சாட்சியம் கூறினார்கள், அவர்களில் உமர் இப்னுல் கத்தாப் (ரழி) அவர்களும் அடங்குவார்கள், மேலும் என் பார்வையில் அவர்களில் மிகவும் நம்பகமானவர் உமர் (ரழி) அவர்களே: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் உதிக்கும் வரை எந்த தொழுகையும் இல்லை; மேலும் அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரை எந்த தொழுகையும் இல்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ السُّلَمِيِّ، أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ اللَّيْلِ أَسْمَعُ قَالَ ‏ ‏ جَوْفُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَصَلِّ مَا شِئْتَ فَإِنَّ الصَّلاَةَ مَشْهُودَةٌ مَكْتُوبَةٌ حَتَّى تُصَلِّيَ الصُّبْحَ ثُمَّ أَقْصِرْ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَتَرْتَفِعَ قِيْسَ رُمْحٍ أَوْ رُمْحَيْنِ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ وَتُصَلِّي لَهَا الْكُفَّارُ ثُمَّ صَلِّ مَا شِئْتَ فَإِنَّ الصَّلاَةَ مَشْهُودَةٌ مَكْتُوبَةٌ حَتَّى يَعْدِلَ الرُّمْحُ ظِلَّهُ ثُمَّ أَقْصِرْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ تُسْجَرُ وَتُفْتَحُ أَبْوَابُهَا فَإِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ فَصَلِّ مَا شِئْتَ فَإِنَّ الصَّلاَةَ مَشْهُودَةٌ حَتَّى تُصَلِّيَ الْعَصْرَ ثُمَّ أَقْصِرْ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ وَيُصَلِّي لَهَا الْكُفَّارُ ‏ ‏ ‏.‏ وَقَصَّ حَدِيثًا طَوِيلاً قَالَ الْعَبَّاسُ هَكَذَا حَدَّثَنِي أَبُو سَلاَّمٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ إِلاَّ أَنْ أُخْطِئَ شَيْئًا لاَ أُرِيدُهُ فَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ ‏.‏
அம்ர் பின் அபஸா அஸ்-ஸுலமீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இரவின் எந்தப் பகுதி (பிரார்த்தனை) செவியேற்கப்படுவதற்கு மிக ஏற்றது?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "இரவின் இறுதிப் பகுதியின் நடுப்பகுதியாகும். ஆகவே சுப்ஹு தொழும் வரை நீங்கள் விரும்பியதைத் தொழுங்கள். நிச்சயமாகத் தொழுகையானது (வானவர்களால்) சாட்சியமளிக்கப்படுவதாகவும் பதிவு செய்யப்படுவதாகவும் இருக்கிறது. பிறகு சூரியன் உதித்து, ஓர் ஈட்டி அல்லது இரண்டு ஈட்டிகளின் அளவுக்கு உயரும் வரை (தொழுவதை) நிறுத்திக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நிச்சயமாக அது ஷைத்தானின் இரு கொம்புகளுக்கு இடையே உதிக்கிறது; காஃபிர்கள் அதற்குத் தொழுகின்றனர்.

பிறகு ஈட்டியின் நிழல் அதற்குச் சமமாகும் வரை நீங்கள் விரும்பியதைத் தொழுங்கள். நிச்சயமாகத் தொழுகையானது சாட்சியமளிக்கப்படுவதாகவும் பதிவு செய்யப்படுவதாகவும் இருக்கிறது. பிறகு (தொழுவதை) நிறுத்திக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் (அப்போது) நரகம் எரிக்கப்படுகிறது; அதன் வாயில்கள் திறக்கப்படுகின்றன.

சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்துவிட்டால், நீங்கள் அஸ்ர் தொழும் வரை விரும்பியதைத் தொழுங்கள். நிச்சயமாகத் தொழுகையானது சாட்சியமளிக்கப்படுவதாக இருக்கிறது. பிறகு சூரியன் மறையும் வரை (தொழுவதை) நிறுத்திக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நிச்சயமாக அது ஷைத்தானின் இரு கொம்புகளுக்கு இடையே மறைகிறது; காஃபிர்கள் அதற்குத் தொழுகின்றனர்."

(மேலும்) அவர் ஒரு நீண்ட ஹதீஸை விவரித்தார்.

அப்பாஸ் (ரஹ்) கூறினார்: "அபூ ஸலாம் அவர்கள் இந்த ஹதீஸை இவ்வாறே அபூ உமாமா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து எனக்கு அறிவித்தார். நான் நாடாத நிலையில் ஏதேனும் தவறு செய்திருந்தால் தவிர! (அவ்வாறு ஏற்பட்டிருப்பின்) நான் அல்லாஹ்விடம் மன்னிப்புக் கோரி, அவனிடமே பாவமன்னிப்புத் தேடுகிறேன்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் முஸ்லிம், 'நள்ளிரவில்' என்ற வாக்கியம் தவிர (அல்பானீ)
صحيح م دون جملة جوف الليل (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا قُدَامَةُ بْنُ مُوسَى، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ، عَنْ يَسَارٍ، مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ قَالَ رَآنِي ابْنُ عُمَرَ وَأَنَا أُصَلِّي، بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فَقَالَ يَا يَسَارُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ عَلَيْنَا وَنَحْنُ نُصَلِّي هَذِهِ الصَّلاَةَ فَقَالَ ‏ ‏ لِيُبَلِّغْ شَاهِدُكُمْ غَائِبَكُمْ لاَ تُصَلُّوا بَعْدَ الْفَجْرِ إِلاَّ سَجْدَتَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களின் மவ்லாவான யாஸார் கூறினார்:
ஃபஜ்ர் உதயமானதற்குப் பிறகு நான் தொழுதுகொண்டிருப்பதை இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் பார்த்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: “யாஸாரே! நாங்கள் இந்தத் தொழுகையைத் தொழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இங்கு வந்திருப்பவர்கள் வராதவர்களுக்குத் தெரிவிக்கட்டும்; ஃபஜ்ர் (உதயமானதற்குப்) பிறகு இரண்டு ரக்அத்களைத் தவிர வேறு எந்தத் தொழுகையையும் தொழ வேண்டாம்’.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، وَمَسْرُوقٍ، قَالاَ نَشْهَدُ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ مَا مِنْ يَوْمٍ يَأْتِي عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏
அல்-அஸ்வத் (ரழி) அவர்களும் மஸ்ரூக் (ரழி) அவர்களும் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழாத ஒரு நாளும் கழிந்ததில்லை என ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا عَمِّي، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ ذَكْوَانَ، مَوْلَى عَائِشَةَ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْعَصْرِ وَيَنْهَى عَنْهَا وَيُوَاصِلُ وَيَنْهَى عَنِ الْوِصَالِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு தொழுவார்கள்; ஆனால் அதைத் தொழுவதைத் தடுத்தார்கள். மேலும் அவர்கள் தொடர் நோன்பு நோற்பார்கள்; ஆனால் தொடர் நோன்பு நோற்பதைத் தடுத்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَلُّوا قَبْلَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ صَلُّوا قَبْلَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ لِمَنْ شَاءَ ‏"‏ ‏.‏ خَشْيَةَ أَنْ يَتَّخِذَهَا النَّاسُ سُنَّةً ‏.‏
அப்துல்லாஹ் அல்-முஸனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "மஃரிப் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுங்கள்" என்று கூறினார்கள். பிறகு, "மஃரிப் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுங்கள்; (இது) விரும்பியவருக்குத்தான்" என்று கூறினார்கள். மக்கள் அதை ஒரு சுன்னாவாகக் கருதிவிடுவார்களோ என்ற அச்சத்தினால் (இவ்வாறு கூறினார்கள்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَزَّازُ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ صَلَّيْتُ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْمَغْرِبِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ أَرَآكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ رَآنَا فَلَمْ يَأْمُرْنَا وَلَمْ يَنْهَنَا ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில், நான் மஃரிப் (கடமையான) தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதேன்."

நான் (அறிவிப்பாளர் அல்-முக்தார் பின் ஃபுல்ஃபுல்) அனஸ் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உங்களைப் பார்த்தார்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆம், அவர்கள் எங்களைப் பார்த்தார்கள். (எனினும்) அவர்கள் எங்களுக்குக் கட்டளையிடவுமில்லை; எங்களைத் தடுக்கவுமில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلاَةٌ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلاَةٌ لِمَنْ شَاءَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு முகஃப்பல் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு இரண்டு அதான்களுக்கும் இடையில் ஒரு தொழுகை உண்டு; ஒவ்வொரு இரண்டு அதான்களுக்கும் இடையில் ஒரு தொழுகை உண்டு; (அது) விரும்பியவருக்காக."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي شُعَيْبٍ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ سُئِلَ ابْنُ عُمَرَ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ، قَبْلَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّيهِمَا ‏.‏ وَرَخَّصَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ مَعِينٍ يَقُولُ هُوَ شُعَيْبٌ يَعْنِي وَهِمَ شُعْبَةُ فِي اسْمِهِ ‏.‏
தாஊஸ் அறிவித்ததாவது:
மஃரிப் தொழுகைக்கு முன் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவது பற்றி இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் யாரும் அதைத் தொழுததை நான் பார்க்கவில்லை. அவர்கள் (இப்னு உமர் (ரழி)) அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழ அனுமதித்தார்கள்.

அபூ தாவூத் கூறினார்கள்: அறிவிப்பாளர் அபூ ஷுஐப் என்பவரின் சரியான பெயர் ஷுஐப் என்பதாகும் என்று யஹ்யா இப்னு மயீன் கூற நான் செவியுற்றேன். அவரது பெயரை அறிவிப்பதில் ஷுஃபா தவறிழைத்துவிட்டார்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
باب صَلاَةِ الضُّحَى
ளுஹா தொழுகை
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، - الْمَعْنَى - عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلاَمَى مِنِ ابْنِ آدَمَ صَدَقَةٌ تَسْلِيمُهُ عَلَى مَنْ لَقِيَ صَدَقَةٌ وَأَمْرُهُ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيُهُ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُهُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ وَبُضْعَةُ أَهْلِهِ صَدَقَةٌ وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ كُلِّهِ رَكْعَتَانِ مِنَ الضُّحَى ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ عَبَّادٍ أَتَمُّ وَلَمْ يَذْكُرْ مُسَدَّدٌ الأَمْرَ وَالنَّهْىَ زَادَ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ كَذَا وَكَذَا وَزَادَ ابْنُ مَنِيعٍ فِي حَدِيثِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدُنَا يَقْضِي شَهْوَتَهُ وَتَكُونُ لَهُ صَدَقَةٌ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَ لَوْ وَضَعَهَا فِي غَيْرِ حِلِّهَا أَلَمْ يَكُنْ يَأْثَمُ ‏"‏ ‏.‏
அபூ தர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஒவ்வொரு காலையிலும் ஆதமுடைய மகனின் (மனிதனின்) ஒவ்வொரு மூட்டுக்காகவும் தர்மம் செய்வது கடமையாகும். அவன் (பிறரைச்) சந்திக்கும்போது ஸலாம் கூறுவது ஒரு தர்மமாகும்; நன்மையை ஏவுவது ஒரு தர்மமாகும்; தீமையைத் தடுப்பது ஒரு தர்மமாகும்; பாதையிலிருந்து தீங்கு தருவதை அகற்றுவது ஒரு தர்மமாகும்; தன் மனைவியுடன் உறவு கொள்வதும் ஒரு தர்மமாகும். லுஹா நேரத்தில் தொழும் இரண்டு ரக்அத்கள் இவை அனைத்திற்கும் பகரமாக அமையும்."

அபூ தாவூத் கூறுகிறார்: அப்பாத் அறிவித்த ஹதீஸ் (முஸத்தத் அறிவித்ததை விட) முழுமையானது. முஸத்தத் தனது அறிவிப்பில் "நன்மையை ஏவுதல் மற்றும் தீமையைத் தடுத்தல்" என்பதை குறிப்பிடவில்லை. அதற்குப் பதிலாக, அவர் தனது அறிவிப்பில் "இன்னின்னவை" என்று சேர்த்தார். இப்னு மனீஃ தனது அறிவிப்பில் மேலும் கூறுகிறார்: "(மக்கள்) கேட்டார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதரே, எங்களில் ஒருவர் தனது இச்சையைத் தீர்த்துக் கொள்வதற்கும் நன்மை கிடைக்குமா? அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: நீங்கள் என்ன கருதுகிறீர்கள்? அவர் அதை ஹராமான (தடுக்கப்பட்ட) வழியில் நிறைவேற்றியிருந்தால், அதற்காக அவர் பாவியாகி இருக்க மாட்டாரா?"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدُّؤَلِيِّ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ أَبِي ذَرٍّ قَالَ ‏"‏ يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلاَمَى مِنْ أَحَدِكُمْ فِي كُلِّ يَوْمٍ صَدَقَةٌ فَلَهُ بِكُلِّ صَلاَةٍ صَدَقَةٌ وَصِيَامٍ صَدَقَةٌ وَحَجٍّ صَدَقَةٌ وَتَسْبِيحٍ صَدَقَةٌ وَتَكْبِيرٍ صَدَقَةٌ وَتَحْمِيدٍ صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَعَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ هَذِهِ الأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يُجْزِئُ أَحَدَكُمْ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَا الضُّحَى ‏"‏ ‏.‏
அபூ அல்-அஸ்வத் அத்-துஅலீ கூறினார்கள்:

நாங்கள் அபூ தர் (ரழி) அவர்களுடன் இருந்தபோது அவர்கள் கூறினார்கள்: “உங்களில் ஒருவரின் ஒவ்வொரு மூட்டிற்காகவும் ஒவ்வொரு நாளும் தர்மம் செய்வது கடமையாகும். ஒவ்வொரு தொழுகையும் ஒரு தர்மமாகும்; ஒவ்வொரு நோன்பும் ஒரு தர்மமாகும்; ஒவ்வொரு ஹஜ்ஜும் ஒரு தர்மமாகும்; ‘சுப்ஹானல்லாஹ்’ என்று கூறுவது ஒரு தர்மமாகும்; ‘அல்லாஹு அக்பர்’ என்று கூறுவது ஒரு தர்மமாகும்; ‘அல்ஹம்துலில்லாஹ்’ என்று கூறுவது ஒரு தர்மமாகும்.”

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இத்தகைய நற்செயல்களை வரிசைப்படுத்திக் கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள், “இவை அனைத்திற்கும் ஈடாக ஒருவர் ளுஹா நேரத்தில் தொழும் இரண்டு ரக்அத்கள் போதுமானதாக அமையும்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ زَبَّانَ بْنِ فَائِدٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَنْ قَعَدَ فِي مُصَلاَّهُ حِينَ يَنْصَرِفُ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى يُسَبِّحَ رَكْعَتَىِ الضُّحَى لاَ يَقُولُ إِلاَّ خَيْرًا غُفِرَ لَهُ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ أَكْثَرَ مِنْ زَبَدِ الْبَحْرِ ‏ ‏ ‏.‏
முஆத் இப்னு அனஸ் அல்-ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: யாரேனும் ஃபஜ்ர் தொழுகையை முடித்த பிறகு, அவர் தொழுத இடத்திலேயே அமர்ந்து, முற்பகல் தொழுகையின் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழும் வரை நல்லதைத் தவிர வேறு எதையும் பேசாமல் இருந்தால், அவரது பாவங்கள் கடலின் நுரையை விட அதிகமாக இருந்தாலும் மன்னிக்கப்படும்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ صَلاَةٌ فِي أَثَرِ صَلاَةٍ لاَ لَغْوَ بَيْنَهُمَا كِتَابٌ فِي عِلِّيِّينَ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஉமாமா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ஒரு தொழுகையைத் தொடர்ந்து, அவ்விரண்டிற்கும் இடையில் எந்த வீணான பேச்சும் இல்லாமல் செய்யப்படும் மற்றொரு தொழுகை இல்லிய்யீனில் பதிவு செய்யப்படுகிறது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ أَبِي شَجَرَةَ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ ‏ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لاَ تُعْجِزْنِي مِنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ فِي أَوَّلِ نَهَارِكَ أَكْفِكَ آخِرَهُ ‏ ‏ ‏.‏
நுஐம் இப்னு ஹம்மார் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: உயர்வான அல்லாஹ் கூறுகிறான்: ஆதமின் மகனே, பகலின் ஆரம்பத்தில் எனக்காக நான்கு ரக்அத்களை நிறைவேற்றுவதில் சோர்வடைந்து விடாதே. நான் அதன் இறுதிவரை உனக்குப் போதுமானவன் ஆவேன்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي عِيَاضُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ صَلَّى سُبْحَةَ الضُّحَى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ يُسَلِّمُ مِنْ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ صَلَّى سُبْحَةَ الضُّحَى فَذَكَرَ مِثْلَهُ ‏.‏ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ إِنَّ أُمَّ هَانِئٍ قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ سُبْحَةَ الضُّحَى بِمَعْنَاهُ ‏.‏
உம்மு ஹானி பின்த் அபீதாலிப் (ரலி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்கா வெற்றியின் நாளில் ‘ளுஹா’ தொழுகையை எட்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களிலும் ஸலாம் கொடுத்தார்கள்.

அபூதாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
அஹ்மத் பின் ஸாலிஹ் (ரஹ்) அவர்கள் (இதனை அறிவிக்கும்போது), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்கா வெற்றியின் நாளில் ‘ளுஹா’ தொழுதார்கள்" என்று கூறி, மேற்கண்டவாறே அறிவித்தார்கள்.
இப்னு அஸ்-ஸர்ஹ் (ரஹ்) அவர்கள் (இதனை அறிவிக்கும்போது), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள்" என்று உம்மு ஹானி (ரலி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள். இவரின் அறிவிப்பில் ‘ளுஹா’ தொழுகை பற்றி அவர்கள் குறிப்பிடவில்லை; (எனினும்) இதே கருத்தில் அறிவித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ مَا أَخْبَرَنَا أَحَدٌ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الضُّحَى غَيْرَ أُمِّ هَانِئٍ فَإِنَّهَا ذَكَرَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ اغْتَسَلَ فِي بَيْتِهَا وَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ فَلَمْ يَرَهُ أَحَدٌ صَلاَّهُنَّ بَعْدُ ‏.‏
இப்னு அபீ லைலா அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ளுஹா தொழுததாக உம்மு ஹானீ (ரழி) அவர்களைத் தவிர வேறு யாரும் எங்களுக்கு அறிவிக்கவில்லை. மக்கா வெற்றியின் நாளில் நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் (உம்மு ஹானீயின்) வீட்டில் குளித்துவிட்டு எட்டு ரக்அத்கள் தொழுததாக அவர்கள் கூறினார்கள். ஆனால், அதன்பிறகு அவர்கள் இந்த ரக்அத்களைத் தொழுததை யாரும் பார்த்ததில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى فَقَالَتْ لاَ إِلاَّ أَنْ يَجِيءَ مِنْ مَغِيبِهِ ‏.‏ قُلْتُ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرِنُ بَيْنَ السُّورَتَيْنِ قَالَتْ مِنَ الْمُفَصَّلِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஷகீக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டேன்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ளுஹா தொழுவார்களா? அதற்கு அவர்கள் பதிலளித்தார்கள்: இல்லை, அவர்கள் தமது பயணத்திலிருந்து திரும்பி வரும்போது தவிர. பிறகு நான் கேட்டேன்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூராக்களை ஒன்றோடொன்று சேர்த்து ஓதுவார்களா? அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: முஃபஸ்ஸல் சூராக்களில் அவர்கள் அவ்வாறு செய்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : முதல் பகுதி மட்டும் சஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح م الشطر الأول منه (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ مَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ وَإِنِّي لأُسَبِّحُهَا وَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَدَعُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ خَشْيَةَ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ ‏.‏
நபியின் மனைவியான ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒருபோதும் முற்பகல் தொழுகையைத் தொழுததில்லை, ஆனால் நான் அதைத் தொழுவேன். மக்கள் ஒரு செயலைத் தொடர்ந்து செய்து, அது அவர்கள் மீது கடமையாக்கப்பட்டுவிடுமோ என்று அஞ்சி, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைச் செய்ய விரும்பியபோதிலும் அச்செயலை விட்டுவிடுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالاَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا سِمَاكٌ، قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ أَكُنْتَ تُجَالِسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ كَثِيرًا فَكَانَ لاَ يَقُومُ مِنْ مُصَلاَّهُ الَّذِي صَلَّى فِيهِ الْغَدَاةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَإِذَا طَلَعَتْ قَامَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
சிமாக் அறிவித்தார்:
நான் ஜாபிர் இப்னு ஸமுரா (ரழி) அவர்களிடம், "நீங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் அவையில் அமர்ந்ததுண்டா?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், “ஆம், அதிகமாக” என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள் (ஸல்) ஃபஜ்ர் தொழுகையை நிறைவேற்றிய இடத்திலிருந்து சூரியன் உதயமாகும் வரை எழுந்திருக்க மாட்டார்கள். சூரியன் உதித்ததும், அவர்கள் எழுந்து விடுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب فِي صَلاَةِ النَّهَارِ
பகல் நேரத்தில் தொழுகை
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَارِقِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ صَلاَةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: இரவிலும் பகலிலும் தொழும் தொழுகை இரண்டு இரண்டு ரக்அத்களாக இருக்க வேண்டும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنِي عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ الْمُطَّلِبِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ الصَّلاَةُ مَثْنَى مَثْنَى أَنْ تَشَهَّدَ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَأَنْ تَبَاءَسَ وَتَمَسْكَنَ وَتُقْنِعَ بِيَدَيْكَ وَتَقُولَ اللَّهُمَّ اللَّهُمَّ فَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ ‏ ‏ ‏.‏ سُئِلَ أَبُو دَاوُدَ عَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ مَثْنَى قَالَ إِنْ شِئْتَ مَثْنَى وَإِنْ شِئْتَ أَرْبَعًا ‏.‏
முத்தலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "தொழுகை என்பது இரண்டு இரண்டு (ரக்அத்)களாகும். ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களிலும் நீர் தஷஹ்ஹுத் ஓத வேண்டும்; மேலும் (இறைவனிடம்) பணிவையும், தேவையையும் வெளிப்படுத்தி, உமது இரு கைகளையும் உயர்த்தி, 'அல்லாஹும்ம! அல்லாஹும்ம!' என்று கூற வேண்டும். எவர் இவ்வாறு செய்யவில்லையோ, அது (அத்தொழுகை) குறைவுள்ளதாகும்."

இரவுத் தொழுகை இரண்டு இரண்டு (ரக்அத்)களாக அமைவது பற்றி அபூ தாவூத் அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நீர் விரும்பினால் இரண்டு ரக்அத்களாகவும், விரும்பினால் நான்கு ரக்அத்களாகவும் (தொழலாம்)" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
باب صَلاَةِ التَّسْبِيحِ
ஸலாத் அத்-தஸ்பீஹ்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ النَّيْسَابُورِيُّ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِلْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ‏ ‏ يَا عَبَّاسُ يَا عَمَّاهُ أَلاَ أُعْطِيكَ أَلاَ أَمْنَحُكَ أَلاَ أَحْبُوكَ أَلاَ أَفْعَلُ بِكَ عَشْرَ خِصَالٍ إِذَا أَنْتَ فَعَلْتَ ذَلِكَ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ ذَنْبَكَ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ قَدِيمَهُ وَحَدِيثَهُ خَطَأَهُ وَعَمْدَهُ صَغِيرَهُ وَكَبِيرَهُ سِرَّهُ وَعَلاَنِيَتَهُ عَشْرَ خِصَالٍ أَنْ تُصَلِّيَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ تَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَسُورَةً فَإِذَا فَرَغْتَ مِنَ الْقِرَاءَةِ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ وَأَنْتَ قَائِمٌ قُلْتَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً ثُمَّ تَرْكَعُ فَتَقُولُهَا وَأَنْتَ رَاكِعٌ عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ مِنَ الرُّكُوعِ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَهْوِي سَاجِدًا فَتَقُولُهَا وَأَنْتَ سَاجِدٌ عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ مِنَ السُّجُودِ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَسْجُدُ فَتَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَكَ فَتَقُولُهَا عَشْرًا فَذَلِكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ تَفْعَلُ ذَلِكَ فِي أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تُصَلِّيَهَا فِي كُلِّ يَوْمٍ مَرَّةً فَافْعَلْ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ شَهْرٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي كُلِّ سَنَةٍ مَرَّةً فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَفِي عُمُرِكَ مَرَّةً ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-அப்பாஸ் இப்னு அப்துல் முத்தலிப் அவர்களிடம் கூறினார்கள்: "அப்பாஸ் அவர்களே! என் மாமாவே! நான் உங்களுக்குக் கொடுக்கட்டுமா? நான் உங்களுக்கு வழங்கட்டுமா? நான் உங்களுக்கு அன்பளிப்புச் செய்யட்டுமா? நான் உங்களுக்காக பத்து நற்குணங்களைச் செய்யட்டுமா? நீங்கள் அவற்றைச் செய்தால் அல்லாஹ் உங்களின் பாவங்களை - அதன் முந்தியதையும் பிந்தியதையும், பழையதையும் புதியதையும், அறியாமல் செய்ததையும் அறிந்தே செய்ததையும், சிறியதையும் பெரியதையும், இரகசியமானதையும் பகிரங்கமானதையும் - மன்னித்துவிடுவான். அந்தப் பத்து விஷயங்களாவன:

நீங்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழ வேண்டும். ஒவ்வொரு ரக்அத்திலும் ஃபாத்திஹத்துல் கிதாப் (சூரத்துல் ஃபாத்திஹா) மற்றும் ஒரு சூராவை ஓத வேண்டும். முதல் ரக்அத்தில் ஓதி முடித்ததும் நீங்கள் நின்ற நிலையில், **'சுப்ஹானல்லாஹி, வல்ஹம்து லில்லாஹி, வலா இலாஹ இல்லல்லாஹு, வல்லாஹு அக்பர்'** என்று பதினைந்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு ருகூஃ செய்து, நீங்கள் ருகூஃவில் இருக்கும்போது அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு ருகூஃவிலிருந்து உங்கள் தலையை உயர்த்தி அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு ஸஜ்தாவிற்குச் சென்று, நீங்கள் ஸஜ்தாவில் இருக்கும்போது அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு ஸஜ்தாவிலிருந்து உங்கள் தலையை உயர்த்தி அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு (மீண்டும்) ஸஜ்தா செய்து அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். பிறகு (ஸஜ்தாவிலிருந்து) உங்கள் தலையை உயர்த்தி அதை பத்து முறை கூற வேண்டும். ஆக, இது ஒவ்வொரு ரக்அத்திலும் எழுபத்தி ஐந்து (முறைகள்) ஆகும். நான்கு ரக்அத்களிலும் நீங்கள் இவ்வாறே செய்ய வேண்டும்.

உங்களால் ஒவ்வொரு நாளும் ஒரு முறை இதைத் தொழ முடிந்தால் செய்யுங்கள். இல்லையெனில் ஒவ்வொரு ஜுமுஆவிலும் (வாரத்தில்) ஒரு முறை; இல்லையெனில் ஒவ்வொரு மாதமும் ஒரு முறை; இல்லையெனில் ஒவ்வொரு ஆண்டிலும் ஒரு முறை; (அதுவும்) இல்லையெனில் உங்கள் வாழ்நாளில் ஒரு முறையேனும் (இதைச் செய்யுங்கள்)."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُفْيَانَ الأُبُلِّيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ أَبُو حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ، قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ، كَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ يُرَوْنَ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ائْتِنِي غَدًا أَحْبُوكَ وَأُثِيبُكَ وَأُعْطِيكَ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ يُعْطِينِي عَطِيَّةً قَالَ ‏"‏ إِذَا زَالَ النَّهَارُ فَقُمْ فَصَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ‏"‏ ‏.‏ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ ‏"‏ تَرْفَعُ رَأْسَكَ - يَعْنِي مِنَ السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ - فَاسْتَوِ جَالِسًا وَلاَ تَقُمْ حَتَّى تُسَبِّحَ عَشْرًا وَتَحْمَدَ عَشْرًا وَتُكَبِّرَ عَشْرًا وَتُهَلِّلَ عَشْرًا ثُمَّ تَصْنَعُ ذَلِكَ فِي الأَرْبَعِ رَكَعَاتٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكَ لَوْ كُنْتَ أَعْظَمَ أَهْلِ الأَرْضِ ذَنْبًا غُفِرَ لَكَ بِذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أُصَلِّيَهَا تِلْكَ السَّاعَةَ قَالَ ‏"‏ صَلِّهَا مِنَ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ خَالُ هِلاَلٍ الرَّائِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ الْمُسْتَمِرُّ بْنُ الرَّيَّانِ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مَوْقُوفًا وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَجَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ النُّكْرِيِّ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ وَقَالَ فِي حَدِيثِ رَوْحٍ فَقَالَ حَدِيثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அபூ அல்-ஜவ்ஸா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர் ஒருவர் எனக்கு அறிவித்தார் (அவர் அப்துல்லாஹ் இப்னு அம்ர் (ரழி) அவர்கள் என்று கருதப்படுகிறது):

நபி (ஸல்) அவர்கள் (என்னிடம்), "நாளை என்னிடம் வாரும்; நான் உமக்கு (ஒன்றை) வழங்குவேன்; நான் உமக்கு வெகுமதி அளிப்பேன்; நான் உமக்குக் கொடையளிப்பேன்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் எனக்கு (பொருள் சார்ந்த) அன்பளிப்பு எதையேனும் வழங்குவார்கள் என்றே நான் கருதினேன்.

(மறுநாள் நான் சென்றபோது) அவர்கள் கூறினார்கள்: "சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாய்ந்ததும், நீர் எழுந்து நான்கு ரக்அத்துகள் தொழுவீராக." (பிறகு தொழுகை முறை பற்றிக் கூறும்போது) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(இரண்டாவது ஸஜ்தாவிலிருந்து) உமது தலையை உயர்த்தியதும், (அடுத்த ரக்அத்திற்காக) எழுந்து நிற்பதற்கு முன், நேராக அமர்ந்து கொண்டு,
'ஸுப்ஹானல்லாஹ்' (سُبْحَانَ اللَّهِ) என்று பத்து முறையும்,
'அல்ஹம்து லில்லாஹ்' (الْحَمْدُ لِلَّهِ) என்று பத்து முறையும்,
'அல்லாஹு அக்பர்' (اللَّهُ أَكْبَرُ) என்று பத்து முறையும்,
'லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்' (لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ) என்று பத்து முறையும் கூறும் வரை நீர் எழ வேண்டாம்.
பின்னர் நான்கு ரக்அத்துகளிலும் இவ்வாறே செய்வீராக."

மேலும் கூறினார்கள்: "பூமியில் உள்ளவர்களிலேயே நீர்தாம் பெரும் பாவியாக இருப்பினும், இதன் மூலம் உமக்கு (பாவங்கள்) மன்னிக்கப்படும்."

நான் கேட்டேன்: "(வேலைப்பளுவின் காரணமாக) குறிப்பிட்ட அந்த நேரத்தில் இதை என்னால் தொழ முடியாவிட்டால் (நான் என்ன செய்ய வேண்டும்)?" அதற்கு அவர்கள், "இரவிலோ அல்லது பகலிலோ (எந்த நேரத்திலும்) தொழுது கொள்வீராக" என்று பதிலளித்தார்கள்.

அபூ தாவூத் கூறினார்: ஹப்பான் இப்னு ஹிலால் என்பவர் ஹிலால் அர்-ராஈ என்பவரின் தாய்மாமன் ஆவார்.

அபூ தாவூத் கூறினார்: இந்த ஹதீஸை அல்-முஸ்தமிர் இப்னு அர்-ரிய்யான் என்பவர் அபூ அல்-ஜவ்ஸா வழியாகவும், அவர் அப்துல்லாஹ் இப்னு அம்ர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் 'மவ்கூஃப்' ஆக (நபிமொழியாக அல்லாமல் ஸஹாபியின் கூற்றாக) அறிவித்துள்ளார். ரவ்ஹ் இப்னு அல்-முசய்யப் மற்றும் ஜஃபர் இப்னு சுலைமான் ஆகியோர் அம்ர் இப்னு மாலிக் அந்-நக்ரி வழியாகவும், அவர் அபூ அல்-ஜவ்ஸாவிடமிருந்தும், அவர் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் 'மவ்கூஃப்' ஆக அறிவித்துள்ளனர். ஆனால் ரவ்ஹ் அவர்களின் அறிவிப்பில் "நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்" என்று (நபிமொழியாக) இடம்பெற்றுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் ஸஹீஹ் (அல்பானி)
حسن صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُهَاجِرٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ، رُوَيْمٍ حَدَّثَنِي الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِجَعْفَرٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَذَكَرَ نَحْوَهُمْ قَالَ فِي السَّجْدَةِ الثَّانِيَةِ مِنَ الرَّكْعَةِ الأُولَى كَمَا قَالَ فِي حَدِيثِ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ ‏.‏
உர்வா பின் ருவைம் அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

ஓர் அன்சாரித் தோழர் தமக்கு அறிவித்ததாகக் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜஃபர் (ரழி) அவர்களிடம் இந்த ஹதீஸைக் கூறினார்கள். பின்னர் அவர் (மற்றவர்கள்) அறிவித்ததைப் போன்றே இந்த ஹதீஸை அறிவித்தார். மஹ்தீ பின் மைமூன் (முந்தைய ஹதீஸில்) அறிவித்ததைப் போன்றே, "முதல் ரக்அத்தின் இரண்டாவது ஸஜ்தாவில்" என்று இவர் கூறினார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب رَكْعَتَىِ الْمَغْرِبِ أَيْنَ تُصَلَّيَانِ
மஃக்ரிபின் இரண்டு ரக்அத்துகள் எங்கு தொழப்பட வேண்டும்?
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنِي أَبُو مُطَرِّفٍ، مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْفِطْرِيُّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَى مَسْجِدَ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ فَصَلَّى فِيهِ الْمَغْرِبَ فَلَمَّا قَضَوْا صَلاَتَهُمْ رَآهُمْ يُسَبِّحُونَ بَعْدَهَا فَقَالَ ‏ ‏ هَذِهِ صَلاَةُ الْبُيُوتِ ‏ ‏ ‏.‏
கஅப் இப்னு உஜ்ரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் பனூ அப்துல் அஷ்ஹல் பள்ளிவாசலுக்கு வந்தார்கள். அங்கே அவர்கள் மஃரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள். அவர்கள் தொழுகையை முடித்ததும், அதற்குப் பிறகு மக்கள் நஃபில் தொழுகையைத் தொழுவதை அவர்கள் கண்டார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: இது வீடுகளில் தொழப்பட வேண்டிய தொழுகை.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَرْجَرَائِيُّ، حَدَّثَنَا طَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي الْمُغِيرَةِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُطِيلُ الْقِرَاءَةَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ حَتَّى يَتَفَرَّقَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ نَصْرٌ الْمُجَدَّرُ عَنْ يَعْقُوبَ الْقُمِّيِّ وَأَسْنَدَهُ مِثْلَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى بْنِ الطَّبَّاعِ حَدَّثَنَا نَصْرٌ الْمُجَدَّرُ عَنْ يَعْقُوبَ مِثْلَهُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மஃக்ரிப் தொழுகைக்குப் பிறகுள்ள இரண்டு ரக்அத்துகளில், பள்ளிவாசலில் தொழுது கொண்டிருந்தவர்கள் கலைந்து செல்லும் வரை குர்ஆனை நீட்டி ஓதுவார்கள்.

அபூதாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: இதே அறிவிப்பாளர் தொடரில் யஃகூப் அல்-கும்மி என்பவரிடமிருந்து நஸ்ர் அல்-முஜத்திர் அவர்களும் இதனை அறிவித்துள்ளார்கள்.

அபூதாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: இதே போன்று யஃகூப் என்பவரிடமிருந்து நஸ்ர் அல்-முஜத்திர் வழியாக முஹம்மத் இப்னு ஈஸா இப்னு அத்தப்பாஃ அவர்களும் அறிவித்துள்ளார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ مُرْسَلٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ حُمَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ يَعْقُوبَ يَقُولُ كُلُّ شَىْءٍ حَدَّثْتُكُمْ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَهُوَ مُسْنَدٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
சயீத் இப்னு ஜுபைர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
இந்த ஹதீஸ் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து, அறிவிப்பாளர் தொடரில் நபித்தோழரின் பெயர் குறிப்பிடப்படாமல் (முர்ஸல் வடிவத்தில்) உள்ளது.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: முஹம்மத் இப்னு ஹுமைத் அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: யஃகூப் அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: ஜஃபர் அவர்கள் வழியாக, சயீத் இப்னு ஜுபைர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்ததாக நான் உங்களுக்கு அறிவித்த எந்த ஹதீஸாக இருந்தாலும், அது இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து நேரடியாக அறிவித்ததாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
باب الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعِشَاءِ
இஷா தொழுகைக்குப் பிறகான தொழுகை
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ الْعُكْلِيُّ، حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، حَدَّثَنِي مُقَاتِلُ بْنُ بَشِيرٍ الْعِجْلِيُّ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَ سَأَلْتُهَا عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ قَطُّ فَدَخَلَ عَلَىَّ إِلاَّ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ أَوْ سِتَّ رَكَعَاتٍ وَلَقَدْ مُطِرْنَا مَرَّةً بِاللَّيْلِ فَطَرَحْنَا لَهُ نِطْعًا فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى ثُقْبٍ فِيهِ يَنْبُعُ الْمَاءُ مِنْهُ وَمَا رَأَيْتُهُ مُتَّقِيًا الأَرْضَ بِشَىْءٍ مِنْ ثِيَابِهِ قَطُّ ‏.‏
ஷுரைஹ் பின் ஹானி (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தொழுதுவிட்டு என்னிடம் வந்த பின்னர், நான்கு அல்லது ஆறு ரக்அத்கள் தொழாமல் இருந்ததில்லை. (ஒரு முறை) இரவில் மழை பெய்தது; எனவே நாங்கள் அவருக்காக ஒரு தோல் விரிப்பை விரித்தோம். அதிலுள்ள ஒரு துவாரத்திலிருந்து தண்ணீர் வழிந்தோடுவதை நான் (இப்போதும்) பார்ப்பது போன்றுள்ளது. (தொழும்போது) தமது ஆடையின் எதைக் கொண்டும் பூமியிலிருந்து (தம்மைப்) பாதுகாத்துக்கொள்வதை நான் ஒருபோதும் கண்டதில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
باب نَسْخِ قِيَامِ اللَّيْلِ وَالتَّيْسِيرِ فِيهِ
இரவு தொழுகையின் கட்டாயம் நீக்கப்படுதலும் அதில் விருப்பத் தேர்வு வழங்கப்படுதலும்
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ ابْنُ شَبُّويَةَ، حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ فِي الْمُزَّمِّلِ ‏{‏ قُمِ اللَّيْلَ إِلاَّ قَلِيلاً * نِصْفَهُ ‏}‏ نَسَخَتْهَا الآيَةُ الَّتِي فِيهَا ‏{‏ عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏}‏ وَنَاشِئَةُ اللَّيْلِ أَوَّلُهُ وَكَانَتْ صَلاَتُهُمْ لأَوَّلِ اللَّيْلِ يَقُولُ هُوَ أَجْدَرُ أَنْ تُحْصُوا مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مِنْ قِيَامِ اللَّيْلِ وَذَلِكَ أَنَّ الإِنْسَانَ إِذَا نَامَ لَمْ يَدْرِ مَتَى يَسْتَيْقِظُ وَقَوْلُهُ ‏{‏ أَقْوَمُ قِيلاً ‏}‏ هُوَ أَجْدَرُ أَنْ يُفْقَهَ فِي الْقُرْآنِ وَقَوْلُهُ ‏{‏ إِنَّ لَكَ فِي النَّهَارِ سَبْحًا طَوِيلاً ‏}‏ يَقُولُ فَرَاغًا طَوِيلاً ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

(சூரா அல்-முஸ்ஸம்மில் உள்ள) **"குமில் லைல இல்லா கலீலா... நிஸ்ஃபஹு"** (இரவில் சிறிது நேரம் தவிர்த்து, அதன் பாதியளவு நின்று வணங்குவீராக) எனும் வசனத்தை, அவ்வாக்கியத் தொடரில் உள்ள **"அலிம அன் லன் துஹ்ஸூஹு ஃபதாப அலைக்கும் ஃபக்ரஊ மா தயஸ்ஸர மினல் குர்ஆன்"** (நிச்சயமாக நீங்கள் அதைச் சரியாகக் கணக்கிட்டுக் கொள்ள மாட்டீர்கள் என்பதை அவன் அறிந்திருக்கிறான்; எனவே அவன் உங்கள் மீது இரக்கம் காட்டினான். ஆகவே, குர்ஆனில் உங்களுக்கு எளிதானதை ஓதுங்கள்) எனும் வசனம் சட்ட நீக்கம் (நஸ்ஹ்) செய்துவிட்டது.

"நாஷிஅத் அல்-லைல்" (இரவில் எழுதல்) என்பது இரவின் ஆரம்பப் பகுதியாகும். அவர்கள் (சஹாபாக்கள்) இரவின் ஆரம்பப் பகுதியில் தொழுபவர்களாக இருந்தனர். (மேலும்) அவர் கூறுகிறார்: "அல்லாஹ் உங்கள் மீது விதியாக்கியுள்ள இரவுத் தொழுகையை (சரியாகக்) கணக்கிடுவதற்கு இதுவே மிக ஏற்றதாகும். ஏனெனில், மனிதன் உறங்கிவிட்டால், அவன் எப்போது விழிப்பான் என்பதை அறியமாட்டான்."

மேலும் (இறைவன் கூறிய) **"அக்வமு கீலா"** (மிக உறுதியான சொல்) என்பதற்கு, "குர்ஆனைப் புரிந்து கொள்வதற்கு மிக ஏற்ற நேரம்" என்று கூறினார்கள்.

மேலும் (இறைவன் கூறிய) **"இன்ன லக ஃபின் நஹாரி ஸப்ஹன் தவீலா"** (நிச்சயமாக பகலில் உமக்கு நீண்ட அலுவல் உள்ளது) என்பதற்கு, "நீண்ட அவகாசம்" (ஃபராகன் தவீலா) என்று (பொருள்) கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، - يَعْنِي الْمَرْوَزِيَّ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ سِمَاكٍ الْحَنَفِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ أَوَّلُ الْمُزَّمِّلِ كَانُوا يَقُومُونَ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِمْ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ حَتَّى نَزَلَ آخِرُهَا وَكَانَ بَيْنَ أَوَّلِهَا وَآخِرِهَا سَنَةٌ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
சூரா அல்-முஸ்ஸம்மிலின் ஆரம்பம் அருளப்பட்டபோது, அதன் இறுதி அருளப்படும் வரை ரமழானில் தொழுவதைப் போன்றே அவர்கள் தொழுது வந்தார்கள். அதன் ஆரம்பத்திற்கும் அதன் இறுதிக்கும் இடைப்பட்ட காலம் ஓர் ஆண்டாகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب قِيَامِ اللَّيْلِ
தஹஜ்ஜுத் தொழுகை
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ يَضْرِبُ مَكَانَ كُلِّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ فَإِنِ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: உங்களில் ஒருவர் உறங்கும்போது, ஷைத்தான் அவரின் தலையின் பின்புறத்தில் மூன்று முடிச்சுகளைப் போடுகிறான். ஒவ்வொரு முடிச்சின் போதும், "உனக்கு நீண்ட இரவு இருக்கிறது, எனவே உறங்கு" என்று கூறுகிறான். எனவே, அவர் விழித்து அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்தால், ஒரு முடிச்சு அவிழ்ந்துவிடும்; அவர் உளூச் செய்தால், இன்னொரு முடிச்சு அவிழ்ந்துவிடும்; மேலும் அவர் தொழுதால், மூன்றாவது முடிச்சு அவிழ்ந்துவிடும்; அதனால் அவர் காலைப் பொழுதை சுறுசுறுப்பாகவும், நல்ல மனநிலையிலும் அடைவார்; இல்லையெனில், அவர் தீய மனநிலையிலும், சோம்பலுடனும் காலைப் பொழுதை அடைவார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ، يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها لاَ تَدَعْ قِيَامَ اللَّيْلِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَدَعُهُ وَكَانَ إِذَا مَرِضَ أَوْ كَسِلَ صَلَّى قَاعِدًا ‏.‏
உம்முல் முஃமினீன் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
இரவுத் தொழுகையை விட்டுவிடாதீர்கள், ஏனெனில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை (ஒருபோதும்) விட்டதில்லை. அவர்கள் நோய்வாய்ப்பட்டாலோ அல்லது சோம்பலாக இருந்தாலோ, அதை அமர்ந்தவாறு தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ رَحِمَ اللَّهُ رَجُلاً قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّى وَأَيْقَظَ امْرَأَتَهُ فَإِنْ أَبَتْ نَضَحَ فِي وَجْهِهَا الْمَاءَ رَحِمَ اللَّهُ امْرَأَةً قَامَتْ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّتْ وَأَيْقَظَتْ زَوْجَهَا فَإِنْ أَبَى نَضَحَتْ فِي وَجْهِهِ الْمَاءَ ‏ ‏ ‏.‏
அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: இரவில் எழுந்து தொழுது, தன் மனைவியை எழுப்பும் ஒரு மனிதருக்கு அல்லாஹ் கருணை காட்டுவானாக; அவள் மறுத்தால், அவர் அவளுடைய முகத்தில் தண்ணீரைத் தெளிக்கட்டும். இரவில் எழுந்து தொழுது, தன் கணவரை எழுப்பும் ஒரு பெண்ணுக்கு அல்லாஹ் கருணை காட்டுவானாக; அவர் மறுத்தால், அவள் அவருடைய முகத்தில் தண்ணீரைத் தெளிக்கட்டும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் ஸஹீஹ் (அல்பானி)
حسن صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الأَقْمَرِ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ بَزِيعٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الأَقْمَرِ، - الْمَعْنَى - عَنِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ قَالاَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا أَيْقَظَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّيَا أَوْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ جَمِيعًا كُتِبَا فِي الذَّاكِرِينَ وَالذَّاكِرَاتِ ‏ ‏ ‏.‏ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ابْنُ كَثِيرٍ وَلاَ ذَكَرَ أَبَا هُرَيْرَةَ جَعَلَهُ كَلاَمَ أَبِي سَعِيدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ وَأُرَاهُ ذَكَرَ أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ مَوْقُوفٌ ‏.‏
அபூஸயீத் (ரழி) மற்றும் அபூஹுரைரா (ரழி) ஆகியோர் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஒரு மனிதர் இரவில் தனது மனைவியை எழுப்பி, பின்னர் இருவரும் தொழுதால் அல்லது இருவரும் சேர்ந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதால், அவர்கள் ‘அல்லாஹ்வை அதிகம் நினைவு கூரும் ஆண்கள் மற்றும் பெண்கள்’ கூட்டத்தில் பதிவு செய்யப்படுவார்கள்.”

இப்னு கஸீர் இந்த ஹதீஸை நபி (ஸல்) அவர்களின் கூற்றாக அறிவிக்கவில்லை; மேலும் அவர் அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்களைக் குறிப்பிடவில்லை; மாறாக இதனை அபூஸயீத் (ரழி) அவர்களின் கூற்றாகவே ஆக்கியுள்ளார்.

அபூதாவூத் கூறினார்கள்: இதனை இப்னு மஹ்தீ அவர்கள் ஸுஃப்யானிடமிருந்து அறிவித்துள்ளார்கள். (அதில்) அவர் அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்களைக் குறிப்பிட்டதாக நான் கருதுகிறேன்.
மேலும் அபூதாவூத் கூறினார்கள்: ஸுஃப்யான் அறிவித்த ஹதீஸ் மவ்கூஃப் (நபித்தோழரின் கூற்று) ஆகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب النُّعَاسِ فِي الصَّلاَةِ
தொழுகையின் போது தூக்கம் வருதல்
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلاَةِ فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبَّ نَفْسَهُ ‏ ‏ ‏.‏
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவி ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

உங்களில் ஒருவர் தொழுகையில் தூக்கக் கலக்கமடைந்தால், அவரின் தூக்கம் நீங்கும் வரை அவர் தூங்கட்டும், ஏனெனில் தூக்கக் கலக்கத்துடன் தொழும்போது, அல்லாஹ்விடம் மன்னிப்புக் கோரப்போய் தமக்குத் தாமே சபித்துக்கொள்ளக் கூடும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْتَعْجَمَ الْقُرْآنُ عَلَى لِسَانِهِ فَلَمْ يَدْرِ مَا يَقُولُ فَلْيَضْطَجِعْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: உங்களில் ஒருவர் இரவில் (தொழுவதற்காக) எழும்போது, (தூக்கக் கலக்கத்தால்) குர்ஆனை ஓதுவதில் தடுமாறி, தாம் ஓதுவது என்னவென்று அவருக்கே புரியாத நிலை ஏற்பட்டால், அவர் உறங்கிவிட வேண்டும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، وَهَارُونُ بْنُ عَبَّادٍ الأَزْدِيُّ، أَنَّ إِسْمَاعِيلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ وَحَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ سَارِيَتَيْنِ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا الْحَبْلُ ‏"‏ ‏.‏ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ حَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ تُصَلِّي فَإِذَا أَعْيَتْ تَعَلَّقَتْ بِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لِتُصَلِّ مَا أَطَاقَتْ فَإِذَا أَعْيَتْ فَلْتَجْلِسْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زِيَادٌ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا لِزَيْنَبَ تُصَلِّي فَإِذَا كَسِلَتْ أَوْ فَتَرَتْ أَمْسَكَتْ بِهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ حُلُّوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لِيُصَلِّ أَحَدُكُمْ نَشَاطَهُ فَإِذَا كَسِلَ أَوْ فَتَرَ فَلْيَقْعُدْ ‏"‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்தார்கள். (அங்கே) இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில் ஒரு கயிறு கட்டப்பட்டிருப்பதைப் பார்த்தார்கள். "என்ன இந்தக் கயிறு?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது ஹம்னா பின்த் ஜஹ்ஷ் (ரழி) அவர்களுக்காக உள்ளது. அவர்கள் தொழுவார்கள்; அவர்கள் சோர்வடையும் போது, இதைப் பற்றிக்கொள்வார்கள்" என்று கூறப்பட்டது. அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "அவர் தனது சக்திக்கு இயன்றவரை தொழட்டும். அவர் சோர்வடையும் போது, உட்கார்ந்து கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

ஸியாத் கூறினார்: (நபி (ஸல்) அவர்கள்) "இது என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "இது ஸைனப் (ரழி) அவர்களுக்காக உள்ளது. அவர்கள் தொழுவார்கள்; அவர்கள் சோம்பலடையும்போது அல்லது சோர்வடையும்போது, இதைப் பிடித்துக்கொள்வார்கள்" என்று கூறினார்கள். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "இதை அவிழ்த்து விடுங்கள். உங்களில் ஒருவர் உற்சாகமாக இருக்கும்போது தொழட்டும். அவர் சோம்பலடையும்போது அல்லது சோர்வடையும்போது, உட்கார்ந்து கொள்ளட்டும்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ், ஹம்னா 'க' என்ற குறிப்பு இல்லாமல் (அல்பானி)
صحيح دون ذكر حمنة ق (الألباني)
باب مَنْ نَامَ عَنْ حِزْبِهِ
யார் தனது பகுதியை (இரவுத் தொழுகையின் வழக்கமான பகுதியை) தூங்கி விட்டாரோ
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ، ح وَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، - الْمَعْنَى - عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ، وَعُبَيْدَ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ قَالاَ عَنِ ابْنِ وَهْبِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ نَامَ عَنْ حِزْبِهِ أَوْ عَنْ شَىْءٍ مِنْهُ فَقَرَأَهُ مَا بَيْنَ صَلاَةِ الْفَجْرِ وَصَلاَةِ الظُّهْرِ كُتِبَ لَهُ كَأَنَّمَا قَرَأَهُ مِنَ اللَّيْلِ ‏ ‏ ‏.‏
உமர் இப்னு அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஒருவர் தனது வழக்கமான ஓதுதலை அல்லது அதன் ஒரு பகுதியைத் தூக்கத்தின் காரணமாகத் தவறவிட்டு, அதை ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கும் லுஹர் தொழுகைக்கும் இடையில் ஓதினால், அது அவர் இரவில் ஓதியதைப் போன்றே அவருக்குப் பதிவு செய்யப்படும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب مَنْ نَوَى الْقِيَامَ فَنَامَ
யார் தொழ எண்ணியிருந்தும் தூங்கிவிட்டாரோ
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ رَجُلٍ، عِنْدَهُ رَضِيٍّ أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ مَا مِنِ امْرِئٍ تَكُونُ لَهُ صَلاَةٌ بِلَيْلٍ يَغْلِبُهُ عَلَيْهَا نَوْمٌ إِلاَّ كُتِبَ لَهُ أَجْرُ صَلاَتِهِ وَكَانَ نَوْمُهُ عَلَيْهِ صَدَقَةً ‏ ‏ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியார் ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “இரவில் தொழும் வழக்கமுடைய ஒருவரை உறக்கம் மிகைத்துவிட்டால், அவருக்காக அவரது தொழுகையின் கூலி எழுதப்படுகிறது. மேலும், அவரது உறக்கம் அவருக்கு ஒரு தர்மமாக அமையும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب أَىُّ اللَّيْلِ أَفْضَلُ
இரவின் எந்தப் பகுதி (தொழுகைக்கு) சிறந்தது?
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: பாக்கியமும் உயர்வும் மிக்க நம்முடைய இறைவன் ஒவ்வோர் இரவும், இரவின் கடைசி மூன்றில் ஒரு பகுதி இருக்கும்போது கீழ் வானத்திற்கு இறங்கி, 'என்னிடம் பிரார்த்திப்பவர் யார்? நான் அவருக்கு பதிலளிப்பேன். என்னிடம் கேட்பவர் யார்? நான் அவருக்குக் கொடுப்பேன். என்னிடம் மன்னிப்புக் கேட்பவர் யார்? நான் அவரை மன்னிப்பேன்' என்று கூறுகிறான்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب وَقْتِ قِيَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ
இரவில் நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகை நிறைவேற்றும் நேரம்
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُوقِظُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِاللَّيْلِ فَمَا يَجِيءُ السَّحَرُ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ حِزْبِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"மேலான அல்லாஹ், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களை இரவில் எழுப்பிவிடுவான். விடியற்காலை வருவதற்குள் அவர்கள் தங்களின் அன்றாட ஓதுதலை முடித்திருப்பார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، ح وَحَدَّثَنَا هَنَّادٌ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، - وَهَذَا حَدِيثُ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - عَنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهَا أَىُّ حِينٍ كَانَ يُصَلِّي قَالَتْ كَانَ إِذَا سَمِعَ الصُّرَاخَ قَامَ فَصَلَّى ‏.‏
மஸ்ரூக் கூறினார்கள்:
நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றி, "அவர்கள் இரவில் எந்த நேரத்தில் தொழுவார்கள்?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "சேவல் கூவுவதை அவர்கள் கேட்டதும், எழுந்து தொழுவார்கள்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (புஹாரி, முஸ்லிம்) الصارخ என்ற வார்த்தையுடன் (அல்பானி)
صحيح ق بلفظ الصارخ (الألباني)
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ‏:‏ مَا أَلْفَاهُ السَّحَرُ عِنْدِي إِلاَّ نَائِمًا، تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"விடியற்காலை (ஸஹர்) நேரம் என்னை வந்தடையும் போதெல்லாம், அவர் உறங்கிக் கொண்டிருப்பார்." (இதன் மூலம் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களைக் குறிப்பிடுகிறார்கள்).

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَخِي، حُذَيْفَةَ عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا حَزَبَهُ أَمْرٌ صَلَّى ‏.‏
ஹுதைஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு ஏதேனும் கவலை ஏற்பட்டால், அவர்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْهِقْلُ بْنُ زِيَادٍ السَّكْسَكِيُّ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَبِيعَةَ بْنَ كَعْبٍ الأَسْلَمِيَّ، يَقُولُ ‏:‏ كُنْتُ أَبِيتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم آتِيهِ بِوَضُوئِهِ وَبِحَاجَتِهِ، فَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ سَلْنِي ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ ‏:‏ مُرَافَقَتَكَ فِي الْجَنَّةِ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ أَوَغَيْرَ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ هُوَ ذَاكَ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فَأَعِنِّي عَلَى نَفْسِكَ بِكَثْرَةِ السُّجُودِ ‏"‏ ‏.‏
ரபிஆ பின் கஅப் அல்-அஸ்லமீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் இரவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் தங்கியிருப்பேன். நான் அவர்களின் உளூவிற்காகவும், அவர்களின் தேவைக்காகவும் தண்ணீர் கொண்டு வருவேன். அவர்கள் (என்னிடம்), "என்னிடம் கேள்" என்று கேட்டார்கள். நான், "சுவர்க்கத்தில் தங்களின் தோழமை (வேண்டும்)" என்று கூறினேன். அவர்கள், "அது அல்லாமல் வேறு ஏதேனும் உண்டா?" என்று கூறினார்கள். நான், "அது மட்டும்தான்" என்று கூறினேன். அவர்கள், "அப்படியானால், அதிகமாக ஸஜ்தா செய்வதன் மூலம் உனக்காக எனக்கு உதவி செய்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، فِي هَذِهِ الآيَةِ ‏{‏ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ، يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ ‏}‏ قَالَ ‏:‏ كَانُوا يَتَيَقَّظُونَ مَا بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ يُصَلُّونَ، وَكَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ ‏:‏ قِيَامُ اللَّيْلِ ‏.‏
அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரலி) அவர்கள், "{ததஜ ஃபா ஜுனூபுஹும் அனில் மழ்லாஜிஇ, யத்ஊன ரப்பஹும் கவ்ஃபன் வ தமஅன், வ மிம்மா ரஸக்னாஹும் யுன்ஃபிகூன்}" (தங்கள் விலாப்புறங்கள் படுக்கைகளிலிருந்து விலகியிருக்க, தங்கள் இறைவனை அச்சத்தோடும், ஆசையோடும் பிரார்த்திப்பார்கள்; மேலும், நாம் அவர்களுக்கு அளித்தவற்றிலிருந்து செலவு செய்வார்கள் - 32:16) என்ற இறைவசனம் குறித்துக் கூறினார்கள்:
"அவர்கள் மஃக்ரிபுக்கும் இஷாவுக்கும் இடைப்பட்ட நேரத்தில் விழித்திருந்து தொழுபவர்களாக இருந்தனர்."
அல்-ஹஸன் அவர்கள் கூறினார்கள்: "(இது) இரவுத் தொழுகையாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، فِي قَوْلِهِ جَلَّ وَعَزَّ ‏{‏ كَانُوا قَلِيلاً مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ ‏}‏ قَالَ ‏:‏ كَانُوا يُصَلُّونَ فِيمَا بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ، زَادَ فِي حَدِيثِ يَحْيَى ‏:‏ وَكَذَلِكَ ‏{‏ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ ‏}‏ ‏.‏
"கானூ கலீலம் மினல் லைலி மா யஹ்ஜஊன்" (அவர்கள் இரவில் குறைவாகவே உறங்கிக் கொண்டிருந்தார்கள்) என்ற குர்ஆன் வசனத்திற்கு விளக்கமளித்து அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர்கள் மஃரிப் மற்றும் இஷாவிற்கு இடையில் தொழுது வந்தார்கள்."

யஹ்யா (ரஹ்) அவர்களின் அறிவிப்பில் கூடுதலாக, "ததஜாஃபா ஜுனூபுஹும்" என்ற வசனமும் இதே கருத்தையே கொண்டுள்ளது என்று இடம்பெற்றுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب افْتِتَاحِ صَلاَةِ اللَّيْلِ بِرَكْعَتَيْنِ
இரவுத் தொழுகையை இரண்டு ரக்அத்துகளுடன் தொடங்குதல்
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏ ‏ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “உங்களில் ஒருவர் இரவில் எழுந்தால், அவர் இரண்டு சுருக்கமான ரக்அத்களைத் தொழட்டும்.”

ஹதீஸ் தரம் : பலவீனமானது, இதன் மவ்கூஃப் ஸஹீஹானது (அல்பானி)
ضعيف والصحيح وقفه (الألباني)
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي ابْنَ خَالِدٍ - عَنْ رَبَاحِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ ‏:‏ ‏"‏ إِذَا ‏"‏ ‏.‏ بِمَعْنَاهُ زَادَ ‏:‏ ‏"‏ ثُمَّ لْيُطَوِّلْ بَعْدُ مَا شَاءَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ أَوْقَفُوهُ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ، وَكَذَلِكَ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَابْنُ عَوْنٍ أَوْقَفُوهُ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ، وَرَوَاهُ ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ ‏:‏ فِيهِمَا تَجَوَّزْ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் (முந்தைய ஹதீஸில் உள்ள) அதே கருத்தில் அறிவிக்கிறார்கள். இந்த அறிவிப்பில், "பிறகு அவர் விரும்பும் அளவுக்கு அதை நீட்டிக்கொள்ளலாம்" என்பது மேலதிகமாக இடம்பெற்றுள்ளது.

அபூ தாவூத் (ரஹ்) கூறினார்கள்:
இந்த ஹதீஸை ஹம்மாத் பின் ஸலமா, ஸுஹைர் பின் முஆவியா மற்றும் ஒரு குழுவினர் ஹிஷாம் வழியாக, முஹம்மத் (பின் ஸீரின்) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்துள்ளனர். அவர்கள் இதை அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களின் கூற்றாக (மவ்கூஃபாக) நிறுத்தியுள்ளனர். அவ்வாறே அய்யூப் மற்றும் இப்னு அவ்ன் ஆகியோரும் இதனை அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களின் கூற்றாகவே (மவ்கூஃபாக) நிறுத்தியுள்ளனர்.

மேலும் இப்னு அவ்ன் அவர்கள் முஹம்மத் (பின் ஸீரின்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கும்போது, "அவ்விரண்டிலும் (சுன்னத் தொழுகைகளில்) சுருக்கமாகத் தொழுவீராக!" என்று கூறியதாக இடம்பெற்றுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் மவ்கூஃப் (அல்பானி)
صحيح موقوف (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ حَنْبَلٍ، - يَعْنِي أَحْمَدَ - حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَلِيٍّ الأَزْدِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ الْخَثْعَمِيِّ، ‏:‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ ‏:‏ ‏ ‏ طُولُ الْقِيَامِ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு ஹுப்ஷீ அல்-கத்அமீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "செயல்களில் சிறந்தது எது?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "தொழுகையில் நீண்ட நேரம் நிற்பது" என்று பதிலளித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்பானி)
صحيح بلفظ أي الصلاة (الألباني)
باب صَلاَةِ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى
இரவு (தஹஜ்ஜுத்) தொழுகை இரண்டு இரண்டு ரக்அத்களாக நிறைவேற்றப்படுகிறது
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، ‏:‏ أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏ ‏ صَلاَةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى، فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمُ الصُّبْحَ صَلَّى رَكْعَةً وَاحِدَةً تُوتِرُ لَهُ مَا قَدْ صَلَّى ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் இரவு நேரத் தொழுகை பற்றிக் கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: இரவு நேரத் தொழுகை இரண்டிரண்டு ரக்அத்களாகத் தொழ வேண்டும். ஆனால், உங்களில் ஒருவர் காலை (ஃபஜ்ரு) நெருங்கிவிடும் என்று அஞ்சினால், அவர் ஒரு ரக்அத் தொழட்டும். அது அவர் தொழுத தொழுகையை ஒற்றைப்படையாக்கிவிடும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب فِي رَفْعِ الصَّوْتِ بِالْقِرَاءَةِ فِي صَلاَةِ اللَّيْلِ
இரவுத் தொழுகையின் போது ஓதுவதை உரத்த குரலில் செய்தல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْوَرْكَانِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ‏:‏ كَانَتْ قِرَاءَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى قَدْرِ مَا يَسْمَعُهُ مَنْ فِي الْحُجْرَةِ وَهُوَ فِي الْبَيْتِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் வீட்டில் இருக்கும் போது, அவர்களின் ஓதுதல் உள்ளறையில் இருப்பவரும் கேட்குமளவிற்கு சப்தமாக இருந்தது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் ஸஹீஹ் (அல்பானி)
حسن صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ زَائِدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْوَالِبِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ ‏:‏ كَانَتْ قِرَاءَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ يَرْفَعُ طَوْرًا وَيَخْفِضُ طَوْرًا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ أَبُو خَالِدٍ الْوَالِبِيُّ اسْمُهُ هُرْمُزُ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் இரவு நேர ஓதுதல், சில சமயம் சப்தமாகவும், சில சமயம் மெதுவாகவும் இருந்தது.

அபூ தாவூத் கூறினார்கள்: அபூ காலித் அல்-வாலிபி என்பவரின் பெயர் ஹுர்முஸ்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، ‏:‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ لَيْلَةً فَإِذَا هُوَ بِأَبِي بَكْرٍ - رضى الله عنه - يُصَلِّي يَخْفِضُ مِنْ صَوْتِهِ - قَالَ - وَمَرَّ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَهُوَ يُصَلِّي رَافِعًا صَوْتَهُ - قَالَ - فَلَمَّا اجْتَمَعَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تُصَلِّي تَخْفِضُ صَوْتَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ قَدْ أَسْمَعْتُ مَنْ نَاجَيْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ لِعُمَرَ ‏:‏ ‏"‏ مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تُصَلِّي رَافِعًا صَوْتَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ ‏:‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوقِظُ الْوَسْنَانَ وَأَطْرُدُ الشَّيْطَانَ ‏.‏ زَادَ الْحَسَنُ فِي حَدِيثِهِ ‏:‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ ارْفَعْ مِنْ صَوْتِكَ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ لِعُمَرَ ‏:‏ ‏"‏ اخْفِضْ مِنْ صَوْتِكَ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏
அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவில் வெளியே சென்றார்கள். அப்பொழுது அபூபக்கர் (ரழி) அவர்கள் தாழ்ந்த குரலில் தொழுது கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். மேலும், அவர்கள் உமர் இப்னு அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்களைக் கடந்து சென்றபோது, அவர் சத்தமாகத் தொழுது கொண்டிருந்தார்.

இருவரும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் ஒன்று சேர்ந்தபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அபூபக்கரே! நீங்கள் தாழ்ந்த குரலில் தொழுது கொண்டிருந்தபோது நான் உங்களைக் கடந்து சென்றேன்.” அதற்கு அவர் பதிலளித்தார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் யாருடன் அந்தரங்கமாக உரையாடிக் கொண்டிருந்தேனோ, அவருக்கு நான் கேட்கச் செய்தேன்.”

பிறகு (நபி (ஸல்) அவர்கள்) உமர் (ரழி) அவர்களிடம் கூறினார்கள்: “நான் உங்களைக் கடந்து சென்றபோது, நீங்கள் சத்தமாகத் தொழுது கொண்டிருந்தீர்கள்.” அதற்கு அவர் பதிலளித்தார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் உறங்குபவர்களை எழுப்புகிறேன்; மேலும் ஷைத்தானை விரட்டுகிறேன்.”

அல்-ஹஸன் அவர்கள் தனது அறிவிப்பில் மேலும் சேர்த்துள்ளார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் (அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களிடம்), “உங்கள் குரலைச் சற்று உயர்த்துங்கள்” என்றும், உமர் (ரழி) அவர்களிடம், “உங்கள் குரலைச் சற்றுத் தாழ்த்துங்கள்” என்றும் கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينِ بْنُ يَحْيَى الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذِهِ الْقِصَّةِ لَمْ يَذْكُرْ فَقَالَ لأَبِي بَكْرٍ ‏:‏ ‏"‏ ارْفَعْ مِنْ صَوْتِكَ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ وَلِعُمَرَ ‏:‏ ‏"‏ اخْفِضْ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ زَادَ ‏:‏ ‏"‏ وَقَدْ سَمِعْتُكَ يَا بِلاَلُ وَأَنْتَ تَقْرَأُ مِنْ هَذِهِ السُّورَةِ وَمِنْ هَذِهِ السُّورَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ كَلاَمٌ طَيِّبٌ يَجْمَعُ اللَّهُ تَعَالَى بَعْضَهُ إِلَى بَعْضٍ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ كُلُّكُمْ قَدْ أَصَابَ ‏"‏ ‏.‏
இந்த ஹதீஸ் அபூஹுரைரா (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் வேறு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அறிவிப்பில், நபி (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் உங்கள் குரலைச் சற்று உயர்த்துங்கள் என்றோ, அல்லது உமர் (ரழி) அவர்களிடம் உங்கள் குரலைச் சற்று தாழ்த்துங்கள் என்றோ கூறியது குறிப்பிடப்படவில்லை.

ஆனால் இந்த அறிவிப்பில் கூடுதலாக உள்ளது: (நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:) பிலால் (ரழி), நான் நீங்கள் (ஓதுவதைக்) கேட்டேன்; நீங்கள் இந்த ஸூராவிலிருந்தும் சிறிதும் அந்த ஸூராவிலிருந்தும் சிறிதும் ஓதிக்கொண்டிருந்தீர்கள். அவர் கூறினார்கள்: இவையனைத்தும் நல்ல பேச்சே; அல்லாஹ் ஒரு பகுதியை மற்றொன்றுடன் இணைத்துள்ளான்; நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: நீங்கள் அனைவரும் சரியே.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (அல்-அல்பானீ)
حسن (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها ‏:‏ أَنَّ رَجُلاً، قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَقَرَأَ فَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ، فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏ ‏ يَرْحَمُ اللَّهُ فُلاَنًا، كَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ أَذْكَرَنِيهَا اللَّيْلَةَ كُنْتُ قَدْ أَسْقَطْتُهَا ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ رَوَاهُ هَارُونُ النَّحْوِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ فِي سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ فِي الْحُرُوفِ ‏{‏ وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ ‏}‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் இரவில் எழுந்து குர்ஆனை உரத்த குரலில் ஓதினார். விடியற்காலை ஆனபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இன்னாருக்கு அல்லாஹ் கருணை புரிவானாக! இவ்விரவில் அவர் எனக்கு நினைவூட்டிய எத்தனையோ வசனங்களை நான் (ஓதும்போது) தவறவிட்டிருந்தேன்."

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: ஹாரூன் அந்-நஹ்வி அவர்கள், ஹம்மாத் இப்னு ஸலமா அவர்களிடமிருந்து ஸூரா ஆலு இம்ரானில் உள்ள (வாசிப்பு முறை குறித்து) *'வ கஅய்யின் மின் நபிய்யின்'* என்பதை அறிவித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ ‏:‏ اعْتَكَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَسَمِعَهُمْ يَجْهَرُونَ بِالْقِرَاءَةِ، فَكَشَفَ السِّتْرَ وَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ أَلاَ إِنَّ كُلَّكُمْ مُنَاجٍ رَبَّهُ فَلاَ يُؤْذِيَنَّ بَعْضُكُمْ بَعْضًا، وَلاَ يَرْفَعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَعْضٍ فِي الْقِرَاءَةِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فِي الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏
அபூ சயீத் அல்-குத்ரீ (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளிவாசலில் இஃதிகாஃப் இருந்தார்கள். மக்கள் சப்தமிட்டு ஓதுவதை அவர்கள் செவியுற்றார்கள். உடனே அவர்கள் திரையை விலக்கி, "அறிந்துகொள்ளுங்கள்! நிச்சயமாக உங்கள் ஒவ்வொருவரும் தன் இறைவனிடம் இரகசியமாக உரையாடுகிறீர்கள். எனவே, ஒருவர் மற்றவருக்குத் தொந்தரவு தர வேண்டாம். மேலும், ஓதுவதில் - அல்லது தொழுகையில் - ஒருவர் மற்றவரை விடக் குரலை உயர்த்த வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏ ‏ الْجَاهِرُ بِالْقُرْآنِ كَالْجَاهِرِ بِالصَّدَقَةِ، وَالْمُسِرُّ بِالْقُرْآنِ كَالْمُسِرِّ بِالصَّدَقَةِ ‏ ‏ ‏.‏
உக்பா இப்னு ஆமிர் அல்-ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: சப்தமாக குர்ஆனை ஓதுபவர், பகிரங்கமாக தர்மம் செய்பவரைப் போன்றவர்; மேலும் மெதுவாக குர்ஆனை ஓதுபவர், இரகசியமாக தர்மம் செய்பவரைப் போன்றவர் ஆவார்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب فِي صَلاَةِ اللَّيْلِ
இரவுத் தொழுகை பற்றி
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حَنْظَلَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ عَشْرَ رَكَعَاتٍ، وَيُوتِرُ بِسَجْدَةٍ، وَيَسْجُدُ سَجْدَتَىِ الْفَجْرِ، فَذَلِكَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பத்து ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; ஒரு ரக்அத் வித்ரு தொழுவார்கள்; பின்னர் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். ஆக, மொத்தம் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏:‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُوتِرُ مِنْهَا بِوَاحِدَةٍ، فَإِذَا فَرَغَ مِنْهَا اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ ‏.‏
நபியின் மனைவியான ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதினொரு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றில் ஒரு ரக்அத்தை வித்ராகத் தொழுவார்கள். அதை முடித்ததும், அவர்கள் தமது வலது பக்கத்தில் படுத்துக்கொள்வார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَنَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، - وَقَالَ نَصْرٌ ‏:‏ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، وَالأَوْزَاعِيِّ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَفْرُغَ مِنْ صَلاَةِ الْعِشَاءِ إِلَى أَنْ يَنْصَدِعَ الْفَجْرُ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُسَلِّمُ مِنْ كُلِّ ثِنْتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ، وَيَمْكُثُ فِي سُجُودِهِ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ، فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ بِالأُولَى مِنْ صَلاَةِ الْفَجْرِ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையை முடித்ததற்கும் ஃபஜ்ர் நேரம் வருவதற்கும் இடைப்பட்ட நேரத்தில் பதினொரு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள், ஒவ்வொரு இரண்டு ரக்அத்களின் முடிவிலும் ஸலாம் கூறி, ஒரு ரக்அத் கொண்டு வித்ர் தொழுவார்கள். அதில், தலையை உயர்த்துவதற்கு முன்பு உங்களில் ஒருவர் ஐம்பது வசனங்களை ஓதும் அளவிற்கு நீண்ட ஒரு ஸஜ்தாவைச் செய்வார்கள். முஅத்தின் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்காக அதான் சொல்லி முடித்ததும், அவர்கள் எழுந்து இரண்டு சுருக்கமான ரக்அத்கள் தொழுவார்கள், பிறகு முஅத்தின் தம்மிடம் வரும் வரை தமது வலது பக்கத்தில் படுத்துக்கொள்வார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، وَيُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، أَخْبَرَهُمْ بِإِسْنَادِهِ، وَمَعْنَاهُ،، قَالَ ‏:‏ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ، وَيَسْجُدُ سَجْدَةً قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ، فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ صَلاَةِ الْفَجْرِ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ ‏.‏ وَسَاقَ مَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ وَبَعْضُهُمْ يَزِيدُ عَلَى بَعْضٍ ‏.‏
இந்த ஹதீஸ், இப்னு ஷிஹாப் அவர்களிடமிருந்து வேறு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாக இதே கருத்தில் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அறிவிப்பில் கூடுதலாக இடம்பெற்றுள்ளது:

அவர்கள் (ஸல்) ஒரு ரக்அத் வித்ர் தொழுது, தலையை உயர்த்துவதற்கு முன்பு உங்களில் ஒருவர் ஐம்பது வசனங்களை ஓதும் நேரம் அளவுக்கு சஜ்தா செய்வார்கள். முஅத்தின் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கான அழைப்பை முடித்து, வைகறை அவர்களுக்குத் தெளிவாகத் தெரிந்ததும்.... பின்னர் அறிவிப்பாளர், ஹதீஸின் மீதமுள்ள பகுதியை இதே கருத்தில் அறிவித்தார்.

சில அறிவிப்பாளர்கள் தங்கள் அறிவிப்பில் கூடுதலாக சிலவற்றை சேர்த்துள்ளனர்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْهَا بِخَمْسٍ، لاَ يَجْلِسُ فِي شَىْءٍ مِنَ الْخَمْسِ حَتَّى يَجْلِسَ فِي الآخِرَةِ فَيُسَلِّمَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ رَوَاهُ ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ، نَحْوَهُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அதில் ஐந்து ரக்அத்களை வித்ராகத் தொழுவார்கள். அந்த ஐந்து ரக்அத்களிலும் கடைசி ரக்அத்தில் மட்டுமே அமர்ந்து, பின்னர் ஸலாம் கொடுப்பார்கள்.

அபூதாவூத் கூறினார்கள்: இப்னு நுமைர் அவர்கள் ஹிஷாம் அவர்களிடமிருந்து இதைப் போன்றே அறிவித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، ثُمَّ يُصَلِّي إِذَا سَمِعَ النِّدَاءَ بِالصُّبْحِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதிமூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கான அழைப்பொலியை கேட்டதும், இரண்டு இலேசான ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏:‏ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، وَكَانَ يُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ، وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ، ثُمَّ يُصَلِّي - قَالَ مُسْلِمٌ ‏:‏ بَعْدَ الْوِتْرِ، ثُمَّ اتَّفَقَا - رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ، وَيُصَلِّي بَيْنَ أَذَانِ الْفَجْرِ وَالإِقَامَةِ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவர்கள் எட்டு ரக்அத்கள் தொழுது, பின்னர் ஒரு ரக்அத்தைக் கொண்டு வித்ரு தொழுவார்கள். பிறகு, வித்ருத் தொழுகைக்குப் பின் அமர்ந்த நிலையில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள் என (அறிவிப்பாளர் முஸ்லிம் கூறினார்கள்). அவர்கள் ருகூஃ செய்ய விரும்பும்போது, எழுந்து நின்று ருகூஃ செய்வார்கள். அவர்கள் ஃபஜ்ரு தொழுகையின் பாங்கிற்கும் இகாமத்திற்கும் இடையில் இரண்டு ரக்அத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ ‏:‏ أَنَّهُ، سَأَلَ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ ‏:‏ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلاَ فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً ‏:‏ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا، قَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - فَقُلْتُ ‏:‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ قَالَ ‏:‏ ‏ ‏ يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَىَّ تَنَامَانِ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஸலமா இப்னு அப்திர் ரஹ்மான் (ரழி) அவர்கள், நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ரமளான் மாதத்தில் எப்படித் தொழுதார்கள்? அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ரமளானிலும், ரமளான் அல்லாத மாதங்களிலும் பதினோரு ரக்அத்களுக்கு மேல் தொழுததில்லை. அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றின் அழகையும், நீளத்தையும் பற்றி கேட்காதீர்கள். பிறகு அவர்கள் நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றின் அழகையும், நீளத்தையும் பற்றி கேட்காதீர்கள். பின்னர் அவர்கள் மூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நான், "அல்லாஹ்வின் தூதரே, தாங்கள் வித்ர் தொழுவதற்கு முன் உறங்குவீர்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "ஆயிஷாவே, என் கண்கள் உறங்குகின்றன, ஆனால் என் உள்ளம் உறங்குவதில்லை" என்று பதிலளித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، قَالَ ‏:‏ طَلَّقْتُ امْرَأَتِي فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ لأَبِيعَ عَقَارًا كَانَ لِي بِهَا، فَأَشْتَرِيَ بِهِ السِّلاَحَ وَأَغْزُوَ، فَلَقِيتُ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا ‏:‏ قَدْ أَرَادَ نَفَرٌ مِنَّا سِتَّةٌ أَنْ يَفْعَلُوا ذَلِكَ فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏:‏ ‏ ‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏ ‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ وِتْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏:‏ أَدُلُّكَ عَلَى أَعْلَمِ النَّاسِ بِوِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأْتِ عَائِشَةَ رضى الله عنها ‏.‏ فَأَتَيْتُهَا فَاسْتَتْبَعْتُ حَكِيمَ بْنَ أَفْلَحَ فَأَبَى فَنَاشَدْتُهُ فَانْطَلَقَ مَعِي، فَاسْتَأْذَنَّا عَلَى عَائِشَةَ، فَقَالَتْ ‏:‏ مَنْ هَذَا قَالَ ‏:‏ حَكِيمُ بْنُ أَفْلَحَ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ ‏:‏ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ الَّذِي قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ نَعَمْ ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرًا ‏.‏ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ حَدِّثِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَإِنَّ خُلُقَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ الْقُرْآنَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ حَدِّثِينِي عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ قَالَتْ ‏:‏ أَلَسْتَ تَقْرَأُ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ‏}‏ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ بَلَى ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ فَإِنَّ أَوَّلَ هَذِهِ السُّورَةِ نَزَلَتْ، فَقَامَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ، وَحُبِسَ خَاتِمَتُهَا فِي السَّمَاءِ اثْنَىْ عَشَرَ شَهْرًا، ثُمَّ نَزَلَ آخِرُهَا فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ فَرِيضَةٍ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ حَدِّثِينِي عَنْ وِتْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُوتِرُ بِثَمَانِ رَكَعَاتٍ لاَ يَجْلِسُ إِلاَّ فِي الثَّامِنَةِ، ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَةً أُخْرَى، لاَ يَجْلِسُ إِلاَّ فِي الثَّامِنَةِ وَالتَّاسِعَةِ، وَلاَ يُسَلِّمُ إِلاَّ فِي التَّاسِعَةِ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَىَّ، فَلَمَّا أَسَنَّ وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعِ رَكَعَاتٍ لَمْ يَجْلِسْ إِلاَّ فِي السَّادِسَةِ وَالسَّابِعَةِ، وَلَمْ يُسَلِّمْ إِلاَّ فِي السَّابِعَةِ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ، فَتِلْكَ هِيَ تِسْعُ رَكَعَاتٍ يَا بُنَىَّ، وَلَمْ يَقُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً يُتِمُّهَا إِلَى الصَّبَاحِ، وَلَمْ يَقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي لَيْلَةٍ قَطُّ، وَلَمْ يَصُمْ شَهْرًا يُتِمُّهُ غَيْرَ رَمَضَانَ، وَكَانَ إِذَا صَلَّى صَلاَةً دَاوَمَ عَلَيْهَا، وَكَانَ إِذَا غَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ مِنَ اللَّيْلِ بِنَوْمٍ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً ‏.‏ قَالَ ‏:‏ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏:‏ هَذَا وَاللَّهِ هُوَ الْحَدِيثُ، وَلَوْ كُنْتُ أُكَلِّمُهَا لأَتَيْتُهَا حَتَّى أُشَافِهَهَا بِهِ مُشَافَهَةً ‏.‏ قَالَ قُلْتُ ‏:‏ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّكَ لاَ تُكَلِّمُهَا مَا حَدَّثْتُكَ ‏.‏
சஅத் பின் ஹிஷாம் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நான் என் மனைவியை விவாகரத்து செய்தேன். பிறகு மதீனாவிற்கு வந்தேன்; அங்கிருந்த எனக்குரிய நிலத்தை விற்று, அதில் (கிடைக்கும் பணத்தில்) ஆயுதங்கள் வாங்கி, (அல்லாஹ்வின் பாதையில்) போரிடுவதற்காக. அப்போது நபி (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களில் சிலரைச் சந்தித்தேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: "எங்களில் ஆறு பேர் அவ்வாறு செய்ய (அதாவது மனைவியை விவாகரத்து செய்துவிட்டு ஜிஹாத் செல்ல) விரும்பினோம். ஆனால், நபி (ஸல்) அவர்கள் அவர்களைத் தடுத்தார்கள். மேலும், 'நிச்சயமாக உங்களுக்கு அல்லாஹ்வின் தூதரிடம் ஓர் அழகிய முன்மாதிரி இருக்கிறது' என்று கூறினார்கள்."

ஆகவே நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, நபி (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கவர்கள், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி மக்களில் நன்கு அறிந்த ஒருவரை உமக்கு நான் அறிவிக்கட்டுமா? நீர் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் செல்லும்" என்று கூறினார்கள்.

நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் செல்லும்போது, ஹகீம் பின் அஃப்லஹ் என்பவரை என்னுடன் வருமாறு அழைத்தேன். அவர் மறுத்தார். நான் அவரிடம் அல்லாஹ்வைக் கொடுத்து (வற்புறுத்திக்) கேட்டேன். எனவே அவர் என்னுடன் புறப்பட்டார். நாங்கள் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் (நுழைய) அனுமதி கேட்டோம். அவர்கள், "யார் இது?" என்று கேட்டார்கள். இவர், "ஹகீம் பின் அஃப்லஹ்" என்றார். அவர்கள், "உம்முடன் இருப்பது யார்?" என்று கேட்டார்கள். இவர், "சஅத் பின் ஹிஷாம்" என்றார். அவர்கள், "உஹுத் போரில் கொல்லப்பட்டாரே ஆமிர், அவருடைய மகன் ஹிஷாமா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம்" என்றேன். அவர்கள், "ஆமிர் மிக நல்ல மனிதர்" என்று கூறினார்கள்.

நான், "முஃமின்களின் அன்னையே! அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குணத்தைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "நீர் குர்ஆனை ஓதுவதில்லையா? நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் குணம் குர்ஆனாகவே இருந்தது" என்றார்கள்.

நான், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரவுத் தொழுகையைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "நீர் {‏ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ‏} 'யா அய்யுஹல் முஸ்ஸம்மில்' (என்று தொடங்கும் அத்தியாயத்தை) ஓதுவதில்லையா?" என்று கேட்டார்கள். நான், "ஆம் (ஓதுகிறேன்)" என்றேன்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக இந்த அத்தியாயத்தின் ஆரம்பம் இறங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தோழர்கள் தங்கள் பாதங்கள் வீங்கும் அளவுக்கு (இரவு வணக்கத்தை) மேற்கொண்டார்கள். இவ்வத்தியாயத்தின் இறுதிப் பகுதி பன்னிரண்டு மாதங்கள் வானத்தில் தடுத்து வைக்கப்பட்டது. பிறகு அதன் இறுதிப் பகுதி இறங்கியது. ஆகவே, (கடினமான) கடமையாக இருந்த இரவுத் தொழுகை, (இலகுவான) உபரி வணக்கமானது."

நான், "நபி (ஸல்) அவர்களின் வித்ரு தொழுகையைப் பற்றி எனக்குச் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அதில் எட்டாவது ரக்அத்தைத் தவிர (இடையில்) எதிலும் அமரமாட்டார்கள். (எட்டாவதில் அமர்ந்து அத்தஹிய்யாத் ஓதிவிட்டு) பிறகு எழுந்து (ஒன்பதாவதாக) ஒரு ரக்அத் தொழுவார்கள். ஆக, எட்டாவது மற்றும் ஒன்பதாவது ரக்அத்களில் மட்டும்தான் அமர்வார்கள். ஒன்பதாவது ரக்அத்தில்தான் சலாம் கொடுப்பார்கள். பிறகு அமர்ந்தபடியே இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். என் அருமை மகனே! அது பதினோரு ரக்அத்கள் ஆகும்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் வயதாகி, உடல் பருமன் அடைந்தபோது ஏழு ரக்அத்கள் வித்ரு தொழுதார்கள். அதில் ஆறாவது மற்றும் ஏழாவது ரக்அத்களில் மட்டுமே அமர்வார்கள். ஏழாவது ரக்அத்தில்தான் சலாம் கொடுப்பார்கள். பிறகு அமர்ந்தபடியே இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். என் அருமை மகனே! அது ஒன்பது ரக்அத்கள் ஆகும்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ரமளான் மாதத்தைத் தவிர வேறெந்த மாதத்திலும் முழுமையாக நோன்பு நோற்றதில்லை. ஒரே இரவில் குர்ஆன் முழுவதையும் ஓதியதில்லை. விடியும் வரை (தூங்காமல்) இரவு முழுவதும் நின்று வணங்கியதில்லை. அவர்கள் ஒரு தொழுகையைத் தொழுதால் அதைத் தொடர்ந்து செய்வார்கள். இரவில் தூக்கம் அவர்களை மிகைத்துவிட்டால், (அதற்குப் பகரமாக) பகலில் பன்னிரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்."

அறிவிப்பாளர் (சஅத்) கூறினார்: நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து இச்செய்தியைத் தெரிவித்தேன். அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! இது உண்மையான ஹதீஸ்தான். நான் அவர்களுடன் (ஆயிஷாவுடன்) பேசும் நிலையில் இருந்திருந்தால், நானே அவர்களிடம் சென்று, அவர்கள் வாயாலேயே இதைக் கேட்டிருப்பேன்" என்றார்கள். நான், "நீங்கள் அவர்களுடன் பேசுவதில்லை என்று தெரிந்திருந்தால், நான் இதை உங்களிடம் அறிவித்திருக்கவே மாட்டேன்" என்றேன்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ قَالَ ‏:‏ يُصَلِّي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ لاَ يَجْلِسُ فِيهِنَّ إِلاَّ عِنْدَ الثَّامِنَةِ، فَيَجْلِسُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ يَدْعُو، ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَةً، فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَىَّ، فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ، وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ، بِمَعْنَاهُ إِلَى مُشَافَهَةً ‏.‏
மேற்கூறப்பட்ட இந்த ஹதீஸ், கதாதா அவர்கள் வழியாக வேறு அறிவிப்பாளர் தொடரிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அறிவிப்பில் கூடுதலாக இடம்பெற்றுள்ளது:

நபியவர்கள் (ஸல்) எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; அதன் எட்டாவது ரக்அத்தில் அன்றி (இடையில்) அவர்கள் அமர மாட்டார்கள். அவர்கள் (எட்டாவது ரக்அத்தில்) அமர்ந்து, அல்லாஹ்வை நினைவு கூர்ந்து, அவனிடம் பிரார்த்தித்து, பிறகு நாங்கள் கேட்கும் அளவுக்கு சப்தமாக ஸலாம் கூறுவார்கள். ஸலாம் கொடுத்த பிறகு, அவர்கள் அமர்ந்தவாறு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பிறகு அவர்கள் ஒரு ரக்அத் தொழுவார்கள். என் அருமை மகனே! (இவற்றுடன்) பதினோரு ரக்அத்கள் ஆகிவிடும். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு வயதாகி, உடல் சதை போட்டபோது, அவர்கள் ஏழு ரக்அத்கள் வித்ர் தொழுதார்கள்; பிறகு ஸலாம் கொடுத்த பின் அமர்ந்தவாறு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அறிவிப்பாளர் இந்த ஹதீஸை இறுதி வரை இதே கருத்தில் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ‏:‏ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا كَمَا قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ‏.‏
சயீத் (ரஹ்) அவர்கள் இந்த ஹதீஸில், யஹ்யா பின் சயீத் கூறியதைப் போலவே, "நாங்கள் கேட்கும் அளவிற்கு அவர் ஸலாம் கூறுவார்கள்" என்று அறிவித்துள்ளார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ بِنَحْوِ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏:‏ وَيُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً يُسْمِعُنَا ‏.‏
இப்னு பஷ்ஷார் அவர்கள், யஹ்யா பின் ஸயீத் அறிவித்ததைப் போன்றே இந்த ஹதீஸை அறிவிக்கின்றார்கள். ஆனால் அதில் அவர்: "நாங்கள் செவியுறும் அளவுக்கு அவர் ஒரு ஸலாம் கூறுவார்" என்று குறிப்பிடுகின்றார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ الدِّرْهَمِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا زُرَارَةُ بْنُ أَوْفَى، ‏:‏ أَنَّ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - سُئِلَتْ عَنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَوْفِ اللَّيْلِ، فَقَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فِي جَمَاعَةٍ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَيَرْكَعُ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ وَيَنَامُ وَطَهُورُهُ مُغَطًّى عِنْدَ رَأْسِهِ، وَسِوَاكُهُ مَوْضُوعٌ حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ سَاعَتَهُ الَّتِي يَبْعَثُهُ مِنَ اللَّيْلِ، فَيَتَسَوَّكُ وَيُسْبِغُ الْوُضُوءَ، ثُمَّ يَقُومُ إِلَى مُصَلاَّهُ فَيُصَلِّي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ يَقْرَأُ فِيهِنَّ بِأُمِّ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ مِنَ الْقُرْآنِ وَمَا شَاءَ اللَّهُ، وَلاَ يَقْعُدُ فِي شَىْءٍ مِنْهَا حَتَّى يَقْعُدَ فِي الثَّامِنَةِ، وَلاَ يُسَلِّمُ، وَيَقْرَأُ فِي التَّاسِعَةِ، ثُمَّ يَقْعُدُ فَيَدْعُو بِمَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ، وَيَسْأَلُهُ وَيَرْغَبُ إِلَيْهِ وَيُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً شَدِيدَةً، يَكَادُ يُوقِظُ أَهْلَ الْبَيْتِ مِنْ شِدَّةِ تَسْلِيمِهِ، ثُمَّ يَقْرَأُ وَهُوَ قَاعِدٌ بِأُمِّ الْكِتَابِ، وَيَرْكَعُ وَهُوَ قَاعِدٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ الثَّانِيَةَ فَيَرْكَعُ وَيَسْجُدُ وَهُوَ قَاعِدٌ، ثُمَّ يَدْعُو مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَ، ثُمَّ يُسَلِّمُ وَيَنْصَرِفُ، فَلَمْ تَزَلْ تِلْكَ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَّنَ فَنَقَصَ مِنَ التِّسْعِ ثِنْتَيْنِ، فَجَعَلَهَا إِلَى السِّتِّ وَالسَّبْعِ وَرَكْعَتَيْهِ وَهُوَ قَاعِدٌ حَتَّى قُبِضَ عَلَى ذَلِكَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏
அன்னை ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் நள்ளிரவுத் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷாத் தொழுகையை ஜமாஅத்துடன் தொழுவார்கள். பிறகு தமது குடும்பத்தாரிடம் திரும்பி வந்து நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பிறகு தமது படுக்கைக்குச் சென்று உறங்குவார்கள். அவர்களது உளூவிற்கான தண்ணீரும், பல் துலக்கும் குச்சியும் (மிஸ்வாக்) தலைக்கு அருகில் மூடி வைக்கப்பட்டிருக்கும்.

அல்லாஹ் இரவில் அவர்களை எழுப்ப நாடும் நேரத்தில் அவர்களை எழுப்புவான். அவர்கள் மிஸ்வாக் செய்து, முழுமையாக உளூச் செய்வார்கள். பிறகு தொழும் இடத்திற்குச் சென்று எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றில் 'உம்முல் கிதாப்' (அல்-ஃபாத்திஹா) அத்தியாயத்தையும், குர்ஆனிலிருந்து ஒரு அத்தியாயத்தையும், அல்லாஹ் நாடியதையும் ஓதுவார்கள்.

எட்டாவது ரக்அத்தில் அமரும் வரை, இடையில் எதிலும் அமரமாட்டார்கள். எட்டாவது ரக்அத்தில் அமர்வார்கள்; ஆனால் ஸலாம் கொடுக்க மாட்டார்கள். ஒன்பதாவது ரக்அத்தில் (எழுந்து நின்று குர்ஆனை) ஓதுவார்கள். பிறகு அமர்ந்து, அல்லாஹ் தான் பிரார்த்திக்க நாடியதைக் கொண்டு துஆச் செய்வார்கள்; அவனிடம் யாசிப்பார்கள்; அவன்பால் விருப்பம் கொள்வார்கள். பிறகு உரக்க ஒரே ஒரு ஸலாம் கொடுப்பார்கள்; அந்த ஸலாத்தின் சத்தம் வீட்டில் உள்ளவர்களை எழுப்பிவிடும் அளவுக்கு இருக்கும்.

பிறகு அமர்ந்த நிலையிலேயே 'உம்முல் கிதாப்' (அல்-ஃபாத்திஹா) ஓதுவார்கள்; அமர்ந்த நிலையிலேயே ருகூஃ செய்வார்கள். பிறகு இரண்டாவது ரக்அத்தை ஓதி, அமர்ந்த நிலையிலேயே ருகூஃ மற்றும் ஸஜ்தா செய்வார்கள். பிறகு அல்லாஹ் தான் பிரார்த்திக்க நாடியதைக் கொண்டு துஆச் செய்வார்கள். பிறகு ஸலாம் கொடுத்து (தொழுகையை) முடிப்பார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் உடல் கனக்கும் (வயது முதிரும்) வரை இவ்வாறே தொழுது வந்தார்கள். உடல் கனத்தபோது, ஒன்பது ரக்அத்களிலிருந்து இரண்டு ரக்அத்களைக் குறைத்து, (வித்ரு தொழுகையை) ஆறு மற்றும் ஏழு ரக்அத்களாக ஆக்கினார்கள்; மேலும் அமர்ந்து தொழும் இரண்டு ரக்அத்களையும் தொழுதார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மரணிக்கும் வரை இந்நிலையிலேயே இருந்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : நான்கு ரக்அத்கள் என்பதைத் தவிர ஸஹீஹ் ஆனது. மேலும் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடமிருந்து மஹ்ஃபூழாக (பாதுகாக்கப்பட்டதாக) அறிவிக்கப்படுவது இரண்டு ரக்அத்களாகும். (அல்பானி)
صحيح دون الأربع ركعات والمحفوظ عن عائشة ركعتان (الألباني)
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ، فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ بِإِسْنَادِهِ قَالَ ‏:‏ يُصَلِّي الْعِشَاءَ ثُمَّ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ، لَمْ يَذْكُرِ الأَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ ‏:‏ فَيُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ يُسَوِّي بَيْنَهُنَّ فِي الْقِرَاءَةِ وَالرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ، وَلاَ يَجْلِسُ فِي شَىْءٍ مِنْهُنَّ إِلاَّ فِي الثَّامِنَةِ، فَإِنَّهُ كَانَ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ وَلاَ يُسَلِّمُ، فَيُصَلِّي رَكْعَةً يُوتِرُ بِهَا، ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً يَرْفَعُ بِهَا صَوْتَهُ حَتَّى يُوقِظَنَا، ثُمَّ سَاقَ مَعْنَاهُ ‏.‏
பஹ்ஸ் பின் ஹகீம் அவர்கள் இந்த ஹதீஸை தனது அறிவிப்பாளர் தொடர் வாயிலாக அறிவிக்கின்றார். அவர் கூறியிருப்பதாவது:

நபி (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தொழுதுவிட்டு, தங்கள் படுக்கைக்குச் செல்வார்கள். (இந்த அறிவிப்பில் நான்கு ரக்அத்கள் பற்றி குறிப்பிடப்படவில்லை). பிறகு அறிவிப்பாளர் ஹதீஸைத் தொடர்ந்து விவரித்தார். அதில் கூறப்பட்டுள்ளதாவது:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். அவற்றில் (குர்ஆன்) ஓதுதல், ருகூஃ மற்றும் ஸஜ்தா ஆகியவற்றைச் சமமான அளவில் அமைப்பார்கள். எட்டாவது ரக்அத்தைத் தவிர (இடையிலுள்ள) வேறு எதிலும் அவர்கள் அமரமாட்டார்கள். எட்டாவது ரக்அத்தில் அமர்ந்து, பிறகு (ஸலாம் கொடுக்காமல்) எழுந்து நின்று, ஒரு ரக்அத் வித்ர் தொழுவார்கள். பிறகு நாங்கள் விழித்துக்கொள்ளும் அளவுக்கு தங்கள் குரலை உயர்த்தி ஸலாம் கொடுப்பார்கள்." பிறகு அறிவிப்பாளர் இதே கருத்தில் ஹதீஸை அறிவித்தார்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِي ابْنَ مُعَاوِيَةَ - عَنْ بَهْزٍ، حَدَّثَنَا زُرَارَةُ بْنُ أَوْفَى، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، ‏:‏ أَنَّهَا سُئِلَتْ عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ الْعِشَاءَ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَيُصَلِّي أَرْبَعًا، ثُمَّ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ، ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ ‏:‏ يُسَوِّي بَيْنَهُنَّ فِي الْقِرَاءَةِ وَالرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي التَّسْلِيمِ ‏:‏ حَتَّى يُوقِظَنَا ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள், "நபியவர்கள் (ஸல்) மக்களுக்கு இஷா தொழுகையைத் தொழுவிப்பார்கள்; பிறகு தம் குடும்பத்தாரிடம் திரும்பி வந்து நான்கு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; பிறகு தம் படுக்கைக்குச் செல்வார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு அறிவிப்பாளர் அந்த ஹதீஸை முழுமையாக அறிவித்தார். (எனினும் இந்த அறிவிப்பில்), "ஓதுதல், ருகூஃ மற்றும் சுஜூது ஆகியவற்றில் அவர்கள் சமன்படுத்துவார்கள்" என்பது குறிப்பிடப்படவில்லை. மேலும் சலாம் கொடுப்பது தொடர்பாக, "எங்களை எழுப்பிவிடும் வரை" என்பதும் குறிப்பிடப்படவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ், நான்கு ரக்அத்கள் என்பதைத் தவிர, மேலும் சரியான அறிவிப்பு இரண்டு ரக்அத்கள் ஆகும் (அல்பானி)
صحيح إلا الأربع والمحفوظ ركعتان (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي تَمَامِ حَدِيثِهِمْ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் மூலமாக இந்த ஹதீஸ் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால், (மற்றவர்கள் அறிவித்த) அவர்களின் ஹதீஸில் உள்ள முழுமை இதில் இல்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى، - يَعْنِي ابْنَ إِسْمَاعِيلَ - حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها ‏:‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ بِسَبْعٍ أَوْ كَمَا قَالَتْ، وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ، وَرَكْعَتَىِ الْفَجْرِ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்; அதில் வித்ர் தொழுகையை ஏழு ரக்அத்களாகத் தொழுவார்கள் (அல்லது அவ்வாறு அவர்கள் கூறினார்கள்). அவர்கள் அமர்ந்த நிலையில் இரண்டு ரக்அத்களையும், அதானுக்கும் இகாமத்திற்கும் இடையில் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்களையும் தொழுவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் ஸஹீஹ் (அல்பானி)
حسن صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها ‏:‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِتِسْعِ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ أَوْتَرَ بِسَبْعِ رَكَعَاتٍ، وَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ الْوِتْرِ يَقْرَأُ فِيهِمَا، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ، قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ رَوَى هَذَيْنِ الْحَدِيثَيْنِ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو مِثْلَهُ، قَالَ فِيهِ قَالَ عَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ ‏:‏ يَا أُمَّتَاهُ كَيْفَ كَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ ‏.‏ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒன்பது ரக்அத்கள் வித்ர் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள். பின்னர், அவர்கள் ஏழு ரக்அத்கள் (வித்ர்) தொழுவார்கள். வித்ருக்குப் பிறகு அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள் அமர்ந்த நிலையில் தொழுவார்கள், அதில் அவர்கள் (அமர்ந்தவாறே) குர்ஆனை ஓதுவார்கள். அவர்கள் ருகூஃ செய்ய விரும்பினால், எழுந்து நின்று, ருகூஃ செய்து, ஸஜ்தா செய்வார்கள்.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: இந்த இரண்டு அறிவிப்புகளையும் காலித் இப்னு அப்துல்லாஹ் அல்-வாஸிதீ அவர்கள் அறிவித்துள்ளார்கள். அவரது அறிவிப்பில், அல்கமா இப்னு வக்காஸ் அவர்கள், "அன்னையே, அந்த இரண்டு ரக்அத்களை அவர்கள் எப்படித் தொழுதார்கள்?" என்று கேட்டதாகக் கூறப்பட்டுள்ளது. ஹதீஸின் மீதமுள்ள பகுதியை அதே கருத்தில் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் ஸஹீஹ் (அல்பானி)
حسن صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، قَالَ ‏:‏ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ ‏:‏ أَخْبِرِينِي عَنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ ‏:‏ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ صَلاَةَ الْعِشَاءِ، ثُمَّ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ فَيَنَامُ، فَإِذَا كَانَ جَوْفُ اللَّيْلِ قَامَ إِلَى حَاجَتِهِ وَإِلَى طَهُورِهِ فَتَوَضَّأَ، ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى ثَمَانِ رَكَعَاتٍ يُخَيَّلُ إِلَىَّ أَنَّهُ يُسَوِّي بَيْنَهُنَّ فِي الْقِرَاءَةِ وَالرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ، ثُمَّ يُوتِرُ بِرَكْعَةٍ، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ، ثُمَّ يَضَعُ جَنْبَهُ، فَرُبَّمَا جَاءَ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ يُغْفِي، وَرُبَّمَا شَكَكْتُ أَغَفَى أَوْ لاَ، حَتَّى يُؤْذِنَهُ بِالصَّلاَةِ، فَكَانَتْ تِلْكَ صَلاَتَهُ حَتَّى أَسَنَّ وَلَحُمَ، فَذَكَرَتْ مِنْ لَحْمِهِ مَا شَاءَ اللَّهُ، وَسَاقَ الْحَدِيثَ ‏.‏
ஸஅத் பின் ஹிஷாம் அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் மதீனாவிற்கு வந்து ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் சென்றேன். நான் (அவர்களிடம்), “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றி எனக்கு அறிவியுங்கள்” என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்களுக்கு இஷாத் தொழுகையைத் தொழுவிப்பார்கள்; பின்னர் தங்கள் படுக்கைக்குச் சென்று உறங்குவார்கள். இரவின் நடுப்பகுதி வந்ததும், அவர்கள் எழுந்து, (இயற்கைத்) தேவையை நிறைவேற்றி, ஒுளு செய்யுமிடத்திற்குச் சென்று உளூச் செய்வார்கள். பின்னர் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்து எட்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். (அத்தொழுகையில்) ஓதுதல், ருகூஃ செய்தல், ஸஜ்தா செய்தல் ஆகியவற்றை அவர்கள் சமமான அளவில் செய்வதாகவே எனக்குத் தோன்றும்.

பின்னர் ஒரு ரக்அத் வித்ரு தொழுதுவிட்டு, அமர்ந்த நிலையில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். பிறகு (படுக்கையில்) சாய்ந்து படுப்பார்கள். சில வேளைகளில் பிலால் வந்து தொழுகைக்காக அவர்களுக்கு அறிவிப்பார்; பின்னர் அவர்கள் (சிறிது) கண்ணயருவார்கள். பிலால் வந்து தொழுகைக்காக அறிவிப்புச் செய்யும் வரை அவர்கள் கண்ணயர்ந்தார்களா இல்லையா என்று நான் சந்தேகம் கொள்ளும் அளவிற்கு (அது இருக்கும்). அவர்களுக்கு வயதாகி உடல் சதை பற்றும் வரை அவர்களின் தொழுகை இதுவாகவே இருந்தது.”

பிறகு அல்லாஹ் நாடியவாறு அவர்களின் உடல் எடை கூடியதை ஆயிஷா (ரலி) குறிப்பிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏:‏ أَنَّهُ رَقَدَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرَآهُ اسْتَيْقَظَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ وَهُوَ يَقُولُ ‏:‏ ‏{‏ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ‏}‏ حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ، ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ أَطَالَ فِيهِمَا الْقِيَامَ وَالرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ، ثُمَّ إِنَّهُ انْصَرَفَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، ثُمَّ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ بِسِتِّ رَكَعَاتٍ، كُلُّ ذَلِكَ يَسْتَاكُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وَيَقْرَأُ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ، ثُمَّ أَوْتَرَ - قَالَ عُثْمَانُ ‏:‏ بِثَلاَثِ رَكَعَاتٍ، فَأَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ - وَقَالَ ابْنُ عِيسَى ‏:‏ ثُمَّ أَوْتَرَ فَأَتَاهُ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ، فَصَلَّى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ - ثُمَّ اتَّفَقَا - وَهُوَ يَقُولُ ‏:‏ ‏ ‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي لِسَانِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي سَمْعِي نُورًا، وَاجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا، وَاجْعَلْ خَلْفِي نُورًا، وَأَمَامِي نُورًا، وَاجْعَلْ مِنْ فَوْقِي نُورًا، وَمِنْ تَحْتِي نُورًا، اللَّهُمَّ وَأَعْظِمْ لِي نُورًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடத்தில் (அவர்களது வீட்டில்) உறங்கினேன். அவர்கள் (உறக்கத்திலிருந்து) விழித்ததை நான் பார்த்தேன். அவர்கள் பல் துலக்கி, உளூச் செய்தார்கள். அப்போது, **'இன்ன ஃபீ கல்கிஸ் ஸமாவாதி வல் அர்ள்...'** (நிச்சயமாக வானங்கள் மற்றும் பூமியின் படைப்பில்...) என்று தொடங்கும் வசனத்திலிருந்து அந்த அத்தியாயத்தின் (சூரா ஆலு இம்ரான்) இறுதி வரை ஓதினார்கள். பிறகு நின்று இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; அதில் நிற்றல் (கியாமு), குனிதல் (ருகூஃ) மற்றும் சிரம் பணிதல் (ஸஜ்தா) ஆகியவற்றை நீண்ட நேரம் செய்தார்கள். பின்னர் திரும்பிப் படுத்து, மூச்சு சப்தம் வரும் வரை உறங்கினார்கள். இவ்வாறு மூன்று முறை செய்தார்கள்; (மொத்தம்) ஆறு ரக்அத்கள். ஒவ்வொரு முறையும் பல் துலக்கி, உளூ செய்து, இவ்வசனங்களை ஓதுவார்கள். பின்னர் வித்ரு தொழுதார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) உஸ்மான் (ரழி) அவர்களின் அறிவிப்பில்: 'மூன்று ரக்அத்கள் (வித்ரு தொழுதார்கள்)' என்று உள்ளது. பின்னர் அவர்களிடம் முஅத்தின் வந்தார்; அவர்கள் தொழுகைக்காக வெளியே சென்றார்கள்.

(அறிவிப்பாளர்) இப்னு ஈஸா அவர்களின் அறிவிப்பில்: 'பிறகு வித்ரு தொழுதார்கள். ஃபஜ்ரு நேரம் வந்ததும் பிலால் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து தொழுகைக்காக அழைத்தார். அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பிறகு தொழுகைக்காக வெளியே சென்றார்கள்' என்று கூடுதலாக உள்ளது.

பிறகு இருவரும் (பின்வரும் விஷயத்தில்) உடன்படுகிறார்கள்: அவர்கள் (நபி (ஸல்)) பின்வருமாறு பிரார்த்தித்துக் கொண்டிருந்தார்கள்:

**'அல்லாஹும்மஜ்அல் ஃபீ கல்பீ நூரா, வஜ்அல் ஃபீ லிசானீ நூரா, வஜ்அல் ஃபீ ஸம்ஈ நூரா, வஜ்அல் ஃபீ பஸரீ நூரா, வஜ்அல் கல்பீ நூரா, வ அமாமீ நூரா, வஜ்அல் மின் ஃபவகீ நூரா, வ மின் தஹ்தீ நூரா, அல்லாஹும்ம வ அஃழிம் லீ நூரா.'**

(யா அல்லாஹ்! என் இதயத்தில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என் நாவில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என் செவியில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! என் பார்வையில் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்குப் பின்னால் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு முன்னால் ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்கு மேலிருந்து ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! எனக்குக் கீழிருந்து ஒளியை ஏற்படுத்துவாயாக! யா அல்லாஹ்! எனக்கு மகத்தான ஒளியை வழங்குவாயாக!)

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ حُصَيْنٍ، نَحْوَهُ قَالَ ‏:‏ ‏ ‏ وَأَعْظِمْ لِي نُورًا ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو خَالِدٍ الدَّالاَنِيُّ عَنْ حَبِيبٍ فِي هَذَا، وَكَذَلِكَ قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي رِشْدِينَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏
ஹுஸைன் அவர்கள் வழியாகவும் மேற்கண்ட ஹதீஸைப் போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அதில், "வ அஃழிம் லீ நூரா" (மேலும் எனக்கு ஒளியை மகத்தானதாக்குவாயாக) என்று கூறினார்கள்.

அபூ தாவூத் அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூ காலித் அத்-தாலானீ அவர்கள் ஹபீப் அவர்களிடமிருந்தும், ஸலமா இப்னு குஹைல் அவர்கள் அபூ ரிஷ்தீன் வழியாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் இந்த ஹதீஸை இவ்வாறே அறிவித்துள்ளனர்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ‏:‏ بِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لأَنْظُرَ كَيْفَ يُصَلِّي فَقَامَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قِيَامُهُ مِثْلُ رُكُوعِهِ، وَرُكُوعُهُ مِثْلُ سُجُودِهِ، ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَتَوَضَّأَ وَاسْتَنَّ ثُمَّ قَرَأَ بِخَمْسِ آيَاتٍ مِنْ آلِ عِمْرَانَ ‏{‏ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ‏}‏ فَلَمْ يَزَلْ يَفْعَلُ هَذَا حَتَّى صَلَّى عَشْرَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى سَجْدَةً وَاحِدَةً فَأَوْتَرَ بِهَا، وَنَادَى الْمُنَادِي عِنْدَ ذَلِكَ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ جَلَسَ حَتَّى صَلَّى الصُّبْحَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ‏:‏ خَفِيَ عَلَىَّ مِنِ ابْنِ بَشَّارٍ بَعْضُهُ ‏.‏
ஃபள்ல் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் எப்படித் தொழுகிறார்கள் என்பதைக் காண்பதற்காக நான் அவர்களுடன் ஒரு இரவு தங்கினேன். அவர்கள் எழுந்து, வுளூ செய்து, இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அவர்களுடைய கியாம் (நிற்கும் நிலை) அவர்களுடைய ருகூவைப் (குனிவதை) போன்றிருந்தது; அவர்களுடைய ருகூஃ அவர்களுடைய ஸஜ்தாவைப் (சிரம்பணிவதை) போன்றிருந்தது. பின்னர் அவர்கள் உறங்கினார்கள். அதன் பிறகு அவர்கள் விழித்தெழுந்து, வுளூ செய்து, மிஸ்வாக் பயன்படுத்தினார்கள். பின்னர் அவர்கள் ஸூரா ஆல இம்ரானிலிருந்து ஐந்து வசனங்களை ஓதினார்கள்: **'இன்ன ஃபீ கல்கிஸ் ஸமாவாதி வல்அர்ழி வஹ்திலாஃபில் லைலி வன்னஹார்'** (நிச்சயமாக, வானங்கள் மற்றும் பூமியின் படைப்பிலும், இரவும் பகலும் மாறி மாறி வருவதிலும்...). பத்து ரக்அத்கள் தொழும் வரை அவர்கள் அவ்வாறே செய்துகொண்டிருந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் எழுந்து நின்று, (வித்ராக) ஒரு ரக்அத் தொழுது முடித்தார்கள். அந்நேரத்தில் முஅத்தின் (பாங்கு) அழைப்பு விடுத்தார். முஅத்தின் அமைதியான பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்றார்கள். அவர்கள் இரண்டு இலேசான ரக்அத்கள் தொழுது, சுப்ஹ் (ஃபஜ்ரு) தொழுகையை நிறைவேற்றும் வரை அமர்ந்திருந்தார்கள்.

அபூ தாவூத் கூறினார்கள்: இப்னு பஷ்ஷார் வழியாக அறிவிக்கப்பட்ட இந்த ஹதீஸின் ஒரு பகுதி எனக்கு மறைந்துவிட்டது.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الأَسَدِيُّ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ‏:‏ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا أَمْسَى فَقَالَ ‏:‏ ‏ ‏ أَصَلَّى الْغُلاَمُ ‏ ‏ ‏.‏ قَالُوا ‏:‏ نَعَمْ ‏.‏ فَاضْطَجَعَ حَتَّى إِذَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ قَامَ فَتَوَضَّأَ، ثُمَّ صَلَّى سَبْعًا أَوْ خَمْسًا أَوْتَرَ بِهِنَّ لَمْ يُسَلِّمْ إِلاَّ فِي آخِرِهِنَّ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் என் தாயின் சகோதரியான மைமூனா (ரழி) அவர்களுடன் ஒரு இரவு தங்கினேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மாலை நேரம் வந்த பிறகு வந்தார்கள். அவர்கள், "சிறுவன் தொழுதுவிட்டானா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், "ஆம்" என்று கூறினார்கள். பின்னர், இரவின் ஒரு பகுதி அல்லாஹ் நாடிய அளவு கழியும் வரை அவர்கள் படுத்துக்கொண்டார்கள்; பிறகு எழுந்து, உளூ செய்து, ஏழு அல்லது ஐந்து ரக்அத்கள் வித்ராகத் தொழுதார்கள். அவற்றின் கடைசியில் மட்டுமே அவர்கள் ஸலாம் கொடுத்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ‏:‏ بِتُّ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ، ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى أَرْبَعًا، ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَدَارَنِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى خَمْسًا ثُمَّ نَامَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ - أَوْ خَطِيطَهُ - ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் ஒரு இரவு என் சிற்றன்னை மைமூனா பின்த் அல்-ஹாரிஸ் (ரழி) அவர்களின் வீட்டில் தங்கினேன். நபி (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தொழுதார்கள். பிறகு அவர்கள் வந்து நான்கு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு உறங்கினார்கள். பிறகு அவர்கள் எழுந்து தொழுதார்கள். நான் அவர்களின் இடது பக்கம் நின்றேன். அவர்கள் என்னைச் சுற்றிக் கொண்டுவரச் செய்து, தங்களின் வலது பக்கம் நிற்க வைத்தார்கள். பிறகு அவர்கள் ஐந்து ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு உறங்கினார்கள், நான் அவர்களின் குறட்டைச் சத்தத்தைக் கேட்டேன். பிறகு அவர்கள் எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அதன் பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து ஃபஜ்ர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، حَدَّثَهُ فِي، هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ ‏:‏ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ، حَتَّى صَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ أَوْتَرَ بِخَمْسٍ لَمْ يَجْلِسْ بَيْنَهُنَّ ‏.‏
ஸயீத் இப்னு ஜுபைர் அவர்கள் கூறினார்கள், இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அவரிடம் தெரிவித்தார்கள்:
அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்) எழுந்து, இரண்டிரண்டாக எட்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். பின்னர் ஐந்து ரக்அத்கள் வித்ரு தொழுதார்கள். மேலும், அவற்றுக்கு இடையில் அவர்கள் அமரவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً بِرَكْعَتَيْهِ قَبْلَ الصُّبْحِ ‏:‏ يُصَلِّي سِتًّا مَثْنَى مَثْنَى، وَيُوتِرُ بِخَمْسٍ لاَ يَقْعُدُ بَيْنَهُنَّ إِلاَّ فِي آخِرِهِنَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள் உட்பட பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுபவர்களாக இருந்தார்கள். ஆறு ரக்அத்களை இரண்டிரண்டாகத் தொழுவார்கள்; மேலும் ஐந்து ரக்அத்கள் வித்ரு தொழுவார்கள். அவற்றில் கடைசி ரக்அத்தில் மாத்திரமே அவர்கள் அமர்வார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ ‏:‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً بِرَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்களையும் சேர்த்து இரவில் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَجَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ الْمُقْرِئَ، أَخْبَرَهُمَا عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏:‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الْعِشَاءَ، ثُمَّ صَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ قَائِمًا، وَرَكْعَتَيْنِ بَيْنَ الأَذَانَيْنِ وَلَمْ يَكُنْ يَدَعُهُمَا ‏.‏ قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ فِي حَدِيثِهِ ‏:‏ وَرَكْعَتَيْنِ جَالِسًا بَيْنَ الأَذَانَيْنِ، زَادَ ‏:‏ جَالِسًا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தொழுதார்கள். பிறகு நின்ற நிலையில் எட்டு ரக்அத்களும், இரண்டு அதான்களுக்கு இடையில் இரண்டு ரக்அத்களும் தொழுதார்கள். அவர்கள் அவற்றை ஒருபோதும் விட்டதில்லை.

ஜாஃபர் இப்னு முஸாஃபிர் அவர்கள் தமது அறிவிப்பில், "இரண்டு அதான்களுக்கு இடையில் அமர்ந்த நிலையில் இரண்டு ரக்அத்கள்" என்று கூறினார்கள். அவர் "அமர்ந்த நிலையில்" என்பதை அதிகப்படுத்தினார்.

ஹதீஸ் தரம் : 'இரு அதான்களுக்கு இடையில்' என்ற சொற்றொடரைத் தவிர ஸஹீஹ். மேலும், 'வித்ருக்குப் பின்' என்பதே மஹ்ஃபூழ் (பாதுகாக்கப்பட்ட அறிவிப்பு). (அல்பானி)
صحيح دون قوله بين الأذانين والمحفوظ بعد الوتر (الألباني)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ رضى الله عنها ‏:‏ بِكَمْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ قَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُوتِرُ بِأَرْبَعٍ وَثَلاَثٍ، وَسِتٍّ وَثَلاَثٍ، وَثَمَانٍ وَثَلاَثٍ، وَعَشْرٍ وَثَلاَثٍ، وَلَمْ يَكُنْ يُوتِرُ بِأَنْقَصَ مِنْ سَبْعٍ، وَلاَ بِأَكْثَرَ مِنْ ثَلاَثَ عَشْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ ‏:‏ وَلَمْ يَكُنْ يُوتِرُ بِرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ ‏.‏ قُلْتُ ‏:‏ مَا يُوتِرُ قَالَتْ ‏:‏ لَمْ يَكُنْ يَدَعُ ذَلِكَ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحْمَدُ ‏:‏ وَسِتٍّ وَثَلاَثٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அபீ கைஸ் (ரஹ்) அவர்கள் ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வித்ர் தொழுகையை எத்தனை (ரக்அத்களாகத்) தொழுவார்கள்?" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அவர்கள் நான்கு மற்றும் மூன்று, ஆறு மற்றும் மூன்று, எட்டு மற்றும் மூன்று, மற்றும் பத்து மற்றும் மூன்று (ரக்அத்களாக) வித்ர் தொழுவார்கள். அவர்கள் ஏழுக்குக் குறைவாகவோ அல்லது பதின்மூன்றுக்கு அதிகமாகவோ வித்ர் தொழுததில்லை."

அபூ தாவூத் (ரஹ்) கூறுகிறார்: அஹ்மத் பின் ஸாலிஹ் (ரஹ்) (இந்த ஹதீஸில்) கூடுதலாகக் கூறியதாவது:
"அவர்கள் ஃபஜ்ருக்கு முன் உள்ள இரண்டு ரக்அத்களைக் கொண்டு வித்ர் தொழ மாட்டார்கள். நான், 'அவர்கள் எதைக் கொண்டு வித்ர் தொழுவார்கள்?' என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'அவர்கள் அதை (ஃபஜ்ருடைய சுன்னத்தை) ஒருபோதும் விட்டதில்லை' என்று கூறினார்கள்."

அஹ்மத் (தனது அறிவிப்பில்) "ஆறு மற்றும் மூன்று" என்பதைக் குறிப்பிடவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيِّ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، ‏:‏ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَسَأَلَهَا عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ ‏.‏ فَقَالَتْ ‏:‏ كَانَ يُصَلِّي ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنَ اللَّيْلِ، ثُمَّ إِنَّهُ صَلَّى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، وَتَرَكَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قُبِضَ صلى الله عليه وسلم حِينَ قُبِضَ وَهُوَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ، وَكَانَ آخِرُ صَلاَتِهِ مِنَ اللَّيْلِ الْوِتْرَ ‏.‏
அல்-அஸ்வத் இப்னு யஸீத் அவர்கள், தாம் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் சென்று, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரவுத் தொழுகையைப் பற்றிக் கேட்டதாகக் கூறினார்கள். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அவர்கள் (ஸல்) இரவில் பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுது வந்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் பதினோரு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள்; இரண்டு ரக்அத்களை விட்டுவிட்டார்கள். பின்னர் அவர்கள் மரணிக்கும் சமயத்தில், இரவில் ஒன்பது ரக்அத்கள் தொழுது வந்தார்கள். இரவில் அவர்களின் கடைசித் தொழுகை வித்ராக இருந்தது."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (அல்-அல்பானீ)
ضعيف (الألباني)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، أَنَّ كُرَيْبًا، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، قَالَ ‏:‏ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ قَالَ ‏:‏ بِتُّ عِنْدَهُ لَيْلَةً وَهُوَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ، فَنَامَ حَتَّى إِذَا ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفُهُ اسْتَيْقَظَ فَقَامَ إِلَى شَنٍّ فِيهِ مَاءٌ فَتَوَضَّأَ وَتَوَضَّأْتُ مَعَهُ، ثُمَّ قَامَ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَلَى يَمِينِهِ، ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِي كَأَنَّهُ يَمَسُّ أُذُنِي كَأَنَّهُ يُوقِظُنِي فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، قُلْتُ ‏:‏ فَقَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى حَتَّى صَلَّى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً بِالْوِتْرِ، ثُمَّ نَامَ فَأَتَاهُ بِلاَلٌ فَقَالَ ‏:‏ الصَّلاَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ صَلَّى لِلنَّاسِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களின் மவ்லா குரைப் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:
நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இரவுத் தொழுகை எவ்வாறு இருந்தது?" என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நான் ஓர் இரவில் நபி (ஸல்) அவர்களிடத்தில் தங்கினேன். அப்போது அவர்கள் மைமூனா (ரழி) அவர்களிடம் இருந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் உறங்கினார்கள். இரவின் மூன்றில் ஒரு பகுதி அல்லது பாதி கழிந்ததும் விழித்தார்கள். தண்ணீர் இருந்த ஒரு தோல் துருத்தியை நோக்கிச் சென்று உளூச் செய்தார்கள். நானும் அவர்களுடன் உளூச் செய்தேன்.

பிறகு அவர்கள் (தொழுகைக்காக) நின்றார்கள். நான் அவர்களின் இடது பக்கத்தில் நின்றேன். அவர்கள் என்னை தங்களின் வலது பக்கத்தில் நிறுத்தினார்கள். பிறகு, அவர்கள் தமது கையை என் தலையின் மீது வைத்தார்கள்; என்னை விழிப்படையச் செய்வது போல் என் காதைத் தொட்டார்கள். பிறகு இலேசான இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். (அவ்விரு ரக்அத்களிலும் அவர்கள் 'உம்முல் குர்ஆன்' (அல்-ஃபாத்திஹா) அத்தியாயத்தை ஓதினார்கள் என்று நான் கூறுகிறேன்). பிறகு சலாம் கொடுத்தார்கள்.

பிறகு வித்ருவுடன் சேர்த்து பதினொரு ரக்அத்கள் தொழும்வரை தொழுதுகொண்டே இருந்தார்கள். பிறகு உறங்கினார்கள். அப்போது பிலால் (ரழி) அவர்களிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! தொழுகை!' என்று கூறினார்கள். உடனே அவர்கள் எழுந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு, மக்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ‏:‏ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّى ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْهَا رَكْعَتَا الْفَجْرِ، حَزَرْتُ قِيَامَهُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِقَدْرِ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ ‏}‏ لَمْ يَقُلْ نُوحٌ ‏:‏ مِنْهَا رَكْعَتَا الْفَجْرِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் எனது சிறிய தாயாரான மைமூனா (ரழி) அவர்களுடன் ஒரு இரவு தங்கினேன். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் இரவில் தொழுவதற்காக எழுந்தார்கள். அவர்கள் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள் உட்பட பதின்மூன்று ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். ஒவ்வொரு ரக்அத்திலும் அவர்கள் நின்ற நேரம், 'யா அய்யுஹல் முஸ்ஸம்மில்' (எனும் அத்தியாயத்தை ஓதும்) அளவுக்கு இருந்ததாக நான் மதிப்பிட்டேன்.
(அறிவிப்பாளர்) நூஹ், "அதில் ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்களும் அடங்கும்" என்று கூறவில்லை.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ், அதில் 'ஃபஜ்ருடைய இரண்டு ரக்அத்கள்' என நூஹ் கூறவில்லை (அல்பானி)
صحيح لم يقل نوح منها ركعتا الفجر (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ - قَالَ - لأَرْمُقَنَّ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللَّيْلَةَ، قَالَ ‏:‏ فَتَوَسَّدْتُ عَتَبَتَهُ أَوْ فُسْطَاطَهُ، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا، ثُمَّ أَوْتَرَ، فَذَلِكَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ‏.‏
ஜைத் பின் காலித் அல்-ஜுஹனீ (ரழி) கூறினார்கள்:

"இன்றிரவு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையை நான் நிச்சயமாகக் கவனிப்பேன்" என்று (எனக்குள்) கூறிக் கொண்டேன். நான் அவர்களின் வீட்டு வாசற்படியிலோ அல்லது அவர்களின் கூடாரத்திலோ (என் தலையை வைத்துப்) படுத்திருந்தேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு இலேசான ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள். பின்னர் இரண்டு மிக மிக மிக நீண்ட ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள். பின்னர் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள்; அவை அவற்றுக்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை விட (நீளத்தில்) குறைந்தவை. பின்னர் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள்; அவை அவற்றுக்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை விடக் குறைந்தவை. பின்னர் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள்; அவை அவற்றுக்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை விடக் குறைந்தவை. பின்னர் இரண்டு ரக்அத்களைத் தொழுதார்கள்; அவை அவற்றுக்கு முந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை விடக் குறைந்தவை. பின்னர் வித்ரு தொழுதார்கள். ஆக (மொத்தம்) பதின்மூன்று ரக்அத்கள் ஆகும்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ ‏:‏ أَنَّهُ، بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ خَالَتُهُ - قَالَ - فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ - أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ، أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ - اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ‏:‏ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي فَأَخَذَ بِأُذُنِي يَفْتِلُهَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، قَالَ الْقَعْنَبِيُّ ‏:‏ سِتَّ مَرَّاتٍ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நான் நபி (ஸல்) அவர்களின் துணைவியாரும், என் தாயாரின் சகோதரியுமான மைமூனா (ரழி) அவர்களின் வீட்டில் ஓர் இரவு தங்கினேன். நான் தலையணையின் அகலவாக்கில் படுத்துக்கொண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அவர்களின் துணைவியாரும் அதன் நீளவாக்கில் படுத்தார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உறங்கினார்கள். பாதி இரவு ஆனபோது, அல்லது அதற்குச் சற்று முன்போ அல்லது பின்னரோ, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் விழித்தார்கள். தூக்கக் கலக்கத்தைப் போக்கத் தங்கள் முகத்தைத் தம் கையால் தேய்த்தார்கள். பின்னர் 'ஆல இம்ரான்' அத்தியாயத்தின் கடைசிப் பத்து வசனங்களை ஓதினார்கள். பிறகு, தொங்கிக்கொண்டிருந்த ஒரு (பழைய) தோல் பையை நோக்கிச் சென்று, அதிலிருந்து உளூ செய்தார்கள்; அழகிய முறையில் உளூ செய்தார்கள். பின்னர் எழுந்து நின்று தொழுதார்கள்.

அப்துல்லாஹ் (ரழி) கூறினார்: நானும் எழுந்து, அவர்கள் செய்தது போலவே செய்தேன். பின்னர் நான் சென்று அவர்களின் பக்கத்தில் நின்றேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தங்கள் வலது கரத்தை என் தலையின் மீது வைத்து, என் காதைப் பிடித்துத் திருகினார்கள். பின்னர் அவர்கள் இரண்டு ரக்அத்கள், பின்னர் இரண்டு ரக்அத்கள், பின்னர் இரண்டு ரக்அத்கள், பின்னர் இரண்டு ரக்அத்கள், பின்னர் இரண்டு ரக்அத்கள், பின்னர் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். (அறிவிப்பாளர் அல்-கஃனபி கூறுகிறார்: ஆறு தடவைகள்). பின்னர் அவர்கள் வித்ருத் தொழுதார்கள். பின்னர் படுத்தார்கள்; முஅத்தின் அவர்களிடம் வரும் வரை (படுத்திருந்தார்கள்). பிறகு எழுந்து, சுருக்கமாக இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் வெளியே வந்து சுப்ஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
باب مَا يُؤْمَرُ بِهِ مِنَ الْقَصْدِ فِي الصَّلاَةِ
மிதமாக தொழுவதற்கான கட்டளை
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏:‏ ‏ ‏ اكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ، فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا، وَإِنَّ أَحَبَّ الْعَمَلِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ ‏ ‏ ‏.‏ وَكَانَ إِذَا عَمِلَ عَمَلاً أَثْبَتَهُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: உங்களால் இயன்ற செயல்களையே நீங்கள் மேற்கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நீங்கள் சோர்வடையும் வரை அல்லாஹ் சோர்வடைவதில்லை. அல்லாஹ்வுக்கு மிகவும் விருப்பமான செயல், குறைவாக இருந்தாலும் தொடர்ந்து செய்யப்படும் செயலே ஆகும். அவர்கள் (ஸல்) ஒரு செயலைச் செய்தால், அதைத் தொடர்ந்து செய்வார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا عَمِّي، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏:‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ إِلَى عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ فَجَاءَهُ فَقَالَ ‏:‏ ‏"‏ يَا عُثْمَانُ أَرَغِبْتَ عَنْ سُنَّتِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَكِنْ سُنَّتَكَ أَطْلُبُ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ ‏"‏ فَإِنِّي أَنَامُ وَأُصَلِّي، وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأَنْكِحُ النِّسَاءَ، فَاتَّقِ اللَّهَ يَا عُثْمَانُ، فَإِنَّ لأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِضَيْفِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَصُمْ وَأَفْطِرْ، وَصَلِّ وَنَمْ ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் உஸ்மான் இப்னு மழ்ஊன் (ரழி) அவர்களை அழைத்தார்கள். அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்தபோது, அவர்கள், "உஸ்மானே, நீர் எனது வழிமுறையை வெறுக்கிறீரா?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் (உஸ்மான் (ரழி)), "இல்லை, அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! மாறாக, நான் தங்களின் வழிமுறையைத் தான் தேடுகிறேன்" என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்), "நான் உறங்குகிறேன், நான் தொழுகிறேன், நான் நோன்பு நோற்கிறேன், நான் (சில சமயங்களில்) நோன்பை விட்டுவிடுகிறேன், மேலும் நான் பெண்களைத் திருமணம் செய்கிறேன். உஸ்மானே, அல்லாஹ்வுக்கு அஞ்சுங்கள். உமது மனைவிக்கு உம்மீது உரிமை உண்டு, உமது விருந்தினருக்கு உம்மீது உரிமை உண்டு, உமது உடலுக்கு உம்மீது உரிமை உண்டு; நீர் நோன்பு நோற்கவும் வேண்டும், (சில சமயங்களில்) நோன்பை விட்டுவிடவும் வேண்டும், தொழவும் வேண்டும், உறங்கவும் வேண்டும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ ‏:‏ سَأَلْتُ عَائِشَةَ كَيْفَ كَانَ عَمَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ كَانَ يَخُصُّ شَيْئًا مِنَ الأَيَّامِ قَالَتْ ‏:‏ لاَ، كَانَ كُلُّ عَمَلِهِ دِيمَةً، وَأَيُّكُمْ يَسْتَطِيعُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَطِيعُ
அல்கமா அவர்கள் கூறினார்கள்:
நான் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் செயல் எவ்வாறு இருந்தது? அவர்கள் நாட்களில் எதையேனும் (சிறப்பு வழிபாட்டிற்காகக்) குறிப்பாக்கிக் கொள்வார்களா?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "இல்லை; அவர்களுடைய செயல் (மழையைப் போன்று) தொடர்ச்சியானதாக இருந்தது. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு இருந்த சக்தி உங்களில் யாருக்கு இருக்கிறது?"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (அல்-அல்பானீ)
صحيح (الألباني)