سنن ابن ماجه

26. كتاب المناسك

சுனன் இப்னுமாஜா

26. ஹஜ் சடங்குகள் பற்றிய அத்தியாயங்கள்

باب الْخُرُوجِ إِلَى الْحَجِّ
ஹஜ்ஜுக்காக புறப்படுதல்
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَأَبُو مُصْعَبٍ الزُّهْرِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ نَوْمَهُ وَطَعَامَهُ وَشَرَابَهُ فَإِذَا قَضَى أَحَدُكُمْ نَهْمَتَهُ مِنْ سَفَرِهِ فَلْيُعَجِّلِ الرُّجُوعَ إِلَى أَهْلِهِ ‏ ‏ ‏.‏

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“பயணம் என்பது வேதனையின் ஒரு பகுதியாகும். அது உங்களில் ஒருவரது உறக்கத்தையும், உணவையும், பானத்தையும் தடுத்துவிடுகிறது. ஆகவே, உங்களில் ஒருவர் தமது பயணத்தின் தேவையை நிறைவேற்றிக்கொண்டால், அவர் தமது குடும்பத்தாரிடம் விரைந்து திரும்பட்டும்.”

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இது போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَبُو إِسْرَائِيلَ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ، - أَوْ أَحَدِهِمَا عَنِ الآخَرِ، - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ مَنْ أَرَادَ الْحَجَّ فَلْيَتَعَجَّلْ فَإِنَّهُ قَدْ يَمْرَضُ الْمَرِيضُ وَتَضِلُّ الضَّالَّةُ وَتَعْرِضُ الْحَاجَةُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ஃபழ்ல் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள் – அல்லது இதன் எதிர்மாறாக:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘யார் ஹஜ் செய்ய நாடுகிறாரோ, அவர் அதைச் செய்ய அவசரப்படட்டும், ஏனெனில், அவர் நோய்வாய்ப்படலாம், தனது வாகனத்தை இழக்கலாம், அல்லது ஏதேனும் ஒரு தேவையை எதிர்கொள்ள நேரிடலாம்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ وَرْدَانَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً‏}‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ الْحَجُّ فِي كُلِّ عَامٍ فَسَكَتَ ثُمَّ قَالُوا أَفِي كُلِّ عَامٍ فَقَالَ ‏ ‏ لاَ وَلَوْ قُلْتُ نَعَمْ لَوَجَبَتْ ‏ ‏ ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ‏}‏‏.‏
அலி (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“அந்த ஆலயத்திற்கு (கஃபா) ஹஜ் செய்வது, அதற்குச் சக்தி பெற்ற மனிதர்கள் மீது அல்லாஹ்வுக்காக உள்ள கடமையாகும்.” 3:97 என்ற வசனம் அருளப்பட்டபோது, அவர்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ் ஒவ்வொரு வருடமும் (செய்ய வேண்டுமா)?' என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் (ஸல்) மௌனமாக இருந்தார்கள். அவர்கள், 'அது ஒவ்வொரு வருடமுமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), 'இல்லை. நான் ஆம் என்று கூறியிருந்தால், அது கடமையாகியிருக்கும்' என்று கூறினார்கள்.

பின்னர், “ஈமான் கொண்டவர்களே! சில விஷயங்களைப் பற்றிக் கேட்காதீர்கள்; அவை உங்களுக்கு விளக்கப்பட்டால் உங்களுக்குத் துன்பத்தை உண்டாக்கும்.” 5:101 என்ற வசனம் அருளப்பட்டது.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ الْحَجُّ فِي كُلِّ عَامٍ قَالَ ‏ ‏ لَوْ قُلْتُ نَعَمْ لَوَجَبَتْ وَلَوْ وَجَبَتْ لَمْ تَقُومُوا بِهَا وَلَوْ لَمْ تَقُومُوا بِهَا عُذِّبْتُمْ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அவர்கள், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே (ஸல்), ஹஜ் ஒவ்வொரு ஆண்டும் கடமையா?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நான் ‘ஆம்’ என்று கூறியிருந்தால், அது கடமையாகியிருக்கும், அது கடமையாகியிருந்தால், உங்களால் அதை நிறைவேற்ற இயலாமல் போயிருக்கும், நீங்கள் அதைச் செய்யாவிட்டால், நீங்கள் தண்டிக்கப்படுவீர்கள்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْحَجُّ فِي كُلِّ سَنَةٍ أَوْ مَرَّةً وَاحِدَةً قَالَ ‏ ‏ بَلْ مَرَّةً وَاحِدَةً فَمَنِ اسْتَطَاعَ فَتَطَوُّعٌ ‏ ‏ ‏.‏
அக்ரஃ பின் ஹாபிஸ் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்டதாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ் ஒவ்வொரு வருடமும் (கடமையாக்கப்பட்டதா)? அல்லது ஒரே ஒரு முறைதானா?” அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “மாறாக அது ஒரே ஒரு முறைதான். எவரால் (கூடுதலாகச் செய்ய) இயலுமோ அது உபரியானதாகும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ
ஹஜ் மற்றும் உம்ராவின் சிறப்பு
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ، عَنْ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ ‏ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّ الْمُتَابَعَةَ بَيْنَهُمَا تَنْفِي الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ ‏ ‏ ‏.‏

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَحْوَهُ ‏.‏
உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் ஒன்றன்பின் ஒன்றாக நிறைவேற்றுங்கள். ஏனெனில், துருத்தி இரும்பின் கசடை நீக்குவது போல், அவ்விரண்டையும் ஒன்றன்பின் ஒன்றாகச் செய்வது வறுமையையும் பாவங்களையும் நீக்கிவிடுகிறது.”

இதே போன்ற ஹதீஸ் மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடரிலும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ سُمَىٍّ، - مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةُ مَا بَيْنَهُمَا وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஓர் உம்ரா செய்வது, மற்றொரு உம்ரா வரை உள்ள பாவங்களுக்குப் பரிகாரமாகும். மேலும் ஹஜ் மப்ரூருக்கு (ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட ஹஜ்) சுவர்க்கத்தைத் தவிர வேறு கூலி இல்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، وَسُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“யார் இந்த இல்லத்திற்கு ஹஜ் செய்து, தாம்பத்திய உறவு கொள்ளாமலும், எந்தப் பாவமான செயலையும் செய்யாமலும் இருக்கிறாரோ, அவர் அவருடைய தாய் அவரைப் பெற்றெடுத்த நாளில் இருந்ததைப் போன்று (பாவங்களற்றவராகத்) திரும்புவார்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ صَبِيحٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ حَجَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَى رَحْلٍ رَثٍّ وَقَطِيفَةٍ تُسَاوِي أَرْبَعَةَ دَرَاهِمَ أَوْ لاَ تُسَاوِي ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ اللَّهُمَّ حِجَّةٌ لاَ رِيَاءَ فِيهَا وَلاَ سُمْعَةَ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு பழைய சேணத்தின் மீதும், நான்கு திர்ஹம்கள் அல்லது அதற்குக்கூடப் பெறாத மதிப்புள்ள ஒரு போர்வையுடனும் ஹஜ் செய்தார்கள். பின்னர் அவர்கள் கூறினார்கள்:

**"அல்லாஹும்ம ஹிஜ்ஜ(த்)துன் லா ரியாஅ ஃபீஹா வலா ஸும்அ(த்)த"**

(யா அல்லாஹ்! இது எந்தவிதமான பகட்டும் புகழும் தேடப்படாத ஹஜ்ஜாக அமையட்டும்).

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَمَرَرْنَا بِوَادٍ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ وَادٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَادِي الأَزْرَقِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُوسَى ـ صلى الله عليه وسلم ـ - فَذَكَرَ مِنْ طُولِ شَعَرِهِ شَيْئًا لاَ يَحْفَظُهُ دَاوُدُ - وَاضِعًا إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ لَهُ جُؤَارٌ إِلَى اللَّهِ بِالتَّلْبِيَةِ مَارًّا بِهَذَا الْوَادِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى ثَنِيَّةٍ فَقَالَ ‏"‏ أَىُّ ثَنِيَّةٍ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا ثَنِيَّةُ هَرْشَى أَوْ لَفْتٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى يُونُسَ عَلَى نَاقَةٍ حَمْرَاءَ عَلَيْهِ جُبَّةُ صُوفٍ وَخِطَامُ نَاقَتِهِ خُلْبَةٌ مَارًّا بِهَذَا الْوَادِي مُلَبِّيًا ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் மக்காவிற்கும் மதீனாவிற்கும் இடையில் இருந்தோம், நாங்கள் ஒரு பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து சென்றோம். அவர்கள், ‘இது என்ன பள்ளத்தாக்கு?’ என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் (தோழர்கள்), ‘அஸ்ரக் பள்ளத்தாக்கு’ என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நான் மூஸா (அலை) அவர்களைப் பார்ப்பது போல இருக்கிறது – மேலும் அவர்கள் மூஸா (அலை) அவர்களின் முடியின் நீளம் குறித்து ஏதோ குறிப்பிட்டார்கள், அது (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) தாவூத் அவர்களுக்கு நினைவில் இல்லை – அவர்கள் (மூஸா அலை) தமது விரல்களைத் தமது காதுகளில் வைத்துக்கொண்டு, அல்லாஹ்விற்காக தல்பியாவை உரக்கக் கூறியவாறு இந்தப் பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து செல்வதை (நான் காண்பது போன்றிருக்கிறது).’

பிறகு நாங்கள் ஒரு குறுகிய கணவாயை அடையும் வரை பயணித்தோம், மேலும் அவர்கள், ‘இது என்ன கணவாய்?’ என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், ‘தநிய்யத் ஹர்ஷா’ அல்லது ‘லஃப்த்’ என்று பதிலளித்தார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நான் யூனுஸ் (அலை) அவர்களை ஒரு சிவப்புப் பெண் ஒட்டகத்தின் மீது, ஒரு கம்பளி மேலங்கியை அணிந்தவாறு, பேரீச்சை நாரினால் நெய்யப்பட்ட தனது பெண் ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தைப் பிடித்தபடி, தல்பியா கூறியவாறு இந்தப் பள்ளத்தாக்கைக் கடந்து செல்வதைப் பார்ப்பது போல இருக்கிறது.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ دُعَاءِ الْحَجِّ
யாத்ரீகரின் பிரார்த்தனையின் சிறப்பு
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَالِحٍ، - مَوْلَى بَنِي عَامِرٍ - حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ قَالَ ‏ ‏ الْحُجَّاجُ وَالْعُمَّارُ وَفْدُ اللَّهِ إِنْ دَعَوْهُ أَجَابَهُمْ وَإِنِ اسْتَغْفَرُوهُ غَفَرَ لَهُمْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்யும் யாத்ரீகர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதுக்குழுவினர் ஆவர். அவர்கள் அவனிடம் பிரார்த்தித்தால், அவன் அவர்களுக்குப் பதிலளிப்பான்; மேலும் அவர்கள் அவனிடம் பாவமன்னிப்புக் கோரினால், அவன் அவர்களை மன்னிப்பான்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ الْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْحَاجُّ وَالْمُعْتَمِرُ وَفْدُ اللَّهِ دَعَاهُمْ فَأَجَابُوهُ وَسَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் பாதையில் போராடுபவரும், ஹஜ் செய்பவரும், உம்ரா செய்பவரும் அல்லாஹ்வின் தூதுக்குழுவினர் ஆவார்கள். அவன் அவர்களை அழைத்தான், எனவே அவர்கள் அவனுக்கு பதிலளித்தார்கள். மேலும் அவர்கள் அவனிடம் கேட்டார்கள், அவன் அவர்களுக்குக் கொடுத்தான்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّهُ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لَهُ وَقَالَ ‏ ‏ يَا أُخَىَّ أَشْرِكْنَا فِي شَىْءٍ مِنْ دُعَائِكَ وَلاَ تَنْسَنَا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் (உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து) அறிவித்தார்கள்: உமர் (ரழி) அவர்கள் உம்ரா செய்வதற்காக நபி (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவருக்கு அனுமதி அளித்து, அவரிடம் கூறினார்கள்:

“என் இளைய சகோதரரே, உங்களுடைய துஆவில் எங்களுக்கும் ஒரு பங்கைத் தாருங்கள், எங்களை மறந்துவிடாதீர்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ، قَالَ وَكَانَتْ تَحْتَهُ ابْنَةُ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَأَتَاهَا فَوَجَدَ أُمَّ الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَجِدْ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَقَالَتْ لَهُ تُرِيدُ الْحَجَّ الْعَامَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَتْ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا بِخَيْرٍ فَإِنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَقُولُ ‏ ‏ دَعْوَةُ الْمَرْءِ مُسْتَجَابَةٌ لأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ عِنْدَ رَأْسِهِ مَلَكٌ يُؤَمِّنُ عَلَى دُعَائِهِ كُلَّمَا دَعَا لَهُ بِخَيْرٍ قَالَ آمِينَ وَلَكَ بِمِثْلِهِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى السُّوقِ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَحَدَّثَنِي عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِمِثْلِ ذَلِكَ ‏.‏
ஸஃப்வான் பின் அப்துல்லாஹ் பின் ஸஃப்வான் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அவர்கள் அபூ தர்தா (ரழி) அவர்களின் மகளை மணந்திருந்தார்கள். அவர்கள் தம் மனைவிடம் சென்றபோது, அங்கே உம்மு தர்தா (ரழி) அவர்கள் இருந்தார்கள், ஆனால் அபூ தர்தா (ரழி) அவர்களை அங்கு காணவில்லை. அவர்கள் (உம்மு தர்தா) இவரிடம், “தாங்கள் இந்த வருடம் ஹஜ் செய்ய உத்தேசித்துள்ளீர்களா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், “ஆம்” என்றார். அவர்கள் கூறினார்கள்: “எங்களுக்கு நன்மை கிடைக்க எங்களுக்காக அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள். ஏனெனில், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுவார்கள்: ‘ஒருவர் தம் சகோதரருக்காக அவர் இல்லாதபோது செய்யும் பிரார்த்தனை ஏற்றுக்கொள்ளப்படும். அவருடைய தலைமாட்டில் ஒரு வானவர் நியமிக்கப்பட்டுள்ளார். அவர் தம் சகோதரருக்காக நன்மை கோரி பிரார்த்தனை செய்யும்போதெல்லாம், அந்த வானவர், “ஆமீன், உமக்கும் அதுபோன்றே கிடைக்கட்டும்” என்று கூறுவார்.’”

அவர் கூறினார்: “பிறகு நான் சந்தைக்குச் சென்றேன். அங்கு நான் அபூ தர்தா (ரழி) அவர்களைச் சந்தித்தேன். அவர்களும் நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து இது போன்றே எனக்கு அறிவித்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يُوجِبُ الْحَجَّ
ஹஜ் கடமையாவதற்கான (நிபந்தனை) என்ன?
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ الْمَكِّيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُوجِبُ الْحَجَّ قَالَ ‏"‏ الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا الْحَاجُّ قَالَ ‏"‏ الشَّعِثُ التَّفِلُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَامَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْحَجُّ قَالَ ‏"‏ الْعَجُّ وَالثَّجُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي بِالْعَجِّ الْعَجِيجَ بِالتَّلْبِيَةِ وَالثَّجُّ نَحْرُ الْبُدْنِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் எழுந்து நின்று, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ்ஜை கடமையாக்குவது எது?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், ‘பயணத்திற்கான உணவும் வாகனமும் ஆகும்’ என்று கூறினார்கள்.

அவர், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! **ஹாஜி (ஹஜ் செய்பவர்) என்பவர் யார்?**’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், ‘**தலைமுடி கலைந்தவராகவும், நறுமணம் பூசாதவராகவும் இருப்பவரே**’ என்று கூறினார்கள்.

மற்றொருவர் எழுந்து நின்று, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ் என்பது என்ன?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், ‘உரத்த குரலில் (தல்பியா) முழங்குவதும், (குர்பானிப் பிராணியை) அறுத்துப் பலியிடுவதும் ஆகும்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْقُرَشِيُّ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِيهِ أَيْضًا، عَنِ ابْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ الزَّادُ وَالرَّاحِلَةُ ‏ ‏ ‏.‏ يَعْنِي قَوْلَهُ ‏{‏ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏}‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “{மனிஸ்ததாஅ இலைஹி ஸபீலா}” (அதற்குரிய வழியில் செல்ல சக்தி பெற்றவர் - 3:97) எனும் இறைவசனத்தைப் பற்றி, “பாதேயமும் வாகனமும்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمَرْأَةِ تَحُجُّ بِغَيْرِ وَلِيٍّ
ஒரு பெண் காப்பாளர் இல்லாமல் ஹஜ் செய்வது
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لاَ تُسَافِرُ الْمَرْأَةُ سَفَرَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ فَصَاعِدًا إِلاَّ مَعَ أَبِيهَا أَوْ أَخِيهَا أَوِ ابْنِهَا أَوْ زَوْجِهَا أَوْ ذِي مَحْرَمٍ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஸயீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“எந்தவொரு பெண்ணும், அவளுடைய தந்தை, சகோதரன், மகன், கணவன் அல்லது ஒரு மஹ்ரம் உடன் இல்லாமல், மூன்று நாட்கள் அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட தூரம் பயணம் செய்யக்கூடாது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ مَسِيرَةَ يَوْمٍ وَاحِدٍ لَيْسَ لَهَا ذُو حُرْمَةٍ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வையும் இறுதி நாளையும் நம்பிக்கை கொண்ட ஒரு பெண், ஒரு மஹ்ரம் இல்லாமல் ஒரு நாள் பயணத் தொலைவை பயணம் செய்வது ஆகுமானதல்ல.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ إِنِّي اكْتُتِبْتُ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا وَامْرَأَتِي حَاجَّةٌ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ فَارْجِعْ مَعَهَا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஒரு கிராமவாசி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, ‘நான் இன்ன இன்ன இராணுவப் போருக்காகப் பதிவு செய்துள்ளேன், என் மனைவியோ ஹஜ்ஜுக்குச் செல்கிறார்’ என்றார். அதற்கு அவர்கள், ‘அவளுடன் திரும்பிச் செல்’ என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجُّ جِهَادُ النِّسَاءِ
ஹஜ் என்பது பெண்களின் ஜிஹாத் ஆகும்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى النِّسَاءِ جِهَادٌ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لاَ قِتَالَ فِيهِ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே, பெண்களுக்கு ஜிஹாத் கடமையா?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர் (ஸல்), ‘ஆம். அவர்கள் மீது போர் இல்லாத ஜிஹாத் கடமையாகும்: ஹஜ் மற்றும் உம்ரா’ என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ الْحَجُّ جِهَادُ كُلِّ ضَعِيفٍ ‏ ‏ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஹஜ் என்பது ஒவ்வொரு பலவீனமானவரின் ஜிஹாத் ஆகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ عَنِ الْمَيِّتِ
இறந்தவர்களுக்காக ஹஜ் செய்தல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ سَمِعَ رَجُلاً يَقُولُ لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ شُبْرُمَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَرِيبٌ لِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ حَجَجْتَ قَطُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاجْعَلْ هَذِهِ عَنْ نَفْسِكَ ثُمَّ احْجُجْ عَنْ شُبْرُمَةَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு மனிதர், "லப்பைக் அன் ஷுப்ருமா (ஷுப்ருமாவுக்காக நான் இதோ வந்துவிட்டேன் (யா அல்லாஹ்))" என்று கூறுவதைக் கேட்டார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "ஷுப்ருமா என்பவர் யார்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "என் உறவினர்" என்றார். அவர்கள் (ஸல்), "நீர் இதற்கு முன் ஹஜ் செய்திருக்கிறீரா?" என்று கேட்டார்கள். அவர், "இல்லை" என்றார். அவர்கள் (ஸல்), "அப்படியென்றால், முதலில் உமக்காக இதைச் செய்துகொள்ளும், பிறகு ஷுப்ருமாவுக்காக ஹஜ் செய்யும்" என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ أَحُجُّ عَنْ أَبِي قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ فَإِنْ لَمْ تَزِدْهُ خَيْرًا لَمْ تَزِدْهُ شَرًّا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ஒருவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, ‘என் தந்தைக்காக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், ‘ஆம், உமது தந்தைக்காக ஹஜ் செய்வீராக! ஏனெனில், நீர் அவருக்கு நன்மையை அதிகப்படுத்தாவிட்டாலும், அவருக்குத் தீமையை அதிகப்படுத்தப் போவதில்லை’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الْغَوْثِ بْنِ حُصَيْنٍ، - رَجُلٌ مِنَ الْفُرْعِ - أَنَّهُ اسْتَفْتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ حِجَّةٍ كَانَتْ عَلَى أَبِيهِ مَاتَ وَلَمْ يَحُجَّ قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ وَكَذَلِكَ الصِّيَامُ فِي النَّذْرِ يُقْضَى عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏
ஃபூரு என்ற ஊரைச் சேர்ந்த அபூ ஃகவ்ஸ் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், தனது தந்தை ஹஜ் கடமையை நிறைவேற்றாமலேயே இறந்துவிட்டது பற்றி ஆலோசனை கேட்டார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“உமது தந்தையின் சார்பாக ஹஜ் செய்யுங்கள்.” மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “இதே போன்று நேர்ச்சை நோன்பும் ஆகும் – அதுவும் நிறைவேற்றப்பட வேண்டும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ عَنِ الْحَىِّ، إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ
ஒரு உயிருடன் இருக்கும் நபர் தானாக ஹஜ் செய்ய முடியாத நிலையில் இருந்தால் அவருக்காக ஹஜ் செய்தல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ لاَ يَسْتَطِيعُ الْحَجَّ وَلاَ الْعُمْرَةَ وَلاَ الظَّعَنَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ وَاعْتَمِرْ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ரஸீன் அல்-உகைலீ (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தை மிகவும் முதியவர். அவரால் ஹஜ்ஜோ, உம்ராவோ செய்ய இயலாது; (வாகனத்தில்) பயணிக்கவும் இயலாது.” அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “உங்கள் தந்தையின் சார்பாக ஹஜ் மற்றும் உம்ரா செய்யுங்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ الْمَخْزُومِيِّ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، مِنْ خَثْعَمٍ جَاءَتِ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ أَفْنَدَ وَأَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي الْحَجِّ وَلاَ يَسْتَطِيعُ أَدَاءَهَا فَهَلْ يُجْزِئُ عَنْهُ أَنْ أُؤَدِّيَهَا عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ نَعَمْ ‏ ‏ ‏.‏
‘அப்துல்லாஹ் பின் ‘அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

கத்அம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, “அல்லாஹ்வின் தூதரே! நிச்சயமாக என் தந்தை மிகவும் வயதானவர்; (முதுமையின் காரணமாக) தள்ளாத வயதை அடைந்துவிட்டார். இந்நிலையில் அடியார்கள் மீதான அல்லாஹ்வின் ஹஜ் கடமை அவரை வந்தடைந்துள்ளது. ஆனால் அவரால் அதனை நிறைவேற்ற இயலாது. எனவே அவர் சார்பாக நான் அதனை நிறைவேற்றினால் அது அவருக்குப் போதுமானதாகுமா?” என்று கேட்டார்.

அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “ஆம்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كُرَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَوْفٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَدْرَكَهُ الْحَجُّ وَلاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَحُجَّ إِلاَّ مُعْتَرِضًا ‏.‏ فَصَمَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ ‏ ‏ حُجَّ عَنْ أَبِيكَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:

ஹுஸைன் பின் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: நான் (நபி (ஸல்) அவர்களிடம்), "அல்லாஹ்வின் தூதரே! என் தந்தைக்கு ஹஜ் கடமையாகிவிட்டது. ஆனால், (வாகனத்தில்) கட்டப்பட்டாலே தவிர அவரால் ஹஜ் செய்ய இயலாது" என்று கூறினேன்.

நபி (ஸல்) அவர்கள் சிறிது நேரம் மௌனமாக இருந்துவிட்டு, பிறகு "உம் தந்தைக்காக நீர் ஹஜ் செய்வீராக!" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَخِيهِ الْفَضْلِ، أَنَّهُ كَانَ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ غَدَاةَ النَّحْرِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَرْكَبَ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ عَلَى أَبِيكِ دَيْنٌ قَضَيْتِيهِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், தம் சகோதரர் அல்-ஃபள்லு (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

தியாகத் திருநாளன்று காலையில் அவர் (ஃபள்லு) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து சென்றுகொண்டிருந்தார். அப்போது கத்அம் குலத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பெண் வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! அல்லாஹ் தன் அடியார்கள் மீது கடமையாக்கியுள்ள ஹஜ், என் தந்தையை அவர் வாகனத்தில் அமர முடியாத முதியவராக இருக்கும் நிலையில் அடைந்துள்ளது. எனவே அவர் சார்பாக நான் ஹஜ் செய்யலாமா?" என்று கேட்டார். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "ஆம்; ஏனெனில் உன் தந்தை மீது கடன் இருந்தால் அதை நீ அடைப்பாய் (அல்லவா?)" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حَجِّ الصَّبِيِّ
குழந்தைகளால் நிறைவேற்றப்படும் ஹஜ்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ رَفَعَتِ امْرَأَةٌ صَبِيًّا لَهَا إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِهَذَا حَجٌّ قَالَ ‏ ‏ نَعَمْ وَلَكِ أَجْرٌ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"ஒரு பெண் ஹஜ்ஜின் போது தனது குழந்தையை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் உயர்த்தி, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, இதற்கும் ஹஜ் உண்டா?' என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம், அதற்கான நன்மையும் உனக்கு உண்டு' என்று கூறினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النُّفَسَاءُ وَالْحَائِضُ تُهِلُّ بِالْحَجِّ
பிரசவத்திற்குப் பின் இரத்தப்போக்கு உள்ள பெண்களும், மாதவிடாய் உள்ள பெண்களும் ஹஜ்ஜுக்காக இஹ்ராம் நிலைக்குள் நுழைய வேண்டும்
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ نُفِسَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ بِالشَّجَرَةِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يَأْمُرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ وَتُهِلَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் ஷஜராவில் பிரசவித்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம், அவரைக் குளித்துவிட்டு தல்பியாவைத் தொடங்கும்படி ஏவுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهُ خَرَجَ حَاجًّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَعَهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ فَوَلَدَتْ بِالشَّجَرَةِ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَتَى أَبُو بَكْرٍ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَخْبَرَهُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يَأْمُرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ ثُمَّ تُهِلَّ بِالْحَجِّ وَتَصْنَعَ مَا يَصْنَعُ النَّاسُ إِلاَّ أَنَّهَا لاَ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ ‏.‏
அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்காகப் புறப்பட்டார்கள், அவர்களுடன் அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்களும் இருந்தார்கள். அவர்கள் ஷஜரா என்ற இடத்தில், முஹம்மத் பின் அபீபக்ர் அவர்களைப் பெற்றெடுத்தார்கள். அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து அது பற்றித் தெரிவித்தார்கள், அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், குளித்துவிட்டுப் பின்னர் ஹஜ்ஜுக்காக தல்பியா கூறத் தொடங்கும்படியும், இறை இல்லத்தை வலம் வருவதைத் (தவாஃப்) தவிர, மக்கள் செய்யும் அனைத்தையும் செய்யும்படியும் அவளிடம் கூறுமாறு அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களிடம் கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نُفِسَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ بِمُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ وَتَسْتَثْفِرَ بِثَوْبٍ وَتُهِلَّ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரழி) அவர்கள் முஹம்மது பின் அபீபக்ர் (ரழி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்து, நபி (ஸல்) அவர்களுக்குச் செய்தி அனுப்பினார்கள். குளித்துவிட்டு, தன் மர்ம உறுப்பின் மீது ஒரு துணியைக் கட்டிக்கொண்டு, தல்பியாவைத் தொடங்குமாறு அவளுக்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَوَاقِيتِ أَهْلِ الآفَاقِ
தொலைதூரத்திலிருந்து வரும் மக்களுக்கான மீகாத்
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا هَذِهِ الثَّلاَثَةُ فَقَدْ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“மதீனா மக்கள் துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்தும், ஷாம் மக்கள் ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்தும், நஜ்த் மக்கள் கர்னிலிருந்தும் இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்.”

அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “இம்மூன்றையும் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கேட்டேன். மேலும், ‘யமன் மக்கள் யலம்லமிலிருந்து இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்’ என்று அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக எனக்குச் செய்தி எட்டியது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ مُهَلُّ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَمُهَلُّ أَهْلِ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ وَمُهَلُّ أَهْلِ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْمَشْرِقِ مِنْ ذَاتِ عِرْقٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ لِلأُفُقِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَقْبِلْ بِقُلُوبِهِمْ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தி, ‘மதீனாவாசிகளின் தல்பியா துல்-ஹுலைஃபாவிலிருந்து தொடங்குகிறது. ஷாம்வாசிகளின் தல்பியா ஜுஹ்ஃபாவிலிருந்து தொடங்குகிறது. யமன்வாசிகளின் தல்பியா யலம்லமிலிருந்து தொடங்குகிறது. நஜ்த்வாசிகளின் தல்பியா கர்னிலிருந்து தொடங்குகிறது. கிழக்குவாசிகளின் தல்பியா தாத் இர்க்கிலிருந்து தொடங்குகிறது’ என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் அடிவானத்தை நோக்கித் திரும்பி, **‘அல்லாஹும்ம அக்குபில் பிகுலூபிஹிம்’** (யா அல்லாஹ்! அவர்களின் உள்ளங்களை -என்பால்- திருப்புவாயாக) என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الإِحْرَامِ
இஹ்ராம்
حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ سَلَمَةَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا أَدْخَلَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَاسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ أَهَلَّ مِنْ عِنْدِ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தமது வாகனத்தின்) அங்கவடியில் தமது பாதத்தை வைத்து, அவர்களுடைய வாகனம் அவர்களைச் சுமந்துகொண்டு நிமிர்ந்து நின்றதும், துல்-ஹுலைஃபாவின் பள்ளிவாசலிலிருந்து தல்பியா கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، قَالاَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ إِنِّي عِنْدَ ثَفِنَاتِ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ قَائِمَةً قَالَ ‏ ‏ لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ مَعًا ‏ ‏ ‏.‏ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நான் ஷஜராவில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் பெண் ஒட்டகத்தின் முழங்கால்களுக்கு அருகில் இருந்தேன். அது அவர்களுடன் எழுந்தபோது, அவர்கள், ‘லப்பைக் பி உம்ரா வ ஹஜ்ஜா மஅன் (அல்லாஹ்வே! உம்ராவையும் ஹஜ்ஜையும் சேர்த்துச் செய்ய இதோ நான் வந்துவிட்டேன்)’ என்று கூறினார்கள். அது விடைபெறும் ஹஜ்ஜின்போது நடைபெற்றது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ تَلَقَّفْتُ التَّلْبِيَةَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَزِيدُ فِيهَا لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ ‏.‏
நாஃபிஉ (ரஹ்) அவர்கள் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:
“நான் தல்பியாவை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து கற்றுக்கொண்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக, வல்முல்க். லா ஷரீக்க லக். (இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன் யா அல்லாஹ்! இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடையும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).” அவர் கூறினார்: “மேலும் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூடுதலாகக் கூறுவார்கள்: லப்பைக் லப்பைக் லப்பைக் வ ஸஃதைக் வல் கைரு ஃபீ யதைக், லப்பைக் வர்ரஃபாவு இலைக்க வல் அமல் (இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், உனது சேவையில் இருக்கிறேன்; எல்லா நன்மைகளும் உனது கைகளிலேயே உள்ளன, இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், உனது திருப்தியை நாடியவனாகவும் உனக்காக உழைப்பவனாகவும் இருக்கிறேன்).”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَتْ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தல்பியா பின்வருமாறு இருந்தது: 'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், (லப்பைக்) லா ஷரீக்க லக்க லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வன்னிஃமத லக்க வல்முல்க். லா ஷரீக்க லக்க' (இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், யா அல்லாஹ்! இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன், உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ, உன்னிடம் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும், அருட்கொடைகளும், ஆட்சியும் உனக்கே உரியன. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ فِي تَلْبِيَتِهِ ‏ ‏ لَبَّيْكَ إِلَهَ الْحَقِّ لَبَّيْكَ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தல்பியாவில், “லப்பைக் இலாஹல் ஹக், லப்பைக்” (சத்தியத்தின் இறைவா! இதோ நான் வந்துவிட்டேன்; இதோ நான் வந்துவிட்டேன்!) என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ مَا مِنْ مُلَبٍّ يُلَبِّي إِلاَّ لَبَّى مَا عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ مِنْ حَجَرٍ أَوْ شَجَرٍ أَوْ مَدَرٍ حَتَّى تَنْقَطِعَ الأَرْضُ مِنْ هَا هُنَا وَهَا هُنَا ‏ ‏ ‏.‏
சஹ்ல் பின் சஅத் அஸ்ஸாஇதீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“தல்பியா கூறும் (புனிதப் பயணி) எவரும், அவருக்கு வலப்புறத்திலும் இடப்புறத்திலும் உள்ள கற்கள், மரங்கள் மற்றும் மண் கட்டிகள், இங்கிருந்தும் அங்கிருந்தும் பூமி முடிவடையும் எல்லை வரை (அவருடன் சேர்ந்து) தல்பியா கூறாமல் இருப்பதில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رَفْعِ الصَّوْتِ بِالتَّلْبِيَةِ
தல்பியாவுடன் குரலை உயர்த்துதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، حَدَّثَهُ عَنْ خَلاَّدِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَمَرَنِي أَنْ آمُرَ أَصْحَابِي أَنْ يَرْفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ بِالإِهْلاَلِ ‏ ‏ ‏.‏
ஸாயிப் பின் கல்லாத் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, தல்பியா கூறும்போது என் தோழர்கள் தங்கள் குரல்களை உயர்த்துமாறு கட்டளையிடும்படி எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي لَبِيدٍ، عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ، عَنْ خَلاَّدِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ جَاءَنِي جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مُرْ أَصْحَابَكَ فَلْيَرْفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ بِالتَّلْبِيَةِ فَإِنَّهَا مِنْ شِعَارِ الْحَجِّ ‏ ‏ ‏.‏
ஸைத் பின் காலித் அல்ஜுஹனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்கள் என்னிடம் வந்து, 'ஓ முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களே! உங்கள் தோழர்கள் (ரழி) தல்பியா ஓதும்போது தங்கள் குரல்களை உயர்த்துமாறு அவர்களிடம் கூறுங்கள், ஏனெனில் அது ஹஜ்ஜின் சின்னங்களில் ஒன்றாகும்' என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ، وَيَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَرْبُوعٍ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ سُئِلَ أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ ‏ ‏ الْعَجُّ وَالثَّجُّ ‏ ‏ ‏.‏
அபூபக்கர் அஸ்-சித்தீக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், “எந்தச் செயல்கள் சிறந்தவை?” என்று கேட்கப்பட்டது.
அதற்கு அவர்கள், “(தல்பியாவிற்காகக்) குரலை உயர்த்துவதும், பலிப்பிராணியை அறுப்பதும்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الظِّلاَلِ لِلْمُحْرِمِ
முஹ்ரிமுக்கான நிழல்
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَا مِنْ مُحْرِمٍ يَضْحَى لِلَّهِ يَوْمَهُ يُلَبِّي حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ إِلاَّ غَابَتْ بِذُنُوبِهِ فَعَادَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வுக்காக நாள் முழுவதும் வெயிலில் இருந்து, சூரியன் மறையும் வரை தல்பியாவை ஓதும் எந்தவொரு முஹ்ரிமும் (இஹ்ராம் அணிந்த யாத்ரீகர்), அவருடைய பாவங்கள் நீங்கி, அவரை அவருடைய தாய் பெற்றெடுத்த நாளில் இருந்ததைப் போல (பாவமற்றவராக) திரும்பிச் செல்வார்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لإِحْرَامِهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يُفِيضَ - قَالَ سُفْيَانُ - بِيَدَىَّ هَاتَيْنِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு, அவர்கள் இஹ்ராமில் நுழைவதற்கு முன் அவர்களின் இஹ்ராமுக்காகவும், மேலும் அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்ட பின் (தவாஃபுக்காகச்) செல்வதற்கு முன்பும் நறுமணம் பூசினேன்.”
(அறிவிப்பாளர்) சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள், “(ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள்) ‘என்னுடைய இவ்விரு கைகளால்’ (என்று கூறினார்கள்)” எனக் குறிப்பிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ يُلَبِّي ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தல்பியா சொல்லிக் கொண்டிருக்கும் போது, அவர்களின் முடி வகிட்டில் உள்ள நறுமணத் தைலத்தின் மினுமினுப்பை நான் இப்போதும் பார்ப்பது போல் இருக்கிறது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَأَنِّي أَرَى وَبِيصَ الطِّيبِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَعْدَ ثَلاَثَةٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“மூன்று நாட்களுக்குப் பிறகு, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முஹ்ரிமாக இருக்கையில், அவர்களின் தலைவகிட்டில் நறுமணத்தின் மினுமினுப்பை நான் பார்ப்பதைப் போன்று இருந்தது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ
முஹ்ரிம் அணியக்கூடிய ஆடைகள்
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لاَ يَلْبَسُ الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَنْ لاَ يَجِدَ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ أَوِ الْوَرْسُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒரு மனிதர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், “முஹ்ரிம் என்ன ஆடை அணியலாம்?” என்று கேட்டார். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அவர் சட்டைகள், தலைப்பாகைகள், கால்சட்டைகள், தலையை மூடும் மேலங்கிகள் மற்றும் தோல் காலுறைகளை அணியக்கூடாது. ஒருவருக்கு செருப்புகள் கிடைக்கவில்லையென்றால் தவிர; (அப்போது) அவர் தோல் காலுறைகளை அணிந்து கொள்ளட்டும்; அவ்விரண்டையும் கணுக்கால்களுக்குக் கீழே இருக்கும்படி வெட்டிக் கொள்ளட்டும். மேலும் குங்குமப்பூ அல்லது ‘வர்ஸ்’ சாயம் தோய்ந்த எந்த ஆடையையும் நீங்கள் அணியாதீர்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يَلْبَسَ الْمُحْرِمُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا بِوَرْسٍ أَوْ زَعْفَرَانٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“வர்ஸ் அல்லது குங்குமப்பூச் சாயம் தோய்க்கப்பட்ட ஆடையை முஹ்ரிம் அணிவதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடை செய்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب السَّرَاوِيلِ وَالْخُفَّيْنِ لِلْمُحْرِمِ إِذَا لَمْ يَجِدْ إِزِارًا أَوْ نَعْلَيْنِ
முஹ்ரிம் நிலையிலுள்ளவர் இடுப்புத் துண்டு அல்லது செருப்புகளைக் காணவில்லை எனில், கால்சட்டை அல்லது பைஜாமா மற்றும் தோல் காலுறைகளை அணியலாம்
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَخْطُبُ - قَالَ هِشَامٌ عَلَى الْمِنْبَرِ - فَقَالَ ‏"‏ مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ هِشَامٌ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ إِلاَّ أَنْ يَفْقِدَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நபி (ஸல்) அவர்கள் உரை நிகழ்த்தியதை நான் செவியுற்றேன் – ஹிஷாம் அவர்கள் ‘மின்பரின் மீது’ என்று கூறினார்கள் – அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘யாரிடம் வேட்டி இல்லையோ, அவர் கால்சட்டையை அணியட்டும். யாரிடம் செருப்புகள் இல்லையோ, அவர் தோல் காலுறைகளை அணியட்டும்.’”

ஹிஷாம் அவர்கள் தமது அறிவிப்பில், “(வேட்டி) கிடைக்காவிட்டால் ஒழிய, அவர் கால்சட்டையை அணியட்டும்” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“யாரிடம் செருப்புகள் இல்லையோ, அவர் தோலினாலான காலுறைகளை அணிந்து, அவற்றை கணுக்கால்களுக்குக் கீழே வெட்டிக்கொள்ளட்டும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّوَقِّي فِي الإِحْرَامِ
இஹ்ராமில் தவிர்க்க வேண்டியவை
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعَرْجِ نَزَلْنَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَعَائِشَةُ إِلَى جَنْبِهِ وَأَنَا إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَتْ زِمَالَتُنَا وَزِمَالَةُ أَبِي بَكْرٍ وَاحِدَةً مَعَ غُلاَمِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ فَطَلَعَ الْغُلاَمُ وَلَيْسَ مَعَهُ بَعِيرُهُ فَقَالَ لَهُ أَيْنَ بَعِيرُكَ قَالَ أَضْلَلْتُهُ الْبَارِحَةَ ‏.‏ قَالَ مَعَكَ بَعِيرٌ وَاحِدٌ تُضِلُّهُ قَالَ فَطَفِقَ يَضْرِبُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْمُحْرِمِ مَا يَصْنَعُ ‏ ‏ ‏.‏
அஸ்மா பின்த் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் ‘அர்ஜ்’ என்ற இடத்தில் இருந்தபோது, (தங்குவதற்காக) அங்கு இறங்கினோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள்; அவர்களுக்கு அருகில் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களும், நான் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுக்கு அருகிலும் அமர்ந்திருந்தேன். எங்களுடைய பயணச் சுமையும் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுடைய பயணச் சுமையும் ஒன்றாக, அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களுடைய பணியாளர் ஒருவரிடம் இருந்தது.

அந்தப் பணியாளர் (எங்களிடம்) வந்தார்; ஆனால், அவருடன் அவருடைய ஒட்டகம் இருக்கவில்லை. அபூபக்ர் (ரழி) அவரிடம், 'உன் ஒட்டகம் எங்கே?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், 'நான் அதை நேற்றிரவு தொலைத்துவிட்டேன்' என்று கூறினார். அதற்கு அபூபக்ர் (ரழி), 'உன்னிடம் (சுமைகளைச் சுமக்க) இருந்தது ஒரேயொரு ஒட்டகம்; அதையும் நீ தொலைத்துவிட்டாயா?' என்று கேட்டுவிட்டு, அவரை அடிக்கத் தொடங்கினார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘இந்த முஹ்ரிம் என்ன செய்கிறார் என்று பாருங்கள்!’ என்று கூறிக் கொண்டிருந்தார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمُحْرِمِ يَغْسِلُ رَأْسَهُ
முஹ்ரிம் தனது தலையைக் கழுவலாம்
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، اخْتَلَفَا بِالأَبْوَاءِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ ‏.‏ وَقَالَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ لاَ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ ‏.‏ فَأَرْسَلَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ إِلَى أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ أَسْأَلُهُ عَنْ ذَلِكَ، فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ بَيْنَ الْقَرْنَيْنِ وَهُوَ يَسْتَتِرُ بِثَوْبٍ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُنَيْنٍ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ أَسْأَلُكَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَغْسِلُ رَأْسَهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ قَالَ فَوَضَعَ أَبُو أَيُّوبَ يَدَهُ عَلَى الثَّوْبِ فَطَأْطَأَهُ حَتَّى بَدَا لِي رَأْسُهُ ثُمَّ قَالَ لإِنْسَانٍ يَصُبُّ عَلَيْهِ اصْبُبْ ‏.‏ فَصَبَّ عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ حَرَّكَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُهُ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَفْعَلُ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் ஹுனைன் அவர்கள் கூறியதாவது:

அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களும், மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரழி) அவர்களும் ‘அப்வா’ எனுமிடத்தில் கருத்து வேறுபாடு கொண்டார்கள். அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், "முஹ்ரிம் தனது தலையைக் கழுவலாம்" என்று கூறினார்கள். மிஸ்வர் பின் மக்ரமா (ரழி) அவர்கள், "முஹ்ரிம் தனது தலையைக் கழுவக்கூடாது" என்று கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், இதுபற்றி அபூ அய்யூப் அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்களிடம் கேட்பதற்காக என்னை அனுப்பினார்கள். நான் அவர்களைக் கண்டபோது, அவர்கள் கிணற்றின் இரு தூண்களுக்கு இடையே ஒரு துணியால் மறைத்துக்கொண்டு குளித்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நான் அவர்களுக்கு ஸலாம் கூறினேன். அவர்கள், “யார் அது?” என்று கேட்டார்கள்.

நான் கூறினேன்: “நான் அப்துல்லாஹ் பின் ஹுனைன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் தங்கள் தலையை எவ்வாறு கழுவினார்கள் என்று உங்களிடம் கேட்பதற்காக அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் என்னை உங்களிடம் அனுப்பினார்கள்.”

அபூ அய்யூப் (ரழி) அவர்கள் தங்கள் கையைத் துணியின் மீது வைத்து, தங்கள் தலை எனக்குத் தெரியும் வரை அதைத் தாழ்த்தினார்கள். பிறகு, தங்களுக்குத் தண்ணீர் ஊற்றிக் கொண்டிருந்தவரிடம், 'ஊற்று' என்று கூறினார்கள். அவர் அவர்களின் தலையில் தண்ணீர் ஊற்றினார். பிறகு, அவர்கள் தங்கள் கைகளால் தலையை முன்னும் பின்னுமாகத் தேய்த்தார்கள். மேலும், "நபியவர்கள் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு செய்வதை நான் கண்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمُحْرِمَةِ تَسْدِلُ الثَّوْبَ عَلَى وَجْهِهَا
பெண் முஹ்ரிம் தனது முகத்தின் மீது தனது ஆடையை தாழ்த்திக் கொள்ளலாம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ فَإِذَا لَقِيَنَا الرَّاكِبُ أَسْدَلْنَا ثِيَابَنَا مِنْ فَوْقِ رُءُوسِنَا فَإِذَا جَاوَزَنَا رَفَعْنَاهَا .‏

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِنَحْوِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தோம். சவாரி செய்பவர் எங்களை எதிர்கொள்ளும்போது, நாங்கள் எங்களின் தலைப்பகுதியிலிருந்து எங்கள் ஆடைகளைத் தாழ்த்திக்கொள்வோம். அவர் எங்களைக் கடந்து சென்றதும், நாங்கள் அதை உயர்த்திக்கொள்வோம்.”

இதே போன்ற ஒரு ஹதீஸ் மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் மூலமாகவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الشَّرْطِ فِي الْحَجِّ
ஹஜ்ஜில் நிபந்தனைகளை விதித்தல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ جَدَّتِهِ، - قَالَ لاَ أَدْرِي أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَوْ سُعْدَى بِنْتِ عَوْفٍ ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَخَلَ عَلَى ضُبَاعَةَ بِنْتِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ ‏"‏ مَا يَمْنَعُكِ يَا عَمَّتَاهُ مِنَ الْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أَنَا امْرَأَةٌ سَقِيمَةٌ وَأَنَا أَخَافُ الْحَبْسَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَحْرِمِي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلَّكِ حَيْثُ حُبِسْتِ ‏"‏ ‏.‏
அபூபக்ர் பின் அப்துல்லாஹ் பின் அஸ்-ஸுபைர் அவர்கள் தங்களின் பாட்டியிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: "அவர் அஸ்மா பின்த் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்களா அல்லது ஸுஃதா பின்த் அவ்ஃப் (ரழி) அவர்களா என்று எனக்குத் தெரியாது").

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துபாஆ பின்த் அப்துல் முத்தலிப் அவர்களிடம் சென்று, "என் அத்தையே! ஹஜ் செய்வதிலிருந்து உங்களைத் தடுப்பது எது?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "நான் ஒரு நோயுற்ற பெண். மேலும் நான் (ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்வதிலிருந்து) தடுக்கப்பட்டுவிடுவேனோ என்று அஞ்சுகிறேன்" என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், "நீங்கள் இஹ்ராம் அணிந்துகொண்டு, 'நான் எங்கே தடுக்கப்படுகிறேனோ, அந்த இடமே நான் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபடும் இடமாகும்' என்று நிபந்தனை விதித்துக்கொள்ளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، وَوَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ ضُبَاعَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا شَاكِيَةٌ فَقَالَ ‏"‏ أَمَا تُرِيدِينَ الْحَجَّ الْعَامَ ‏"‏ قُلْتُ إِنِّي لَعَلِيلَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ حُجِّي وَقُولِي مَحِلِّي حَيْثُ تَحْبِسُنِي ‏"‏ ‏.‏
துபாஆ (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நான் உடல்நலமின்றி இருந்தபோது என்னிடம் வந்தார்கள். அவர்கள், ‘இந்த ஆண்டு ஹஜ் செய்ய நீங்கள் விரும்புகிறீர்களா?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் நோயுற்றுள்ளேன்’ என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், ‘ஹஜ்ஜுக்குச் செல்லுங்கள். மேலும், ‘மஹில்லீ ஹைஸு தஹ்பிசுனீ’ (நான் எங்கே தடுக்கப்படுகிறேனோ, அங்கிருந்தே இஹ்ராமைக் களைந்துவிடுவேன்) என்று கூறுங்கள்’ என்றார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا، وَعِكْرِمَةَ، يُحَدِّثَانِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَتْ ضُبَاعَةُ بِنْتُ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ ثَقِيلَةٌ وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ فَكَيْفَ أُهِلُّ قَالَ ‏ ‏ أَهِلِّي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

துபாஆ பின்த் ஸுபைர் பின் அப்துல் முத்தலிப் (ரழி) அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, “நான் உடல் பருமன் உள்ள பெண்; மேலும் நான் ஹஜ் செய்ய விரும்புகிறேன். நான் எவ்வாறு இஹ்ராம் அணிய வேண்டும்?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: “நீங்கள் இஹ்ராம் அணிந்து, **‘இன்ன மஹில்லீ ஹைஸு ஹபஸ்தனீ’** (இறைவா! நீ எங்கே என்னைத் தடுத்துக் கொள்கிறாயோ, அதுவே நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடும் இடமாகும்) என நிபந்தனை இட்டுக்கொள்ளுங்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ الْحَرَمِ
ஹரம் (புனித இடம்) நுழைதல்
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ صَبِيحٍ، حَدَّثَنَا مُبَارَكُ بْنُ حَسَّانَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَتِ الأَنْبِيَاءُ تَدْخُلُ الْحَرَمَ مُشَاةً حُفَاةً وَيَطُوفُونَ بِالْبَيْتِ وَيَقْضُونَ الْمَنَاسِكَ حُفَاةً مُشَاةً ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நபிமார்கள் (அலை) வெறுங்காலுடன் நடந்தே ஹரத்திற்குள் நுழைவார்கள். அவர்கள் (இறை) இல்லத்தை தவாஃப் செய்வதும், அனைத்து கிரியைகளையும் நிறைவேற்றுவதும் வெறுங்காலுடன் நடந்தே ஆகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَدْخُلُ مَكَّةَ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا وَإِذَا خَرَجَ خَرَجَ مِنَ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மக்காவினுள் மேடான கணவாய் வழியாக நுழைவார்கள்; அவர்கள் வெளியேறும்போது, பள்ளமான கணவாய் வழியாக வெளியேறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَخَلَ مَكَّةَ نَهَارًا ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் மக்காவில் பகலில் நுழைந்தார்கள் என இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا وَذَلِكَ فِي حَجَّتِهِ قَالَ ‏"‏ وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مَنْزِلاً ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ - يَعْنِي الْمُحَصَّبَ - حَيْثُ قَاسَمَتْ قُرَيْشٌ عَلَى الْكُفْرِ ‏"‏ ‏.‏ وَذَلِكَ أَنَّ بَنِي كِنَانَةَ حَالَفَتْ قُرَيْشًا عَلَى بَنِي هَاشِمٍ أَنْ لاَ يُنَاكِحُوهُمْ وَلاَ يُبَايِعُوهُمْ ‏.‏ قَالَ مَعْمَرٌ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْخَيْفُ الْوَادِي ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாளை தாங்கள் எங்கே தங்குவீர்கள்?’ என்று கேட்டேன். அது அவர்களுடைய ஹஜ்ஜின் போது நடந்தது. அவர்கள் (ஸல்), ‘அகீல் (ரழி) நமக்கு ஏதேனும் வீட்டை விட்டுச் சென்றிருக்கிறாரா?’ என்று கேட்டுவிட்டு, பின்னர், ‘நாளை நாம் பனூ கினானாவின் பள்ளத்தாக்கான முஹஸ்ஸபில் தங்குவோம்; அங்குதான் குரைஷிகள் நிராகரிப்பின் மீது சத்தியம் செய்தார்கள்’ என்று கூறினார்கள்.” அது, பனூ கினானாவினர் குரைஷிகளுடன் சேர்ந்து பனூ ஹாஷிம் கோத்திரத்தாருடன் திருமண உறவு கொள்ளவோ, அவர்களுடன் வர்த்தகம் செய்யவோ மாட்டோம் என்று சத்தியம் செய்த இடமாகும்.

மஃமர் அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஸுஹ்ரீ அவர்கள் கூறினார்கள்: கைஃப் என்றால் பள்ளத்தாக்கு என்று பொருள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ
கருங்கல்லைத் தொடுதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ، قَالَ رَأَيْتُ الأُصَيْلِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لأُقَبِّلُكَ وَإِنِّي لأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَضُرُّ وَلاَ تَنْفَعُ وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் சர்ஜிஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“முன்நெற்றியில் வழுக்கை விழுந்திருந்த உமர் பின் கத்தாப் (ரழி) அவர்கள், ஹஜருல் அஸ்வத் கல்லை முத்தமிடுவதை நான் கண்டேன். (அப்போது) அவர்கள், ‘நான் உன்னை முத்தமிடுகிறேன்; நீ நன்மையோ தீமையோ செய்ய முடியாத ஒரு கல் என்பதை நான் நிச்சயமாக அறிவேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உன்னை முத்தமிடுவதை நான் பார்த்திராவிட்டால், நான் உன்னை முத்தமிட்டிருக்கமாட்டேன்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ الرَّازِيُّ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لَيَأْتِيَنَّ هَذَا الْحَجَرُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ يَشْهَدُ عَلَى مَنْ يَسْتَلِمُهُ بِحَقٍّ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நிச்சயமாக இந்தக் கல் மறுமை நாளில் வரும். அதற்குப் பார்ப்பதற்கு இரண்டு கண்களும், பேசுவதற்கு ஒரு நாவும் இருக்கும். அதை உண்மையான முறையில் தொட்டவர்களுக்கு ஆதரவாக அது சாட்சி சொல்லும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا خَالِي، يَعْلَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اسْتَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْحَجَرَ ثُمَّ وَضَعَ شَفَتَيْهِ عَلَيْهِ يَبْكِي طَوِيلاً ثُمَّ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَبْكِي فَقَالَ ‏ ‏ يَا عُمَرُ هَاهُنَا تُسْكَبُ الْعَبَرَاتُ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அந்தக் கல்லை முன்னோக்கி, அதன் மீது தங்கள் உதடுகளை வைத்து நீண்ட நேரம் அழுதார்கள். பிறகு அவர்கள் திரும்பி, உமர் பின் கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அழுது கொண்டிருப்பதைக் கண்டார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘ஓ உமரே, இங்குதான் கண்ணீர் சிந்தப்பட வேண்டும்.’
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَسْتَلِمُ مِنْ أَرْكَانِ الْبَيْتِ إِلاَّ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ وَالَّذِي يَلِيهِ مِنْ نَحْوِ دُورِ الْجُمَحِيِّينَ ‏.‏
ஸாலிம் இப்னு அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள், தம் தந்தை (அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி)) அவர்கள் கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், கறுப்பு மூலையையும் (அதாவது, கறுப்புக் கல் இருக்கும் மூலை), அதற்கடுத்து பனூ ஜுமாஹ்வின் வீடுகளுக்கு நேராக உள்ள மூலையையும் (அதாவது, யமானி மூலை) தவிர கஃபாவின் மற்ற மூலைகளைத் தொட்டதில்லை.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنِ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ بِمِحْجَنِهِ
ஒரு கோலால் மூலையைத் தொடுபவர்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، قَالَتْ لَمَّا اطْمَأَنَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَامَ الْفَتْحِ طَافَ عَلَى بَعِيرِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ بِيَدِهِ ثُمَّ دَخَلَ الْكَعْبَةَ فَوَجَدَ فِيهَا حَمَامَةَ عَيْدَانٍ فَكَسَرَهَا ثُمَّ قَامَ عَلَى بَابِ الْكَعْبَةِ فَرَمَى بِهَا وَأَنَا أَنْظُرُهُ ‏.‏
ஸஃபிய்யா பின்த் ஷைபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“மக்கா வெற்றியின் ஆண்டில் (நிலைமை) அமைதியுற்றபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தின் மீது தவாஃப் செய்தார்கள். (அப்போது) தமது கையிலிருந்த வளைந்த தடியால் (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலையைத் தொட்டுக்கொண்டிருந்தார்கள். பின்னர் கஅபாவினுள் நுழைந்தார்கள். அங்கே மரக்குச்சிகளால் ஆன ஒரு புறாவைக் கண்டார்கள். அதை அவர்கள் உடைத்தார்கள். பிறகு கஅபாவின் வாசலில் நின்று அதை (வெளியே) எறிந்தார்கள். நான் அவர்களைப் பார்த்துக்கொண்டிருந்தேன்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது: நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின் போது ஒட்டகத்தின் மீது தவாஃப் செய்தார்கள்; அப்போது ஒரு தடியால் மூலையைத் தொட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا هَدِيَّةُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا مَعْرُوفُ بْنُ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ، عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَلَى رَاحِلَتِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنِهِ وَيُقَبِّلُ الْمِحْجَنَ ‏.‏
அபூ துஃபைல் ஆமிர் பின் வாஸிலா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது ஒட்டகத்தில் கஅபாவைத் ‘தவாஃப்’ செய்வதையும், தமது கைத்தடியால் (அதன்) மூலையைத் தொட்டு, அத்தடியை முத்தமிடுவதையும் நான் கண்டேன்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّمَلِ حَوْلَ الْبَيْتِ
வீட்டைச் சுற்றி வரும்போது விரைவாக நடப்பது
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ بَشِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الأَوَّلَ رَمَلَ ثَلاَثَةً وَمَشَى أَرْبَعَةً مِنَ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபாவில்) முதல் தவாஃபை நிறைவேற்றும்போது, (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லிலிருந்து தொடங்கி (மீண்டும்) அக்கல் வரை, மூன்று சுற்றுகளில் ‘ரமல்’ செய்தார்கள் (அதாவது குறுகிய அடிகளுடன் வேகமாக நடந்தார்கள்); நான்கு சுற்றுகளில் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களும் அவ்வாறே செய்வார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ الْعُكْلِيُّ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَمَلَ مِنَ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது, நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ரிலிருந்து ஹஜ்ர் வரை மூன்று முறை வேகமாக நடந்தார்கள் (ரமல்), பின்னர் நான்கு (சுற்றுகள்) சாதாரணமாக நடந்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ، يَقُولُ فِيمَ الرَّمَلاَنُ الآنَ وَقَدْ أَطَّأَ اللَّهُ الإِسْلاَمَ وَنَفَى الْكُفْرَ وَأَهْلَهُ وَايْمُ اللَّهِ مَا نَدَعُ شَيْئًا كُنَّا نَفْعَلُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏
ஸைத் இப்னு அஸ்லம் அவர்கள் தம் தந்தை கூறியதாக அறிவித்தார்கள்:

“நான் உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ் இஸ்லாத்தை நிலைநிறுத்தி, நிராகரிப்பையும் அதன் மக்களையும் ஒழித்துவிட்டான். அவ்வாறிருக்க, இப்போது ஏன் மக்கள் ரமல் செய்கிறார்கள்? அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் நாங்கள் செய்து வந்த எதையும் நாங்கள் கைவிட மாட்டோம்.'”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لأَصْحَابِهِ حِينَ أَرَادُوا دُخُولَ مَكَّةَ فِي عُمْرَتِهِ بَعْدَ الْحُدَيْبِيَةِ ‏ ‏ إِنَّ قَوْمَكُمْ غَدًا سَيَرَوْنَكُمْ فَلَيَرَوُنَّكُمْ جُلْدًا ‏ ‏ ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلُوا الْمَسْجِدَ اسْتَلَمُوا الرُّكْنَ وَرَمَلُوا وَالنَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا بَلَغُوا الرُّكْنَ الْيَمَانِيَّ مَشَوْا إِلَى الرُّكْنِ الأَسْوَدِ ثُمَّ رَمَلُوا حَتَّى بَلَغُوا الرُّكْنَ الْيَمَانِيَّ ثُمَّ مَشَوْا إِلَى الرُّكْنِ الأَسْوَدِ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَشَى الأَرْبَعَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ஹுதைபிய்யாவிற்குப் பிறகான தனது உம்ராவின் போது – அவர்கள் மக்காவிற்குள் நுழைய விரும்பியபோது – நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்களிடம் கூறினார்கள்: ‘நாளை உங்கள் மக்கள் உங்களைப் பார்ப்பார்கள், எனவே நீங்கள் வலிமையுடன் இருப்பதை அவர்கள் பார்க்கட்டும்.’ அவர்கள் பள்ளிவாசலுக்குள் நுழைந்ததும், மூலையைத் தொட்டு வேகமாக நடக்க ஆரம்பித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடன் இருந்தார்கள். அவர்கள் யமனிய மூலையை அடைந்ததும், கறுப்புக் கல் மூலைக்கு (கறுப்புக் கல் இருக்கும் மூலை) சாதாரணமாக நடந்து சென்றார்கள், பின்னர் யமனிய மூலையை அடையும் வரை வேகமாக நடந்தார்கள், பின்னர் கறுப்புக் கல் மூலைக்கு சாதாரணமாக நடந்தார்கள். அவர்கள் இதை மூன்று முறை செய்தார்கள், பின்னர் நான்கு சுற்றுகளுக்கு சாதாரணமாக நடந்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الاِضْطِبَاعِ
இப்திதா
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، وَقَبِيصَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنِ ابْنِ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، يَعْلَى أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ طَافَ مُضْطَبِعًا ‏.‏ قَالَ قَبِيصَةُ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ ‏.‏
இப்னு யஃலா பின் உமய்யா அவர்கள், தமது தந்தை யஃலா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"நபி (ஸல்) அவர்கள் 'இஃதிபாஃ' செய்த நிலையில் தவாஃப் செய்தார்கள்." (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவரான) கபீஸா அவர்கள், "அவர் மீது ஒரு போர்வை (புர்த்) இருந்தது" என்று கூறுகிறார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الطَّوَافِ بِالْحِجْرِ
ஹிஜ்ரைச் சுற்றியுள்ள தவாஃப்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الْحِجْرِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هُوَ مِنَ الْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ مَا مَنَعَهُمْ أَنْ يُدْخِلُوهُ فِيهِ قَالَ ‏"‏ عَجَزَتْ بِهِمُ النَّفَقَةُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا شَأْنُ بَابِهِ مُرْتَفِعًا لاَ يُصْعَدُ إِلَيْهِ إِلاَّ بِسُلَّمٍ قَالَ ‏"‏ ذَلِكَ فِعْلُ قَوْمِكِ لِيُدْخِلُوهُ مَنْ شَاءُوا وَيَمْنَعُوهُ مَنْ شَاءُوا وَلَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِكُفْرٍ مَخَافَةَ أَنْ تَنْفِرَ قُلُوبُهُمْ لَنَظَرْتُ هَلْ أُغَيِّرُهُ فَأُدْخِلَ فِيهِ مَا انْتَقَصَ مِنْهُ وَجَعَلْتُ بَابَهُ بِالأَرْضِ ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் ‘ஹிஜ்ர்’ பற்றிக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘அது ஆலயத்தின் ஒரு பகுதியாகும்’ என்று கூறினார்கள். நான், ‘அதை ஆலயத்துடன் இணைத்துக் கட்டுவதிலிருந்து அவர்களைத் தடுத்தது எது?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘அவர்களிடம் நிதி பற்றாக்குறையாகிவிட்டது’ என்று கூறினார்கள். நான், ‘அதன் வாசல் ஏன் ஏணி வைத்து ஏறும் அளவிற்கு உயரத்தில் இருக்கிறது?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘தாங்கள் விரும்பியவர்களை உள்ளே அனுமதிக்கவும், விரும்பாதவர்களைத் தடுக்கவும் உமது சமூகத்தினர் அவ்வாறு செய்தார்கள். உமது சமூகத்தினர் இறைமறுப்பிலிருந்து மிக அண்மையில் விலகியிருக்காவிட்டால், மேலும் அவர்களின் உள்ளங்கள் வெறுப்படையக்கூடும் என்று நான் அஞ்சாமலிருந்தால், நான் அதை மாற்றியமைப்பது குறித்துப் பரிசீலித்திருப்பேன்; அதில் குறைந்த பகுதியை அதனுள் இணைத்து, அதன் வாசலை தரைமட்டத்தில் அமைத்திருப்பேன்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ الطَّوَافِ
தவாஃபின் சிறப்பு
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَانَ كَعِتْقِ رَقَبَةٍ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: ‘எவர் (கஅபா) ஆலயத்தை தவாஃப் செய்து, இரண்டு ரக்அத்துகள் தொழுகிறாரோ, அவர் ஓர் அடிமையை விடுதலை செய்தவரைப் போன்றவர் ஆவார்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ أَبِي سَوِيَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ هِشَامٍ، يَسْأَلُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ عَنِ الرُّكْنِ الْيَمَانِيِّ، وَهُوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَقَالَ عَطَاءٌ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ وُكِلَ بِهِ سَبْعُونَ مَلَكًا فَمَنْ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ - قَالُوا آمِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا بَلَغَ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ قَالَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ مَا بَلَغَكَ فِي هَذَا الرُّكْنِ الأَسْوَدِ فَقَالَ عَطَاءٌ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ فَاوَضَهُ فَإِنَّمَا يُفَاوِضُ يَدَ الرَّحْمَنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لَهُ ابْنُ هِشَامٍ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ فَالطَّوَافُ قَالَ عَطَاءٌ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَلاَ يَتَكَلَّمُ إِلاَّ بِسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلاَ حَوْلَ وَلاَقُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ مُحِيَتْ عَنْهُ عَشْرُ سِيِّئَاتٍ وَكُتِبَتْ لَهُ عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَرُفِعَ لَهُ بِهَا عَشْرُ دَرَجَاتٍ وَمَنْ طَافَ فَتَكَلَّمَ وَهُوَ فِي تِلْكَ الْحَالِ خَاضَ فِي الرَّحْمَةِ بِرِجْلَيْهِ كَخَائِضِ الْمَاءِ بِرِجْلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு ஹிஷாம் அவர்கள், அதா பின் அபூ ரபாஹ் அவர்களிடம் ருக்னுல் யமானி (யமனிய மூலை) பற்றிக் கேட்டார். அப்போது அதா அவர்கள் இறையில்லத்தைச் சுற்றி தவாஃப் செய்து கொண்டிருந்தார். அதா அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் என்னிடம் தெரிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அதன் மீது எழுபது வானவர்கள் நியமிக்கப்பட்டுள்ளனர். எவர் 'அல்லாஹும்ம இன்னீ அஸ்அலுக்கல் அஃப்வ வல் ஆஃபியத்த ஃபித் துன்யா வல் ஆகிரா; ரப்பனா ஆதினா ஃபித் துன்யா ஹஸனதன், வஃபில் ஆகிரதி ஹஸனதன், வக்கினா அதாபன்னார்' (யா அல்லாஹ், நிச்சயமாக நான் உன்னிடம் இம்மையிலும் மறுமையிலும் மன்னிப்பையும் ஆரோக்கியத்தையும் கேட்கிறேன். எங்கள் இறைவா, எங்களுக்கு இம்மையிலும் நன்மையை வழங்குவாயாக, மறுமையிலும் நன்மையை வழங்குவாயாக, மேலும் நரக நெருப்பின் வேதனையிலிருந்து எங்களைக் காப்பாயாக) என்று கூறுகிறாரோ, அதற்கு அவர்கள் (வானவர்கள்) 'ஆமீன்' என்று கூறுகிறார்கள்."

அவர் ருக்னுல் அஸ்வத் எனும் கருப்பு மூலையை அடைந்தபோது, இப்னு ஹிஷாம் அவரிடம், "ஓ அபூ முஹம்மத்! இந்த கருப்பு மூலையைப் பற்றி தாங்கள் என்ன செவியுற்றிருக்கிறீர்கள்?" என்று கேட்டார். அதா அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை செவியுற்றதாக என்னிடம் தெரிவித்தார்கள்: "எவர் அதில் கைலாகு செய்கிறாரோ (தொடுகிறாரோ), அவர் அளவற்ற அருளாளனின் (ரஹ்மானின்) கரத்துடன் கைலாகு செய்பவரைப் போன்றவர்."

இப்னு ஹிஷாம் அவர்கள் அவரிடம், "ஓ அபூ முஹம்மத், தவாஃப் பற்றி என்ன (செய்தி உள்ளது)?" என்று கேட்டார்கள். அதா அவர்கள் கூறினார்கள்: அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதை செவியுற்றதாக என்னிடம் தெரிவித்தார்கள்: "எவர் இறையில்லத்தைச் சுற்றி ஏழு முறை தவாஃப் செய்கிறாரோ, மேலும் 'சுப்ஹானல்லாஹ், வல்ஹம்து லில்லாஹ், வலா இலாஹ இல்லல்லாஹு, வல்லாஹு அக்பர், வலா ஹவ்ல வலா குவ்வத்த இல்லா பில்லாஹ்' (அல்லாஹ் தூயவன், புகழ் அனைத்தும் அல்லாஹ்வுக்கே, வணக்கத்திற்குரியவன் அல்லாஹ்வைத் தவிர வேறு யாருமில்லை, அல்லாஹ் மிகப் பெரியவன், அல்லாஹ்வைக் கொண்டே தவிர (பாவங்களிலிருந்து திரும்பும்) ஆற்றலும் (நன்மை செய்யும்) சக்தியும் இல்லை) என்பதைத் தவிர வேறு எதுவும் பேசவில்லையோ, அவரிடமிருந்து பத்து தீய செயல்கள் அழிக்கப்படும், அவருக்கு பத்து நன்மைகள் பதிவு செய்யப்படும், மேலும் அவர் பத்து அந்தஸ்துகள் உயர்த்தப்படுவார். எவர் தவாஃப் செய்து அந்த நிலையில் (உலகப் பேச்சு) பேசுகிறாரோ, அவர் கால்களால் தண்ணீரில் நடப்பவரைப் போல, (இறைவனின்) கருணையில் நடக்கிறார்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الطَّوَافِ
தவாஃபுக்குப் பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُطَّلِبِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا فَرَغَ مِنْ سَبْعِهِ جَاءَ حَتَّى يُحَاذِيَ بِالرُّكْنِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فى حَاشِيَةِ الْمَطَافِ وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطُّوَّافِ أَحَدٌ ‏.‏ قَالَ ابْنُ مَاجَهْ هَذَا بِمَكَّةَ خَاصَّةً ‏.‏
முத்தலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (தவாஃபின்) ஏழு சுற்றுகளை முடித்தபோது நான் அவர்களைக் கண்டேன். அவர்கள் ருக்னுக்கு நேராக வந்து, மதாஃபின் (தவாஃப் செய்யும் இடத்தின்) ஓரத்தில் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். அவர்களுக்கும் தவாஃப் செய்துகொண்டிருந்த மக்களுக்கும் இடையில் (தடுப்பு) எதுவும் இருக்கவில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتٍ الْعَبْدِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدِمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ - قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي عِنْدَ الْمَقَامِ - ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வந்து, கஅபாவை ஏழு முறை தவாஃப் செய்தார்கள். பிறகு இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதார்கள். ("அதாவது மஃகாமில்" என்று வக்கீஃ அவர்கள் கூறினார்கள்). பிறகு அவர்கள் ஸஃபாவிற்குச் சென்றார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عُثْمَانَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ قَالَ لَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ طَوَافِ الْبَيْتِ أَتَى مَقَامَ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا مَقَامُ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ الَّذِي قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}‏ ‏.‏ قَالَ الْوَلِيدُ فَقُلْتُ لِمَالِكٍ هَكَذَا قَرَأَهَا ‏{وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா) இல்லத்தை தவாஃப் செய்து முடித்தபோது, மகாமு இப்ராஹீமிடம் வந்தார்கள். அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது, “வத்தகிதூ மின் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா” (இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை (மகாமை) நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள்) என்று அல்லாஹ் சுப்ஹானஹு கூறிய நம் தந்தை இப்ராஹீம் அவர்களின் மகாம் ஆகும்’ என்று கூறினார்கள்.”

வலீத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களிடம், ‘இவ்வாறுதான் அவர் அதை, “வத்தகிதூ மின் மகாமி இப்ராஹீம முஸல்லா” என்று ஓதினாரா?’ எனக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் ‘ஆம்’ என்றார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا مَرِضَتْ فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تَطُوفَ مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَهِيَ رَاكِبَةٌ ‏.‏ قَالَتْ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُصَلِّي إِلَى الْبَيْتِ وَهُوَ يَقْرَأُ ‏{وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ}‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ مَاجَهْ هَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரலி) அவர்கள், தாம் நோய்வாய்ப்பட்டிருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மக்களுக்குப் பின்னால் வாகனத்தில் தவாஃப் செய்யுமாறு தமக்குக் கட்டளையிட்டதாக அறிவித்தார்கள்.

அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பார்த்தேன்; அவர்கள் (கஅபா) ஆலயத்தை முன்னோக்கித் தொழுது, **‘வத்தூர், வகிதாபிம் மஸ்தூர்’** என்று ஓதிக்கொண்டிருந்தார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ سَمِعْتُ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ، يَقُولُ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ طُفْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَلَمَّا فَرَغْنَا مِنَ السَّبْعِ رَكَعْنَا فِي دُبُرِ الْكَعْبَةِ فَقُلْتُ أَلاَ نَتَعَوَّذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ ‏.‏ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَضَى فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ قَامَ بَيْنَ الْحَجَرِ وَالْبَابِ فَأَلْصَقَ صَدْرَهُ وَيَدَيْهِ وَخَدَّهُ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَفْعَلُ ‏.‏
அம்ர் பின் ஷுஐப் (ரஹ்) அவர்கள் தமது தந்தையிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

“நான் அப்துல்லாஹ் பின் அம்ர் (ரலி) அவர்களுடன் தவாஃப் செய்தேன். நாங்கள் ஏழு (சுற்றுகள்) முடித்தபோது கஅபாவின் பின்புறத்தில் தொழுதோம். அப்போது நான், ‘நாம் அல்லாஹ்விடம் நரகத்திலிருந்து பாதுகாப்புத் தேட வேண்டாமா?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், **‘அவூது பில்லாஹி மினன் நார்’** (நான் நரகத்திலிருந்து அல்லாஹ்விடம் பாதுகாப்புத் தேடுகிறேன்) என்று கூறினார்கள்.

பின்னர் அவர்கள் சென்று (கஅபாவின்) மூலையைத் தொட்டார்கள். பிறகு (ஹஜருல் அஸ்வத்) கல்லுக்கும் (கஅபாவின்) வாசலுக்கும் இடையில் நின்று, தமது மார்பு, இரு கைகள் மற்றும் கன்னத்தை அதனோடு (சுவரோடு) ஒட்டி வைத்துக்கொண்டார்கள். பின்னர், ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு செய்வதை நான் பார்த்தேன்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَائِضُ تَقْضِي الْمَنَاسِكَ إِلاَّ الطَّوَافَ
மாதவிடாய் பெண்கள் தவாஃபைத் தவிர ஹஜ்ஜின் அனைத்து வழிபாடுகளையும் நிறைவேற்ற வேண்டும்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لاَ نَرَى إِلاَّ الْحَجَّ فَلَمَّا كُنَّا بِسَرِفَ أَوْ قَرِيبًا مِنْ سَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَالَكِ أَنَفِسْتِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاقْضِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ نِسَائِهِ بِالْبَقَرِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நாங்கள் ஹஜ்ஜை மட்டுமே நோக்கமாகக் கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் ஸரிஃப் அல்லது அதற்கு நெருக்கமான இடத்தில் இருந்தபோது, எனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது. நான் அழுதுகொண்டிருந்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னிடம் வந்தார்கள். அவர்கள், ‘உனக்கு என்ன நேர்ந்தது? உனக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டுவிட்டதா?’ என்று கேட்டார்கள். நான், ‘ஆம்’ என்றேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘இது ஆதமுடைய பெண் மக்கள் மீது அல்லாஹ் விதித்த ஒன்றாகும். எனவே, இறையில்லத்தை (கஅபாவை) தவாஃப் செய்வதைத் தவிர, (ஹஜ்ஜின்) மற்ற கிரியைகள் அனைத்தையும் நீ நிறைவேற்று.’”

மேலும் அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது மனைவியர் சார்பாகப் பசுவைக் குர்பானி கொடுத்தார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الإِفْرَادِ بِالْحَجِّ
இஃப்ராத் (ஹஜ்ஜுக்கு மட்டும் இஹ்ராம் நிலைக்குள் நுழைதல்)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَأَبُو مُصْعَبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَفْرَدَ الْحَجَّ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் இஃப்ராத் செய்தார்கள் என ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.*
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ - وَكَانَ يَتِيمًا فِي حِجْرِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ - عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَفْرَدَ الْحَجَّ ‏.‏
நம்பிக்கையாளர்களின் அன்னையான ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் இஃப்ராத் செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ، وَحَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَفْرَدَ الْحَجَّ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் இஃப்ராத் (ஒற்றை ஹஜ்) செய்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعُمَرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ أَفْرَدُوا الْحَجَّ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி), உமர் (ரழி), உதுமான் (ரழி) ஆகியோரும் ஹஜ் இஃப்ராத் (தனி ஹஜ்) செய்ததாக ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ قَرَنَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ
ஹஜ் மற்றும் உம்ராவை ஒன்றாகச் செய்பவர் (கிரான்)
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى مَكَّةَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏ ‏ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் மக்காவிற்குப் புறப்பட்டோம், மேலும், அவர்கள் ‘லப்பைக் உம்ரத்தன் வ ஹஜ்ஜத்தன் (இதன் பொருள்: அல்லாஹ்வே, உம்ராவிற்காகவும் ஹஜ்ஜிற்காகவும் இதோ நான் வந்துவிட்டேன்)’ என்று கூறுவதை நான் கேட்டேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது, நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“லப்பைக் பி உம்ரத்தின் வ ஹஜ்ஜத்தின் (பொருள்: அல்லாஹ்வே! உம்ராவிற்காகவும் ஹஜ்ஜிற்காகவும் இதோ நான் வந்துவிட்டேன்).”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ الصُّبَىَّ بْنَ مَعْبَدٍ، يَقُولُ كُنْتُ رَجُلاً نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَسَمِعَنِي سَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا جَمِيعًا بِالْقَادِسِيَّةِ فَقَالاَ لَهَذَا أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِهِ فَكَأَنَّمَا حَمَلاَ عَلَىَّ جَبَلاً بِكَلِمَتِهِمَا فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَلاَمَهُمَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَىَّ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ شَقِيقٌ: فَكَثِيرًا مَا ذَهَبْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ نَسْأَلُهُ عَنْهُ ‏.‏

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَخَالِي يَعْلَى قَالُوا حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنِ الصُّبَىِّ بْنِ مَعْبَدٍ، قَالَ كُنْتُ حَدِيثَ عَهْدٍ بِنَصْرَانِيَّةٍ فَأَسْلَمْتُ فَلَمْ آلُ أَنْ أَجْتَهِدَ، فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ‏.‏ فَذَكَرَ نَحْوَهُ ‏.‏
ஸுபய் பின் மஃபத் அவர்கள் கூறியதாவது:

“நான் ஒரு கிறிஸ்தவ மனிதனாக இருந்தேன். பின்னர் நான் இஸ்லாத்தை தழுவி, ஹஜ் மற்றும் உம்ராவுக்காக இஹ்ராம் அணிந்தேன். நான் காதிஸிய்யாவில் அவ்விரண்டிற்காகவும் ஒன்றாக இஹ்ராம் அணிந்தபோது, ஸல்மான் பின் ரபீஆவும் ஸைத் பின் ஸூஹானும் நான் கூறுவதைக் கேட்டார்கள். அவர்கள், ‘இந்த மனிதர் தனது ஒட்டகத்தை விடவும் வழி தவறியவர்!’ என்று கூறினார்கள். அவர்களுடைய வார்த்தைகள் என் மீது ஒரு மலையைச் சுமத்தியது போல் இருந்தன. நான் உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, அதைப் பற்றி அவர்களிடம் தெரிவித்தேன். அவர்கள் அவ்விருவரின் பக்கம் திரும்பி அவர்களைக் கடிந்து கொண்டார்கள். பிறகு என் பக்கம் திரும்பி, 'நபியவர்களின் (ஸல்) சுன்னாவிற்கு (வழிமுறைக்கு) நீங்கள் வழிகாட்டப்பட்டுள்ளீர்; நபியவர்களின் (ஸல்) சுன்னாவிற்கு நீங்கள் வழிகாட்டப்பட்டுள்ளீர்' என்று கூறினார்கள்.”

இதே போன்ற ஒரு அறிவிப்பு மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடர் வழியாகவும் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو طَلْحَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَرَنَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அபூ தல்ஹா (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் சேர்த்து (கிரான்) செய்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى بْنِ حَارِثٍ الْمُحَارِبِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَامِعٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عَطَاءٍ، وَطَاوُسٍ، وَمُجَاهِدٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، وَابْنِ، عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَمْ يَطُفْ هُوَ وَأَصْحَابُهُ لِعُمْرَتِهِمْ وَحَجَّتِهِمْ حِينَ قَدِمُوا إِلاَّ طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி), இப்னு உமர் (ரழி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்டதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அவர்களின் தோழர்களும் (மக்காவிற்கு) வந்தபோது, தங்களது உம்ரா மற்றும் ஹஜ்ஜிற்காக ஒரேயொரு தவாஃப் மட்டுமே செய்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ طَافَ لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவிற்காக ஒரேயொரு தவாஃப் செய்தார்கள் என ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ خَالِدٍ الزَّنْجِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَدِمَ قَارِنًا فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் (கிரான்) ஒன்றாக நிறைவேற்றுவதற்காக (மக்காவிற்கு) வந்தார்கள். அவர்கள் ஆலயத்தை ஏழு முறை வலம் வந்து, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸஃயு செய்து, பின்னர் கூறினார்கள்:

“இவ்வாறே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் செய்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ مَنْ أَحْرَمَ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ كَفَى لَهُمَا طَوَافٌ وَاحِدٌ وَلَمْ يَحِلَّ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَيَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“யார் ஹஜ் மற்றும் உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிகிறாரோ, அவருக்கு அவ்விரண்டிற்கும் ஒரேயொரு தவாஃப் போதுமானதாகும். மேலும், அவர் தனது ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்யும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடக் கூடாது. தனது ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்த பிறகே, அவ்விரண்டிற்குமாக இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட வேண்டும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ
உம்ராவிற்கும் ஹஜ்ஜிற்கும் அத்-தமத்துஃ
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، - يَعْنِي دُحَيْمًا - حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ وَهُوَ بِالْعَقِيقِ ‏ ‏ أَتَانِي آتٍ مِنْ رَبِّي فَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقُلْ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍ ‏ ‏ ‏.‏ وَاللَّفْظُ لِدُحَيْمٍ ‏.‏
உமர் பின் கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அகீக் எனும் இடத்தில் இருந்தபோது இவ்வாறு கூற நான் கேட்டேன்: “என் இறைவனிடமிருந்து ஒருவர் என்னிடம் வந்து, ‘இந்த பாக்கியம் நிறைந்த பள்ளத்தாக்கில் தொழுது, (நான் எண்ணம் கொள்கிறேன்) ஹஜ்ஜில் உம்ரா என்று கூறுங்கள்’ என்று கூறினார்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكَ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنْ سُرَاقَةَ بْنِ جُعْشُمٍ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَطِيبًا فِي هَذَا الْوَادِي فَقَالَ ‏ ‏ أَلاَ إِنَّ الْعُمْرَةَ قَدْ دَخَلَتْ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏ ‏ ‏.‏
சுராக்கா பின் ஜுஃஷும் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இந்தப் பள்ளத்தாக்கில் உரையாற்றுவதற்காக எழுந்து நின்று கூறினார்கள்: ‘அறிந்துகொள்ளுங்கள்! மறுமை நாள் வரை உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குள் நுழைந்துவிட்டது.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، يَزِيدَ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَخِيهِ، مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ إِنِّي أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ بَعْدَ الْيَوْمِ اعْلَمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ أَعْمَرَ طَائِفَةً مِنْ أَهْلِهِ فِي الْعَشْرِ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَلَمْ يَنْهَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلَمْ يَنْزِلْ نَسْخُهُ قَالَ فِي ذَلِكَ بَعْدُ رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ أَنْ يَقُولَ ‏.‏
முதர்ரிஃப் பின் அப்துல்லாஹ் பின் ஷிக்கீர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“இம்ரான் பின் ஹுஸைன் (ரழி) அவர்கள் என்னிடம் கூறினார்கள்: ‘நான் உங்களுக்கு ஒரு ஹதீஸை அறிவிக்கிறேன்; இந்த நாளுக்குப் பிறகு அதன் மூலம் அல்லாஹ் உங்களுக்குப் பயனளிப்பானாக. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்ஹஜ் மாதத்தின் (முதல்) பத்து நாட்களில் தங்கள் குடும்பத்தைச் சேர்ந்த ஒரு குழுவினரை உம்ரா செய்ய வைத்தார்கள் என்பதை அறிந்து கொள்ளுங்கள். மேலும், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தடை செய்யவில்லை; மேலும் அதை ரத்து செய்வதற்கான (எந்த இறைச்செய்தியும்) அருளப்படவில்லை. (இதற்குப்) பிறகு ஒருவர் தமது அபிப்பிராயத்தின்படி, தாம் விரும்பியதைச் சொன்னார்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالاَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي بِالْمُتْعَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ ‏.‏ حَتَّى لَقِيتُهُ بَعْدُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَعَلَهُ وَأَصْحَابُهُ وَلَكِنِّي كَرِهْتُ أَنْ يَظَلُّوا بِهِنَّ مُعْرِسِينَ تَحْتَ الأَرَاكِ ثُمَّ يَرُوحُونَ بِالْحَجِّ تَقْطُرُ رُءُوسُهُمْ ‏.‏
அபூமூஸா அல்அஷ்அரீ (ரலி) அவர்கள் 'தமத்துஃ' குறித்துத் தீர்ப்பு வழங்கி வந்தார்கள். அப்போது ஒரு மனிதர் அவரிடம், "உங்கள் தீர்ப்புகளில் சிலவற்றை நிறுத்தி வையுங்கள்! ஏனெனில், அமீருல் மூமினீன் அவர்கள் உங்களுக்குப் பின் ஹஜ் வழிமுறைகளில் புதிதாக ஏற்படுத்தியிருப்பதை நீங்கள் அறியமாட்டீர்கள்" என்று கூறினார்.

(அபூமூஸா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:) "பிறகு நான் அவர்களைச் (உமரைச்) சந்தித்தபோது (இது குறித்துக்) கேட்டேன். அதற்கு உமர் (ரலி), 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களின் தோழர்களும் அதைச் செய்தார்கள் என்பதை நான் அறிவேன். ஆயினும், மக்கள் அராக் மரங்களின் நிழலில் (தம் மனைவியருடன்) தாம்பத்திய உறவு கொண்டுவிட்டு, பின்னர் தம் தலைகளிலிருந்து (குளித்த) நீர் சொட்டச் சொட்ட ஹஜ்ஜுக்காகச் செல்வதை நான் விரும்பவில்லை' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَسْخِ الْحَجِّ
ஹஜ்ஜை ரத்து செய்தல்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالْحَجِّ خَالِصًا لاَ نَخْلِطُهُ بِعُمْرَةٍ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ لأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَلَمَّا طُفْنَا بِالْبَيْتِ وَسَعَيْنَا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً وَأَنْ نَحِلَّ إِلَى النِّسَاءِ ‏.‏ فَقُلْنَا مَا بَيْنَنَا لَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ خَمْسٌ فَنَخْرُجُ إِلَيْهَا وَمَذَاكِيرُنَا تَقْطُرُ مَنِيًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنِّي لأَبَرُّكُمْ وَأَصْدَقُكُمْ وَلَوْلاَ الْهَدْىُ لأَحْلَلْتُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ أَمُتْعَتُنَا هَذِهِ لِعَامِنَا هَذَا أَمْ لأَبَدٍ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ لأَبَدِ الأَبَدِ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜிற்காக மட்டும் தல்பியா கூறத் தொடங்கினோம்; அதை நாங்கள் உம்ராவுடன் கலக்கவில்லை. துல்-ஹிஜ்ஜா மாதத்தின் நான்கு இரவுகள் கடந்த பின்னர் நாங்கள் மக்காவிற்கு வந்தடைந்தோம். நாங்கள் கஃபாவைச் சுற்றி தவாஃப் செய்து, ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஸயீ செய்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளுமாறும், இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு எங்கள் மனைவியருடன் தாம்பத்திய உறவு கொள்ளுமாறும் எங்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.
நாங்கள் கூறினோம்: ‘எங்களுக்கும் அரஃபாவுக்கும் இடையில் ஐந்து (நாட்கள்) மட்டுமே உள்ளன. (இந்நிலையில்) எங்கள் ஆண் குறிகளிலிருந்து விந்து சொட்டச் சொட்ட நாங்கள் அதற்குச் செல்வோமா?’
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘உங்களில் நானே மிகவும் நன்மை புரிபவனும், உண்மையாளனும் ஆவேன். பலியிடப்படும் பிராணி (ஹத்யு) மட்டும் என்னிடம் இல்லாதிருந்தால், நானும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டிருப்பேன்.’
சுராக்கா பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள், ‘எங்களின் இந்த தமத்துஃ (சலுகை) இந்த ஆண்டிற்கு மட்டும்தானா அல்லது என்றென்றைக்குமா?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், ‘இல்லை; மாறாக என்றென்றும் நிரந்தரமானது’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ لاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا وَدَنَوْنَا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ أَنْ يَحِلَّ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ دُخِلَ عَلَيْنَا بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقِيلَ ذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ أَزْوَاجِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஹஜ் செய்வதை மட்டுமே நோக்கமாகக் கொண்டு, துல்-கஃதா மாதம் முடிய ஐந்து இரவுகள் மீதமிருந்தபோது நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் (மக்காவை) நெருங்கியபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், யாரிடம் பலிப்பிராணி இல்லையோ, அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட வேண்டும் என்று கட்டளையிட்டார்கள். எனவே, பலிப்பிராணி வைத்திருந்தவர்களைத் தவிர, மக்கள் அனைவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டார்கள். பலியிடும் நாள் (அதாவது, துல்-ஹிஜ்ஜா 10-ஆம் நாள்) வந்தபோது, எங்களிடம் சிறிது மாட்டிறைச்சி கொண்டுவரப்பட்டது, மேலும், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது மனைவிமார்களின் சார்பாக பலியிட்டுள்ளார்கள்' என்று கூறப்பட்டது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَصْحَابُهُ فَأَحْرَمْنَا بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ ‏"‏ اجْعَلُوا حَجَّكُمْ عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ أَحْرَمْنَا بِالْحَجِّ فَكَيْفَ نَجْعَلُهَا عُمْرَةً قَالَ ‏"‏ انْظُرُوا مَا آمُرُكُمْ بِهِ فَافْعَلُوا ‏"‏ ‏.‏ فَرَدُّوا عَلَيْهِ الْقَوْلَ فَغَضِبَ فَانْطَلَقَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ غَضْبَانَ فَرَأَتِ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَتْ مَنْ أَغْضَبَكَ أَغْضَبَهُ اللَّهُ قَالَ ‏"‏ وَمَالِي لاَ أَغْضَبُ وَأَنَا آمُرُ أَمْرًا فَلاَ أُتْبَعُ ‏"‏ ‏.‏
பரா இப்னு ஆஸிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் புறப்பட்டார்கள்; நாங்களும் ஹஜ்ஜிற்காக இஹ்ராம் அணிந்தோம். நாங்கள் மக்காவிற்கு வந்தபோது, ‘உங்கள் ஹஜ்ஜை உம்ராவாக ஆக்கிக்கொள்ளுங்கள்’ என்று அவர்கள் கூறினார்கள். மக்கள், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நாங்கள் ஹஜ்ஜிற்காக இஹ்ராம் அணிந்துள்ளோம்; நாங்கள் அதை எப்படி உம்ராவாக ஆக்க முடியும்?’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், ‘நான் உங்களுக்கு என்ன கட்டளையிடுகிறேனோ அதைக் கவனித்து, அதைச் செய்யுங்கள்’ என்று கூறினார்கள். (எனினும்) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் மறுவார்த்தை பேசினார்கள். அதனால் நபி (ஸல்) அவர்கள் கோபமடைந்தார்கள். பிறகு, அவர்கள் கோபமாக ஆயிஷா (ரழி) அவர்களிடம் சென்றார்கள். ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள், நபியவர்களின் முகத்தில் கோபத்தைக் கண்டு, ‘உங்களைக் கோபப்படுத்தியது யார்? அல்லாஹ் அவன் மீது கோபப்படுவானாக!’ என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், ‘நான் ஒரு கட்டளையிடும்போது அது பின்பற்றப்படாத நிலையில், நான் ஏன் கோபப்படக்கூடாது?’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي مَنْصُورُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ، صَفِيَّةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مُحْرِمِينَ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُقِمْ عَلَى إِحْرَامِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَتْ وَلَمْ يَكُنْ مَعِي هَدْىٌ فَأَحْلَلْتُ وَكَانَ مَعَ الزُّبَيْرِ هَدْىٌ فَلَمْ يَحِلَّ فَلَبِسْتُ ثِيَابِي وَجِئْتُ إِلَى الزُّبَيْرِ فَقَالَ قُومِي عَنِّي ‏.‏ فَقُلْتُ أَتَخْشَى أَنْ أَثِبَ عَلَيْكَ ‏.‏
அஸ்மா பின்த் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் புறப்பட்டோம். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘தம்முடன் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வந்தவர், அவர் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையிலேயே இருக்கட்டும். தம்முடன் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வராதவர், அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு விடட்டும்.’ அவர் (அஸ்மா) கூறினார்கள்: ‘என்னிடம் பலிப்பிராணி இருக்கவில்லை, எனவே நான் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு விட்டேன், ஆனால் சுபைர் (ரழி) அவர்களிடம் பலிப்பிராணி இருந்தது, எனவே அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடவில்லை. எனவே நான் எனது சாதாரண ஆடைகளை அணிந்து கொண்டு சுபைர் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றேன், அப்போது அவர்கள், ‘என்னை விட்டு விலகிச் செல்’ என்று கூறினார்கள். நான் கேட்டேன்: ‘நான் உங்கள் மீது பாய்ந்து விடுவேன் என்று அஞ்சுகிறீர்களா?!’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ قَالَ كَانَ فَسْخُ الْحَجِّ لَهُمْ خَاصَّةً
யாரெல்லாம் ஹஜ் அவர்களுக்கு மட்டுமே ரத்து செய்யப்பட்டது என்று கூறினார்களோ
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ بِلاَلِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ فَسْخَ الْحَجِّ فِي الْعُمْرَةِ لَنَا خَاصَّةً أَمْ لِلنَّاسِ عَامَّةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ بَلْ لَنَا خَاصَّةً ‏ ‏ ‏.‏
ஹாரித் பின் பிலால் பின் ஹாரித் அவர்கள், தம் தந்தை (பிலால் பின் ஹாரித் (ரழி) அவர்கள்) கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

"நான் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, இந்த ஹஜ் ரத்து செய்யப்பட்டு, அதற்குப் பதிலாக உம்ரா ஆக்கப்பட்டது எங்களுக்காக மட்டும்தானா, அல்லது எல்லா மக்களுக்கும் பொதுவானதா?' அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இல்லை, அது எங்களுக்காக மட்டும்தான்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ كَانَتِ الْمُتْعَةُ فِي الْحَجِّ لأَصْحَابِ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَاصَّةً ‏.‏
அபூ தர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“ஹஜ்ஜில் தமத்துஃ செய்வது குறிப்பாக முஹம்மது (ஸல்) அவர்களின் தோழர்களுக்கு உரியதாக இருந்தது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، قُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا أَرَى عَلَىَّ جُنَاحًا أَنْ لاَ أَطَّوَّفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَتْ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ ‏{إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}‏ وَلَوْ كَانَ كَمَا تَقُولُ لَكَانَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ‏.‏ إِنَّمَا أُنْزِلَ هَذَا فِي نَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ كَانُوا إِذَا أَهَلُّوا أَهَلُّوا لِمَنَاةَ فَلاَ يَحِلُّ لَهُمْ أَنْ يَطَّوَّفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا قَدِمُوا مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْحَجِّ ذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَأَنْزَلَهَا اللَّهُ فَلَعَمْرِي مَا أَتَمَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَجَّ مَنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏.‏
உர்வா பின் அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் (என் சிறிய தாயார்) ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம், "நான் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்யாமல் இருப்பதில் என்மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை என்றே நான் கருதுகிறேன்" என்று கூறினேன்.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ் கூறுகிறான்:

*{இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஐரில்லாஹ். ஃபமன் ஹஜ்ஜல் பைத அவிஃதமர ஃபல ஜுனாஹ அலைஹி அய்யட்டவ்வஃப பிஹிமா}*

'(நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் சின்னங்களில் உள்ளவையாகும். ஆகவே, எவர் இவ்வாலயத்திற்கு ஹஜ் அல்லது உம்ரா செய்கிறாரோ, அவர் அவ்விரண்டுக்குமிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்வதில் அவர் மீது குற்றமில்லை)' (திருக்குர்ஆன் 2:158).

விஷயம் நீங்கள் சொல்வது போல் இருந்திருந்தால், 'அவ்விரண்டுக்குமிடையே தவாஃப் செய்யாமல் இருப்பதில் குற்றமில்லை' என்றல்லவா இருந்திருக்கும்?

உண்மையில், இந்த வசனம் அன்சாரிகள் சிலரைப் பற்றி அருளப்பட்டது. அவர்கள் (இஸ்லாத்திற்கு முன்) 'மனாத்' எனும் சிலைக்காகத் தல்பியா முழங்குபவர்களாக (இஹ்ராம் கட்டுபவர்களாக) இருந்தனர். (அதனால்) அவர்கள் ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே தவாஃப் செய்வதைப் பாவமாகக் கருதினர். அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜுக்காக வந்தபோது, இது பற்றி அவர்களிடம் கேட்டார்கள். அப்போதுதான் அல்லாஹ் இவ்வசனத்தை அருளினான்.

என் வாழ்வின் மீது ஆணையாக! ஸஃபா மற்றும் மர்வாவுக்கிடையே தவாஃப் (ஸயீ) செய்யாத ஒருவரின் ஹஜ்ஜை அல்லாஹ் முழுமைப்படுத்த மாட்டான்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، عَنْ أُمِّ وَلَدِ، شَيْبَةَ قَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَهُوَ يَقُولُ ‏ ‏ لاَ يُقْطَعُ الأَبْطَحُ إِلاَّ شَدًّا ‏ ‏ ‏.‏
ஷைபாவின் உம்மு வலத்* அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸஃபாவுக்கும் மர்வாவுக்கும் இடையில் ஸஃயீ செய்துகொண்டிருந்தபோது, ‘பள்ளத்தாக்கு வேகமாகவே தவிர கடக்கப்படக் கூடாது’ என்று கூறுவதைக் கண்டேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ إِنْ أَسْعَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَسْعَى وَإِنْ أَمْشِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَمْشِي وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான் சஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் வேகமாகச் சென்றால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வேகமாகச் செல்வதை நான் பார்த்தேன். மேலும், நான் நடந்து சென்றால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நடந்து செல்வதை நான் பார்த்தேன். மேலும் நான் ஒரு முதியவர் ஆவேன்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى الْخُشَنِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ، أَخْبَرَنِي طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عَمِّهِ، إِسْحَاقَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ الْحَجُّ جِهَادٌ وَالْعُمْرَةُ تَطَوُّعٌ ‏ ‏ ‏.‏
தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்:

“ஹஜ் ஜிஹாத் ஆகும்; உம்ரா உபரியானதாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْلَى، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى، يَقُولُ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حِينَ اعْتَمَرَ فَطَافَ وَطُفْنَا مَعَهُ وَصَلَّى وَصَلَّيْنَا مَعَهُ وَكُنَّا نَسْتُرُهُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ لاَ يُصِيبُهُ أَحَدٌ بِشَىْءٍ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அபூ அவ்ஃபா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் உம்ரா செய்தபோது அவர்களுடன் இருந்தோம். அவர்கள் (கஃபாவை) தவாஃப் செய்தார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் தவாஃப் செய்தோம். அவர்கள் தொழுதார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் தொழுதோம். மேலும், மக்காவாசிகளில் யாரும் அவர்களுக்குத் தீங்கு விளைவித்துவிடக் கூடாது என்பதற்காக நாங்கள் அவர்களைப் பாதுகாத்துக் கொண்டிருந்தோம்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعُمْرَةِ فِي رَمَضَانَ
ரமளானில் உம்ரா
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ بَيَانٍ، وَجَابِرٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ وَهْبِ بْنِ خَنْبَشٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حِجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
வஹ்ப் பின் கன்பஷ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ரமளானில் (செய்யும்) ஓர் உம்ரா, ஒரு ஹஜ்ஜுக்குச் சமமாகும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، جَمِيعًا عَنْ دَاوُدَ بْنِ يَزِيدَ الزَّعَافِرِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ هَرِمِ بْنِ خَنْبَشٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حِجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
ஹரம் பின் கன்பஷ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “ரமலானில் செய்யும் உம்ரா ஒரு ஹஜ்ஜுக்குச் சமமாகும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَعْقِلٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حِجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள் என அபூ மஃகில் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ரமழானில் செய்யும் உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குச் சமமாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حِجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ரமளான் மாதத்தில் செய்யப்படும் உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குச் சமமானதாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حِجَّةً ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ரமளான் மாத உம்ரா ஹஜ்ஜுக்குச் சமமாகும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعُمْرَةِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ
துல்-கஃதா மாதத்தில் உம்ரா
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمْ يَعْتَمِرْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلاَّ فِي ذِي الْقَعْدَةِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-கஃதா மாதத்தைத் தவிர வேறு எப்போதும் உம்ரா செய்யவில்லை."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمْ يَعْتَمِرْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عُمْرَةً إِلاَّ فِي ذِي الْقَعْدَةِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் துல்-கஃதாவில் அன்றி உம்ரா எதனையும் செய்யவில்லை.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعُمْرَةِ فِي رَجَبٍ
ரஜப் மாதத்தில் உம்ரா
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ حَبِيبٍ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي ثَابِتٍ - عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ سُئِلَ ابْنُ عُمَرَ فِي أَىِّ شَهْرٍ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ فِي رَجَبٍ ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي رَجَبٍ قَطُّ وَمَا اعْتَمَرَ إِلاَّ وَهُوَ مَعَهُ - تَعْنِي ابْنَ عُمَرَ ‏.‏
உர்வா அவர்கள் கூறினார்கள் என அறிவிக்கப்படுகிறது:

“இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது: ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எந்த மாதத்தில் உம்ரா செய்தார்கள்?’ அதற்கு அவர்கள், ‘ரஜப் மாதத்தில்’ எனக் கூறினார்கள். ஆனால், ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ரஜப் மாதத்தில் ஒருபோதும் உம்ரா செய்யவில்லை, மேலும், அவர்கள் (ஸல்) உம்ரா செய்தபோதெல்லாம், அவர் (அதாவது இப்னு உமர் (ரழி)) அவர்களுடன் இருந்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْعُمْرَةِ مِنَ التَّنْعِيمِ
தன்யீமிலிருந்து உம்ரா
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو إِسْحَاقَ الشَّافِعِيُّ إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ شَافِعٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَوْسٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَهُ أَنْ يُرْدِفَ عَائِشَةَ فَيُعْمِرَهَا مِنَ التَّنْعِيمِ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் அபூபக்ர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது: நபி (ஸல்) அவர்கள், ஆயிஷா (ரழி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்தி, தன்யீமிலிருந்து அவருக்கு உம்ரா செய்விக்குமாறு தமக்குக் கட்டளையிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي حِجَّةِ الْوَدَاعِ نُوَافِي هِلاَلَ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهْلِلْ فَلَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَكَانَ مِنَ الْقَوْمِ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَكُنْتُ أَنَا مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ ‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْنَا حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ فَأَدْرَكَنِي يَوْمُ عَرَفَةَ وَأَنَا حَائِضٌ لَمْ أَحِلَّ مِنْ عُمْرَتِي فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ دَعِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ وَقَدْ قَضَى اللَّهُ حَجَّنَا أَرْسَلَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي وَخَرَجَ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَقَضَى اللَّهُ حَجَّنَا وَعُمْرَتَنَا وَلَمْ يَكُنْ فِي ذَلِكَ هَدْىٌ وَلاَ صَدَقَةٌ وَلاَ صَوْمٌ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ‘ஹஜ்ஜத்துல் வதா’விற்காக, துல்-ஹிஜ்ஜா பிறை தோன்றும் காலத்தில் புறப்பட்டோம். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ‘உங்களில் எவர் உம்ராவிற்காக தல்பியா கூற விரும்புகிறாரோ, அவர் அவ்வாறே தல்பியா கூறட்டும். நான் மட்டும் பலிப்பிராணியைக் கொண்டு வந்திராவிட்டால், நானும் உம்ராவிற்காக தல்பியா கூறியிருப்பேன்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “மக்களில் சிலர் உம்ராவிற்காக தல்பியா கூறினார்கள்; இன்னும் சிலர் ஹஜ்ஜிற்காக தல்பியா கூறினார்கள். நான் உம்ராவிற்காக தல்பியா கூறியவர்களில் ஒருவராக இருந்தேன்.”

ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நாங்கள் புறப்பட்டு மக்காவை வந்தடைந்தோம். அரஃபா நாள் வந்தபோது நான் மாதவிடாயுடன் இருந்தேன்; நான் எனது உம்ராவிலிருந்து (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டிருக்கவில்லை. இதுபற்றி நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் முறையிட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘உனது உம்ராவை விட்டுவிடு; உனது தலைமுடியை அவிழ்த்து வாரிவிடு; ஹஜ்ஜிற்காக தல்பியா கூறு’ என்று சொன்னார்கள்.”

ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவ்வாறே நான் செய்தேன். பிறகு ‘ஹஸ்பா’ இரவு வந்தபோது - அல்லாஹ் எங்கள் ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்திருந்தான் - நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னுடன் அப்துர் ரஹ்மான் பின் அபூ பக்ர் அவர்களை அனுப்பினார்கள். அவர் என்னைத் தமக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டு ‘தன்யீம்’ சென்றார். அங்கு நான் உம்ராவிற்காக தல்பியா கூறினேன். அல்லாஹ் எங்கள் ஹஜ்ஜையும் உம்ராவையும் நிறைவேற்றி வைத்தான். இதில் பலிப்பிராணியோ, தர்மமோ, நோன்போ (பரிகாரமாக) இருக்கவில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ
பைத்துல் மக்திஸிலிருந்து (ஜெருசலேம்) உம்ராவிற்காக இஹ்ராம் அணிபவர்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ سُحَيْمٍ، عَنْ أُمِّ حَكِيمٍ بِنْتِ أُمَيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ غُفِرَ لَهُ ‏ ‏ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“பைத்துல் மக்திஸிலிருந்து உம்ராவிற்காக தல்பியாவைத் தொடங்குபவர் மன்னிக்கப்படுவார்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ حَكِيمٍ بِنْتِ أُمَيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ كَانَتْ لَهُ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوبِ ‏ ‏ ‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْتُ - أَىْ مِنْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ - بِعُمْرَةٍ ‏.‏
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“யார் பைத்துல் மக்திஸிலிருந்து உம்ராவிற்காக தல்பியாவைத் தொடங்குகிறாரோ, அது அவருடைய முந்தைய பாவங்கள் அனைத்திற்கும் பரிகாரமாக அமையும்.”

உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "எனவே நான் புறப்பட்டேன்." (அதாவது, பைத்துல் மக்திஸிலிருந்து உம்ராவிற்காக).

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب كَمِ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ
நபி (ஸல்) அவர்கள் எத்தனை முறை உம்ரா செய்தார்கள்
حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الشَّافِعِيُّ، إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَرْبَعَ عُمَرٍ عُمْرَةَ الْحُدَيْبِيَةِ وَعُمْرَةَ الْقَضَاءِ مِنْ قَابِلٍ وَالثَّالِثَةَ مِنَ الْجِعْرَانَةِ وَالرَّابِعَةَ الَّتِي مَعَ حَجَّتِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நான்கு உம்ராக்களைச் செய்தார்கள்: ஹுதைபிய்யா உம்ரா, அடுத்த ஆண்டில் ஈடுசெய்த உம்ரா (உம்ரத்துல் கழா), மூன்றாவது ஜிஃரானாவிலிருந்து, மற்றும் நான்காவது அவர்கள் தங்கள் ஹஜ்ஜுடன் செய்தது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلَّى بِمِنًى يَوْمَ التَّرْوِيَةِ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ غَدَا إِلَى عَرَفَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தர்வியா நாளில் (துல்-ஹிஜ்ஜா 8 ஆம் நாள்) மினாவில் லுஹர், அஸர், மஃரிப், இஷா, ஃபஜ்ர் ஆகிய தொழுகைகளைத் தொழுதுவிட்டு, பின்னர் காலையில் அரஃபாவிற்குச் சென்றார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ بِمِنًى ثُمَّ يُخْبِرُهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுவதாவது: அவர்கள் மினாவில் ஐவேளைத் தொழுகைகளையும் தொழுவார்கள், பின்னர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அவ்வாறே செய்தார்கள் என்று அவர்களிடம் கூறுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَبْنِي لَكَ بِمِنًى بَيْتًا قَالَ ‏ ‏ لاَ مِنًى مُنَاخُ مَنْ سَبَقَ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, நாங்கள் உங்களுக்கு மினாவில் ஒரு வீட்டைக் கட்ட வேண்டாமா?' அவர் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'இல்லை, மினா என்பது முந்தி வருபவர்களுக்கான ஒரு தங்குமிடம் ஆகும்.'”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ أُمِّهِ، مُسَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَبْنِي لَكَ بِمِنًى بُنْيَانًا يُظِلُّكَ قَالَ ‏ ‏ لاَ مِنًى مُنَاخُ مَنْ سَبَقَ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நாங்கள், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே, தங்களுக்கு நிழல் தரும்படியாக மினாவில் ஒரு வீட்டைக் கட்ட வேண்டாமா?’ என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் (ஸல்), ‘இல்லை, மினா என்பது முதலில் வருபவர்களுக்கான தங்குமிடம்’ என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْغُدُوِّ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ
மினாவிலிருந்து அரஃபாவிற்கு காலையில் புறப்படுதல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ غَدَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ فَمِنَّا مَنْ يُكَبِّرُ وَمِنَّا مَنْ يُهِلُّ فَلَمْ يَعِبْ هَذَا عَلَى هَذَا وَلاَ هَذَا عَلَى هَذَا - وَرُبَّمَا قَالَ هَؤُلاَءِ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلاَ هَؤُلاَءِ عَلَى هَؤُلاَءِ ‏.‏
அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நாங்கள் இந்த நாளில் காலையில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் மினாவிலிருந்து அரஃபாத்திற்குச் சென்றோம். எங்களில் சிலர் தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்) கூறினார்கள்; மற்றும் சிலர் தல்பியா கூறினார்கள். ஒருவர் மற்றவரைக் குறைகூறவில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمَنْزَلِ بِعَرَفَةَ
அரஃபாவில் தங்குமிடம்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، أَنْبَأَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَنْزِلُ بِعَرَفَةَ فِي وَادِي نَمِرَةَ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا قَتَلَ الْحَجَّاجُ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَىَّ سَاعَةٍ كَانَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَرُوحُ فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ إِذَا كَانَ ذَلِكَ رُحْنَا ‏.‏ فَأَرْسَلَ الْحَجَّاجُ رَجُلاً يَنْظُرُ إِلَى سَاعَةِ يَرْتَحِلُ ‏.‏ فَلَمَّا أَرَادَ ابْنُ عُمَرَ أَنْ يَرْتَحِلَ قَالَ أَزَاغَتِ الشَّمْسُ قَالُوا لَمْ تَزِغْ بَعْدُ ‏.‏ فَجَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَزَاغَتِ الشَّمْسُ قَالُوا لَمْ تَزِغْ بَعْدُ ‏.‏ فَجَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَزَاغَتِ الشَّمْسُ قَالُوا لَمْ تَزِغْ بَعْدُ ‏.‏ فَجَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَزَاغَتِ الشَّمْسُ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَلَمَّا قَالُوا قَدْ زَاغَتِ ارْتَحَلَ ‏.‏ قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي رَاحَ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்தில் உள்ள நமிரா பள்ளத்தாக்கில் தங்குவது வழக்கம். ஹஜ்ஜாஜ், இப்னு ஸுபைர் (ரழி) அவர்களைக் கொன்றபோது, அவர் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்களிடம் ஆளனுப்பி, “இந்த நாளில் நபி (ஸல்) அவர்கள் எந்த நேரத்தில் புறப்பட்டார்கள்?” என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், “அந்த நேரம் வரும்போது, நாம் புறப்படுவோம்” என்று கூறினார்கள்.

எனவே, ஹஜ்ஜாஜ் அவர்கள் புறப்படும் நேரத்தைக் கவனிப்பதற்காக ஒருவரை அனுப்பினார். இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் புறப்பட விரும்பியபோது, “சூரியன் உச்சியைக் கடந்துவிட்டதா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அது இன்னும் உச்சியைக் கடக்கவில்லை” என்றார்கள். எனவே, அவர்கள் அமர்ந்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், “சூரியன் உச்சியைக் கடந்துவிட்டதா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அது இன்னும் உச்சியைக் கடக்கவில்லை” என்றார்கள். எனவே, அவர்கள் அமர்ந்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், “சூரியன் உச்சியைக் கடந்துவிட்டதா?” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அது இன்னும் உச்சியைக் கடக்கவில்லை” என்றார்கள். எனவே, அவர்கள் அமர்ந்தார்கள்.

பின்னர் அவர்கள், “சூரியன் உச்சியைக் கடந்துவிட்டதா?” என்று கேட்டார்கள். அவர்கள், “ஆம்” என்றார்கள். அவர்கள், “அது உச்சியைக் கடந்துவிட்டது” என்று கூறியதும், இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمَوْقِفِ بِعَرَفَةَ
அரஃபாவில் நிற்கும் இடம்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِعَرَفَةَ فَقَالَ ‏ ‏ هَذَا الْمَوْقِفُ وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ‏ ‏ ‏.‏
அலி (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவில் நின்று, ‘இது நிற்குமிடம், மேலும் அரஃபா முழுவதும் நிற்குமிடமாகும்’ என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ، قَالَ كُنَّا وُقُوفًا فِي مَكَانٍ تُبَاعِدُهُ مِنَ الْمَوْقِفِ فَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَيْكُمْ يَقُولُ ‏ ‏ كُونُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمُ الْيَوْمَ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ إِبْرَاهِيمَ ‏ ‏ ‏.‏
யஸீத் பின் ஷைபான் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நாங்கள் (மக்களெல்லாம்) நிற்கும் இடத்தை விட்டுத் தொலைவில் ஒரு இடத்தில் நின்றுகொண்டிருந்தோம். அப்போது இப்னு மிர்பஃ (ரழி) அவர்கள் எங்களிடம் வந்து கூறினார்கள்: 'நான் உங்களிடம் அனுப்பப்பட்ட அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தூதராவேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: “இன்று நீங்கள் இருக்கும் இடத்திலேயே நில்லுங்கள்; ஏனெனில் இன்று நீங்கள் இப்ராஹீம் (அலை) அவர்களின் பாரம்பரியத்தில் இருக்கின்றீர்கள்.”’
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعُمَرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ كُلُّ عَرَفَةَ مَوْقِفٌ وَارْفَعُوا عَنْ بَطْنِ عُرَنَةَ وَكُلُّ الْمُزْدَلِفَةِ مَوْقِفٌ وَارْفَعُوا عَنْ بَطْنِ مُحَسِّرٍ وَكُلُّ مِنًى مَنْحَرٌ إِلاَّ مَا وَرَاءَ الْعَقَبَةِ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்தில்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அரஃபா முழுவதும் நிற்கும் இடமாகும், ஆனால் உரனாவின் உட்பகுதியிலிருந்து விலகி இருங்கள். மேலும் முஸ்தலிஃபா முழுவதும் நிற்கும் இடமாகும், ஆனால் முஹஸ்ஸரின் உட்பகுதியிலிருந்து விலகி இருங்கள். மேலும் மினா முழுவதும் பலியிடும் இடமாகும், அகபாவுக்கு அப்பால் உள்ளதைத் தவிர.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الدُّعَاءِ بِعَرَفَةَ
அரஃபாவில் பிரார்த்தனை செய்தல்
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَاشِمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقَاهِرِ بْنُ السَّرِيِّ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كِنَانَةَ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ مِرْدَاسٍ السُّلَمِيُّ، أَنَّ أَبَاهُ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَعَا لأُمَّتِهِ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ بِالْمَغْفِرَةِ فَأُجِيبَ إِنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ مَا خَلاَ الظَّالِمَ فَإِنِّي آخُذُ لِلْمَظْلُومِ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَىْ رَبِّ إِنْ شِئْتَ أَعْطَيْتَ الْمَظْلُومَ مِنَ الْجَنَّةِ وَغَفَرْتَ لِلظَّالِمِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يُجَبْ عَشِيَّتَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ بِالْمُزْدَلِفَةِ أَعَادَ الدُّعَاءَ فَأُجِيبَ إِلَى مَا سَأَلَ ‏.‏ قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ أَوْ قَالَ تَبَسَّمَ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي إِنَّ هَذِهِ لَسَاعَةٌ مَا كُنْتَ تَضْحَكُ فِيهَا فَمَا الَّذِي أَضْحَكَكَ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ قَالَ ‏"‏ إِنَّ عَدُوَّ اللَّهِ إِبْلِيسَ لَمَّا عَلِمَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدِ اسْتَجَابَ دُعَائِي وَغَفَرَ لأُمَّتِي أَخَذَ التُّرَابَ فَجَعَلَ يَحْثُوهُ عَلَى رَأْسِهِ وَيَدْعُو بِالْوَيْلِ وَالثُّبُورِ فَأَضْحَكَنِي مَا رَأَيْتُ مِنْ جَزَعِهِ ‏"‏ ‏.‏
அப்பாஸ் பின் மிர்தாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபா நாளின் மாலையில் தம் சமுதாயத்திற்காகப் பாவமன்னிப்புக் கோரிப் பிரார்த்தித்தார்கள். அதற்கு (இறைவனிடமிருந்து), "அநீதி இழைத்தவனைத் தவிர, (மற்றவர்களை) நான் மன்னித்துவிட்டேன். ஏனெனில், அநீதி இழைக்கப்பட்டவருக்காக அவனிடமிருந்து நான் (உரிமையை) எடுத்துக்கொடுப்பேன்" என்று பதிலளிக்கப்பட்டது.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "என் இறைவா! நீ நாடினால் அநீதி இழைக்கப்பட்டவருக்குச் சொர்க்கத்தை வழங்கி, அநீதி இழைத்தவனை மன்னிக்க முடியும்" என்று கூறினார்கள். (ஆனால்) அந்த மாலையில் அவர்களுக்குப் பதிலளிக்கப்படவில்லை.

முஸ்தலிஃபாவில் விடிந்ததும், அவர்கள் அந்தப் பிரார்த்தனையை மீண்டும் செய்தார்கள்; அப்போது அவர்கள் கேட்டது அவர்களுக்கு வழங்கப்பட்டது.

(இதைக் கூறியதும்) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சிரித்தார்கள் (அல்லது புன்னகைத்தார்கள் என்று அறிவிப்பாளர் கூறினார்).

அப்போது அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களும் உமர் (ரலி) அவர்களும், "என் தந்தையும் தாயும் தங்களுக்கு அர்ப்பணமாகட்டும்! இது நீங்கள் வழக்கமாகச் சிரிக்கின்ற நேரமில்லையே! தங்களைச் சிரிக்க வைத்தது எது? அல்லாஹ் தங்களை எப்போதுமே சிரிக்க வைப்பானாக!" என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ் என் பிரார்த்தனையை ஏற்று என் சமுதாயத்தை மன்னித்துவிட்டான் என்பதை அல்லாஹ்வின் எதிரியான இப்லீஸ் அறிந்தபோது, மண்ணை வாரித் தன் தலையில் போட்டுக்கொண்டு, 'நாசமே! அழிவே!' என்று புலம்பினான். அவனது அந்தப் பதற்றத்தைக் கண்டது என்னைச் சிரிக்க வைத்தது" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْمِصْرِيُّ أَبُو جَعْفَرٍ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ وَإِنَّهُ لَيَدْنُو عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يُبَاهِي بِهِمُ الْمَلاَئِكَةَ فَيَقُولُ مَا أَرَادَ هَؤُلاَءِ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அரஃபா நாளை விட அதிகமாக, அல்லாஹ் நரகத்திலிருந்து அடியார்களை விடுதலை செய்யும் நாள் வேறு எதுவும் இல்லை. நிச்சயமாக அவன் நெருங்கி வருகிறான்; பிறகு வானவர்களிடம் அவர்களைக் குறித்துப் பெருமை பாராட்டி, ‘இவர்கள் என்ன விரும்புகிறார்கள்?’ எனக் கூறுகிறான்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ أَتَى عَرَفَةَ قَبْلَ الْفَجْرِ لَيْلَةَ جَمْعٍ
யார் ஜம்உ இரவில் ஃபஜ்ர் நேரத்திற்கு முன்பாக அரஃபாவிற்கு வருகிறாரோ
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَعْمُرَ الدِّيلِيَّ، قَالَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ وَأَتَاهُ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الْحَجُّ قَالَ ‏ ‏ الْحَجُّ عَرَفَةُ فَمَنْ جَاءَ قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ لَيْلَةَ جَمْعٍ فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ أَيَّامُ مِنًى ثَلاَثَةٌ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ ‏ ‏ ‏.‏ ثُمَّ أَرْدَفَ رَجُلاً خَلْفَهُ فَجَعَلَ يُنَادِي بِهِنَّ ‏.‏

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ اللَّيْثِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمُرَ الدِّيلِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِعَرَفَةَ فَجَاءَهُ نَفَرٌ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى مَا أُرَى لِلثَّوْرِيِّ حَدِيثًا أَشْرَفَ مِنْهُ ‏.‏
அப்துர் ரஹ்மான் பின் யஃமூர் அத்-தியலீ (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாத்தில் நின்றுகொண்டிருந்தபோது (அங்கு) இருந்தேன். அப்போது நஜ்த் வாசிகளில் சிலர் அவரிடம் வந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! ஹஜ் என்பது எப்படி?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'ஹஜ் என்பதே அரஃபா(வில் தங்குவது)தான். ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா) இரவின் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன்பு யார் வந்து சேர்கிறாரோ அவரது ஹஜ் நிறைவுபெற்றுவிட்டது. மினாவின் நாட்கள் மூன்று. யார் இரண்டு நாட்களில் விரைந்து செல்கிறாரோ, அவர் மீது எந்தக் குற்றமும் இல்லை; யார் தாமதித்துத் தங்குகிறாரோ, அவர் மீதும் எந்தக் குற்றமும் இல்லை' என்று கூறினார்கள். பிறகு, அவர்கள் ஒரு மனிதரைத் தங்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்த்திக்கொண்டு, இவ்வார்த்தைகளை உரக்க அறிவிக்கச் செய்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ عَامِرٍ، - يَعْنِي الشَّعْبِيَّ - عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسٍ الطَّائِيِّ، أَنَّهُ حَجَّ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَمْ يُدْرِكِ النَّاسَ إِلاَّ وَهُمْ بِجَمْعٍ ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَنْضَيْتُ رَاحِلَتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي وَاللَّهِ إِنْ تَرَكْتُ مِنْ حَبْلٍ إِلاَّ وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ شَهِدَ مَعَنَا الصَّلاَةَ وَأَفَاضَ مِنْ عَرَفَاتٍ لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَقَدْ قَضَى تَفَثَهُ وَتَمَّ حَجُّهُ ‏ ‏ ‏.‏
உர்வா இப்னு முதர்ரிஸ் அத்தாயீ (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: அவர்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் ஹஜ் செய்தார்கள், ஆனால் அவர்கள் ஜம்உ (அல்-முஸ்தலிஃபா) என்னுமிடத்தை அடையும் வரை மக்களுடன் சேரவில்லை. அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து கூறினேன்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே, நான் எனது ஒட்டகத்தை (நீண்ட பயணத்தால்) இளைக்க வைத்துவிட்டேன், மேலும் நான் என்னையே வருத்திக் கொண்டேன். அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக, நான் நிற்காத மணல் மேடு எதுவுமில்லை. நான் ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றிவிட்டேனா?’”

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘யார் நம்முடன் தொழுகையில் (அதாவது, முஸ்தலிஃபாவில் ஃபஜ்ர்) கலந்துகொண்டு, இரவிலோ அல்லது பகலிலோ அரஃபாத்திலிருந்து புறப்பட்டாரோ, அவர் அழுக்கை நீக்கிக் கொள்ளலாம், மேலும் அவரது ஹஜ் பூரணமாகிவிட்டது.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الدَّفْعِ مِنْ عَرَفَةَ
அரஃபாவிலிருந்து புறப்படுதல்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُ سُئِلَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَسِيرُ حِينَ دَفَعَ مِنْ عَرَفَةَ قَالَ كَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ ‏.‏ قَالَ وَكِيعٌ وَالنَّصُّ يَعْنِي فَوْقَ الْعَنَقِ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்களிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அரஃபாவிலிருந்து புறப்பட்டபோது எவ்வாறு பயணம் செய்தார்கள்?” என்று கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “அவர்கள் (ஸல்) ‘அல்-அனக்’ (எனும் மிதமான நடையில்) செல்வார்கள்; ஒரு இடைவெளியைக் கண்டால் ‘நஸ்’ (எனும் விரைவான வேகத்தில்) செல்வார்கள்.”

(அறிவிப்பாளர்) வகீஃ கூறினார்கள்: “ ‘நஸ்’ என்பது ‘அல்-அனக்’கை விட வேகமானதாகும்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَتْ قُرَيْشٌ نَحْنُ قَوَاطِنُ الْبَيْتِ لاَ نُجَاوِزُ الْحَرَمَ ‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“குரைஷியர்கள், ‘நாங்கள் இறை இல்லத்தில் வசிப்பவர்கள்; நாங்கள் புனித எல்லையை விட்டு வெளியேற மாட்டோம்’ என்று கூறினார்கள். (அதற்கு) அல்லாஹ் கண்ணியமும் மகத்துவமும் மிக்கவன்,

‘{ஸும்ம அஃபீளூ மின் ஹைஸு அஃபாழன் நாஸு}’

‘பிறகு, மக்கள் அனைவரும் புறப்படும் இடத்திலிருந்து நீங்களும் புறப்படுங்கள்’ என்று கூறினான்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب النُّزُولِ بَيْنَ عَرَفَاتٍ وَجَمْعٍ لِمَنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ
தேவை உள்ளவர்கள் அரஃபாவுக்கும் முஸ்தலிஃபாவுக்கும் இடையில் நிற்பது
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ أَفَضْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَمَّا بَلَغَ الشِّعْبَ الَّذِي يَنْزِلُ عِنْدَهُ الأُمَرَاءُ نَزَلَ فَبَالَ وَتَوَضَّأَ قُلْتُ الصَّلاَةَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ‏ ‏ ‏.‏ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى جَمْعٍ أَذَّنَ وَأَقَامَ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ حَتَّى قَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَ ‏.‏
உஸாமா பின் ஸைத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் அரஃபாத்திலிருந்து புறப்பட்டேன். தலைவர்கள் (தங்கள் வாகனங்களிலிருந்து) இறங்கும் மலைப் பாதையை அவர்கள் அடைந்தபோது, அவர்களும் இறங்கி சிறுநீர் கழித்துவிட்டு, பின்னர் உளூ செய்தார்கள். நான், ‘(இப்போது) தொழுகை(யின் நேரமா)?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘தொழுகை உமக்கு முன்னே உள்ளது’ என்று கூறினார்கள். அவர்கள் ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா) அடைந்தபோது, அதான் மற்றும் இகாமத் கூறி, பின்னர் மஃரிப் தொழுதார்கள். பின்னர், அவர்கள் இஷா தொழும் வரை மக்களில் எவரும் (தங்கள் ஒட்டகங்களின்) சுமையை இறக்கவில்லை.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْجَمْعِ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ بِجَمْعٍ
ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா)வில் இரண்டு தொழுகைகளை ஒன்றாக சேர்த்து நிறைவேற்றுதல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْخَطْمِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أَيُّوبَ الأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ فِي حِجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْمُزْدَلِفَةِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு யஸீத் அல்-கத்மீ (ரழி) அவர்கள், அபூ அய்யூப் அல்-அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் கூறக் கேட்டதாக அறிவித்தார்கள்:
“நான் ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் முஸ்தலிஃபாவில் மஃரிபையும் இஷாவையும் தொழுதேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ سَلَمَةَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلَّى الْمَغْرِبَ بِالْمُزْدَلِفَةِ فَلَمَّا أَنَخْنَا قَالَ ‏ ‏ الصَّلاَةُ بِإِقَامَةٍ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் முஸ்தலிஃபாவில் மஃக்ரிப் தொழுதார்கள். நாங்கள் (ஒட்டகங்களை) மண்டியிடச் செய்தபோது, "தொழுகை இகாமத் கொண்டு (நிறைவேற்றப்பட வேண்டும்)" என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْوُقُوفِ بِجَمْعٍ
ஜம்உ (முஸ்தலிஃபா) வில் தங்குதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَجَجْنَا مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَلَمَّا أَرَدْنَا أَنْ نُفِيضَ، مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ قَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ ‏.‏ وَكَانُوا لاَ يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَخَالَفَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَفَاضَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ ‏.‏
அம்ர் பின் மைமூன் அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நாங்கள் உமர் பின் கத்தாப் (ரழி) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தோம். நாங்கள் முஸ்தலிஃபாவிலிருந்து புறப்பட விரும்பியபோது, அவர்கள் கூறினார்கள்: 'இணைவைப்பாளர்கள், “தபீரே!* உன் மீது சூரியன் உதிக்கட்டும்! அப்போதுதான் நாங்கள் (மினாவுக்கு) எங்கள் பயணத்தைத் தொடங்குவோம்,” என்று கூறுவார்கள். மேலும், சூரியன் உதயமாகும் வரை அவர்கள் புறப்பட மாட்டார்கள்.’ எனவே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்பே புறப்பட்டுச் சென்று, அவர்களுக்கு மாறு செய்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ الْمَكِّيُّ، عَنِ الثَّوْرِيِّ، قَالَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ قَالَ جَابِرٌ أَفَاضَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَأَمَرَهُمْ بِالسَّكِينَةِ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرْمُوا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَأَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ ‏.‏ وَقَالَ ‏ ‏ لِتَأْخُذْ أُمَّتِي نُسُكَهَا فَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلِّي لاَ أَلْقَاهُمْ بَعْدَ عَامِي هَذَا ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜத்துல் வதாவின்போது அமைதியாகப் புறப்பட்டார்கள்; மேலும் மக்களையும் அமைதியாக இருக்குமாறு கட்டளையிட்டார்கள். மேலும், (விரல்களால்) சுண்டி எறியும் கற்களைப் போன்று (சிறிய) கற்களை எறியுமாறு அவர்களுக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். மேலும் அவர்கள் முஹஸ்ஸர் பள்ளத்தாக்கில் விரைந்து சென்றார்கள். மேலும், ‘எனது சமுதாயத்தினர் தமது (ஹஜ்) வழிபாட்டு முறைகளை (என்னிடமிருந்து) எடுத்துக்கொள்ளட்டும்! ஏனெனில், எனது இந்த ஆண்டிற்குப் பிறகு நான் அவர்களைச் சந்திப்பேனா என்று எனக்குத் தெரியாது’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ الْحِمْصِيِّ، عَنْ بِلاَلِ بْنِ رَبَاحٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ لَهُ غَدَاةَ جَمْعٍ ‏"‏ يَا بِلاَلُ أَسْكِتِ النَّاسَ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ أَنْصِتِ النَّاسَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ تَطَوَّلَ عَلَيْكُمْ فِي جَمْعِكُمْ هَذَا فَوَهَبَ مُسِيئَكُمْ لِمُحْسِنِكُمْ وَأَعْطَى مُحْسِنَكُمْ مَا سَأَلَ ادْفَعُوا بِاسْمِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏
பிலால் பின் ரபாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், ஜம்உடைய காலையில் நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம் கூறினார்கள்:
"ஓ பிலால், மக்களை அமைதிப்படுத்துங்கள்," அல்லது "அவர்களை அமைதியாக இருக்கச் செய்யுங்கள்." பிறகு, அவர்கள் கூறினார்கள்: "உங்களின் இந்த ஜம்உவில் அல்லாஹ் உங்களுக்கு பெரும் அருள் புரிந்துள்ளான். உங்களில் உள்ள நல்லோர்களின் பொருட்டால் உங்களில் உள்ள தவறிழைத்தவர்களை அவன் மன்னித்துவிட்டான், மேலும் உங்களில் உள்ள நல்லோர்களுக்கு அவர்கள் கேட்பதை எல்லாம் அவன் கொடுத்துவிட்டான். அல்லாஹ்வின் பெயரால் புறப்படுங்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ تَقَدَّمَ مِنْ جَمْعٍ إِلَى مِنًى لِرَمْىِ الْجِمَارِ
ஜம்உவிலிருந்து மினாவிற்கு தூண்களை கல்லெறிய வருபவர்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، وَسُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أُغَيْلِمَةَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَلَى حُمُرَاتٍ لَنَا مِنْ جَمْعٍ فَجَعَلَ يَلْطَحُ أَفْخَاذَنَا وَيَقُولُ ‏"‏ أُبَيْنِيَّ لاَ تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ سُفْيَانُ فِيهِ ‏"‏ وَلاَ إِخَالُ أَحَدًا يَرْمِيهَا حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பனூ அப்துல் முத்தலிப் குலத்துச் சிறுவர்களாகிய எங்களை ‘ஜம்உ’விலிருந்து எங்கள் (சிறிய) கழுதைகள் மீது (ஏற்றி) முற்படுத்தி (மினாவுக்கு) அனுப்பினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் எங்கள் தொடைகள் மீது தட்டிக் கொண்டே, 'என் அருமைச் சிறுவர்களே! சூரியன் உதயமாகும் வரை ஜம்ராவில் கல்லெறியாதீர்கள்' என்று கூறினார்கள்.”
(இதில் சுஃப்யான் (ரஹ்) அவர்கள், "சூரியன் உதயமாகும் வரை யாரும் கல்லெறிவதை நான் (சரியெனக்) கருதவில்லை" என்பதையும் அதிகப்படுத்தினார்கள்).

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ فِيمَنْ قَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முன்கூட்டியே அனுப்பி வைத்த, அவரது குடும்பத்தின் பலவீனமானவர்களில் (அதாவது, பெண்கள் மற்றும் குழந்தைகள்) நானும் ஒருவனாக இருந்தேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ سَوْدَةَ بِنْتَ زَمْعَةَ، كَانَتِ امْرَأَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ تَدْفَعَ مِنْ جَمْعٍ قَبْلَ دُفْعَةِ النَّاسِ فَأَذِنَ لَهَا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது, ஸவ்தா பின்த் ஸம்ஆ (ரழி) அவர்கள் மெதுவாக நடப்பவர்களாக இருந்ததால், மக்களுக்கு முன்னால் ஜம்உவிலிருந்து புறப்பட்டுச் செல்ல அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்டார்கள், மேலும் அவரும் அவர்களுக்கு அனுமதி வழங்கினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أُمِّهِ، قَالَتْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمَ النَّحْرِ عِنْدَ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ وَهُوَ رَاكِبٌ عَلَى بَغْلَةٍ فَقَالَ ‏ ‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِذَا رَمَيْتُمُ الْجَمْرَةَ فَارْمُوا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ ‏ ‏ ‏.‏
சுலைமான் பின் அம்ர் பின் அஹ்வஸ் (ரழி) அவர்கள், தம் தாயார் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:
“நான் நபி (ஸல்) அவர்களைப் பலியிடும் நாளில், அகபா ஜம்ராவில், ஒரு கோவேறு கழுதையின் மீது சவாரி செய்தவர்களாகப் பார்த்தேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘மக்களே! நீங்கள் ஜம்ராவில் கல்லெறியும்போது, சுண்டுக் கற்களைப் போன்ற (சிறிய) கற்களால் எறியுங்கள்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عَوْفٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ غَدَاةَ الْعَقَبَةِ وَهُوَ عَلَى نَاقَتِهِ ‏"‏ الْقُطْ لِي حَصًى ‏"‏ ‏.‏ فَلَقَطْتُ لَهُ سَبْعَ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الْخَذْفِ فَجَعَلَ يَنْفُضُهُنَّ فِي كَفِّهِ وَيَقُولُ ‏"‏ أَمْثَالَ هَؤُلاَءِ فَارْمُوا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ الْغُلُوُّ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“அகபா அன்று காலையில், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்களது பெண் ஒட்டகத்தின் மீது இருந்தபோது, ‘எனக்காகச் சிறுகற்களைப் பொறுக்கி எடுங்கள்’ என்று கூறினார்கள். எனவே, நான் அவருக்காக ஏழு சிறுகற்களைப் பொறுக்கி எடுத்தேன். அவை சுண்டி எறியும் அளவிலான (சிறிய) கற்களாக இருந்தன. அவர் அவற்றை தமது கையில் குலுக்கியவாறு, ‘இதைப் போன்றவைகளையே எறியுங்கள்’ என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர், ‘மக்களே! மார்க்க விஷயங்களில் வரம்பு மீறுவதைத் தவிர்த்துக் கொள்ளுங்கள். ஏனெனில், உங்களுக்கு முன் இருந்தவர்கள் மார்க்க விஷயங்களில் வரம்பு மீறியதாலேயே அழிந்து போனார்கள்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مِنْ أَيْنَ تُرْمَى جَمْرَةُ الْعَقَبَةِ
எங்கிருந்து அகபா தூணுக்கு கற்களை எறிய வேண்டும்?
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الْمَسْعُودِيِّ، عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ لَمَّا أَتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ وَاسْتَقْبَلَ الْكَعْبَةَ وَجَعَلَ الْجَمْرَةَ عَلَى حَاجِبِهِ الأَيْمَنِ ثُمَّ رَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ قَالَ مِنْ هَاهُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ‏.‏
அப்துர்-ரஹ்மான் பின் யஸீத் அவர்கள் கூறியதாவது:

“அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் ஜம்ரத்துல் அகபாவிற்கு வந்தபோது, பள்ளத்தாக்கின் அடிவாரத்திற்குச் சென்று, அந்தத் தூண் தங்களின் வலது புறத்தில் இருக்குமாறு கஃபாவை முன்னோக்கினார்கள். பிறகு அவர்கள், ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறியவாறு, ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘வணக்கத்திற்குரியவன் அவனைத் தவிர வேறு யாருமில்லை அந்த அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! இங்கிருந்துதான், யாருக்கு சூரத்துல் பகரா அருளப்பட்டதோ அவர் எறிந்தார்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أُمِّهِ، قَالَتْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمَ النَّحْرِ عِنْدَ جَمْرَةِ الْعَقَبَةِ اسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ فَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ انْصَرَفَ ‏.‏

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أُمِّ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِنَحْوِهِ ‏.‏
சுலைமான் பின் அம்ர் பின் அஹ்வஸ் அவர்களின் தாயார் (உம்மு ஜுன்துப் ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“தியாகத் திருநாளன்று ஜம்ரத்துல் அகபாவில் நபி (ஸல்) அவர்களை நான் கண்டேன். அவர்கள் அப்பள்ளத்தாக்கின் உட்பகுதிக்குச் சென்று, ஒவ்வொரு கல்லுடனும் தக்பீர் கூறியவாறு ஏழு கற்களை எறிந்துவிட்டு, பின்னர் அங்கிருந்து திரும்பினார்கள்.”

மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடரிலும் இதே போன்ற ஹதீஸ் இடம்பெற்றுள்ளது.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ لَمْ يَقِفْ عِنْدَهَا
ஒருவர் ஜம்ரத் அல்-அகபாவில் கல்லெறிந்து முடித்ததும் அவர் அங்கேயே தங்கக்கூடாது
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ وَلَمْ يَقِفْ عِنْدَهَا وَذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அகபா தூணின் மீது கல்லெறிந்தார்கள்; ஆனால் அங்கே தங்கவில்லை. மேலும், நபி (ஸல்) அவர்களும் அவ்வாறே செய்ததாக அவர்கள் குறிப்பிட்டார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مَضَى وَلَمْ يَقِفْ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஜம்ரதுல் அகபாவில் கல் எறிந்த பிறகு, முன்னோக்கிச் சென்றுவிடுவார்கள்; அங்கே தங்கமாட்டார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رَمْىِ الْجِمَارِ رَاكِبًا
வாகனத்தில் அமர்ந்தபடியே தூண்களை கல்லெறிதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَمَى الْجَمْرَةَ عَلَى رَاحِلَتِهِ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் தமது வாகனத்தின் மீதிருந்தவாறு ஜம்ராவில் கல் எறிந்தார்கள் என இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ أَيْمَنَ بْنِ نَابِلٍ، عَنْ قُدَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَمَى الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ صَهْبَاءَ لاَ ضَرْبَ وَلاَ طَرْدَ وَلاَ إِلَيْكَ إِلَيْكَ ‏.‏
குதாமா பின் அப்துல்லாஹ் அல்-ஆமிரீ (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"தியாகத் திருநாளில் நபி (ஸல்) அவர்கள், தங்களுடைய செந்நிற ஒட்டகத்தின் மீது அமர்ந்தவாறு, யாரையும் அடிக்காமலும், விரட்டாமலும், ‘விலகிச் செல்லுங்கள்’ என்று கூறாமலும் ஜம்ராவில் (தூணில்) கல் எறிவதை நான் பார்த்தேன்."
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَأْخِيرِ رَمْىِ الْجِمَارِ مِنْ عُذْرٍ
ஒரு காரணத்திற்காக தூண்களை கல்லெறிவதை தாமதப்படுத்துவது
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَخَّصَ لِلرِّعَاءِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمًا وَيَدَعُوا يَوْمًا ‏.‏
ஆசிம் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள், இடையர்களுக்கு ஒரு நாள் கல்லெறியவும், ஒரு நாள் விட்டுவிடவும் சலுகை அளித்தார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الْبَدَّاحِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِرِعَاءِ الإِبِلِ فِي الْبَيْتُوتَةِ أَنْ يَرْمُوا يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ يَجْمَعُوا رَمْىَ يَوْمَيْنِ بَعْدَ النَّحْرِ فَيَرْمُونَهُ فِي أَحَدِهِمَا - قَالَ مَالِكٌ ظَنَنْتُ أَنَّهُ قَالَ فِي الأَوَّلِ مِنْهُمَا - ثُمَّ يَرْمُونَ يَوْمَ النَّفْرِ ‏.‏
அபூ பத்தா பின் ஆஸிம் அவர்கள், தம் தந்தையிடமிருந்து அறிவிப்பதாவது:

ஒட்டகம் மேய்ப்பவர்கள் (மினாவில்) இரவில் தங்குவது தொடர்பாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சலுகை அளித்தார்கள். (அதன்படி,) அவர்கள் அறுப்பு நாளன்று கல்லெறிய வேண்டும்; பின்னர் அறுப்பு நாளுக்குப் பிந்தைய இரண்டு நாட்களின் கல்லெறிதலை ஒன்று சேர்த்து, அவ்விரண்டு நாட்களில் ஒரு நாளில் அவர்கள் கல்லெறியலாம் — "(அவ்விரண்டு நாட்களில்) முதலாவது நாளில் என்று அவர்கள் கூறினார்கள் என நான் எண்ணுகிறேன்" என்று (இமாம்) மாலிக் கூறினார் — பின்னர் அவர்கள் (மினாவிலிருந்து) புறப்படும் நாளில் கல்லெறிவார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرَّمْىِ عَنِ الصِّبْيَانِ
குழந்தைகளுக்காக கல் எறிதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ حَجَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَعَنَا النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَلَبَّيْنَا عَنِ الصِّبْيَانِ وَرَمَيْنَا عَنْهُمْ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ் செய்தோம், எங்களுடன் பெண்களும் சிறுவர்களும் இருந்தனர். நாங்கள் சிறுவர்களின் சார்பாக தல்பியா கூறினோம், மேலும் அவர்களுக்காக ஜமராத்தில் கல்லெறிந்தோம்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَتَى يَقْطَعُ الْحَاجُّ التَّلْبِيَةَ
யாத்ரீகர் தல்பியாவை எப்போது நிறுத்த வேண்டும்
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَبَّى حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் அகபா ஜம்ராவில் கல் எறியும் வரை தல்பியா கூறினார்கள் என இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَمَا زِلْتُ أَسْمَعُهُ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَلَمَّا رَمَاهَا قَطَعَ التَّلْبِيَةَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஃபழ்லு இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நான் நபி (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் (வாகனத்தில்) அமர்ந்து பயணம் செய்துகொண்டிருந்தேன். அவர்கள் அகபா ஜம்ராவில் கல் எறியும் வரை தல்பியா சொல்லிக்கொண்டிருப்பதை நான் செவியுற்றுக்கொண்டே இருந்தேன். அவர்கள் அதில் கல் எறிந்தபோது, தல்பியா சொல்வதை நிறுத்திக்கொண்டார்கள்.’
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ إِذَا رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
ஒரு மனிதர் அகபா தூணை கல்லெறிந்த பிறகு அவருக்கு எது அனுமதிக்கப்படுகிறது
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَوَكِيعٌ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ إِذَا رَمَيْتُمُ الْجَمْرَةَ فَقَدْ حَلَّ لَكُمْ كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ النِّسَاءَ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَالطِّيبُ فَقَالَ أَمَّا أَنَا فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُضَمِّخُ رَأْسَهُ بِالْمِسْكِ أَفَطِيبٌ ذَلِكَ أَمْ لاَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நீங்கள் ஜம்ராவில் கல் எறிந்துவிட்டால், உங்கள் மனைவியரைத் தவிர மற்ற அனைத்தும் உங்களுக்கு அனுமதிக்கப்பட்டதாகி விடுகின்றன. ஒரு மனிதர் அவரிடம், ‘ஓ இப்னு அப்பாஸ் அவர்களே, நறுமணத்தின் நிலை என்ன?’ என்று கேட்டார். அதற்கு அவர் கூறினார்கள்: ‘நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் தலையில் கஸ்தூரியால் நறுமணம் பூசியதைக் கண்டேன். அது நறுமணமா, இல்லையா?’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا خَالِي، مُحَمَّدٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لإِحْرَامِهِ حِينَ أَحْرَمَ وَلإِحْلاَلِهِ حِينَ أَحَلَّ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் அணிகிறபோது அவர்களது இஹ்ராமுக்காகவும், அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டபோதும் நான் அவர்களுக்கு நறுமணம் பூசினேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالْمُقَصِّرِينَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالْمُقَصِّرِينَ قَالَ ‏"‏ وَالْمُقَصِّرِينَ ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"யா அல்லாஹ், (தங்கள் தலைகளை) மழிப்பவர்களை மன்னிப்பாயாக." அவர்கள் கேட்டார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, (தங்கள் முடியைக்) குறைத்துக் கொள்பவர்களையும்?" அவர்கள் (ஸல்) மூன்று முறை, "யா அல்லாஹ், (தங்கள் தலைகளை) மழிப்பவர்களை மன்னிப்பாயாக" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் கேட்டார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதரே, (தங்கள் முடியைக்) குறைத்துக் கொள்பவர்களையும்?" அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: "மேலும் (தங்கள் முடியைக்) குறைத்துக் கொள்பவர்களையும்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي الْحَوَارِيِّ الدِّمَشْقِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ وَالْمُقَصِّرِينَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ், (தலையை) மழிப்பவர்களுக்குக் கருணை காட்டுவானாக.” அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! (முடியைக்) குறைப்பவர்களுக்கும் தான்!” என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ், (தலையை) மழிப்பவர்களுக்குக் கருணை காட்டுவானாக” என்று கூறினார்கள். அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! (முடியைக்) குறைப்பவர்களுக்கும் தான்!” என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அல்லாஹ், (தலையை) மழிப்பவர்களுக்குக் கருணை காட்டுவானாக” என்று கூறினார்கள். அவர்கள், “அல்லாஹ்வின் தூதரே! (முடியைக்) குறைப்பவர்களுக்கும் தான்!” என்றார்கள். அதற்கு அவர்கள், “(முடியைக்) குறைப்பவர்களுக்கும் தான்” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ ظَاهَرْتَ لِلْمُحَلِّقِينَ ثَلاَثًا وَلِلْمُقَصِّرِينَ وَاحِدَةً قَالَ ‏ ‏ إِنَّهُمْ لَمْ يَشُكُّوا ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதரே! (தங்கள் தலைமுடியை) மழித்துக்கொள்பவர்களுக்காக மூன்று முறையும், (முடியைக்) குறைத்துக்கொள்பவர்களுக்காக ஒரு முறை மட்டும் ஏன் பிரார்த்தனை செய்தீர்கள்?" என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஏனெனில், அவர்கள் சந்தேகம் கொள்ளவில்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ لَبَّدَ رَأْسَهُ
தனது தலைமுடியை ஒன்றாக வைத்திருக்க தனது தலையில் ஏதோ ஒன்றை பயன்படுத்துதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ حَفْصَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَأْنُ النَّاسِ حَلُّوا وَلَمْ تَحِلَّ أَنْتَ مِنْ عُمْرَتِكَ قَالَ ‏ ‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي وَقَلَّدْتُ هَدْيِي فَلاَ أَحِلُّ حَتَّى أَنْحَرَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக அறிவிக்கப்படுகிறது: நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஹஃப்ஸா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான், ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! மக்களுக்கென்ன நேர்ந்தது? அவர்கள் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டுவிட்டனர்; ஆனால் தாங்கள் தங்கள் உம்ராவிலிருந்து விடுபடவில்லையே?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர் (ஸல்), ‘நான் என் தலைமுடிக்குப் பசை தடவியுள்ளேன்; எனது பலிப்பிராணிக்கு அடையாள மாலை சூட்டியுள்ளேன். ஆகவே, நான் (பலிப்பிராணியை) அறுக்கும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட மாட்டேன்’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُهِلُّ مُلَبِّدًا ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தம் தலைமுடியைப் படியவைத்தவர்களாக தல்பியா முழங்குவதை நான் கேட்டேன்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الذَّبْحِ
பலியிடுதல் (தியாக விலங்கு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَكُلُّ فِجَاجِ مَكَّةَ طَرِيقٌ وَمَنْحَرٌ وَكُلُّ عَرَفَةَ مَوْقِفٌ وَكُلُّ الْمُزْدَلِفَةِ مَوْقِفٌ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

மினா முழுவதும் அறுத்துப் பலியிடும் இடமாகும். மக்காவின் ஒவ்வொரு சாலையும் ஒரு பொது வழியும், அறுத்துப் பலியிடும் இடமுமாகும். அரஃபா முழுவதும் தங்கும் இடமாகும், மேலும் முஸ்தலிஃபா முழுவதும் தங்கும் இடமாகும்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ قَدَّمَ نُسُكًا قَبْلَ نُسُكٍ
யார் ஒரு சடங்கை மற்றொன்றுக்கு முன்பாக செய்கிறாரோ
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَمَّنْ قَدَّمَ شَيْئًا قَبْلَ شَىْءٍ إِلاَّ يُلْقِي بِيَدَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ‏ ‏ لاَ حَرَجَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம், ஒன்றை மற்றொன்றிற்கு முன்னால் செய்துவிட்ட ஒருவர் குறித்துக் கேட்கப்பட்டபோதெல்லாம், அவர்கள் தங்களின் இரு கைகளாலும் சைகை செய்து, ‘அதில் தவறில்லை’ என்று கூறுவார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُسْأَلُ يَوْمَ مِنًى فَيَقُولُ ‏"‏ لاَ حَرَجَ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَمَيْتُ بَعْدَ مَا أَمْسَيْتُ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“மினாவுடைய நாளில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் (கேள்விகள்) கேட்கப்பட்டன. அதற்கு அவர்கள், ‘அதில் குற்றமில்லை, அதில் குற்றமில்லை’ என்று கூறினார்கள். ஒருவர் அவர்களிடம் வந்து, ‘நான் (குர்பானி) கொடுப்பதற்கு முன்பே என் தலையை மழித்துவிட்டேன்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், ‘அதில் குற்றமில்லை’ என்று கூறினார்கள். (அந்த மனிதர்,) ‘மாலை நேரத்திற்குப் பிறகு நான் (ஜம்ராவில்) கல் எறிந்தேன்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், ‘அதில் குற்றமில்லை’ என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ سُئِلَ عَمَّنْ ذَبَحَ قَبْلَ أَنْ يَحْلِقَ أَوْ حَلَقَ قَبْلَ أَنْ يَذْبَحَ قَالَ ‏ ‏ لاَ حَرَجَ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அம்ரு (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: ஒருவர் தலைமுடி மழிப்பதற்கு முன்னர் தனது குர்பானியை அறுத்துவிட்டார் அல்லது தனது குர்பானியை அறுப்பதற்கு முன்னர் தலைமுடி மழித்துவிட்டார் என்பது பற்றி நபி (ஸல்) அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"அதில் எந்தப் பாதிப்பும் இல்லை."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ قَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِمِنًى يَوْمَ النَّحْرِ لِلنَّاسِ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَهُ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏ فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَىْءٍ قُدِّمَ قَبْلَ شَىْءٍ إِلاَّ قَالَ ‏"‏ لاَ حَرَجَ ‏"‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், பலி கொடுக்கும் நாளில், மக்கள் (தங்களிடம் வந்து பேசுவதற்காக) மினாவில் அமர்ந்திருந்தார்கள். ஒருவர் அவர்களிடம் வந்து, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் எனது பலிப்பிராணியை அறுப்பதற்கு முன் எனது தலையை மழித்துக்கொண்டேன்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், ‘அதில் குற்றமில்லை’ என்று கூறினார்கள். பிறகு மற்றொருவர் வந்து, ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நான் (ஜம்ராவில்) கல்லெறிவதற்கு முன் எனது பலிப்பிராணியை அறுத்துவிட்டேன்’ என்று கூறினார். அதற்கு அவர்கள், ‘அதில் குற்றமில்லை’ என்று கூறினார்கள். அந்நாளில், ஒரு செயலை மற்றொரு செயலுக்கு முன்பாகச் செய்தது குறித்து அவர்களிடம் கேட்கப்பட்டபோதெல்லாம், அவர்கள் ‘அதில் குற்றமில்லை’ என்றே பதிலளித்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب رَمْىِ الْجِمَارِ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ
தஷ்ரீக் நாட்களில் தூண்களை கல்லெறிதல்
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ضُحًى وَأَمَّا بَعْدَ ذَلِكَ فَبَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் முற்பகல் நேரத்தில் ‘அகபா’ ஜம்ராவின் மீது கல் எறிந்ததை நான் பார்த்தேன், ஆனால் அந்த நாளுக்குப் பிறகு, சூரியன் உச்சி சாய்ந்த பின்னரே அவர்கள் அவ்வாறு செய்வார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ أَبُو شَيْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَرْمِي الْجِمَارَ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ قَدْرَ مَا إِذَا فَرَغَ مِنْ رَمْيِهِ صَلَّى الظُّهْرَ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சூரியன் உச்சி சாய்ந்த பிறகு ஜமராக்களில் கல் எறிவார்கள். எந்த அளவிற்கு என்றால், அவர்கள் கல் எறிந்து முடித்தவுடனேயே லுஹர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْخُطْبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ
தியாகத்தின் நாளில் நிகழ்த்தப்பட்ட உரை
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَلاَ أَىُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالُوا يَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ بَيْنَكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلاَ لاَ يَجْنِي جَانٍ إِلاَّ عَلَى نَفْسِهِ وَلاَ يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلاَ مَوْلُودٌ عَلَى وَالِدِهِ ‏.‏ أَلاَ إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يُعْبَدَ فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَبَدًا وَلَكِنْ سَيَكُونُ لَهُ طَاعَةٌ فِي بَعْضِ مَا تَحْتَقِرُونَ مِنْ أَعْمَالِكُمْ فَيَرْضَى بِهَا أَلاَ وَكُلُّ دَمٍ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ مَا أَضَعُ مِنْهَا دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ - كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ - أَلاَ وَإِنَّ كُلَّ رِبًا مِنْ رِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ أَلاَ يَا أُمَّتَاهُ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏.‏
சுலைமான் பின் அம்ர் பின் அஹ்வஸ் அவர்களின் தந்தை (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"ஹஜ்ஜத்துல் விதாவின் போது நபி (ஸல்) அவர்கள், 'மக்களே! எந்த நாள் மிகவும் புனிதமானது?' என்று மூன்று முறை கேட்டதை நான் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், 'மாபெரும் ஹஜ்ஜுடைய நாள்' என்று பதிலளித்தார்கள்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'உங்களுடைய இந்த ஊரில், உங்களுடைய இந்த மாதத்தில், உங்களுடைய இந்த நாள் எவ்வளவு புனிதமானதோ, அதே போன்று நிச்சயமாக உங்கள் இரத்தமும், உங்கள் செல்வமும், உங்கள் கண்ணியமும் உங்களுக்கு மத்தியில் புனிதமானவையாகும்.

எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! குற்றம் புரியும் எவனும் தனக்கு எதிராகவே தவிர (வேறெவருக்கும் எதிராகக்) குற்றம் புரிவதில்லை. தந்தை செய்யும் குற்றத்திற்காகப் பிள்ளை தண்டிக்கப்பட மாட்டார்; பிள்ளை செய்யும் குற்றத்திற்காகத் தந்தை தண்டிக்கப்பட மாட்டார்.

எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! ஷைத்தான் உங்களுடைய இந்த ஊரில் இனி எப்போதும் தான் வணங்கப்படுவதில் நம்பிக்கை இழந்துவிட்டான். ஆயினும், உங்கள் செயல்களில் நீங்கள் அற்பமாகக் கருதுபவற்றில் அவனுக்குக் கீழ்ப்படிதல் நடந்தால், அதைக் கொண்டே அவன் திருப்தியடைவான்.

எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! அறியாமைக் காலத்தின் அனைத்து இரத்தப் பழிகளும் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. அவற்றில் நான் ரத்து செய்யும் முதலாவது, பனூ லைஸ் கோத்திரத்தாரிடம் பாலூட்டப்பட்டு, ஹுதைல் கோத்திரத்தாரால் கொல்லப்பட்ட ஹாரிஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப் அவர்களின் இரத்தப் பழியாகும்.

எச்சரிக்கையாக இருங்கள்! அறியாமைக் காலத்தின் அனைத்து வட்டிகளும் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. உங்களுடைய மூலதனம் உங்களுக்கு உண்டு. நீங்கள் அநீதி இழைக்காதீர்கள், நீங்களும் அநீதி இழைக்கப்பட மாட்டீர்கள்.

என் சமுதாயமே! நான் (இறைச்செய்தியை) எடுத்துரைத்து விட்டேனா?' (இதை) மூன்று முறை கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், 'ஆம்' என்றார்கள். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், 'யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சியாக இரு!' என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ السَّلاَمِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِالْخَيْفِ مِنْ مِنًى فَقَالَ ‏ ‏ نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مَقَالَتِي فَبَلَّغَهَا فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ غَيْرُ فَقِيهٍ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ ثَلاَثٌ لاَ يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ مُؤْمِنٍ إِخْلاَصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ وَالنَّصِيحَةُ لِوُلاَةِ الْمُسْلِمِينَ وَلُزُومُ جَمَاعَتِهِمْ فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ ‏ ‏ ‏.‏
ஜுபைர் பின் முத்இம் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மினாவில் உள்ள கைஃபில் எழுந்து நின்று கூறினார்கள்: ‘எனது வார்த்தைகளைக் கேட்டு அவற்றை (மற்றவர்களுக்கு) எடுத்துரைக்கும் மனிதரை அல்லாஹ் (முகப்) பொலிவுறச் செய்வானாக! (மார்க்க) விளக்கத்தைச் சுமந்திருப்பவர், அதை விளங்காதவராக இருக்கலாம்; மேலும் அவர் அதைத் தம்மைக் காட்டிலும் நன்கு விளங்கக்கூடிய ஒருவரிடம் கொண்டு சேர்ப்பவராகவும் இருக்கலாம். மூன்று விஷயங்களில் ஓர் இறைநம்பிக்கையாளரின் உள்ளம் வஞ்சகம் கொள்வதில்லை: அல்லாஹ்வுக்காகச் செய்யும் செயல்களில் தூய எண்ணத்துடன் இருப்பது, முஸ்லிம்களின் ஆட்சியாளர்களுக்கு நன்மையை நாடி ஆலோசனை கூறுவது மற்றும் அவர்களது ஜமாஅத்தை (முஸ்லிம்களின் கூட்டமைப்பை)ப் பற்றிப் பிடித்துக் கொள்வது. ஏனெனில், நிச்சயமாக அவர்களின் பிரார்த்தனை அவர்களுக்குப் பின்னாலிருந்து (அவர்களைச்) சூழ்ந்து (பாதுகாத்து)க் கொள்ளும்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا زَافِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ عَلَى نَاقَتِهِ الْمُخَضْرَمَةِ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ ‏"‏ أَتَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا وَأَىُّ شَهْرٍ هَذَا وَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا هَذَا بَلَدٌ حَرَامٌ وَشَهْرٌ حَرَامٌ وَيَوْمٌ حَرَامٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَلاَ وَإِنَّ أَمْوَالَكُمْ وَدِمَاءَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي يَوْمِكُمْ هَذَا أَلاَ وَإِنِّي فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَأُكَاثِرُ بِكُمُ الأُمَمَ فَلاَ تُسَوِّدُوا وَجْهِي أَلاَ وَإِنِّي مُسْتَنْقِذٌ أُنَاسًا وَمُسْتَنْقَذٌ مِنِّي أُنَاسٌ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُصَيْحَابِي ‏.‏ فَيَقُولُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ‏"‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், அரஃபாத்தில் காதுகள் நறுக்கப்பட்ட தங்களின் ஒட்டகத்தின் மீது இருந்தபோது கூறினார்கள்: ‘இது என்ன நாள், இது என்ன மாதம், இது என்ன பூமி என்று உங்களுக்குத் தெரியுமா?’ அதற்கு அவர்கள், ‘இது ஒரு புனிதமான பூமி, ஒரு புனிதமான மாதம் மற்றும் ஒரு புனிதமான நாள்’ என்று கூறினார்கள். அவர் (ஸல்) கூறினார்கள்: ‘உங்கள் செல்வங்களும் உங்கள் இரத்தங்களும், உங்களுடைய இந்த மாதத்திலும், உங்களுடைய இந்த பூமியிலும், உங்களுடைய இந்த நாளிலும் உள்ள புனிதத்தைப் போல உங்களுக்குப் புனிதமானவையாகும். நான் உங்களுக்கு முன்பே ஹவ்ழ் (தடாகத்தை) சென்றடைவேன், மேலும் பிற சமூகங்களுக்கு மத்தியில் உங்கள் பெரும் எண்ணிக்கையைக் கண்டு பெருமைப்படுவேன். ஆகவே, என் முகத்தைக் கறுப்பாக்கி விடாதீர்கள் (அதாவது, என்னை வெட்கித் தலைகுனியச் செய்து விடாதீர்கள்). நான் சிலரை மீட்பேன், மேலும் சிலர் என்னிடமிருந்து அப்புறப்படுத்தப்படுவார்கள். நான், “இறைவா, என் தோழர்கள்!” என்று கூறுவேன். அதற்கு அவன், “உமக்குப் பிறகு அவர்கள் என்ன புதுமைகளை அறிமுகப்படுத்தினார்கள் என்பது உமக்குத் தெரியாது” என்று கூறுவான்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ الْغَازِ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَفَ يَوْمَ النَّحْرِ بَيْنَ الْجَمَرَاتِ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي حَجَّ فِيهَا فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَوْمُ النَّحْرِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا هَذَا بَلَدُ اللَّهِ الْحَرَامُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَىُّ شَهْرٍ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا شَهْرُ اللَّهِ الْحَرَامُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَذَا يَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ وَدِمَاؤُكُمْ وَأَمْوَالُكُمْ وَأَعْرَاضُكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ هَذَا الْبَلَدِ فِي هَذَا الشَّهْرِ فِي هَذَا الْيَوْمِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَطَفِقَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ وَدَّعَ النَّاسَ فَقَالُوا هَذِهِ حَجَّةُ الْوَدَاعِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தாங்கள் செய்த ஹஜ்ஜின் போது, தியாகத் திருநாளன்று ஜமராக்களுக்கு இடையே நின்றார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"இது என்ன நாள்?" அவர்கள் (ரழி), "தியாகத் திருநாள்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் (ஸல்), "இது என்ன பூமி?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் (ரழி), "இது அல்லாஹ்வின் புனித பூமி" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் (ஸல்), "இது என்ன மாதம்?" என்று கேட்டார்கள். அவர்கள் (ரழி), "அல்லாஹ்வின் புனித மாதம்" என்று கூறினார்கள். அவர்கள் (ஸல்) கூறினார்கள்: “இது மாபெரும் ஹஜ்ஜுடைய நாள். இந்த நாளில், இந்த மாதத்தில், இந்த பூமியைப் போன்றே உங்கள் இரத்தங்களும், உங்கள் செல்வங்களும், உங்கள் கண்ணியமும் உங்களுக்குப் புனிதமானவையாகும்.” பிறகு அவர்கள் (ஸல்) கேட்டார்கள்: “நான் (இறைச்செய்தியை) உங்களுக்கு எடுத்துரைத்து விட்டேனா?” அவர்கள் (ரழி), "ஆம்" என்று கூறினார்கள். பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள், "யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சியாக இரு" என்று கூறத் தொடங்கினார்கள். பிறகு அவர்கள் (ஸல்) மக்களிடம் விடைபெற்றார்கள். எனவே மக்கள், “இது ஹஜ்ஜத்துல் வதாஃ (விடைபெறும் ஹஜ்)” என்று கூறினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب زِيَارَةِ الْبَيْتِ
வீட்டிற்கு விஜயம் செய்தல்
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ طَارِقٍ، عَنْ طَاوُسٍ، وَأَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَخَّرَ طَوَافَ الزِّيَارَةِ إِلَى اللَّيْلِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) மற்றும் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) ஆகியோரிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: நபி (ஸல்) அவர்கள் தவாஃபுஸ் ஸியாராவை இரவு வரை தாமதப்படுத்தினார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَمْ يَرْمُلْ فِي السَّبْعِ الَّذِي أَفَاضَ فِيهِ ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ وَلاَ رَمَلَ فِيهِ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தவாஃபுல்-இஃபாளாவின் ஏழு சுற்றுக்களிலும் ‘ரமல்’ (வேகமாக நடத்தல்) செய்யவில்லை.
அதா (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “அதில் ரமல் கிடையாது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ جَالِسًا فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ جِئْتَ قَالَ مِنْ زَمْزَمَ ‏.‏ قَالَ فَشَرِبْتَ مِنْهَا كَمَا يَنْبَغِي قَالَ وَكَيْفَ قَالَ إِذَا شَرِبْتَ مِنْهَا فَاسْتَقْبِلِ الْكَعْبَةَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ وَتَنَفَّسْ ثَلاَثًا وَتَضَلَّعْ مِنْهَا فَإِذَا فَرَغْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ إِنَّ آيَةَ مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْمُنَافِقِينَ أَنَّهُمْ لاَ يَتَضَلَّعُونَ مِنْ زَمْزَمَ ‏ ‏ ‏.‏
முஹம்மது பின் அப்துர்-ரஹ்மான் பின் அபூபக்ர் அவர்கள் கூறியதாவது:

“நான் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களுடன் அமர்ந்திருந்தேன். அப்போது ஒருவர் அவரிடம் வந்தார். அவரிடம் இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ‘நீங்கள் எங்கிருந்து வருகிறீர்கள்?’ என்று கேட்டார்கள். அவர், ‘ஸம்ஸமிலிருந்து’ என்றார். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ‘நீங்கள் அதிலிருந்து குடிக்க வேண்டிய முறையில் குடித்தீர்களா?’ என்று கேட்டார்கள். அவர், ‘அது எப்படி?’ என்று கேட்டார். இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், ‘நீங்கள் அதிலிருந்து குடிக்கும்போது, கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வின் பெயரைக் கூறி, மூன்று மிடறுகளாகக் குடியுங்கள், வயிறு நிரம்பக் குடியுங்கள். நீங்கள் குடித்து முடித்ததும், அல்லாஹ்வைப் புகழுங்கள்’ என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நமக்கும் நயவஞ்சகர்களுக்கும் இடையிலான அடையாளம் (வேறுபாடு) யாதெனில், அவர்கள் ஸம்ஸமிலிருந்து வயிறு நிரம்பக் குடிக்க மாட்டார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ إِنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ، يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ ‏ ‏ ‏.‏
ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்: 'ஸம்ஸம் தண்ணீர், அது எதற்காகக் குடிக்கப்படுகிறதோ அதற்காகவே ஆகும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب دُخُولِ الْكَعْبَةِ
கஃபாவிற்குள் நுழைதல்
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَوْمَ الْفَتْحِ الْكَعْبَةَ وَمَعَهُ بِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ شَيْبَةَ فَأَغْلَقُوهَا عَلَيْهِمْ مِنْ دَاخِلٍ فَلَمَّا خَرَجُوا سَأَلْتُ بِلاَلاً أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ صَلَّى عَلَى وَجْهِهِ حِينَ دَخَلَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ لُمْتُ نَفْسِي أَنْ لاَ أَكُونَ سَأَلْتُهُ كَمْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், மக்கா வெற்றியின் நாளில் பிலால் (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் பின் ஷைபா (ரழி) ஆகியோருடன் கஃபாவிற்குள் நுழைந்தார்கள். மேலும் அவர்கள் உள்ளிருந்து கதவைப் பூட்டிக்கொண்டார்கள். அவர்கள் வெளியே வந்தபோது, நான் பிலால் (ரழி) அவர்களிடம், ‘அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கே தொழுதார்கள்?’ என்று கேட்டேன். அவர் (கஃபாவிற்குள்) நுழைந்ததும் தமது வலப்புறம் இருந்த இரண்டு தூண்களுக்கு இடையில், தாம் பார்த்த திசையை நோக்கித் தொழுதார்கள் என்று அவர் என்னிடம் கூறினார். பின்னர், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எத்தனை (ரக்அத்கள்) தொழுதார்கள்?' என்று அவரிடம் கேட்காமல் விட்டுவிட்டேனே என என்னை நானே பழித்துக்கொண்டேன்.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ عِنْدِي وَهُوَ قَرِيرُ الْعَيْنِ طَيِّبُ النَّفْسِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَىَّ وَهُوَ حَزِينٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَرَجْتَ مِنْ عِنْدِي وَأَنْتَ قَرِيرُ الْعَيْنِ وَرَجَعْتَ وَأَنْتَ حَزِينٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏ ‏ إِنِّي دَخَلْتُ الْكَعْبَةَ وَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ فَعَلْتُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ أَكُونَ أَتْعَبْتُ أُمَّتِي مِنْ بَعْدِي ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னிடமிருந்து மகிழ்ச்சியாகவும் மனநிறைவுடனும் வெளியே சென்றார்கள். பின்னர் என்னிடம் சோகமாகத் திரும்பி வந்தார்கள். நான் கேட்டேன்: ‘அல்லாஹ்வின் தூதரே! நீங்கள் என்னிடமிருந்து மகிழ்ச்சியாக வெளியே சென்றீர்கள்; ஆனால் சோகமாகத் திரும்பி வந்துள்ளீர்களே?’ அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நான் கஅபாவிற்குள் நுழைந்தேன். நான் அவ்வாறு செய்யாமல் இருந்திருக்க விரும்புகிறேன். ஏனெனில், எனக்குப் பிறகு என் உம்மத்திற்கு நான் சிரமத்தை ஏற்படுத்தி விட்டேனோ என்று அஞ்சுகிறேன்.’”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْبَيْتُوتَةِ بِمَكَّةَ لَيَالِيَ مِنًى
மினாவின் இரவுகளில் மக்காவில் தங்குதல்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اسْتَأْذَنَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يَبِيتَ بِمَكَّةَ أَيَّامَ مِنًى مِنْ أَجْلِ سِقَايَتِهِ فَأَذِنَ لَهُ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அப்பாஸ் பின் அப்துல்-முத்தலிப் (ரழி) அவர்கள், தம்முடைய (ஹாஜிகளுக்கு) தண்ணீர் வழங்கும் பணிக்காக மினாவுடைய நாட்களில் மக்காவில் இரவு தங்குவதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் அனுமதி கேட்டார்கள்; அதற்கு அவர்கள் அனுமதி அளித்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمْ يُرَخِّصِ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لأَحَدٍ يَبِيتُ بِمَكَّةَ إِلاَّ لِلْعَبَّاسِ مِنْ أَجْلِ السِّقَايَةِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஹாஜிகளுக்குத் தண்ணீர் புகட்டும் பணிக்காக அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களைத் தவிர, வேறு எவரையும் மக்காவில் இரவில் தங்குவதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அனுமதிக்கவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب نُزُولِ الْمُحَصَّبِ
முஹஸ்ஸபில் தங்குதல்
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، وَعَبْدَةُ، وَوَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ نُزُولَ الأَبْطَحِ لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّمَا نَزَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِيَكُونَ أَسْمَحَ لِخُرُوجِهِ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அப்தஹ்வில் தங்குவது சுன்னா அல்ல; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அங்கு தங்கியதெல்லாம், அவர்கள் புறப்படுவதற்கு அது மிகவும் வசதியாக இருந்த காரணத்தால்தான்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ ادَّلَجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَيْلَةَ النَّفْرِ مِنَ الْبَطْحَاءِ ادِّلاَجًا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நபி (ஸல்) அவர்கள், புறப்படும் இரவில், விடியும் முன் பத்ஹா’விலிருந்து புறப்பட்டார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ يَنْزِلُونَ بِالأَبْطَحِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்), அபூபக்ர் (ரழி), உமர் (ரழி) மற்றும் உஸ்மான் (ரழி) ஆகியோர் அப்தஹ்வில் தங்குவார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ النَّاسُ يَنْصَرِفُونَ كُلَّ وَجْهٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لاَ يَنْفِرَنَّ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

மக்கள் எல்லாத் திசைகளிலும் சென்றுகொண்டிருந்தார்கள். அப்போது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “தமது கடைசி நேரம் கஅபாவுடன் இருக்கும் வரை யாரும் புறப்பட வேண்டாம்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يَنْفِرَ الرَّجُلُ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“ஒருவருடைய இறுதிச் செயல் இறையில்லத்தை (தவாஃப் செய்வது) என்பதாக ஆகும் வரை, அவர் (அங்கிருந்து) புறப்பட்டுச் செல்வதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தடுத்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَائِضِ تَنْفِرُ قَبْلَ أَنْ تُوَدِّعَ
மாதவிடாய் கொண்ட பெண் (கஅபாவிற்கு விடைபெறும் தவாஃப் செய்வதற்கு முன்) புறப்பட்டுச் செல்வது
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَعُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ حَاضَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ بَعْدَمَا أَفَاضَتْ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَحَابِسَتُنَا هِيَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ ثُمَّ حَاضَتْ بَعْدَ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَلْتَنْفِرْ ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"ஸஃபிய்யா பின்த் ஹுயை (ரழி) அவர்கள் தவாஃபுல்-இஃபாளா செய்த பிறகு அவர்களுக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது." ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நான் அதை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தெரிவித்தேன், அதற்கு அவர்கள், 'அவர் நம்மைத் தடுத்துவிட்டாரா?' என்று கேட்டார்கள்." நான் சொன்னேன், 'அவர் தவாஃபுல்-இஃபாளா செய்து முடித்துவிட்டார், அதன் பிறகுதான் அவருக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டது.' அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அப்படியானால், அவர் (இங்கிருந்து) புறப்படட்டும்.'"
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَفِيَّةَ فَقُلْنَا قَدْ حَاضَتْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ عَقْرَى حَلْقَى مَا أُرَاهَا إِلاَّ حَابِسَتَنَا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ طَافَتْ يَوْمَ النَّحْرِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ إِذًا مُرُوهَا فَلْتَنْفِرْ ‏"‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஸஃபிய்யா (ரழி) அவர்களைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார்கள். அதற்கு நாங்கள், 'அவர்களுக்கு மாதவிடாய் ஏற்பட்டுவிட்டது' என்று கூறினோம். அவர்கள், 'அக்ரா ஹல்கா! அவர்கள் நம்மைத் தடுத்துவிட்டார்கள் என்று நான் நினைக்கிறேன்' என்று கூறினார்கள். நாங்கள், 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! அவர்கள் தியாகத் திருநாளில் தவாஃபுல் இஃபாதாவைச் செய்துவிட்டார்கள்' என்று கூறினோம். அதற்கு அவர்கள், 'அப்படியானால் (தடையில்லை); அவர்களிடம் புறப்படச் சொல்லுங்கள்' என்று கூறினார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنِ الْقَوْمِ، حَتَّى انْتَهَى إِلَىَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، ‏.‏ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَحَلَّ زِرِّي الأَعْلَى ثُمَّ حَلَّ زِرِّي الأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَىَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلاَمٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ سَلْ عَمَّا شِئْتَ ‏.‏ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى فَجَاءَ وَقْتُ الصَّلاَةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبَيْهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَانِبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنَا عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ فَأَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَأَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي ‏"‏ ‏.‏ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ ‏.‏ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ - قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ بَيْنَ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ مَا عَمِلَ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ ‏"‏ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَلْبِيَتَهُ ‏.‏ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ ‏"‏ ‏{وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}‏ ‏"‏ ‏.‏ فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ - وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ ذَكَرَهُ عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - إِنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ ‏{قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ}‏ وَ ‏{قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ }‏ ‏.‏ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنَ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا دَنَا مِنَ الصَّفَا قَرَأَ ‏"‏ ‏{إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَبَدَأَ بِالصَّفَا ‏.‏ فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَهَلَّلَهُ وَحَمِدَهُ وَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ فَمَشَى حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا - يَعْنِي قَدَمَاهُ - مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا فَلَمَّا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لأَبَدِ الأَبَدِ قَالَ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَصَابِعَهُ فِي الأُخْرَى وَقَالَ ‏"‏ دَخَلَتِ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا - مَرَّتَيْنِ - لاَ بَلْ لأَبَدِ الأَبَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ بِبُدْنٍ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا عَلِيٌّ فَقَالَتْ أَمَرَنِي أَبِي بِهَذَا ‏.‏ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ وَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ فَلاَ تَحِلُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْىِ الَّذِي جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنَ الْمَدِينَةِ مِائَةً ثُمَّ حَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلاَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَتَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ ‏.‏ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلاً حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ فَضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لاَ تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلاَّ أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ أَوِ الْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلاَ وَإِنَّ كُلَّ شَىْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ - كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ - وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَمْ تَضِلُّوا إِنِ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ‏.‏ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ ‏"‏ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَذَهَبَتِ الصُّفْرَةُ قَلِيلاً حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَدْ شَنَقَ الْقَصْوَاءَ بِالزِّمَامِ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ ‏"‏ ‏.‏ كُلَّمَا أَتَى حَبْلاً مِنَ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلاً حَتَّى تَصْعَدَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَرَقِيَ عَلَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا ثُمَّ دَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَكَانَ رَجُلاً حَسَنَ الشَّعَرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّ الظُّعُنُ يَجْرِينَ فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهِنَّ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَدَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ فَصَرَفَ الْفَضْلُ وَجْهَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ يَنْظُرُ حَتَّى أَتَى مُحَسِّرًا حَرَّكَ قَلِيلاً ثُمَّ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوُسْطَى الَّتِي تُخْرِجُكَ إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى حَتَّى أَتَى الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ مِنْهَا مِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَرَمَى مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمَنْحَرِ فَنَحَرَ ثَلاَثًا وَسِتِّينَ بَدَنَةً بِيَدِهِ وَأَعْطَى عَلِيًّا فَنَحَرَ مَا غَبَرَ وَأَشْرَكَهُ فِي هَدْيِهِ ثُمَّ أَمَرَ مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ بِبَضْعَةٍ فَجُعِلَتْ فِي قِدْرٍ فَطُبِخَتْ فَأَكَلاَ مِنْ لَحْمِهَا وَشَرِبَا مِنْ مَرَقِهَا ثُمَّ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى الْبَيْتِ فَصَلَّى بِمَكَّةَ الظُّهْرَ فَأَتَى بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُمْ يَسْقُونَ عَلَى زَمْزَمَ فَقَالَ ‏"‏ انْزِعُوا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَوْلاَ أَنْ يَغْلِبَكُمُ النَّاسُ عَلَى سِقَايَتِكُمْ لَنَزَعْتُ مَعَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَنَاوَلُوهُ دَلْوًا فَشَرِبَ مِنْهُ ‏.‏
ஜாஃபர் பின் முஹம்மது (ரஹ்) அவர்கள், தம் தந்தை (முஹம்மது பின் அலீ அவர்கள்) கூறியதாக அறிவிக்கிறார்கள்:

நாங்கள் ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். நாங்கள் அவர்களைச் சென்றடைந்ததும், அவர்கள் (வந்திருந்த) மக்களைப் பற்றி விசாரித்தார்கள். இறுதியில் அவர்கள் என்னை விசாரித்தபோது, நான், "நான் முஹம்மது பின் அலீ பின் ஹுஸைன்" என்று கூறினேன். உடனே அவர்கள், தமது கையை என் தலையை நோக்கி நீட்டி, எனது மேலங்கிப் பொத்தானைக் கழற்றினார்கள்; பின்னர் கீழ்ப் பொத்தானையும் கழற்றினார்கள். பின்னர் தமது உள்ளங்கையை என் இரு மார்புகளுக்கு மத்தியில் வைத்தார்கள். அந்நாளில் நான் வாலிபச் சிறுவனாக இருந்தேன். பிறகு அவர்கள், "என் சகோதரரின் மகனே! உமக்கு நல்வரவு உண்டாகட்டும்! நீர் விரும்பியதை என்னிடம் கேட்பீராக!" என்று கூறினார்கள். (அப்போது) அவர்கள் கண்பார்வை அற்றவர்களாக இருந்தார்கள்.

நான் அவர்களிடம் (கேட்கத்) தொடங்கினேன். தொழுகை நேரம் வந்ததும், பின்னப்பட்ட ஆடை ஒன்றைச் சுற்றிக்கொண்டு அவர்கள் (தொழ) எழுந்தார்கள். அவர்கள் அதைத் தங்கள் தோள்களின் மீது போடும்போதெல்லாம், அதன் சிறிய அளவின் காரணமாக அதன் ஓரங்கள் அவர்களை நோக்கித் திரும்பின (சரிந்தன). அவர்களுடைய மேலங்கியோ அவர்களுக்கு அருகில் ஒரு கொக்கியில் வைக்கப்பட்டிருந்தது. அவர்கள் எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். பிறகு (நான்), "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் ஹஜ்ஜைப் பற்றி எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கூறினேன்.

அவர்கள் ஒன்பது (விரல்களைக்) காட்டி தங்கள் கைகளை உயர்த்திப் பின்வருமாறு கூறினார்கள்:
"நிச்சயமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவில்) ஒன்பது ஆண்டுகள் ஹஜ் செய்யாமல் தங்கியிருந்தார்கள். பிறகு பத்தாவது ஆண்டில், 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஹஜ்ஜுக்குச் செல்கிறார்கள்' என்று மக்களிடையே அறிவிக்கப்பட்டது. எனவே, மதீனாவிற்கு ஏராளமான மக்கள் வந்தனர். அவர்கள் அனைவரும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களைப் பின்பற்றி, அவர்கள் செய்வதைப் போன்று தாமும் செயல்பட வேண்டுமென நாடினர்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் புறப்பட்டார்கள்; நாங்களும் அவர்களுடன் புறப்பட்டோம். நாங்கள் 'துல்-ஹுலைஃபா'வை அடைந்தோம். அங்கு அஸ்மா பின்த் உமைஸ் (ரலி) அவர்கள், முஹம்மது பின் அபூபக்கர் (ரலி) அவர்களைப் பெற்றெடுத்தார்கள். உடனே அவர், 'நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?' என்று கேட்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்கு ஆள் அனுப்பினார். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'நீ குளித்துவிட்டு (இரத்தப் போக்கைத் தடுக்க) ஒரு துணியால் கட்டிக்கொண்டு இஹ்ராம் அணிந்துகொள்' என்று பதிலளித்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் பள்ளியில் தொழுதுவிட்டு, 'கஸ்வா' (எனும் தமது ஒட்டகத்தின்) மீது ஏறினார்கள். அவர்களது ஒட்டகம் அவர்களைச் சுமந்து கொண்டு 'பைதா' எனும் மேட்டுப் பகுதியில் காலூன்றி நின்றபோது - ஜாபிர் (ரலி) கூறுகிறார்கள் - நான் எனது பார்வை எட்டிய தூரம் வரை எனக்கு முன்னால் வாகனம் ஏறியும், நடந்தும் செல்லும் மக்களைப் பார்த்தேன். அவ்வாறே எனக்கு வலது புறத்திலும், இடது புறத்திலும், எனக்குப் பின்னாலும் மக்கள் வெள்ளத்தைக் கண்டேன். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்கள் இடையே இருந்தார்கள். அவர்கள் மீது குர்ஆன் அருளப்பட்டுக் கொண்டிருந்தது; அதன் விளக்கத்தை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள். அவர்கள் எதைச் செய்தார்களோ, அதையே நாங்களும் செய்தோம்.

பிறகு அவர்கள் ஏகத்துவத்தை விளக்கும் தல்பியாவை முழங்கினார்கள்:
**'லப்பைக் அல்லாஹும்ம லப்பைக், லப்பைக் லா ஷரீக லக லப்பைக். இன்னல் ஹம்த வந்நிஃமத லக வல்முல்க், லா ஷரீக லக்'**
(இதோ நான் வந்துவிட்டேன் யா அல்லாஹ்! இதோ நான் வந்துவிட்டேன். இதோ நான் வந்துவிட்டேன். உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை, இதோ நான் வந்துவிட்டேன். நிச்சயமாக, எல்லாப் புகழும் அருட்கொடைகளும் உனக்கே உரியன; ஆட்சியும் உனக்கே உரியது. உனக்கு யாதொரு இணையுமில்லை).

மக்களும் இதே வார்த்தைகளைக் கொண்டு தல்பியா முழங்கினர். அவர்கள் (கூடுதலாகச்) சொன்ன எதையும் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மறுக்கவில்லை. அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது தல்பியாவையே தொடர்ந்து சொல்லிக்கொண்டிருந்தார்கள்."

ஜாபிர் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் ஹஜ்ஜைத் தவிர வேறெதையும் (செய்ய) நாடவில்லை. நாங்கள் உம்ராவைப் பற்றி அறிந்திருக்கவில்லை. நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் (கஅபா) வீட்டை அடைந்தபோது, அவர்கள் (ஹஜருல் அஸ்வத் உள்ள) மூலையைத் தொட்டு(முத்தமிட்டு), மூன்று சுற்றுகள் வேகமாக நடந்தார்கள் (ரம்ல்); நான்கு சுற்றுகள் (சாதாரணமாக) நடந்தார்கள். பிறகு அவர்கள் 'மகாமே இப்ராஹீம்' இடத்திற்குச் சென்று:
**'வத்தகிதூ மின் மகாம இப்ராஹீம முஸல்லா'**
(இப்ராஹீம் நின்ற இடத்தை நீங்கள் தொழும் இடமாக ஆக்கிக் கொள்ளுங்கள் - அல்குர்ஆன் 2:125) என்று ஓதினார்கள்.
அந்த இடத்தைத் தமக்கும் (கஅபா) வீட்டிற்கும் இடையில் ஆக்கிக் கொண்டார்கள்."

(அறிவிப்பாளர் ஜாஃபர் கூறுகிறார்) என் தந்தை (முஹம்மது பின் அலீ) கூறுவார்கள்: "நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் அந்த இரண்டு ரக்அத்துகளிலும் **'குல் யா அய்யுஹல் காஃபிரூன்'** (109) மற்றும் **'குல் ஹுவல்லாஹு அஹத்'** (112) ஆகிய அத்தியாயங்களை ஓதினார்கள் என்று நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டதாகவே நான் கருதுகிறேன்."

"பிறகு அவர்கள் (கஅபா) வீட்டிற்குத் திரும்பி வந்து (ஹஜருல் அஸ்வத்) மூலையைத் தொட்டார்கள். பிறகு அவர்கள் (ஸஃபா செல்லும்) வாசல் வழியாக ஸஃபாவிற்குச் சென்றார்கள். அவர்கள் ஸஃபாவை நெருங்கியதும்:
**'இன்னஸ் ஸஃபா வல் மர்வத மின் ஷஐரில்லாஹ்'**
(நிச்சயமாக ஸஃபாவும் மர்வாவும் அல்லாஹ்வின் அடையாளங்களில் உள்ளவையாகும் - அல்குர்ஆன் 2:158) என்று ஓதி, 'அல்லாஹ் எதைக் கொண்டு ஆரம்பித்தானோ அதைக் கொண்டு நாமும் ஆரம்பிப்போம்' என்று கூறினார்கள்.

எனவே அவர்கள் ஸஃபாவிலிருந்து தொடங்கி, (கஅபா) வீட்டைப் பார்க்கக்கூடிய வரை அதில் ஏறினார்கள். பிறகு கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்வின் ஒருமைப்பாட்டை எடுத்துரைத்து (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்), அவனது பெருமையைப் பறைசாற்றினார்கள் (அல்லாஹு அக்பர்). மேலும்:
**'லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு லா ஷரீக லஹு, லஹுல் முல்கு, வ லஹுல் ஹம்து, வ ஹுவ அலா குல்லி ஷையின் கதீர். லா இலாஹ இல்லல்லாஹு வஹ்தஹு, அன்ஜஸ வஃதஹு, வ நஸர அப்தஹு, வ ஹஸமல் அஹ்ஸாப வஹ்தஹு'**
(அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன்; அவனுக்கு இணையே இல்லை. அவனுக்கே ஆட்சியுரிமை உரியது; எல்லாப் புகழும் அவனுக்கே. அவன் அனைத்துப் பொருட்களின் மீதும் ஆற்றல் உள்ளவன். அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் யாருமில்லை; அவன் தனித்தவன். அவன் தன் வாக்குறுதியை நிறைவேற்றினான்; தன் அடியானுக்கு உதவினான்; தனியாக நின்று கூட்டுப் படைகளைத் தோற்கடித்தான்) என்று கூறினார்கள்.

இம்மூன்று முறைகளுக்கு இடையில் (அல்லாஹ்விடம்) பிரார்த்தனை செய்தார்கள். பிறகு (மலையிலிருந்து) இறங்கி மர்வாவை நோக்கி நடந்தார்கள். பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதியில் அவர்களுடைய பாதங்கள் (சரிவில்) இறங்கியபோது வேகமாக நடந்தார்கள். (மேடான பகுதியில்) பாதங்கள் ஏறத் தொடங்கியபோது, மர்வாவை அடையும் வரை சாதாரணமாக நடந்தார்கள். ஸஃபாவின் மீது செய்ததை மர்வாவின் மீதும் செய்தார்கள்.

தமது 'ஸயீ'யின் இறுதியில் அவர்கள் மர்வாவின் மீது இருந்தபோது கூறினார்கள்: 'இப்போது எனக்குத் தெரிந்த விஷயம் எனக்கு முன்பே தெரிந்திருந்தால், நான் குர்பானி பிராணியைக் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன்; இதை உம்ராவாக ஆக்கியிருப்பேன். உங்களில் யாரிடமாவது குர்பானிப் பிராணி (ஹத்யு) இல்லையென்றால், அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு இதை உம்ராவாக ஆக்கிக் கொள்ளட்டும்.'

எனவே நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களையும், குர்பானிப் பிராணிகளை வைத்திருந்தவர்களையும் தவிர, மற்ற அனைவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டு (தலைமுடியைக் குறைத்துக்கொண்டார்கள்). அப்போது ஸுராகா பின் மாலிக் பின் ஜுஃஷும் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து, 'அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது இந்த ஆண்டிற்கு மட்டுமா? அல்லது என்றென்றைக்குமா?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (ஒரு கையின்) விரல்களை மற்றொரு கை விரல்களுடன் கோர்த்துக்கொண்டு, 'உம்ரா ஹஜ்ஜில் இப்படி நுழைந்துவிட்டது' என்று இரண்டு முறை கூறிவிட்டு, 'இல்லை, மாறாக என்றென்றைக்கும் (உரியது)' என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அலீ (ரலி) அவர்கள் யமனிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுக்கான ஒட்டகங்களுடன் வந்தார்கள். ஃபாத்திமா (ரலி) அவர்கள் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டவர்களில் ஒருவராக இருப்பதைக் கண்டார்கள். ஃபாத்திமா (ரலி) சாயமிடப்பட்ட ஆடையை அணிந்து, சுர்மா இட்டிருந்தார்கள். அலீ (ரலி) அவர்கள், ஃபாத்திமா செய்ததை ஆட்சேபித்தார்கள். அதற்கு ஃபாத்திமா, 'என் தந்தை தான் எனக்கு இவ்வாறு கட்டளையிட்டார்கள்' என்றார்கள்."

(ஜாபிர் (ரலி) அறிவிக்கிறார்கள்) அலீ (ரலி) அவர்கள் ஈராக்கில் இருந்தபோது கூறுவார்கள்: "எனவே நான் ஃபாத்திமா செய்ததை ஆட்சேபித்து, அது குறித்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களிடம் தீர்ப்பு கேட்பதற்காகச் சென்றேன். ஃபாத்திமா சொன்னதைத் தெரிவித்தேன். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்), 'அவள் உண்மையைச் சொன்னாள்; அவள் உண்மையைச் சொன்னாள்' என்று கூறிவிட்டு (என்னிடம்), 'நீ ஹஜ்ஜுக்கு நிய்யத் செய்தபோது என்ன கூறினாய்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'யா அல்லாஹ்! உமது தூதர் எதற்காக இஹ்ராம் அணித்தார்களோ அதற்காகவே நானும் இஹ்ராம் அணிகிறேன்' என்று கூறினேன் என்றேன். அதற்கு நபிகள் நாயகம் (ஸல்), 'என்னுடன் குர்பானிப் பிராணி உள்ளது; எனவே நீ இஹ்ராமிலிருந்து விடுபடாதே' என்று கூறினார்கள்."

ஜாபிர் (ரலி) கூறுகிறார்கள்: "அலீ (ரலி) அவர்கள் யமனிலிருந்து கொண்டு வந்ததும், நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் (மதீனாவிலிருந்து) கொண்டு வந்ததுமான குர்பானிப் பிராணிகளின் மொத்த எண்ணிக்கை நூறு ஆகும். பிறகு, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களையும், குர்பானிப் பிராணிகளை வைத்திருந்தவர்களையும் தவிர, மற்ற அனைவரும் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுத் தலைமுடியைக் குறைத்துக் கொண்டார்கள்.

'தர்வியா' நாள் (துல்-ஹஜ் 8ஆம் நாள்) வந்தபோது, அவர்கள் மினாவை நோக்கிச் சென்று ஹஜ்ஜுக்கான தல்பியாவைத் தொடங்கினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனத்தில் சென்றார்கள். அவர்கள் மினாவில் லுஹர், அஸர், மஃரிப், இஷா மற்றும் ஃபஜ்ர் ஆகிய தொழுகைகளைத் தொழுதார்கள். பிறகு சூரியன் உதிக்கும் வரை சிறிது நேரம் தாமதித்தார்கள். 'நமிரா'வில் தமக்காக முடியால் ஆன ஒரு கூடாரத்தை அமைக்குமாறு உத்தரவிட்டார்கள்; அவ்வாறே அது அமைக்கப்பட்டது.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அரஃபாவை நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள். அறியாமைக் காலத்தில் குறைஷிகள் செய்வது போல, நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும் 'அல்-மஷ்அருல் ஹராம்' (எனும் முஸ்தலிஃபா) எல்லையில் தங்குவார்கள் என்று குறைஷிகள் உறுதியாக நம்பினார்கள். ஆனால் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (அதைக் கடந்து) அரஃபாத் வரும் வரை சென்றார்கள். நமிராவில் தமக்காகக் கூடாரம் அமைக்கப்பட்டிருப்பதைக் கண்டு அதில் இறங்கினார்கள்.

பிறகு சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்ததும், 'கஸ்வா'வைக் கொண்டுவரக் கட்டளையிட்டார்கள். அது சேணமிடப்பட்டதும் அதன் மீது ஏறிப் பள்ளத்தாக்கின் மையப்பகுதிக்கு வந்து, மக்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள். (அவ்வுரையில்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'நிச்சயமாக, உங்களது இந்த நாளில், உங்களது இந்த மாதத்தில், உங்களது இந்த ஊர் எவ்வளவு புனிதமானதோ, அவ்வாறே உங்கள் இரத்தங்களும், உங்கள் செல்வங்களும் உங்களுக்குப் புனிதமானவையாகும். அறிந்துகொள்ளுங்கள்! அறியாமைக் காலத்து (ஜாஹிலிய்யா) விவகாரங்கள் அனைத்தும் என் இவ்விரு கால்களுக்குக் கீழே போட்டுப் புதைக்கப்படுகின்றன. அறியாமைக் காலத்து இரத்தப் பழிவாங்கல்கள் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. (நான் ரத்து செய்யும்) எங்களது இரத்தப் பழிகளில் முதலாவது, ரபீஆ பின் அல்-ஹாரித்தின் இரத்தப் பழியாகும் - அவர் பனூ ஸஅத் குலத்தில் பாலூட்டப்பட்டுக் கொண்டிருந்தபோது ஹுதைல் கோத்திரத்தாரால் கொல்லப்பட்டார். அறியாமைக் காலத்து வட்டி அனைத்தும் ரத்து செய்யப்படுகின்றன. (நான் ரத்து செய்யும்) எங்களது வட்டியில் முதலாவது, அப்பாஸ் பின் அப்துல் முத்தலிப் அவர்களுக்குச் சேர வேண்டிய வட்டி ஆகும். அது அனைத்தும் ரத்து செய்யப்படுகிறது.

பெண்கள் விஷயத்தில் அல்லாஹ்வைப் பயந்து கொள்ளுங்கள். ஏனெனில் நீங்கள் அவர்களை அல்லாஹ்வின் அமானிதமாகவே எடுத்துக்கொண்டீர்கள்; அல்லாஹ்வின் வார்த்தையைக் கொண்டே அவர்களது கற்பை உங்களுக்கு ஆகுமாக்கிக் கொண்டீர்கள். நீங்கள் வெறுப்பவர்கள் எவரையும் உங்கள் படுக்கைகளில் அமர அனுமதிக்கக் கூடாது என்பது அவர்கள் மீது உங்களுக்குள்ள உரிமையாகும். அவர்கள் அவ்வாறு செய்தால், காயம் ஏற்படாதவாறு அவர்களை நீங்கள் இலேசாக அடிக்கலாம். அவர்களுக்கு நியாயமான முறையில் உணவும் உடையும் வழங்குவது உங்கள் மீதான கடமையாகும். நான் உங்களிடத்தில் ஒன்றை விட்டுச் செல்கிறேன்; அதைப் பற்றிப் பிடித்துக் கொண்டால் நீங்கள் ஒருபோதும் வழிதவற மாட்டீர்கள்: அதுவே அல்லாஹ்வின் வேதம் (குர்ஆன்). (நாளை மறுமையில்) என்னைப் பற்றி உங்களிடம் விசாரிக்கப்படும்போது நீங்கள் என்ன சொல்வீர்கள்?'

அதற்கு மக்கள், 'நீங்கள் (இறைச்செய்தியை) எத்திவைத்துவிட்டீர்கள்; (உங்கள் கடமையை) நிறைவேற்றிவிட்டீர்கள்; (சமுதாயத்திற்கு) நன்மையை நாடினீர்கள் என்று நாங்கள் சாட்சி கூறுகிறோம்' என்று கூறினார்கள்.

அப்போது அவர்கள் தமது ஆள்காட்டி விரலை வானத்தை நோக்கி உயர்த்தி, பிறகு மக்களை நோக்கித் தாழ்த்தி, 'யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி! யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி! யா அல்லாஹ்! நீயே சாட்சி!' என்று மூன்று முறை கூறினார்கள்.

பிறகு பிலால் (ரலி) பாங்கு சொல்லி, பிறகு இகாமத் சொன்னார்கள்; நபிகள் நாயகம் (ஸல்) லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு (பிலால்) இகாமத் சொல்ல, அஸர் தொழுதார்கள். இவ்விரண்டுக்கும் இடையில் வேறு எதையும் அவர்கள் தொழவில்லை.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் வாகனமேறி (அரஃபாவில்) தங்கும் இடத்திற்கு வந்தார்கள். தமது ஒட்டகத்தின் வயிற்றுப்பகுதி பாறைகளை நோக்கியும், பாதசாரிகள் தமக்கு முன்னால் இருக்குமாறும் வைத்துக்கொண்டு, கிப்லாவை முன்னோக்கி நின்றார்கள். சூரியன் மறையும் வரை நின்றுகொண்டே இருந்தார்கள். (சூரியன் மறைந்து) மஞ்சள் நிறம் மாறி, சூரிய வட்டு மறைந்ததும், உஸாமா பின் ஸைத் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர வைத்துக் கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (முஸ்தலிஃபா நோக்கிப்) புறப்பட்டார்கள்.

கஸ்வா ஒட்டகத்தின் கடிவாளத்தை, அதன் தலை சேணத்தைத் தொடும் அளவிற்குப் பிடித்து இழுத்தவாறு, தமது வலது கையால் சைகை செய்து, 'மக்களே! அமைதி! அமைதி!' என்று கூறிக் கொண்டே வந்தார்கள். மணல் குன்றுகள் வரும்போதெல்லாம் அது ஏறுவதற்கு வசதியாகக் கடிவாளத்தை சிறிது தளர்த்திக் கொண்டார்கள்.

பிறகு அவர்கள் முஸ்தலிஃபாவிற்கு வந்தார்கள். அங்கு மஃரிப் மற்றும் இஷாவை ஒரு பாங்கு மற்றும் இரண்டு இகாமத்துகளுடன் தொழுதார்கள்; இடையில் (சுன்னத், நஃபில்) எதையும் தொழவில்லை. பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் நேரம் வரும் வரை ஒருக்களித்துப் படுத்தார்கள். காலை விடிந்தது தெரிந்ததும், ஒரு பாங்கு மற்றும் ஒரு இகாமத்துடன் ஃபஜ்ர் தொழுதார்கள். பிறகு கஸ்வாவின் மீது ஏறி 'அல்-மஷ்அருல் ஹராம்' எனும் இடத்திற்கு வந்தார்கள். அங்கே கிப்லாவை முன்னோக்கி, அல்லாஹ்விடம் பிரார்த்தித் து, தக்பீர் (அல்லாஹு அக்பர்), தஹ்லீல் (லா இலாஹ இல்லல்லாஹ்) மற்றும் கலிமாத் தவ்ஹீத் கூறினார்கள். நன்கு விடியும் வரை அங்கேயே நின்றார்கள். பிறகு சூரியன் உதிப்பதற்கு முன் (மினாவிற்குப்) புறப்பட்டார்கள்.

அவர்கள் ஃபழ்ல் பின் அப்பாஸ் (ரலி) அவர்களைத் தமக்குப் பின்னால் அமர வைத்தார்கள். அவர் அழகான தலைமுடி கொண்டவராகவும், வெண்மையானவராகவும், வசீகரமானவராகவும் இருந்தார். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சென்றபோது, ஒட்டகங்களில் சவாரி செய்த பெண்கள் கூட்டத்தைக் கடந்தார்கள். ஃபழ்ல் அவர்களைப் பார்க்கத் தொடங்கினார். உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் தமது கையை ஃபழ்லுடைய முகத்தின் மீது வைத்தார்கள். ஃபழ்ல் பார்ப்பதற்காகத் தமது முகத்தை மறுபக்கம் திருப்பினார். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) மீண்டும் தமது கையை மறுபக்கம் வைத்தார்கள்.

அவர்கள் 'முஹஸ்ஸிர்' பள்ளத்தாக்கை அடைந்ததும் (ஒட்டகத்தை) சிறிது விரட்டினார்கள். பிறகு 'ஜம்ரதுல் குப்ரா'விற்கு இட்டுச் செல்லும் நடுப்பாதையில் சென்று, மரத்தருகே உள்ள ஜம்ராவை அடைந்தார்கள். (சுண்டு விரலையும் பெருவிரலையும் இணைத்துச் சுண்டும்) சிறு கற்கள் போன்ற ஏழு கற்களை எறிந்தார்கள். ஒவ்வொரு முறை எறியும் போதும் தக்பீர் கூறினார்கள். பள்ளத்தாக்கின் அடிப்பகுதியிலிருந்து எறிந்தார்கள்.

பிறகு குர்பானி கொடுக்கும் இடத்திற்குச் சென்று, அறுபத்து மூன்று ஒட்டகங்களைத் தமது கரத்தால் அறுத்தார்கள். பிறகு (மீதமுள்ளவற்றை அறுக்க) அலீ (ரலி) அவர்களிடம் ஒப்படைத்தார்கள்; அவர்கள் மீதமுள்ளவற்றை அறுத்தார்கள். தமது குர்பானிப் பிராணியில் அவரையும் கூட்டாக்கிக் கொண்டார்கள். பிறகு ஒவ்வொரு ஒட்டகத்திலிருந்தும் ஒரு துண்டு இறைச்சியைக் கொண்டு வர உத்தரவிட்டார்கள்; அவை ஒரு பானையில் போடப்பட்டு சமைக்கப்பட்டன. அவர்கள் இருவரும் அந்த இறைச்சியிலிருந்து சாப்பிட்டு, அதன் குழம்பைக் குடித்தார்கள்.

பிறகு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் (கஅபா நோக்கி) விரைந்து சென்று, மக்காவில் லுஹர் தொழுதார்கள். பிறகு பனூ அப்துல் முத்தலிப் கூட்டத்தாரிடம் வந்தார்கள்; அவர்கள் ஸம்ஸம் கிணற்றிலிருந்து (மக்களுக்குத்) தண்ணீர் இறைத்துக் கொடுத்துக் கொண்டிருந்தார்கள். நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள், 'பனூ அப்துல் முத்தலிப் மக்களே! இறைத்துக் கொடுங்கள்! மக்கள் உங்களை மிகைத்து (கூட்டமாக மொய்த்து) விடுவார்கள் என்ற அச்சம் இல்லாவிட்டால், நானும் உங்களுடன் சேர்ந்து இறைத்திருப்பேன்' என்று கூறினார்கள். அப்போது அவர்கள் ஒரு வாளித் தண்ணீரை இவர்களிடம் நீட்ட, அதிலிருந்து நபிகள் நாயகம் (ஸல்) பருகினார்கள்."
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِلْحَجِّ عَلَى أَنْوَاعٍ ثَلاَثَةٍ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ مَعًا وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ مُفْرَدٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مُفْرَدَةٍ ‏.‏ فَمَنْ كَانَ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ مَعًا لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ مِمَّا حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ مَنَاسِكَ الْحَجِّ وَمَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ مُفْرَدًا لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ مِمَّا حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ مَنَاسِكَ الْحَجِّ وَمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ مُفْرَدَةٍ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَلَّ مَا حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَسْتَقْبِلَ حَجًّا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஹஜ்ஜிற்காக மூன்று விதமாகப் புறப்பட்டோம். எங்களில் சிலர் ஹஜ் மற்றும் உம்ரா இரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறத் தொடங்கினார்கள், எங்களில் சிலர் ஹஜ்ஜிற்கு மட்டும் தல்பியா கூறத் தொடங்கினார்கள், மேலும் எங்களில் சிலர் உம்ராவிற்கு மட்டும் தல்பியா கூறத் தொடங்கினார்கள். ஹஜ் மற்றும் உம்ரா இரண்டிற்கும் சேர்த்து தல்பியா கூறியவர்கள், ஹஜ்ஜின் கிரியைகளை முடிக்கும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேறவே இல்லை. ஹஜ்ஜிற்கு மட்டும் தல்பியா கூறியவர்கள், ஹஜ்ஜின் கிரியைகளை முடிக்கும் வரை இஹ்ராமிலிருந்து வெளியேறவே இல்லை. மேலும் உம்ராவிற்கு மட்டும் தல்பியா கூறியவர்கள், இல்லத்தை வலம் வந்து ஸஃபா மற்றும் மர்வாவிற்கு இடையில் ஓடினார்கள், பின்னர் ஹஜ்ஜுடைய நேரம் வரும் வரை அவர்களுக்குத் தடைசெய்யப்பட்டிருந்த அனைத்தும் அனுமதிக்கப்பட்டதாக ஆனது.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ثَلاَثَ حَجَّاتٍ حِجَّتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُهَاجِرَ وَحَجَّةً بَعْدَ مَا هَاجَرَ مِنَ الْمَدِينَةِ وَقَرَنَ مَعَ حَجَّتِهِ عُمْرَةً وَاجْتَمَعَ مَا جَاءَ بِهِ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَمَا جَاءَ بِهِ عَلِيٌّ مِائَةَ بَدَنَةٍ مِنْهَا جَمَلٌ لأَبِي جَهْلٍ فِي أَنْفِهِ بُرَةٌ مِنْ فِضَّةٍ فَنَحَرَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِيَدِهِ ثَلاَثًا وَسِتِّينَ وَنَحَرَ عَلِيٌّ مَا غَبَرَ ‏.‏ قِيلَ لَهُ مَنْ ذَكَرَهُ قَالَ جَعْفَرٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏
சுஃப்யான் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் மூன்று முறை ஹஜ் செய்தார்கள். ஹிஜ்ரத் செய்வதற்கு முன்பு இரண்டு முறையும், ஹிஜ்ரத் செய்த பிறகு மதீனாவிலிருந்து ஒரு முறையும் செய்தார்கள். அவர்கள் தமது ஹஜ்ஜுடன் உம்ராவையும் இணைத்துச் செய்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்களும் அலீ (ரழி) அவர்களும் கொண்டு வந்த குர்பானி ஒட்டகங்களின் மொத்த எண்ணிக்கை நூறு ஆகும். அவற்றுள், அபூ ஜஹ்லுக்குச் சொந்தமான ஒரு (ஆண்) ஒட்டகமும் இருந்தது; அதன் மூக்கில் ஒரு வெள்ளி வளையம் இருந்தது. நபி (ஸல்) அவர்கள் அறுபத்து மூன்றை தமது கைகளால் அறுத்தார்கள்; மீதமுள்ளவற்றை அலீ (ரழி) அவர்கள் அறுத்தார்கள்.”

அவரிடம் (சுஃப்யானிடம்), “இதை யார் குறிப்பிட்டது?” என்று கேட்கப்பட்டது. அதற்கு அவர், “ஜஃபர், தனது தந்தை வழியாக ஜாபிர் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும், இப்னு அபீ லைலா, அல்-ஹகம் மற்றும் மிக்ஸம் வழியாக இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்தும் (அறிவித்தனர்)” என்று கூறினார்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمُحْصَرِ
ஹஜ்ஜை நிறைவேற்றுவதிலிருந்து தடுக்கப்பட்டவர்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، عُلَيَّةَ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ، حَدَّثَنِي الْحَجَّاجُ بْنُ عَمْرٍو الأَنْصَارِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ ‏ مَنْ كُسِرَ أَوْ عَرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ حَجَّةٌ أُخْرَى ‏ ‏ ‏.‏
فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ عَبَّاسٍ، وَأَبَا، هُرَيْرَةَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏
ஹஜ்ஜாஜ் பின் அம்ருல் அன்சாரி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“நான் நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறக் கேட்டேன்: ‘எவருடைய எலும்பு முறிந்ததோ அல்லது அவர் நொண்டி ஆகிவிட்டாரோ, அவர் (இஹ்ராமிலிருந்து) விடுபட்டு விட்டார்; எனினும், அவர் மற்றொரு ஹஜ்ஜை நிறைவேற்ற வேண்டும்.’”

(இதனை அறிவிக்கும் இக்ரிமா கூறுகிறார்:) “நான் இச்செய்தியை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரழி) ஆகியோரிடம் கூறினேன். அதற்கு அவர்கள் இருவரும் ‘அவர் உண்மை உரைத்தார்’ என்று கூறினர்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ، - مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ - قَالَ سَأَلْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ عَمْرٍو عَنْ حَبْسِ الْمُحْرِمِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ كُسِرَ أَوْ مَرِضَ أَوْ عَرِجَ فَقَدْ حَلَّ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ ‏ ‏ ‏.‏

قَالَ عِكْرِمَةُ فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ عَبَّاسٍ، وَأَبَا، هُرَيْرَةَ فَقَالاَ صَدَقَ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَوَجَدْتُهُ فِي جُزْءِ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ فَأَتَيْتُ بِهِ مَعْمَرًا فَقَرَأَ عَلَىَّ أَوْ قَرَأْتُ عَلَيْهِ ‏.‏
உம்மு ஸலமா (ரழி) அவர்களின் விடுதலை செய்யப்பட்ட அடிமையான அப்துல்லாஹ் பின் ராஃபிஇ அவர்கள் மூலமாக இக்ரிமா அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
"நான் ஹஜ்ஜாஜ் பின் அம்ர் (ரழி) அவர்களிடம், (ஹஜ்ஜை நிறைவு செய்வதிலிருந்து) தடுக்கப்பட்ட ஒரு முஹ்ரிம் குறித்துக் கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: “எவரது எலும்பு முறிந்தாலும், நோயுற்றாலும், அல்லது முடமானாலும், அவர் இஹ்ராமிலிருந்து விடுபட்டுவிட்டார். மேலும், அவர் அடுத்த ஆண்டு ஹஜ் செய்ய வேண்டும்.”

(துணை அறிவிப்பாளரான) இக்ரிமா அவர்கள் கூறினார்கள்: நான் இதை இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) மற்றும் அபூ ஹுரைரா (ரழி) ஆகியோரிடம் அறிவித்தேன். அதற்கு அவர்கள் இருவரும், 'அவர் (ஹஜ்ஜாஜ்) உண்மையே கூறினார்' என்று கூறினார்கள்.
باب فِدْيَةِ الْمُحْصَرِ
ஹஜ்ஜை நிறைவேற்ற முடியாமல் தடுக்கப்பட்டவரின் பரிகாரம்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ، قَالَ قَعَدْتُ إِلَى كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ فِي الْمَسْجِدِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذِهِ الآيَةِ، ‏{فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}‏ ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ فِيَّ أُنْزِلَتْ كَانَ بِي أَذًى مِنْ رَأْسِي فَحُمِلْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ ‏ ‏ مَا كُنْتُ أُرَى الْجُهْدَ بَلَغَ مِنْكَ مَا أَرَى أَتَجِدُ شَاةً ‏ ‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}‏ ‏.‏ قَالَ فَالصَّوْمُ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ وَالصَّدَقَةُ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ طَعَامٍ وَالنُّسُكُ شَاةٌ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் இப்னு மஅகில் அவர்கள் கூறியதாவது:

நான் கஅப் இப்னு உஜ்ரா (ரழி) அவர்களுடன் பள்ளிவாசலில் அமர்ந்திருந்தபோது, "{ஃபஃபித்யதுன் மின் சியா மின் அவ் ஸதகதின் அவ் நுஸுக்} - (அதற்குப்) பரிகாரமாக நோன்பு அல்லது தர்மம் அல்லது குர்பானி கொடுக்க வேண்டும்" (2:196) என்ற இந்த வசனத்தைப் பற்றி அவரிடம் கேட்டேன்.

கஅப் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அது என்னைக் குறித்து அருளப்பட்டது. என் தலையில் எனக்கு (பேன்) தொல்லை இருந்தது. என் முகத்தின் மீது பேன்கள் உதிர்ந்து கொண்டிருந்த நிலையில் நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் கொண்டு செல்லப்பட்டேன். அவர்கள் கூறினார்கள்: 'நான் பார்ப்பது போல் உனக்கு இவ்வளவு துன்பம் எட்டியிருக்கும் என்று நான் நினைக்கவில்லை. உன்னிடம் ஒரு ஆடு இருக்கிறதா?' நான் கூறினேன்: 'இல்லை.'

அப்போது, '{ஃபஃபித்யதுன் மின் சியா மின் அவ் ஸதகதின் அவ் நுஸுக்}' என்ற இந்த வசனம் அருளப்பட்டது."

மேலும் அவர் (விளக்கிக்) கூறினார்: "நோன்பு என்பது மூன்று நாட்கள்; தர்மம் என்பது ஆறு ஏழைகளுக்கு, ஒவ்வொரு ஏழைக்கும் அரை ‘ஸா’ அளவு உணவு (வழங்குவது); குர்பானி என்பது ஒரு ஆடு ஆகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حِينَ آذَانِي الْقَمْلُ أَنْ أَحْلِقَ رَأْسِي وَأَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أُطْعِمَ سِتَّةَ مَسَاكِينَ وَقَدْ عَلِمَ أَنْ لَيْسَ عِنْدِي مَا أَنْسُكُ ‏.‏
கஅப் பின் உஜ்ரா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“பேன்களால் நான் அவதிப்பட்டுக் கொண்டிருந்தபோது, என் தலையை மழித்துவிட்டு, மூன்று நாட்கள் நோன்பு நோற்குமாறும் அல்லது ஆறு ஏழைகளுக்கு உணவளிக்குமாறும் நபி (ஸல்) அவர்கள் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். பலியிடுவதற்கு என்னிடம் பிராணி எதுவும் இல்லை என்பதை அவர்கள் அறிந்திருந்தார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ مُحْرِمٌ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் நோன்பு நோற்றவராகவும், இஹ்ராம் அணிந்தவராகவும் இருந்தபோது ஹிஜாமா செய்துகொண்டார்கள் என இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي الضَّيْفِ، عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ مِنْ رَهْصَةٍ أَخَذَتْهُ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது, தங்களுக்கு ஏற்பட்ட வலியின் காரணமாக ஹிஜாமா செய்துகொண்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَدَّهِنُ بِهِ الْمُحْرِمِ
இஹ்ராம் நிலையில் இருப்பவர் தனது தலையில் எந்த எண்ணெயை தடவலாம்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَدَّهِنُ رَأْسَهُ بِالزَّيْتِ وَهُوَ مُحْرِمٌ غَيْرَ الْمُقَتَّتِ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது, நறுமணம் கலக்கப்படாத எண்ணெயை தங்களின் தலையில் பூசுவார்கள் என இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْمُحْرِمِ يَمُوتُ
இஹ்ராம் நிலையில் இறப்பவர்
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَوْقَصَتْهُ رَاحِلَتُهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْهِ وَلاَ تُخَمِّرُوا وَجْهَهُ وَلاَ رَأْسَهُ فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏"‏ ‏.‏

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ أَعْقَصَتْهُ رَاحِلَتُهُ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ لاَ تُقَرِّبُوهُ طِيبًا فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏"‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒருவர் இஹ்ராம் அணிந்த நிலையில் இருந்தபோது, தனது வாகனம் (அவரைக் கீழே தள்ளி) அவரது கழுத்தை முறித்துவிட்டது. நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அவரைத் தண்ணீராலும் இலந்தை இலைகளாலும் நீராட்டுங்கள். மேலும் அவரது இரு ஆடைகளிலேயே அவரைக் கஃபனிடுங்கள். அவரது முகத்தையோ தலையையோ மூடாதீர்கள். ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்.”

மற்றொரு அறிவிப்பாளர் தொடரில் இது போன்றே அறிவிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால் அதில் (கழுத்து முறிவுக்கு) வேறொரு சொல் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது. மேலும், "அவருக்கு நறுமணம் பூசாதீர்கள்; ஏனெனில், அவர் மறுமை நாளில் தல்பியா கூறியவராக எழுப்பப்படுவார்" என்று (நபி (ஸல்) அவர்கள்) கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب جَزَاءِ الصَّيْدِ يُصِيبُهُ الْمُحْرِمُ
இஹ்ராம் நிலையில் வேட்டையாடுவதற்கான தண்டனை
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الضَّبُعِ يُصِيبُهُ الْمُحْرِمُ كَبْشًا وَجَعَلَهُ مِنَ الصَّيْدِ ‏.‏
ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“இஹ்ராம் அணிந்தவர் வேட்டையாடும் கழுதைப்புலிக்கு (பரிகாரமாக) ஓர் ஆட்டுக்கிடாயை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் நிர்ணயித்தார்கள்; மேலும் அதை வேட்டைப் பிராணியாக ஆக்கினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْقَطَّانُ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ مَوْهَبٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ أَبِي الْمُهَزِّمِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ فِي بَيْضِ النَّعَامِ يُصِيبُهُ الْمُحْرِمُ ‏ ‏ ثَمَنُهُ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: முஹ்ரிம் ஒருவர் எடுத்த நெருப்புக்கோழி முட்டை சம்பந்தமாக அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“அதன் மதிப்பு (பரிகாரமாக வழங்கப்பட வேண்டும்).”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ
இஹ்ராம் நிலையில் கொல்லப்படக்கூடியவை
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحَيَّةُ وَالْغُرَابُ الأَبْقَعُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْحِدَأَةُ ‏ ‏ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“புனித எல்லைகளுக்கு உள்ளேயும் வெளியேயும் கொல்லப்படக்கூடிய ஐந்து தீங்கிழைக்கும் உயிரினங்கள் உள்ளன: பாம்பு, புள்ளிகளுடைய காகம், எலி, வெறிநாய் மற்றும் பருந்து.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ - أَوْ قَالَ فِي قَتْلِهِنَّ - وَهُوَ حَرَامٌ الْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ ‏"‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஐந்து விலங்குகள் உள்ளன; ஒருவர் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கும்போது அவற்றைக் கொல்வதில் அவருக்கு எந்தப் பாவமும் இல்லை. அவை: தேள், காகம், பருந்து, எலி மற்றும் வெறிநாய்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ قَالَ ‏ ‏ يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ الْحَيَّةَ وَالْعَقْرَبَ وَالسَّبُعَ الْعَادِيَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ وَالْفَأْرَةَ الْفُوَيْسِقَةَ ‏ ‏ ‏.‏ فَقِيلَ لَهُ لِمَ قِيلَ لَهَا الْفُوَيْسِقَةُ قَالَ لأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ اسْتَيْقَظَ لَهَا وَقَدْ أَخَذَتِ الْفَتِيلَةَ لِتُحْرِقَ بِهَا الْبَيْتَ ‏.‏
அபூ ஸயீத் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்; நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"இஹ்ராம் அணிந்தவர் பாம்பை, தேளை, தாக்கும் விலங்கை, வெறிநாயை மற்றும் தீங்கு விளைவிக்கும் எலியை கொல்லலாம்.”

அவரிடம், “அது ஏன் தீங்கு விளைவிப்பது என்று கூறப்படுகிறது?” எனக் கேட்கப்பட்டது.

அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: “ஏனென்றால், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அதற்காக விழித்தெழுந்தார்கள்; அது வீட்டை எரிப்பதற்காக (விளக்கின்) திரியை எடுத்துச் சென்றிருந்தது.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَا يُنْهَى عَنْهُ الْمُحْرِمُ مِنَ الصَّيْدِ
இஹ்ராம் நிலையில் எந்த விளையாட்டு தடை செய்யப்பட்டுள்ளது?
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا صَعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ، قَالَ مَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا بِالأَبْوَاءِ أَوْ بِوَدَّانَ فَأَهْدَيْتُ لَهُ حِمَارَ وَحْشٍ فَرَدَّهُ عَلَىَّ فَلَمَّا رَأَى فِي وَجْهِيَ الْكَرَاهِيَةَ ‏.‏ قَالَ ‏ ‏ إِنَّهُ لَيْسَ بِنَا رَدٌّ عَلَيْكَ وَلَكِنَّا حُرُمٌ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:

சஅப் பின் ஜஸ்ஸாமா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் அப்வா அல்லது வத்தான் எனும் இடத்தில் இருந்தபோது, அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் என்னைக் கடந்து சென்றார்கள். நான் அவர்களுக்கு ஒரு காட்டுக்கழுதையை அன்பளிப்பாகக் கொடுத்தேன். ஆனால் அவர்கள் அதை என்னிடமே திருப்பிக் கொடுத்துவிட்டார்கள். என் முகத்தில் (ஏற்பட்ட) வருத்தத்தை அவர்கள் கண்டபோது, ‘(இதை ஏற்பதில்) நமக்கு எந்தத் தயக்கமும் இல்லை; ஆயினும் நாம் இஹ்ராம் நிலையில் இருக்கிறோம் (என்பதாலேயே திருப்பிக் கொடுக்கிறோம்)’ என்று கூறினார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِلَحْمِ صَيْدٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلَمْ يَأْكُلْهُ ‏.‏
அலீ பின் அபீ தாலிப் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நபி (ஸல்) அவர்கள் இஹ்ராம் நிலையில் இருந்தபோது, அவர்களிடம் வேட்டையாடப்பட்ட பிராணியின் இறைச்சி கொண்டு வரப்பட்டது. ஆனால் அவர்கள் அதை உண்ணவில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الرُّخْصَةِ فِي ذَلِكَ إِذَا لَمْ يُصَدْ لَهُ
வேட்டையாடப்படாமல் இருக்கும்போது, அதை ஏற்றுக்கொள்பவருக்கு அது அனுமதிக்கப்படுகிறது
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَعْطَاهُ حِمَارَ وَحْشٍ وَأَمَرَهُ أَنْ يُفَرِّقَهُ فِي الرِّفَاقِ وَهُمْ مُحْرِمُونَ ‏.‏
தல்ஹா பின் உபைதுல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஒரு காட்டுக் கழுதையை அவருக்குக் கொடுத்து, அவர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்த நிலையில் அதைத் தோழர்களுக்கிடையே பங்கிடுமாறு கட்டளையிட்டார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَأَحْرَمَ أَصْحَابُهُ وَلَمْ أُحْرِمْ فَرَأَيْتُ حِمَارًا فَحَمَلْتُ عَلَيْهِ وَاصْطَدْتُهُ فَذَكَرْتُ شَأْنَهُ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَذَكَرْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَحْرَمْتُ وَأَنِّي إِنَّمَا اصْطَدْتُهُ لَكَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَصْحَابَهُ فَأَكَلُوا وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ حِينَ أَخْبَرْتُهُ أَنِّي اصْطَدْتُهُ لَهُ ‏.‏
அபூ கதாதா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“நான் ஹுதைபிய்யா (உடன்படிக்கை நடைபெற்ற) ஆண்டில் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் சென்றேன். (அப்போது) அவர்களின் தோழர்கள் இஹ்ராம் அணிந்திருந்தார்கள்; ஆனால் நான் இஹ்ராம் அணியவில்லை. நான் ஒரு காட்டுக் கழுதையைப் பார்த்து, அதன் மீது பாய்ந்து அதை வேட்டையாடினேன். பிறகு அதுபற்றி அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் குறிப்பிட்டு, ‘நான் இஹ்ராம் அணியவில்லை; மேலும் உங்களுக்காகவே இதை நான் வேட்டையாடினேன்’ என்றும் தெரிவித்தேன். உடனே நபி (ஸல்) அவர்கள் தம் தோழர்களுக்கு (அதை உண்ணுமாறு) கட்டளையிட்டார்கள்; அவர்களும் உண்டார்கள். ஆனால், நான் அதை அவர்களுக்காகவே வேட்டையாடினேன் என்று நான் தெரிவித்த போது, நபி (ஸல்) அவர்கள் அதிலிருந்து உண்ணவில்லை.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب تَقْلِيدِ الْبُدْنِ
பலி கொடுக்கப்படும் பிராணிக்கு மாலையிடுதல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் மனைவியாரான ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்; “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அல்-மதீனாவிலிருந்து குர்பானி பிராணியை அனுப்புவார்கள், நான் அவர்களின் குர்பானி பிராணியின் மாலைகளைத் திரிப்பேன். பிறகு, அவர் (அதனால்) இஹ்ராம் அணிந்தவர் தவிர்க்கும் காரியங்களைத் தவிர்க்க மாட்டார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَيُقَلِّدُ هَدْيَهُ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهِ ثُمَّ يُقِيمُ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُهُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் மனைவியான ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நான் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களின் பலியிடப்படும் பிராணிக்குரிய மாலைகளைத் திரிப்பது வழக்கம். பிறகு அவர்கள் தமது பலியிடப்படும் பிராணிக்கு மாலை அணிவித்து, அதை அனுப்பி வைப்பார்கள். பிறகு அவர்கள் (மதீனாவில்) தங்கியிருப்பார்கள். இஹ்ராம் அணிந்தவர் தவிர்க்கும் எதையும் அவர்கள் தவிர்க்க மாட்டார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّةً غَنَمًا إِلَى الْبَيْتِ فَقَلَّدَهَا ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

ஒருமுறை அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கஅபாவிற்கு ஆடுகளை அனுப்பி, அவற்றுக்கு மாலை அணிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ الأَعْرَجِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَشْعَرَ الْهَدْىَ فِي السَّنَامِ الأَيْمَنِ وَأَمَاطَ عَنْهُ الدَّمَ ‏.‏ وَقَالَ عَلِيٌّ فِي حَدِيثِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَقَلَّدَ نَعْلَيْنِ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் குர்பானிப் பிராணியின் திமிலின் வலது பக்கத்தில் அடையாளமிட்டு, அதிலிருந்து (வழிந்த) இரத்தத்தைத் துடைத்தார்கள். அலீ அவர்கள் தமது அறிவிப்பில், "(இது) துல்ஹுலைஃபாவில் (நடைபெற்றது)" என்றும், "நபி (ஸல்) அவர்கள் (அப்பிராணியின் கழுத்தில்) இரு செருப்புகளைத் தொங்கவிட்டார்கள்" என்றும் கூறுகிறார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ أَفْلَحَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَلَّدَ وَأَشْعَرَ وَأَرْسَلَ بِهَا وَلَمْ يَجْتَنِبْ مَا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ ‏.‏
ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் (பலியிடப்படும் பிராணிகளுக்கு) மாலை அணிவித்து, அடையாளமிட்டு, அனுப்பி வைத்தார்கள். ஆயினும், இஹ்ராம் அணிந்தவர் தவிர்ந்துகொள்ளும் எதையும் அவர்கள் தவிர்ந்துகொள்ளவில்லை.
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَنْ جَلَّلَ الْبَدَنَةَ
பலியிடப்படும் விலங்கின் மீது போர்வை போடுபவர்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ أَقُومَ عَلَى بُدْنِهِ وَأَنْ أَقْسِمَ جِلاَلَهَا وَجُلُودَهَا وَأَنْ لاَ أُعْطِيَ الْجَازِرَ مِنْهَا شَيْئًا وَقَالَ ‏ ‏ نَحْنُ نُعْطِيهِ ‏ ‏ ‏.‏
அலி இப்னு அபீ தாலிப் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், தங்களுடைய குர்பானி ஒட்டகங்களைப் பராமரிக்குமாறும், அவற்றின் சேணங்களையும் தோல்களையும் தர்மம் செய்யுமாறும், இறைச்சி வெட்டுபவருக்கு அதிலிருந்து எதையும் கொடுக்க வேண்டாம் என்றும் எனக்குக் கட்டளையிட்டார்கள். அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நாம் அவருக்கு (அவரது கூலியை) கொடுப்போம்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْهَدْىِ مِنَ الإِنَاثِ وَالذُّكُورِ
பலியிடப்படும் விலங்கு ஆணாகவோ அல்லது பெண்ணாகவோ இருக்கலாம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَهْدَى فِي بُدْنِهِ جَمَلاً لأَبِي جَهْلٍ بُرَتُهُ مِنْ فِضَّةٍ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் குர்பானி ஒட்டகங்களில், அபூ ஜஹ்லுக்குச் சொந்தமான, வெள்ளி மூக்கப்பு (வளையம்) கொண்ட ஓர் ஆண் ஒட்டகத்தையும் சேர்த்திருந்தார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، أَنْبَأَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ، عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ فِي بُدْنِهِ جَمَلٌ ‏.‏
நபி (ஸல்) அவர்களின் குர்பானிப் பிராணிகளில் ஒரு (ஆண்) ஒட்டகம் இருந்ததாக, இயாஸ் பின் ஸலமா அவர்கள் தம் தந்தை (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்.
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْهَدْىِ يُسَاقُ مِنْ دُونِ الْمِيقَاتِ
மீகாத்திற்குள்ளிருந்து ஹத்யை கொண்டு வர வேண்டும்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ اشْتَرَى هَدْيَهُ مِنْ قُدَيْدٍ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்களுடைய பலியிடும் பிராணியை குதைத் எனும் இடத்திலிருந்து வாங்கினார்கள்.*
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ‏.‏ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ ‏"‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள், **பலியிடப்படும் ஒட்டகம் ஒன்றை** ஓட்டிச் சென்ற ஒரு மனிதரைக் கண்டு, “அதன் மீது ஏறிக்கொள்” என்று கூறினார்கள். அதற்கு அவர், “இது **பலியிடப்படும் ஒட்டகம்**” என்று கூறினார். நபி (ஸல்) அவர்கள், “அதன் மீது ஏறிக்கொள்; உனக்குக் கேடுதான்!” என்று கூறினார்கள்.

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، - صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ - عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مُرَّ عَلَيْهِ بِبَدَنَةٍ فَقَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْكَبْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَأَيْتُهُ رَاكِبَهَا مَعَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي عُنُقِهَا نَعْلٌ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களைக் கடந்து ஒரு குர்பானி ஒட்டகம் கொண்டு செல்லப்பட்டது. அப்போது அவர்கள், “அதன் மீது சவாரி செய்” என்று கூறினார்கள். அவர் கூறினார்: “இது ஒரு குர்பானி ஒட்டகம்.” அவர்கள் கூறினார்கள்: “அதன் மீது சவாரி செய்.” அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நபி (ஸல்) அவர்களுடன் அவர் அதன் மீது சவாரி செய்வதை நான் கண்டேன்; அதன் கழுத்தில் ஒரு செருப்பு இருந்தது.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فِي الْهَدْىِ إِذَا عَطِبَ
பலியிடும் விலங்கு தகுதியற்றதாக மாறினால்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سِنَانِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ ذُؤَيْبًا الْخُزَاعِيَّ، حَدَّثَ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَبْعَثُ مَعَهُ بِالْبُدْنِ ثُمَّ يَقُولُ ‏ ‏ إِذَا عَطِبَ مِنْهَا شَىْءٌ فَخَشِيتَ عَلَيْهِ مَوْتًا فَانْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ اضْرِبْ صَفْحَتَهَا وَلاَ تَطْعَمْ مِنْهَا أَنْتَ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِكَ ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் வாயிலாக துஐப் அல்-குஸாஈ (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் குர்பானி ஒட்டகங்களை அவருடன் அனுப்புவார்கள்; பின்னர் கூறுவார்கள்:
“அவற்றில் ஏதேனும் ஒன்று பாதிக்கப்பட்டு, அது இறந்துவிடும் என்று நீங்கள் அஞ்சினால், அதை அறுத்து, (அதன் கழுத்திலிருக்கும்) செருப்பை அதன் இரத்தத்தில் தோய்த்து அதன் விலாப்புறத்தில் அடியுங்கள். நீங்களோ அல்லது உங்களது பயணத் தோழர்களில் எவருமோ அதிலிருந்து எதையும் உண்ண வேண்டாம்.”

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَاجِيَةَ الْخُزَاعِيِّ، - قَالَ عَمْرٌو فِي حَدِيثِهِ وَكَانَ صَاحِبَ بُدْنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ - قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنَ الْبُدْنِ قَالَ ‏ ‏ انْحَرْهُ وَاغْمِسْ نَعْلَهُ فِي دَمِهِ ثُمَّ اضْرِبْ صَفْحَتَهُ وَخَلِّ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّاسِ فَلْيَأْكُلُوهُ ‏ ‏ ‏.‏
நாஜியா அல்-குஸாஈ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: – தனது அறிவிப்பில், அம்ர் (அறிவிப்பாளர்களில் ஒருவர்) அவர்கள், நாஜியா (ரழி) அவர்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் பலியிடப்படும் ஒட்டகங்களைப் பராமரிப்பவராக இருந்தார்கள் என்று கூறினார்கள் –

நான் கேட்டேன்: 'அல்லாஹ்வின் தூதரே, சக்தியற்றுப் போகும் அந்தப் பலியிடப்படும் ஒட்டகங்களை நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?' அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘அதை அறுத்துவிடுங்கள்; அதன் காலணியை அதன் இரத்தத்தில் தோய்த்து, பிறகு அதைக்கொண்டு அதன் விலாப் பக்கத்தில் அடியுங்கள்; மக்கள் உண்பதற்காக அதை விட்டுவிடுங்கள்.’

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب أَجْرِ بُيُوتِ مَكَّةَ
மக்காவில் வீடுகளை (வாடகைக்கு) விடுதல்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ نَضْلَةَ، قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَا تُدْعَى رِبَاعُ مَكَّةَ إِلاَّ السَّوَائِبَ مَنِ احْتَاجَ سَكَنَ وَمَنِ اسْتَغْنَى أَسْكَنَ ‏.‏
அல்கமா பின் நத்லா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்ர் (ரழி) மற்றும் உமர் (ரழி) அவர்களும் மரணித்தனர். (அக்காலகட்டத்தில்) மக்காவின் வீடுகள் ‘அஸ்-சவாயிப்’ (இலவசமானவை) என்றே அழைக்கப்பட்டன. தேவைப்பட்டவர் (அங்கே) வசித்தார்; தேவையற்றவர் (மற்றவரை) குடியமர்த்தினார்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ مَكَّةَ
மக்காவின் சிறப்பு
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنِي عُقَيْلٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْحَمْرَاءِ قَالَ لَهُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَاقِفٌ بِالْحَزْوَرَةِ يَقُولُ ‏ ‏ وَاللَّهِ إِنَّكِ لَخَيْرُ أَرْضِ اللَّهِ وَأَحَبُّ أَرْضِ اللَّهِ إِلَيَّ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنِّي أُخْرِجْتُ مِنْكِ مَا خَرَجْتُ ‏ ‏ ‏.‏
அப்துல்லாஹ் பின் அதீ பின் ஹம்ரா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ‘அல்ஹஸ்வரா’வில் தமது ஒட்டகத்தின் மீது நின்றுகொண்டு, இவ்வாறு கூறுவதை நான் பார்த்தேன்:

‘அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நீயே அல்லாஹ்வின் பூமியில் சிறந்தவள்; மேலும் அல்லாஹ்வின் பூமியில் எனக்கு மிகவும் விருப்பமானவள். அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நான் உன்னிலிருந்து வெளியேற்றப்பட்டிராவிட்டால், உன்னைவிட்டு நான் வெளியேறியிருக்க மாட்டேன்.’"

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ يَنَّاقٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَخْطُبُ عَامَ الْفَتْحِ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ فَهِيَ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يَأْخُذُ لُقَطَتَهَا إِلاَّ مُنْشِدٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّهُ لِلْبُيُوتِ وَالْقُبُورِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏ ‏.‏
ஸஃபிய்யா பின்த் ஷைபா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
“மக்கா வெற்றி ஆண்டில் நபி (ஸல்) அவர்கள் உரையாற்றிக் கொண்டிருந்தபோது நான் கேட்டேன், அவர்கள் கூறினார்கள்: 'மக்களே, அல்லாஹ் வானங்களையும் பூமியையும் படைத்த நாளிலேயே மக்காவைப் புனிதமாக்கினான், மேலும் அது மறுமை நாள் வரை புனிதமானதாகும். அதன் மரங்கள் வெட்டப்படக்கூடாது, அதன் வேட்டைப் பிராணிகள் விரட்டப்படக்கூடாது, மேலும், அங்கு கண்டெடுக்கப்படும் பொருளை அதை அறிவிப்பவர் தவிர வேறு யாரும் எடுக்கக்கூடாது.' அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள், 'இத்கிர் (ஒரு வகை நறுமணப் புல்) என்பதைத் தவிர, ஏனெனில் அது வீடுகளுக்கும் கப்ருகளுக்கும் (பயன்படுத்தப்படுகிறது)' என்று கூறினார்கள். அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'இத்கிரைத் தவிர' என்று கூறினார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، وَابْنُ الْفُضَيْلِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَابِطٍ، عَنْ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ الْمَخْزُومِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ لاَ تَزَالُ هَذِهِ الأُمَّةُ بِخَيْرٍ مَا عَظَّمُوا هَذِهِ الْحُرْمَةَ حَقَّ تَعْظِيمِهَا فَإِذَا ضَيَّعُوا ذَلِكَ هَلَكُوا ‏ ‏ ‏.‏
அய்யாஷ் பின் அபூ ரபீஆ (மக்ஸூமி) (ரழி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"இந்த புனிதத் தலத்தை* அதற்குரிய கண்ணியத்துடன் அவர்கள் மேன்மைப்படுத்திக் கொண்டிருக்கும் வரை இந்த உம்மத் நன்மையிலேயே இருக்கும். ஆனால், எப்போது அவர்கள் அதை(க் கண்ணியப்படுத்துவதை)ப் பாழாக்குகிறார்களோ, அப்போது அவர்கள் அழிந்துவிடுவார்கள்."

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب فَضْلِ الْمَدِينَةِ
அல்-மதீனாவின் சிறப்பு
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ إِنَّ الإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“பாம்பு தனது புற்றிற்குள் ஒதுங்குவதைப் போல, ஈமான் மதீனாவிற்குள் ஒதுங்கும்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَمُوتَ بِالْمَدِينَةِ فَلْيَفْعَلْ فَإِنِّي أَشْهَدُ لِمَنْ مَاتَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏
இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
‘உங்களில் எவர் மதீனாவில் மரணிக்க முடியுமோ, அவர் அவ்வாறே செய்யட்டும். ஏனெனில், அங்கு மரணிப்பவர்களுக்கு ஆதரவாக நான் சாட்சி கூறுவேன்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنَّكَ حَرَّمْتَ مَكَّةَ عَلَى لِسَانِ إِبْرَاهِيمَ اللَّهُمَّ وَأَنَا عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا ‏ ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو مَرْوَانَ لاَبَتَيْهَا حَرَّتَىِ الْمَدِينَةِ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"அல்லாஹும்ம இன்ன இப்ராஹீம கலீலுக வ நபிய்யுக, வ இன்னக ஹர்ரம்த மக்கத அலா லிஸானி இப்ராஹீம். அல்லாஹும்ம வ அன அப்துக வ நபிய்யுக, வ இன்னீ உஹர்ரிமு மா பைன லாபதைஹா"

(பொருள்: "யா அல்லாஹ்! இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் உன்னுடைய உற்ற நண்பராகவும் (கலீல்) நபியாகவும் இருந்தார்கள். மேலும் நீ இப்ராஹீம் (அலை) அவர்கள் மூலமாக மக்காவை புனிதமானதாக ஆக்கினாய். யா அல்லாஹ்! நான் உன்னுடைய அடிமையும் நபியும் ஆவேன். மேலும் நான் அதன் (மதீனாவின்) இரு கருங்கல் மலைகளுக்கு இடைப்பட்ட பகுதியை புனிதமாக்குகிறேன்.")

அபூ மர்வான் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(நபி (ஸல்) அவர்கள் குறிப்பிட்ட) 'லாபதைஹா' என்பது மதீனாவின் இரு 'ஹர்ரா' (எரிமலைக் கற்கள் நிறைந்த) பகுதிகளாகும்."

ஹதீஸ் தரம் : ஸஹீஹ் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ أَرَادَ أَهْلَ الْمَدِينَةِ بِسُوءٍ أَذَابَهُ اللَّهُ كَمَا يَذُوبُ الْمِلْحُ فِي الْمَاءِ ‏ ‏ ‏.‏
அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“யார் அல்-மதீனா வாசிகளுக்குத் தீங்கு நாடுகிறாரோ, அவரை அல்லாஹ், உப்பு தண்ணீரில் கரைவது போல் கரைத்துவிடுவான்.”
ஹதீஸ் தரம் : ஹஸன் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مِكْنَفٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ ‏ إِنَّ أُحُدًا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ وَهُوَ عَلَى تُرْعَةٍ مِنْ تُرَعِ الْجَنَّةِ وَعَيْرٌ عَلَى تُرْعَةٍ مِنْ تُرَعِ النَّارِ ‏ ‏ ‏.‏
அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
“அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘உஹுத் ஒரு மலையாகும்; அது நம்மை நேசிக்கிறது, நாமும் அதை நேசிக்கிறோம். அது சுவனத்தின் வாசல்களில் ஒன்றில் அமைந்துள்ளது. மேலும் ‘அய்ர்’ நரகத்தின் வாசல்களில் ஒன்றில் அமைந்துள்ளது.’”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب مَالِ الْكَعْبَةِ
கஃபாவின் செல்வம்
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ بَعَثَ رَجُلٌ مَعِيَ بِدَرَاهِمَ هَدِيَّةً إِلَى الْبَيْتِ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلْتُ الْبَيْتَ وَشَيْبَةُ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ فَنَاوَلْتُهُ إِيَّاهَا ‏.‏ فَقَالَ أَلَكَ هَذِهِ قُلْتُ لاَ وَلَوْ كَانَتْ لِي لَمْ آتِكَ بِهَا ‏.‏ قَالَ أَمَا لَئِنْ قُلْتَ ذَلِكَ لَقَدْ جَلَسَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَجْلِسَكَ الَّذِي جَلَسْتَ فِيهِ فَقَالَ لاَ أَخْرُجُ حَتَّى أَقْسِمَ مَالَ الْكَعْبَةِ بَيْنَ فُقَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ ‏.‏ قُلْتُ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ ‏.‏ قَالَ لأَفْعَلَنَّ ‏.‏ قَالَ وَلِمَ ذَاكَ قُلْتُ لأَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ رَأَى مَكَانَهُ ‏.‏ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا أَحْوَجُ مِنْكَ إِلَى الْمَالِ فَلَمْ يُحَرِّكَاهُ ‏.‏ فَقَامَ كَمَا هُوَ فَخَرَجَ ‏.‏
ஷகீக் அவர்கள் கூறினார்கள்:

“ஒரு மனிதர் சில திர்ஹம்களை என்னிடம் கொடுத்து, கஅபாவிற்கு அன்பளிப்பாக அனுப்பினார்.” அவர் கூறினார்: “நான் கஅபாவிற்குள் நுழைந்தேன். அங்கு ஷைபா (ரழி) அவர்கள் ஒரு நாற்காலியில் அமர்ந்திருந்தார்கள். நான் அதை அவர்களிடம் கொடுத்தேன். அவர்கள், ‘இது உங்களுடையதா?’ என்று கேட்டார்கள். நான், ‘இல்லை, இது என்னுடையதாக இருந்திருந்தால் நான் உங்களிடம் கொண்டு வந்திருக்க மாட்டேன்’ என்று பதிலளித்தேன். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்: ‘நீங்கள் இப்படிக் கூறியதால் (ஒன்றைச் சொல்கிறேன்), நீங்கள் இப்போது அமர்ந்திருக்கும் இதே இடத்தில் உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் அமர்ந்திருந்தார்கள். அப்போது அவர்கள், “கஅபாவின் செல்வத்தை ஏழை முஸ்லிம்களுக்கிடையே நான் பங்கிட்டுக் கொடுக்கும் வரை இங்கிருந்து வெளியேற மாட்டேன்” என்று கூறினார்கள். நான், “நீங்கள் அவ்வாறு செய்ய மாட்டீர்கள்” என்று கூறினேன். அதற்கு அவர்கள், “நான் நிச்சயமாக அதைச் செய்வேன்” என்று கூறினார்கள். அவர்கள், “ஏன் அப்படி?” என்று கேட்டார்கள். நான், “ஏனென்றால், நபி (ஸல்) அவர்களும், அபூபக்கர் (ரழி) அவர்களும் அது இருந்த இடத்தைக் கண்டார்கள். உங்களை விட அவர்களுக்கு அந்தப் பொருளின் தேவை அதிகமாக இருந்தது. ஆயினும், அவர்கள் அதை அசைக்கவில்லை” என்று கூறினேன். அதைக் கேட்டதும், அவர்கள் இருந்தபடியே எழுந்து வெளியே சென்றார்கள்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب صِيَامِ شَهْرِ رَمَضَانَ بِمَكَّةَ
மக்காவில் ரமலான் மாதத்தில் நோன்பு நோற்றல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ ‏ مَنْ أَدْرَكَ رَمَضَانَ بِمَكَّةَ فَصَامَ وَقَامَ مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ لَهُ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ مِائَةَ أَلْفِ شَهْرِ رَمَضَانَ فِيمَا سِوَاهَا ‏.‏ وَكَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ يَوْمٍ عِتْقَ رَقَبَةٍ وَكُلِّ لَيْلَةٍ عِتْقَ رَقَبَةٍ وَكُلِّ يَوْمٍ حُمْلاَنَ فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَفِي كُلِّ يَوْمٍ حَسَنَةً وَفِي كُلِّ لَيْلَةٍ حَسَنَةً ‏ ‏ ‏.‏
இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

“யார் மக்காவில் ரமலானை அடைந்து, அதில் நோன்பு நோற்று, தன்னால் இயன்றவரை (இரவில்) நின்று வணங்குகிறாரோ, அல்லாஹ் அவருக்கு (மக்காவல்லாத) மற்ற இடங்களில் (நோற்கப்பட்ட) ஒரு லட்சம் ரமலான் மாதங்களின் (நன்மையை) பதிவு செய்வான். மேலும் அல்லாஹ் அவருக்கு ஒவ்வொரு பகலிலும் ஓர் அடிமையை விடுதலை செய்த (நன்மையையும்), ஒவ்வொரு இரவிலும் ஓர் அடிமையை விடுதலை செய்த (நன்மையையும்), ஒவ்வொரு பகலிலும் அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஒரு குதிரையை வழங்கிய (நன்மையையும்), ஒவ்வொரு பகலிலும் ஒரு நன்மையையும், ஒவ்வொரு இரவிலும் ஒரு நன்மையையும் பதிவு செய்கிறான்.”

ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الطَّوَافِ فِي مَطَرٍ
மழையில் தவாஃப் செய்தல்
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَجْلاَنَ، قَالَ طُفْنَا مَعَ أَبِي عِقَالٍ فِي مَطَرٍ فَلَمَّا قَضَيْنَا طَوَافَنَا أَتَيْنَا خَلْفَ الْمَقَامِ فَقَالَ طُفْتُ مَعَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي مَطَرٍ فَلَمَّا قَضَيْنَا الطَّوَافَ أَتَيْنَا الْمَقَامَ فَصَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَنَا أَنَسٌ ‏ ‏ ائْتَنِفُوا الْعَمَلَ فَقَدْ غُفِرَ لَكُمْ ‏ ‏ ‏.‏ هَكَذَا قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَطُفْنَا مَعَهُ فِي مَطَرٍ ‏.‏
தாவூத் பின் அஜ்லான் அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நாங்கள் அபூ இகால் அவர்களுடன் மழையில் தவாஃப் செய்தோம், நாங்கள் எங்கள் தவாஃபை முடித்தபோது, நாங்கள் மக்காமிற்குப் பின்னால் வந்தோம். அவர் கூறினார்கள்: நான் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களுடன் மழையில் தவாஃப் செய்தேன். நாங்கள் தவாஃபை முடித்தபோது, நாங்கள் மக்காமிற்குப் பின்னால் வந்து இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுதோம்.’ அனஸ் (ரழி) அவர்கள் எங்களிடம் கூறினார்கள்: ‘உங்கள் செயல்களைப் புதிதாகத் தொடங்குங்கள், ஏனெனில் நீங்கள் மன்னிக்கப்பட்டுவிட்டீர்கள். நாங்கள் அவர்களுடன் மழையில் தவாஃப் செய்தபோது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் இதைத்தான் கூறினார்கள்.’”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)
باب الْحَجِّ مَاشِيًا
ஹஜ்ஜை நடந்து செய்வது
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَفْصٍ الأُبُلِّيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ حَبِيبٍ الزَّيَّاتِ، عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَعْيَنَ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ حَجَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَصْحَابُهُ مُشَاةً مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ وَقَالَ ‏ ‏ ارْبُطُوا أَوْسَاطَكُمْ بِأُزُرِكُمْ ‏ ‏ ‏.‏ وَمَشَى خِلْطَ الْهَرْوَلَةِ ‏.‏
அபூ சயீத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

“நபி (ஸல்) அவர்களும் அவர்களுடைய தோழர்களும் (ரழி) அல்-மதீனாவிலிருந்து மக்காவிற்கு நடந்து சென்று ஹஜ் செய்தார்கள். அவர்கள், ‘உங்கள் கீழாடைகளை உங்கள் இடுப்பில் கட்டிக்கொள்ளுங்கள்,’ என்று கூறினார்கள், மேலும் அவர்கள் நடைக்கும் மெதுவான ஓட்டத்திற்கும் இடையில் மாறி மாறிச் சென்றார்கள்.”
ஹதீஸ் தரம் : ளயீஃப் (தாருஸ்ஸலாம் பதிப்பு)