ஸஹீஹுல் புகாரி

இப்னு ஷிஹாப் (ரஹ்) அறிவித்தார்கள்: ஒருநாள் உமர் இப்னு அப்துல் அஸீஸ் (ரஹ்) தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உர்வா இப்னு அஸ்-ஸுபைர் (ரஹ்) அவர்களிடம் வந்து, முகீரா இப்னு ஷுஃபா (ரலி) ஈராக்கில் இருந்தபோது ஒருநாள் தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தியதாகவும், அப்போது அபூ மஸ்ஊத் அல்-அன்சாரீ (ரலி) அவர்களிடம் சென்று, 'முகீரா அவர்களே! இது என்ன? ஜிப்ரீல் (அலை) இறங்கி வந்து தொழுதார்கள்; உடனே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு (அடுத்த வேளையில்) ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு ஜிப்ரீல் (அலை) தொழுதார்கள்; அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களும் தொழுதார்கள். பிறகு, 'இதைக் கொண்டே நான் கட்டளையிடப்பட்டுள்ளேன்' என்று ஜிப்ரீல் (அலை) கூறினார்கள் என்பது உமக்குத் தெரியாதா?' என்று கேட்டார்கள் என்று கூறினார்கள். (இதைக் கேட்ட) உமர் (இப்னு அப்துல் அஸீஸ்) அவர்கள் உர்வாவிடம், 'நீங்கள் என்ன அறிவிக்கிறீர்கள் என்பதை அறிந்துகொள்ளுங்கள்! ஜிப்ரீல் (அலை) அவர்களா அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குத் தொழுகை நேரங்களை நிர்ணயித்தார்?' என்று கேட்டார்கள். அதற்கு உர்வா (ரஹ்), 'பஷீர் இப்னு அபீ மஸ்ஊத் அவர்கள் தம் தந்தையிடமிருந்து இவ்வாறே அறிவித்தார்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள். மேலும் உர்வா (ரஹ்) கூறினார்கள்: 'சூரியன் (சுவர்களுக்கு மேலே) வெளிப்படுவதற்கு முன்னால், சூரிய ஒளி தமது அறையில் இருக்கும்போதே அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் 'அஸ்ர்' தொழுவார்கள் என்று ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் என்னிடம் அறிவித்தார்கள்.'

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அறிவித்தார்கள்:
அப்துல் கைஸ் தூதுக்குழுவினர் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, “நாங்கள் ரபீஆ கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த இந்த (அப்துல் கைஸ்) கூட்டத்தினர் ஆவோம். புனித மாதத்தில் தவிர (வேறு காலங்களில்) எங்களால் உங்களிடம் வர இயலாது (ஏனெனில் எங்கள் பகுதிக்கும் மதீனாவுக்கும் இடையே உள்ள தூரம் மற்றும் எதிரிகளின் அச்சுறுத்தல் காரணமாக). எனவே, நாங்கள் உங்களிடமிருந்து (மார்க்கக் கட்டளைகளைப்) பெற்று கடைப்பிடிக்கவும், எங்களுக்குப் பின்னால் உள்ளவர்களை எதன்பால் அழைக்கவும் முடியுமோ அத்தகைய ஒரு விஷயத்தை எங்களுக்குக் கட்டளையிடுங்கள்” என்று கூறினர்.
அதற்கு அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்கள்), “நான் உங்களுக்கு நான்கு விஷயங்களைக் கட்டளையிடுகிறேன்; நான்கு விஷயங்களிலிருந்து உங்களைத் தடுக்கிறேன்: அல்லாஹ்வின் மீது நம்பிக்கை கொள்வது” - பிறகு அதை அவர்களுக்கு விளக்கினார்கள் - “(அதாவது) அல்லாஹ்வைத் தவிர வணக்கத்திற்குரியவன் வேறு யாருமில்லை என்றும், நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் என்றும் சாட்சி கூறுவது (கலிமா), தொழுகையை நிலைநாட்டுவது, ஜகாத் கொடுப்பது, போரில் கிடைத்த பொருட்களில் ஐந்தில் ஒரு பங்கை (குமுஸ்) (பைத்துல் மாலுக்கு) ஒப்படைப்பது (ஆகியனவாகும்). மேலும் துப்பா, ஹன்தம், முகைய்யர் மற்றும் நகீர் (போன்ற குறிப்பிட்ட பாத்திரங்களில் மதுபானம் தயாரிப்பதை) விட்டும் நான் (உங்களைத்) தடுக்கிறேன்” என்று கூறினார்கள்.

நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடம் தொழுகையை நிலைநிறுத்துவதற்கும், ஜகாத்தை வழங்குவதற்கும், ஒவ்வொரு முஸ்லிமுக்கும் நன்மையை நாடுவதற்கும் (அதாவது, உளத்தூய்மையுடன் ஆலோசனை வழங்குவதற்கும், அவர்களின் நலனை விரும்புவதற்கும்) உறுதிமொழி அளித்தேன்.

ஹுதைஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நாங்கள் உமர் (ரழி) அவர்களிடத்தில் அமர்ந்திருந்தோம். அப்போது அவர்கள், 'ஃபித்னா (குழப்பம்) குறித்து இறைத்தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறியதை உங்களில் நினைவில் வைத்திருப்பவர் யார்?' என்று கேட்டார்கள். நான், 'நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியபடியே நான் (அதை) நினைவில் வைத்துள்ளேன்' என்றேன். உமர் (ரழி), 'நிச்சயமாக நீர் (இவ்விஷயத்தில், அதாவது ஃபித்னா பற்றிய அறிவில்) துணிச்சல் மிக்கவரே!' என்றார்கள்.

நான் கூறினேன்: 'ஒரு மனிதனுக்கு அவனது குடும்பத்தார், செல்வம், குழந்தைகள் மற்றும் அண்டை வீட்டார் விஷயத்தில் ஏற்படும் சோதனையானது (சிறு தவறுகள்), அவனது தொழுகை, நோன்பு, தர்மம், (நன்மையை) ஏவுதல் மற்றும் (தீமையைத்) தடுத்தல் ஆகியவற்றால் பரிகாரம் செய்யப்பட்டுவிடும்.'

அதற்கு உமர் (ரழி), 'நான் இதைக் கேட்கவில்லை; கடல் அலை மோதுவதைப் போன்று மோதும் அந்த (பெரும்) குழப்பத்தைப் பற்றியே கேட்கிறேன்' என்றார்கள். நான், 'அமீருல் முஃமினீன் அவர்களே! அதைப் பற்றி நீங்கள் அஞ்சத் தேவையில்லை. ஏனெனில், உங்களுக்கும் அதற்கும் இடையில் மூடப்பட்ட ஒரு கதவு உள்ளது' என்றேன்.

உமர் (ரழி), 'அந்தக் கதவு உடைக்கப்படுமா? அல்லது திறக்கப்படுமா?' என்று கேட்டார்கள். நான் 'அது உடைக்கப்படும்' என்றேன். அதற்கு உமர் (ரழி), 'அப்படியாயின், அது ஒருபோதும் மூடப்படாது' என்றார்கள்."

நாங்கள் (ஹுதைஃபாவிடம்), "அந்தக் கதவு பற்றி உமர் அறிந்திருந்தாரா?" என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர், "ஆம், நாளைக்கு முன் (இன்றைய) இரவு வரும் என்பதை அறிவது போன்று (அவர் அதை அறிந்திருந்தார்). நான் அவரிடம் கூறிய செய்தி தவறான கட்டுக்கதைகள் அல்ல" என்று கூறினார். (அந்தக் கதவு எதுவென்று) ஹுதைஃபாவிடம் நேரடியாகக் கேட்பதற்கு நாங்கள் அஞ்சினோம். எனவே மஸ்ரூக் என்பவரை (கேட்குமாறு) பணித்தோம். அவர் கேட்டார். அதற்கு ஹுதைஃফা (ரழி), "அந்தக் கதவு உமர் ஆவார்கள்" என்று பதிலளித்தார்.

இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
ஒரு மனிதர் ஒரு (அந்நியப்) பெண்ணை முத்தமிட்டுவிட்டார். பிறகு அவர் நபி (ஸல்) அவர்களிடம் வந்து, (தனது தவறை) தெரிவித்தார். அப்போது அல்லாஹ், "அகிமிஸ் ஸலாத்த தரஃபயிந் நஹாரி வஸுலஃபன் மினல் லைல், இன்னல் ஹஸனாத்தி யுத்ஹிப்னஸ் ஸய்யிஆத்" (பகலின் இரு முனைகளிலும், இரவின் சில பகுதிகளிலும் தொழுகையை நிலைநிறுத்துவீராக! நிச்சயமாக நற்செயல்கள் தீயவைகளை அழித்துவிடும்) என்று (திருக்குர்ஆன் 11:114 வசனத்தை) அருளினான். அந்த மனிதர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! இது எனக்கு மட்டுமா (இந்த வழிகாட்டுதல்)?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர்கள், "என் உம்மத்தினர் அனைவருக்கும் (இது பொருந்தும்)" என்று கூறினார்கள்.

அபூ அம்ர் அஷ்-ஷைபானி (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இந்த வீட்டின் உரிமையாளர் (அதாவது, அப்துல்லாஹ் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்களின் வீட்டைச் சுட்டிக்காட்டி) எங்களுக்கு அறிவித்தார்கள்: 'நான் நபி (ஸல்) அவர்களிடம், "அல்லாஹ்விற்கு மிகவும் விருப்பமான செயல் எது?" என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், "தொழுகையை அதற்குரிய நேரத்தில் தொழுவது" என்று பதிலளித்தார்கள். நான், "பிறகு எது?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "பிறகு, பெற்றோருக்கு நன்மை செய்வது" என்று பதிலளித்தார்கள். நான், "பிறகு எது?" என்று கேட்டேன். அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் பாதையில் ஜிஹாத் செய்வது" என்று பதிலளித்தார்கள்.' (அப்துல்லாஹ் இப்னு மஸ்ஊத் (ரழி) அவர்கள் மேலும் கூறினார்கள்:) 'இவற்றை அவர்கள் எனக்கு அறிவித்தார்கள். நான் இன்னும் அதிகமாகக் கேட்டிருந்தால், அவர்கள் எனக்கு இன்னும் அதிகமாகக் கூறியிருப்பார்கள்.'

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், “உங்களில் ஒருவரின் வாசலில் ஒரு நதி இருந்து, அதில் அவர் தினமும் ஐந்து முறை குளித்தால், அவரது அழுக்கில் ஏதேனும் மீதமிருக்குமா? சொல்லுங்கள்” என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர்கள், “அவரது அழுக்கில் எதுவும் மீதமிருக்காது” என்று கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், “இதுவே ஐந்து நேரத் தொழுகைகளின் உதாரணமாகும்; இவற்றின் மூலம் அல்லாஹ் பாவங்களை அழிக்கிறான்” என்று கூறினார்கள்.

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் இருந்த (மார்க்க) விஷயங்களில் எதையும் (இப்போது) நான் (முன்பிருந்ததைப் போல) அடையாளம் காணவில்லை." (அப்போது அங்கிருந்தவர்கள்), "தொழுகை (மட்டும் அப்படியே இருக்கிறதே)?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அனஸ் (ரழி) அவர்கள், "(ஆம், ஆனால்) தொழுகையிலும் நீங்கள் எதைப் பாழாக்கினீர்களோ, அதைப் பாழாக்கிவிட்டீர்கள் அல்லவா?" என்று கூறினார்கள்.

அஸ்-ஸுஹ்ரி அவர்கள் கூறினார்கள்: “நான் டமாஸ்கஸில் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றபோது, அவர்கள் அழுதுகொண்டிருந்தார்கள். நான், ‘தங்களை அழ வைப்பது எது?’ என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர்கள், ‘(நபி (ஸல்) அவர்களின் காலத்தில் நான்) கண்டவற்றில் (இன்று) இந்தத் தொழுகையைத் தவிர வேறெதனையும் நான் அறியவில்லை. இந்தத் தொழுகையும் (சரியாகப் பேணப்படாமல்) பாழாக்கப்பட்டுவிட்டது’ என்று கூறினார்கள்.”

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "உங்களில் எவரேனும் தொழுதுகொண்டிருக்கும்போது அவர் தமது இறைவனுடன் தனிமையில் உரையாடுகிறார். ஆகவே, அவர் தமது வலப் பக்கம் உமிழ வேண்டாம்; மாறாக, தமது இடது பாதத்திற்குக் கீழ் (உமிழட்டும்)."

மேலும், சயீத் (ரழி) அவர்கள் கத்தாதா (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்: "(தொழுபவர்) தமக்கு முன்புறமோ அல்லது தமக்கு முன்னாலோ உமிழ வேண்டாம்; மாறாக, தமது இடப் பக்கத்திலோ அல்லது தமது பாதங்களுக்குக் கீழ் (உமிழட்டும்)."

மேலும், ஷுஃபா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "(தொழுபவர்) தமக்கு முன்புறமோ, தமது வலப் பக்கமோ உமிழ வேண்டாம்; மாறாக, தமது இடப் பக்கத்திலோ அல்லது தமது பாதத்திற்குக் கீழ் (உமிழட்டும்)."

மேலும், ஹுமைத் (ரழி) அவர்கள் அனஸ் (ரழி) அவர்களிடமிருந்து அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "(தொழுபவர்) கிப்லாவின் திசையிலோ, தமது வலப் பக்கமோ உமிழ வேண்டாம்; மாறாக, தமது இடப் பக்கத்திலோ அல்லது தமது பாதத்திற்குக் கீழ் (உமிழட்டும்)."

அனஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "சஜ்தாவில் சமச்சீராக இருங்கள்; நாயைப் போன்று (முன்கைகளைத் தரையில்) பரப்பாதீர்கள். ஒருவர் துப்பினால், தமக்கு முன்புறமோ அல்லது தமது வலப்புறமோ துப்ப வேண்டாம். ஏனெனில், அவர் தமது இறைவனிடம் தனிமையில் பேசுகிறார்."

அபூ ஹுரைரா (ரழி) மற்றும் அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரழி) ஆகியோர் அறிவிக்கிறார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "வெப்பம் கடுமையாகிவிட்டால், தொழுகையை (குளிர்ச்சியான நேரத்தில்) நிறைவேற்றுங்கள் (அதாவது, வெப்பம் தணியும் வரை தாமதப்படுத்துங்கள்). ஏனெனில், நிச்சயமாக வெப்பத்தின் கடுமை நரகத்தின் சீற்றத்திலிருந்து வருகிறது."

அபூ தர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் முஅத்தின் லுஹர் தொழுகைக்காக பாங்கு சொன்னார். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள், "வெப்பம் தணியட்டும்! வெப்பம் தணியட்டும்!" - அல்லது - "பொறுங்கள்! பொறுங்கள்!" என்று கூறினார்கள். மேலும், "கடுமையான வெப்பம் நரகத்தின் சீற்றத்தினால் ஏற்படுகிறது. ஆகவே, வெப்பம் கடுமையாகும்போது தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துங்கள் (வெப்பம் தணியும் வரை)" என்றும் கூறினார்கள். குன்றுகளின் நிழலை நாங்கள் பார்க்கும் வரை (தொழுகை தாமதப்படுத்தப்பட்டது).

அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "வெப்பம் கடுமையாகும்போது தொழுகையை (சூடு தணியும் வரை) தாமதப்படுத்துங்கள். ஏனெனில், வெப்பத்தின் கடுமை நரகத்தின் வெப்பப் பெருக்கத்திலிருந்து (உண்டாவதாகும்)." (மேலும் கூறினார்கள்:) "நரக நெருப்பு தன் இறைவனிடம், 'என் இறைவா! என் ஒரு பகுதி மறு பகுதியைச் சாப்பிட்டு (அழித்து) விட்டது' என்று முறையிட்டது. ஆகவே, இறைவன் அதற்கு இரண்டு மூச்சுகளுக்கு அனுமதியளித்தான். ஒரு மூச்சு குளிர்காலத்திலும், மற்றொன்று கோடைக்காலத்திலும் (ஆகும்). அதுவே நீங்கள் காணும் மிகக் கடுமையான வெப்பமும், நீங்கள் காணும் மிகக் கடுமையான குளிரும் ஆகும்."

லுஹர் தொழுகையை (கடுமையான வெப்பம் தணிந்து) சற்று குளிர்ச்சியானதும் தொழுங்கள். ஏனெனில், கடுமையான வெப்பம் நரக நெருப்பின் பெருமூச்சிலிருந்து உண்டாகிறது.

அபூ தர் அல்-கிஃபாரி (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஒரு பயணத்தில் இருந்தோம். அப்போது முஅத்தின் லுஹர் தொழுகைக்காக அதான் சொல்ல விரும்பினார். நபி (ஸல்) அவர்கள், "சூடு தணியட்டும்" என்று கூறினார்கள். பிறகு (மீண்டும்) அவர் அதான் சொல்ல விரும்பினார். அப்போதும் நபி (ஸல்) அவர்கள் அவரிடம், "சூடு தணியட்டும்" என்றே கூறினார்கள். குன்றுகளின் நிழல்களை நாங்கள் பார்க்கும் வரை (இவ்வாறு தொழுகையை) தாமதித்தோம். பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக வெப்பத்தின் கடுமை நரகத்தின் சீற்றத்திலிருந்து வெளிப்படுவதாகும். ஆகவே, வெப்பம் கடுமையாகும்போது தொழுகையைச் சூடு தணிந்ததும் தொழுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'ததஃபய்யஉ' (நிழல் சாய்தல்) என்பது 'ததமய்யலு' (சாய்ந்து செல்லுதல்) என்பதைக் குறிக்கும்.

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் சூரியன் சாய்ந்ததும் வெளியே வந்து லுஹர் தொழுகையை நிறைவேற்றினார்கள். பின்னர் அவர்கள் மிம்பரில் (சொற்பொழிவு மேடையில்) நின்றுகொண்டு, மறுமை நேரத்தைப் பற்றிக் குறிப்பிட்டார்கள்; மேலும் அதில் பெரும் நிகழ்வுகள் இருப்பதாகவும் குறிப்பிட்டார்கள். பிறகு, "யார் எதைப் பற்றியாவது கேட்க விரும்புகிறாரோ, அவர் கேட்கலாம். நான் என்னுடைய இந்த இடத்தில் இருக்கும் வரை நீங்கள் எதைப் பற்றிக் கேட்டாலும் அதை உங்களுக்குத் தெரிவிக்காமல் இருக்கமாட்டேன்" என்று கூறினார்கள்.

மக்கள் அதிகமாக அழுதார்கள்; மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள் திரும்பத் திரும்ப, "என்னிடம் கேளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்துல்லாஹ் பின் ஹுதாஃபா அஸ்-ஸஹ்மி (ரழி) அவர்கள் எழுந்து, "என் தந்தை யார்?" என்று கேட்டார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "உன் தந்தை ஹுதாஃபா" என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் (மீண்டும்) திரும்பத் திரும்ப, "என்னிடம் கேளுங்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அப்போது உமர் (ரழி) அவர்கள் மண்டியிட்டு அமர்ந்து, "ரழீனா பில்லாஹி ரப்பன், வ பில் இஸ்லாமி தீனன், வ பி முஹம்மதின் நபிய்யன்" (நாங்கள் அல்லாஹ்வை இறைவனாகவும், இஸ்லாத்தை மார்க்கமாகவும், முஹம்மத் (ஸல்) அவர்களை நபியாகவும் பொருந்திக் கொண்டோம்) என்று கூறினார்கள்.

பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் அமைதியானார்கள். பின்னர், "சற்று முன்பு இந்தச் சுவரின் ஓரத்தில் எனக்குச் சொர்க்கமும் நரகமும் எடுத்துக் காட்டப்பட்டன; நன்மை மற்றும் தீமையைப் போன்று (இவ்வளவு தெளிவான, மகத்தான காட்சியை) நான் ஒருபோதும் கண்டதில்லை" என்று கூறினார்கள்.

அபூ பர்ஸா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையை, ஒருவர் தமக்கு அருகிலிருப்பவரை அடையாளம் கண்டுகொள்ளும் (அளவுக்கு வெளிச்சம் வந்த) நேரத்தில் தொழுவார்கள்; மேலும் அதில் அறுபது முதல் நூறு வசனங்கள் வரை ஓதுவார்கள். அவர்கள் சூரியன் (நண்பகலில் உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்த உடனே லுஹர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள். மேலும், ஒருவர் மதீனாவின் கடைக்கோடிக்குச் சென்று திரும்பி வரும்போதும் சூரியன் இன்னும் பிரகாசமாக இருக்கும் நேரத்தில் அஸர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள். (மஃக்ரிப் பற்றி என்ன கூறப்பட்டது என்பதை அறிவிப்பாளர் மறந்துவிட்டார்.) இஷா தொழுகையை இரவின் மூன்றில் ஒரு பகுதி வரை தாமதப்படுத்துவதை அவர்கள் பொருட்படுத்தவில்லை. (அறிவிப்பாளர் பின்னர் அதை இரவின் பாதி வரை என்று திருத்தினார். மற்றொரு அறிவிப்பில், 'அல்லது இரவின் மூன்றில் ஒரு பகுதி வரை' என்றும் வந்துள்ளது.)"

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுக்குப் பின்னால் நண்பகல் வெப்பத்தின்போது (லுஹர் தொழுகையின்போது) தொழுதபோது, வெப்பத்திலிருந்து எங்களைப் பாதுகாத்துக் கொள்வதற்காக எங்கள் ஆடைகளின் மீது ஸஜ்தா செய்வோம்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில் லுஹர் மற்றும் அஸர் ஆகியவற்றை (ஒன்றாகச் சேர்த்து) எட்டு (ரக்அத்துகளாகவும்), மஃக்ரிப் மற்றும் இஷா ஆகியவற்றை (ஒன்றாகச் சேர்த்து) ஏழு (ரக்அத்துகளாகவும்) தொழுதார்கள்."

அய்யூப் அவர்கள் கூறினார்கள், "ஒருவேளை அது மழை பெய்த இரவாக இருக்கலாம்." அதற்கு (அம்ர் இப்னு தீனார்) அவர், "இருக்கலாம்" என்று கூறினார்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், சூரியன் என் அறையிலிருந்து (அதாவது, ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் அறையிலிருந்து) வெளியேறியிருக்காத நிலையில் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள். அபூ உஸாமா (ரஹ்) அவர்கள் ஹிஷாம் (ரஹ்) வழியாக அறிவிக்கும்போது, "(சூரியன்) அறையின் ஆழத்திலிருந்து (வெளியேறியிருக்கவில்லை)" என்று கூறினார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், எனது அறையினுள் சூரியன் (அதன் ஒளிக்கதிர்களுடன்) இருக்க, (அஸர் தொழுகையின் பிந்தைய நேரத்தைக் குறிக்கும்) நிழல் எனது அறையிலிருந்து இன்னும் வெளியேறாத நேரத்தில் அஸர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகையைத் தொழுவார்கள், அப்போது சூரியன் என் அறையில் பிரகாசித்துக் கொண்டிருந்தது, நிழல் இன்னும் தோன்றியிருக்கவில்லை.

சையார் பின் சலாமா கூறினார்:

நானும் என் தந்தையும் அபூ பர்ஸா அல்-அஸ்லமீ (ரலி) அவர்களிடம் சென்றோம். என் தந்தை அவரிடம், “அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கடமையான தொழுகைகளை எவ்வாறு தொழுவார்கள்?” என்று கேட்டார்கள்.

அதற்கு அபூ பர்ஸா (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: “நபி (ஸல்) அவர்கள், ‘அல்-ஹஜீர்’ (நண்பகல்) என்று அழைக்கப்படும் - அதைத்தான் நீங்கள் ‘அல்-ஊலா’ (முதலாவது தொழுகை) என்று அழைக்கிறீர்கள் - அந்த (லுஹர்) தொழுகையைச் சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்ததும் தொழுவார்கள். அஸ்ர் தொழுவார்கள்; (அதை முடித்துவிட்டு) எங்களில் ஒருவர் மதீனாவின் கடைக்கோடியில் உள்ள தமது இருப்பிடத்திற்குத் திரும்பிச் செல்லும்போதும் சூரியன் ஒளி மங்காமல் இருக்கும். (மஃக்ரிப் தொழுகையைப் பற்றி அவர் என்ன கூறினார் என்பதை நான் மறந்துவிட்டேன்). மேலும், ‘அல்-அத்தமா’ என்று நீங்கள் அழைக்கும் இஷா தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துவதை அவர்கள் விரும்புவார்கள். அதற்கு முன் உறங்குவதையும், அதற்குப் பின் பேசுவதையும் அவர்கள் வெறுப்பார்கள். காலைத் தொழுகையிலிருந்து (ஃபஜ்ர்) திரும்பும்போது, ஒருவர் தமக்கு அருகில் அமர்ந்திருப்பவரை அடையாளம் கண்டுகொள்ளும் நிலையில் இருப்பார்கள். அத்தொழுகையில் அறுபதிலிருந்து நூறு (வசனங்கள்) வரை ஓதுவார்கள்.”

நாங்கள் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுவோம். பின்னர், ஒருவர் பனீ அம்ர் பின் அவ்ஃப் (கோத்திரத்தாரிடம், அதாவது மதீனாவிற்கு வெளியே குபாவில் வசித்தவர்களிடம்) சென்றால், அவர்கள் அப்போதும் அஸ்ர் தொழுது கொண்டிருப்பதை அவர் காண்பார்.

அபூ உமாமா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

"நாங்கள் `உமர் பின் `அப்துல் `அஸீஸ் அவர்களுடன் லுஹர் தொழுகையைத் தொழுதோம். பின்னர் அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். அங்கே அவர்கள் `அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழுதுகொண்டிருப்பதைக் கண்டோம்.

நான் அவர்களிடம், 'மாமா அவர்களே! (இவ்வளவு சீக்கிரமாக) தாங்கள் தொழுத இந்தத் தொழுகை எது?' என்று கேட்டேன்.

அதற்கு அவர்கள், 'இது `அஸ்ர் (தொழுகை). மேலும், இது அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் தொழுகை ஆகும்; நாங்கள் அவர்களுடன் வழமையாகத் தொழுது வந்த தொழுகையும் இதுதான்' என்று கூறினார்கள்."

அனஸ் பின் மாலிக் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் அஸ்ர் தொழும்போது, சூரியன் (வானில்) உயர்ந்தும் (ஒளி மங்காமல்) பிரகாசமாகவும் இருக்கும். (அஸ்ர் தொழுது முடித்த பின்) செல்பவர் 'அல்அவாலி' பகுதிக்குச் சென்று அங்குள்ளவர்களை அடையும்போதும் சூரியன் உயர்ந்தே இருக்கும். அல்அவாலியின் சில பகுதிகள் மதீனாவிலிருந்து நான்கு மைல்கள் அல்லது அதையொட்டிய தொலைவில் இருந்தன.

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நாங்கள் அஸர் தொழுவோம். அதன்பிறகு எங்களில் ஒருவர் குபாவிற்குச் சென்றால், (சுமார் 3-5 கி.மீ. தூரம் பயணம் செய்து) அவர் அங்கு சென்றடையும்போது சூரியன் இன்னும் உயர்ந்து (வானில் தெளிவாக) இருக்கும். (இது அஸர் தொழுகையை அதன் ஆரம்ப நேரத்தில் தொழுததைக் குறிக்கிறது.)

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யார் அஸ்ர் தொழுகையைத் தவறவிடுகிறாரோ, அவர் தமது குடும்பத்தையும் செல்வத்தையும் பறிகொடுக்கப்பட்டவர் போலாவார்."

அபுல் மலீஹ் அவர்கள் கூறியதாவது:
நாங்கள் ஒரு மேகமூட்டமான நாளில் ஒரு போரில் புரைதா (ரலி) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது அவர்கள் கூறினார்கள்: "அஸ்ர் தொழுகையை விரைந்து தொழுங்கள். ஏனெனில், 'யார் அஸ்ர் தொழுகையை (அதன் நேரத்திற்குள்) தொழாமல் விட்டுவிடுகிறாரோ, அவரது நற்செயல்கள் அழிந்துவிடும்' என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளார்கள்."

ஜரீர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:

"நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அப்போது அவர்கள் ஒரு நாள் இரவு முழு நிலவாக இருந்த சந்திரனைப் பார்த்துவிட்டு, 'நிச்சயமாக நீங்கள் இந்தச் சந்திரனைக் காண்பது போல் உங்கள் இறைவனைக் காண்பீர்கள். (அவனைப் பார்ப்பதில்) உங்களுக்கு எந்த நெருக்கடியும் (அல்லது சிரமமும்) இருக்காது. எனவே, சூரிய உதயத்திற்கு முந்தைய தொழுகையையும் (ஃபஜ்ர்), சூரியன் மறைவதற்கு முந்தைய தொழுகையையும் (`அஸ்ர்) (உறக்கம் அல்லது வியாபாரம் போன்ற காரணங்களால்) தவறவிடாமல் இருக்க உங்களால் முடிந்தால், நீங்கள் அவ்வாறு செய்யுங்கள்' என்று கூறினார்கள். பிறகு அவர்கள் (பின்வரும் இறைவசனத்தை) ஓதினார்கள்:

'வ ஸப்பிஹ் பிஹம்தி ரப்பிக்க கப்ல துலூஉஷ் ஷம்ஸி வ கப்லல் குரூப்'

(பொருள்: மேலும் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்னரும், அது மறைவதற்கு முன்னரும் உம்முடைய இறைவனின் புகழைத் துதிப்பீராக.) (திருக்குர்ஆன் 50:39)"

இஸ்மாயீல் கூறினார்கள்: "அந்தத் தொழுகைகளை நிறைவேற்றுங்கள், அவற்றைத் தவறவிடாதீர்கள்."

அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "இரவிலும் பகலிலும் மலக்குகள் உங்களிடம் மாறி மாறி (பணிக்கு) வருகிறார்கள். அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகையிலும் அஸ்ர் தொழுகையிலும் ஒன்று சேர்கிறார்கள். பிறகு, உங்களுடன் இரவில் தங்கியிருந்தவர்கள் (வானத்திற்கு) மேலேறிச் செல்கிறார்கள். அவர்களைப் பற்றி அல்லாஹ் நன்கறிந்திருந்தும், 'என் அடியார்களை எந்த நிலையில் விட்டு வந்தீர்கள்?' என்று அவர்களிடம் கேட்கிறான். அதற்கு அவர்கள், 'நாங்கள் அவர்களை விட்டு வந்தபோது அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தார்கள்; நாங்கள் அவர்களிடம் சென்றபோதும் அவர்கள் தொழுதுகொண்டிருந்தார்கள்' என்று பதிலளிக்கிறார்கள்."

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "உங்களில் எவரேனும் சூரியன் மறைவதற்கு முன் அஸ்ர் தொழுகையின் ஒரு சஜ்தாவை அடைந்தால், அவர் தம் தொழுகையை பூர்த்தி செய்ய வேண்டும். உங்களில் எவரேனும் சூரியன் உதிப்பதற்கு முன் ஃபஜ்ர் தொழுகையின் ஒரு சஜ்தாவை அடைந்தால், அவர் தம் தொழுகையை பூர்த்தி செய்ய வேண்டும்."

அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூற நான் கேட்டேன்:

"உங்களுக்கு முன் சென்ற சமுதாயத்தினருடன் ஒப்பிடும்போது உங்கள் வாழ்நாள் காலம் (என்பது), அஸர் தொழுகைக்கும் சூரியன் மறைவதற்கும் இடைப்பட்ட நேரத்தைப் போன்றதாகும்.

தவ்ராத் உடையவர்களுக்கு தவ்ராத் வழங்கப்பட்டது. அவர்கள் நண்பகல் வரை செயல்பட்டனர்; பின்னர் (மேற்கொண்டு செயல்பட) இயலாமல் போயினர். அவர்களுக்கு (கூலியாக) ஒரு கீராத் வீதம் வழங்கப்பட்டது.

பிறகு இன்ஜீல் உடையவர்களுக்கு இன்ஜீல் வழங்கப்பட்டது. அவர்கள் அஸர் தொழுகை வரை செயல்பட்டனர்; பின்னர் அவர்களும் இயலாமல் போயினர். அவர்களுக்கும் ஒரு கீராத் வீதம் வழங்கப்பட்டது.

பிறகு நமக்குக் குர்ஆன் வழங்கப்பட்டது. நாம் சூரியன் மறையும் வரை செயல்பட்டோம். நமக்கு இரண்டு கீராத் வீதம் வழங்கப்பட்டது.

ஆகவே, இரு வேதக்காரர்களும், 'எங்கள் இறைவா! இவர்களுக்கு இரண்டு கீராத் வீதம் வழங்கினாய்; எங்களுக்கோ ஒரு கீராத் வீதம் வழங்கினாய். ஆனால், நாங்களோ (இவர்களை விட) அதிகமாகச் செயல்பட்டோம்' என்று கூறினர்.

அதற்கு அல்லாஹ், 'உங்கள் கூலியில் சிறிதளவேனும் நான் உங்களுக்கு அநீதி இழைத்தேனா?' என்று கேட்டான்.

அதற்கு அவர்கள் 'இல்லை' என்றனர்.

அவன் கூறினான்: 'இது என்னுடைய அருட்கொடையாகும்; நான் நாடியவர்களுக்கு அதை அளிக்கிறேன்.'"

அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "முஸ்லிம்கள், யூதர்கள் மற்றும் கிறிஸ்தவர்களின் உதாரணமானது, தனக்காக இரவு வரை வேலை செய்ய ஒரு கூட்டத்தாரைக் கூலிக்கு அமர்த்திய ஒரு மனிதனின் உதாரணத்தைப் போன்றது. அவர்கள் நண்பகல் வரை வேலை செய்தார்கள்; பின்னர் 'எங்களுக்கு உமது கூலி தேவையில்லை' என்று கூறினார்கள். எனவே அந்த மனிதன் மற்றொரு சாராரைக் கூலிக்கு அமர்த்தி, 'உங்கள் நாளின் மீதமுள்ள பகுதியை முழுமைப்படுத்துங்கள்; (முந்தையவர்களுக்கு) நான் நிர்ணயித்திருந்த கூலி உங்களுக்குக் கிடைக்கும்' என்று கூறினான். அவர்கள் அஸர் தொழுகையின் நேரம் வரை வேலை செய்தார்கள்; பின்னர் 'நாங்கள் செய்த வேலை உமக்கே இருக்கட்டும்' என்று கூறினார்கள். ஆகவே, அவன் (வேறொரு) கூட்டத்தாரைக் கூலிக்கு அமர்த்தினான். அவர்கள் சூரியன் மறையும் வரை தங்கள் நாளின் எஞ்சிய நேரம் வேலை செய்தார்கள்; மேலும் அவர்கள் (முழு நாளின் கூலியையும், அதாவது) முந்தைய இரண்டு குழுக்களின் கூலியையும் முழுமையாகப் பெற்றுக் கொண்டார்கள்."

ராஃபி இப்னு கதீஜ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் மஃரிப் தொழுகையைத் தொழுவோம். (தொழுகை முடிந்ததும்) எங்களில் ஒருவர் புறப்பட்டுச் சென்றால், அவர் தனது அம்புகள் விழும் இடங்களை (அதாவது, ஒரு குறிப்பிட்ட தூரம் வரை தெளிவாக) பார்க்கக்கூடியவராக இருந்தார்.

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹ்ர் தொழுகையை நண்பகல் (கடுமையான வெப்ப) நேரத்திலும், அஸ்ர் தொழுகையை சூரியன் (வெண்மை நிறத்துடன்) பிரகாசமாக இருக்கும்போதும், மக்ரிப் தொழுகையை (சூரியன் முழுமையாக) மறைந்தவுடனும் தொழுவார்கள். இஷா தொழுகையை (மக்கள் சூழ்நிலைக்கேற்ப) வெவ்வேறு நேரங்களிலும் தொழுவார்கள்; (தொழுகைக்காக மக்கள்) ஒன்று திரண்டிருப்பதை அவர்கள் கண்டால் (தொழுகையை) விரைவுபடுத்துவார்கள்; அவர்கள் (வருவதற்கு) தாமதிப்பதைக் கண்டால் (தொழுகையை) தாமதப்படுத்துவார்கள். சுப்ஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை அவர்கள் - அல்லது நபி (ஸல்) அவர்கள் - (அதிகாலை) இருள் இருக்கும்போதே தொழுவார்கள்.

ஸலமா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
சூரியன் அடிவானத்தில் மறைந்ததும் நாங்கள் நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களுடன் மஃரிப் தொழுகையை தொழுவோம்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் ஏழு ரக்அத்களை (மஃரிப் மற்றும் இஷா தொழுகைகளைச் சேர்த்து) மொத்தமாகவும், எட்டு ரக்அத்களை (ளுஹர் மற்றும் அஸ்ர் தொழுகைகளைச் சேர்த்து) மொத்தமாகவும் தொழுதார்கள்.

அப்துல்லாஹ் அல்-முஸனீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், “உங்கள் மஃக்ரிப் தொழுகையின் பெயரைப் பொறுத்தவரையில் கிராமப்புற அரபியர்கள் உங்களை மிகைத்துவிட வேண்டாம்.” (ஏனெனில், கிராமப்புற அரபியர்கள் மஃக்ரிப் தொழுகையை) ‘இஷா’ என்று அழைக்கிறார்கள்.

அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒரு நாள் இரவு எங்களுக்கு இஷா தொழுகையை நடத்தினார்கள். (இஷா தொழுகையை) மக்கள் 'அல்-அத்தமா' என்று அழைக்கிறார்கள். பின்னர் (தொழுகையை முடித்துவிட்டு, கிப்லாவை விட்டு) திரும்பி எங்களை நோக்கி வந்தார்கள். அப்போது, 'இந்த இரவை நீங்கள் கவனித்தீர்களா? ஏனெனில், இந்த இரவிலிருந்து நூறு ஆண்டுகளின் இறுதியில், (இப்போது) பூமியின் மேற்பரப்பில் இருப்பவர்கள் எவரும் எஞ்சியிருக்க மாட்டார்கள்' என்று கூறினார்கள்.

முஹம்மது பின் அம்ர் அவர்கள் கூறினார்கள்:
நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களின் தொழுகையைப் பற்றி ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்களிடம் கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள் கூறினார்கள்:
"நபி (ஸல்) அவர்கள் லுஹர் தொழுகையை நண்பகல் வெயிலிலும் (சூரியன் உச்சியிலிருந்து சாயத் தொடங்கியதும்), அஸ்ர் தொழுகையைச் சூரியன் தெளிவாக (அதன் ஒளி மங்காமல்) இருக்கும்போதும், மஃக்ரிப் தொழுகையைச் சூரியன் மறைந்தவுடனும் தொழுவார்கள். இஷா தொழுகையைப் பொறுத்தவரை, மக்கள் கூடிவிட்டால் விரைவாகவும், மக்கள் குறைவாக இருந்தால் தாமதப்படுத்தியும் தொழுவார்கள். சுப்ஹ் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை இருள் பிரியாத நேரத்திலேயே (அதிகாலை இருள் நீங்குவதற்கு முன்) தொழுவார்கள்."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஒருநாள் இரவு இஷா தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அது இஸ்லாம் இன்னும் பரவாதிருந்த காலகட்டத்தில் நிகழ்ந்தது. பெண்களும் குழந்தைகளும் உறங்கிவிட்டார்கள் என்று உமர் (ரழி) அவர்கள் (நபி (ஸல்) அவர்களுக்குத்) தெரிவிக்கும் வரை நபி (ஸல்) அவர்கள் (தம் அறையிலிருந்து) வெளியே வரவில்லை. பிறகு அவர்கள் வெளியே வந்து பள்ளிவாசலில் இருந்த மக்களிடம் கூறினார்கள்: "பூமியில் வசிப்பவர்களில் உங்களைத் தவிர வேறு எவரும் இதற்காக (இஷா தொழுகைக்காக) காத்திருக்கவில்லை."

அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நானும் என்னுடன் கப்பலில் வந்த என் தோழர்களும் 'பகீஉ புத்ஹான்' என்னுமிடத்தில் தங்கியிருந்தோம். அப்போது நபி (ஸல்) அவர்கள் மதீனாவில் இருந்தார்கள். ஒவ்வொரு இரவும் இஷா தொழுகை நேரத்தில், எங்களில் ஒரு குழுவினர் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சந்திக்க (அவர்களுடன் உரையாட அல்லது அவர்களின் தேவைகளை அறிய) முறை வைத்துக்கொண்டிருந்தனர். நானும் என் தோழர்களும் நபி (ஸல்) அவர்களைச் சந்தித்தபோது, அவர்களுக்குத் தமது சில காரியங்களில் (முக்கியமான) வேலை இருந்தது. எனவே, அவர்கள் தொழுகையை இரவு நன்கு இருளும் வரை தாமதப்படுத்தினார்கள்.

பின்னர் நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வந்து அவர்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். அவர்கள் தமது தொழுகையை முடித்ததும், அங்கிருந்தவர்களிடம் கூறினார்கள்: "நிதானமாக இருங்கள் (அவசரப்படாதீர்கள்)! உங்களுக்கு நற்செய்தி! உங்களைத் தவிர மனிதர்களில் வேறு யாரும் இந்த நேரத்தில் தொழவில்லை என்பது அல்லாஹ் உங்கள் மீது புரிந்த அருட்கொடைகளில் ஒன்றாகும்." அல்லது, "உங்களைத் தவிர வேறு யாரும் இந்த நேரத்தில் தொழவில்லை" என்று கூறினார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்:) இவ்விரண்டு வாக்கியங்களில் எதைக் கூறினார்கள் என்று (அபூ மூஸாவுக்கு) தெரியவில்லை.

அபூ மூஸா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "நாங்கள் திரும்பிச் சென்றோம், அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து செவியுற்றதைக் கொண்டு மகிழ்ச்சியடைந்தோம்."

அபூ பர்ஸா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகைக்கு முன் (அதை நிறைவேற்றுவதற்கு முன்) உறங்குவதையும், அதற்குப் பின் (பயனற்ற) பேசுவதையும் வெறுத்தார்கள்.

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். உமர் (ரழி) அவர்கள், 'தொழுகை! பெண்களும் குழந்தைகளும் உறங்கிவிட்டார்கள்' என்று கூறி அவர்களை அழைக்கும் வரை (தாமதம் நீடித்தது). பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் வெளியே வந்து, 'பூமியில் வசிப்பவர்களில் உங்களைத் தவிர வேறு யாரும் இதற்காக (இத்தொழுகைக்காக) காத்திருக்கவில்லை' என்று கூறினார்கள்.'

உர்வா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: '(அந்நாட்களில்) மதீனாவைத் தவிர வேறு எங்கும் (கூட்டுத்) தொழுகை தொழப்பட்டு வந்ததில்லை. மேலும், (மதீனாவாசிகள்) அந்திச் செவ்வானம் மறைந்ததிலிருந்து இரவின் முதல் மூன்றில் ஒரு பகுதி வரை (இஷா) தொழுது வந்தார்கள்.'

அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓர் இரவில் (இஷாத் தொழுகையைத் தொழுவதிலிருந்து) வேறு அலுவலில் ஈடுபட்டிருந்தார்கள். அதனால் நாங்கள் பள்ளிவாசலில் தூங்கி விழித்து, மீண்டும் தூங்கி விழிக்குமளவுக்கு அத்தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். பிறகு நபி (ஸல்) அவர்கள் எங்களிடம் வந்து, "பூமியில் வசிப்போரில் உங்களைத் தவிர வேறு யாரும் இத்தொழுகைக்காகக் காத்திருக்கவில்லை" என்று கூறினார்கள்.

இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள், (இஷாத்) தொழுகையின் நேரம் (தவறிவிடுமோ என்று) அஞ்சாதவரை, அதை முற்படுத்துவதையோ அல்லது பிற்படுத்துவதையோ பொருட்படுத்த மாட்டார்கள். மேலும், இஷாவுக்கு முன் அவர்கள் உறங்குபவர்களாகவும் இருந்தார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறியதாக அதா (ரஹ்) அவர்கள் அறிவிப்பதாவது:
"அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஓர் இரவில் மக்கள் உறங்கி விழித்து, மீண்டும் உறங்கி விழிக்குமளவுக்கு ‘இஷா’ தொழுகையைத் தாமதப்படுத்தினார்கள். அப்போது உமர் பின் அல்கத்தாப் (ரலி) அவர்கள் எழுந்து, 'தொழுகை!' என்று (நினைவூட்டிக்) கூறினார்கள். உடனே அல்லாஹ்வின் நபி (ஸல்) அவர்கள் (வீட்டிலிருந்து) வெளியே வந்தார்கள். இப்போதும் நான் அவர்களைப் பார்ப்பது போன்றுள்ளது; அவர்களின் தலையிலிருந்து தண்ணீர் சொட்டிக் கொண்டிருந்தது. அவர்கள் தங்கள் கையைத் தலைமீது வைத்திருந்தார்கள். பிறகு, 'என் சமுதாயத்தாருக்குச் சிரமமாக இருக்கும் என்று நான் கருதவில்லை எனில், அவர்களை இவ்வாறே (இதே நேரத்தில்) தொழுமாறு கட்டளையிட்டிருப்பேன்' என்று கூறினார்கள்."

(அறிவிப்பாளர் இப்னு ஜுரைஜ் கூறுகிறார்): இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்ததைப் போன்று, நபி (ஸல்) அவர்கள் எவ்வாறு தங்கள் கையைத் தலையில் வைத்தார்கள் என்பது குறித்து நான் அதா (ரஹ்) அவர்களிடம் உறுதிப்படுத்திக் கொண்டேன். அதா (ரஹ்) அவர்கள் (செய்து காட்டும்போது), தம் விரல்களுக்கிடையே சிறிது இடைவெளி விட்டுப் பிரித்து வைத்தார்கள். பிறகு விரல் நுனிகளைத் தலையின் மேல்பகுதி பக்கவாட்டில் வைத்து, பிறகு அவற்றைச் சேர்த்து, விரல்களைத் தலையின் மீது நகர்த்திக் கொண்டு வந்தார்கள். அவர்களின் கட்டைவிரல், முகத்தையொட்டிய காதுப் பகுதியின் (காதின் நுனி) மற்றும் தாடிப் பகுதியின் ஓரத்தைத் தொடும் அளவுக்கு (தலையை) தடவினார்கள். அவர்கள் (அழுத்தமாகப்) பிடிக்காமலும், (தடவுவதைக்) குறைக்காமலும் அவ்வாறே செய்தார்கள். (பிறகு), "என் சமுதாயத்தாருக்குச் சிரமமாக இருக்கும் என்று நான் கருதவில்லை எனில், அவர்களை இவ்வாறே தொழுமாறு கட்டளையிட்டிருப்பேன்" என்று கூறினார்கள்.

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையை நள்ளிரவு வரை தாமதப்படுத்தினார்கள். பின்னர் அவர்கள் தொழுதுவிட்டு, "மக்கள் தொழுதுவிட்டு உறங்கிவிட்டார்கள். ஆனால், நீங்கள் தொழுகைக்காகக் காத்திருந்த நேரம் முழுவதும் தொழுகையிலேயே இருந்திருக்கிறீர்கள் (அதாவது, தொழுகைக்காகக் காத்திருப்பதும் தொழுகையின் நன்மையைப் போன்றதே)" என்று கூறினார்கள். அனஸ் (ரழி) அவர்கள் மேலும் கூறினார்கள்: அந்த இரவில் (நபி (ஸல்) அவர்களின் விரலில் இருந்த) மோதிரத்தின் பளபளப்பை நான் இப்போதும் பார்ப்பது போல இருக்கிறது.

ஜரீர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் ஒரு பௌர்ணமி இரவில் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்தோம். அவர்கள் சந்திரனைப் பார்த்து கூறினார்கள்: "நிச்சயமாக, நீங்கள் இந்தச் சந்திரனைப் பார்ப்பது போலவே உங்கள் இறைவனையும் காண்பீர்கள்; அவனைப் பார்ப்பதில் உங்களுக்கு எந்தச் சிரமமும் இருக்காது (அல்லது ஒருவரையொருவர் முந்திக்கொள்ள மாட்டீர்கள்). ஆகவே, சூரிய உதயத்திற்கு முன்புள்ள (ஃபஜ்ர்) தொழுகையிலும், அது மறைவதற்கு முன்புள்ள (`அஸர்) தொழுகையிலும் (வேறெதனாலும்) நீங்கள் மிகைக்கப்படாமல் இருக்க உங்களால் முடிந்தால், அவ்வாறு செய்யுங்கள்."

பிறகு அவர்கள் கூறினார்கள்: "ஆகவே, சூரியன் உதிப்பதற்கு முன்னரும், அது மறைவதற்கு முன்னரும் உம்முடைய இறைவனின் புகழைக் கொண்டு துதிப்பீராக."

அபூமூஸா (ரலி) அவர்கள் அறிவிக்கிறார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: 'எவர் இரண்டு குளிர்ச்சியான தொழுகைகளை (அஸ்ர் மற்றும் ஃபஜ்ர்) தொழுகின்றாரோ, அவர் சொர்க்கத்தில் நுழைவார்.'

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: ஸைத் பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள், "நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஸஹர் (நோன்பு நோற்கும்போது விடியற்காலைக்கு முன் உண்ணப்படும் உணவு) உட்கொண்டோம், பின்னர் (ஃபஜ்ர்) தொழுகைக்காக எழுந்து நின்றோம்." (அறிவிப்பாளர் கதாதா கூறுகிறார்:) நான் (அனஸ் ரழி அவர்களிடம்) அவ்விரண்டிற்கும் (ஸஹர் மற்றும் தொழுகை) இடையிலான இடைவெளி எவ்வளவு நேரம் என்று கேட்டேன். அதற்கு அவர் (அனஸ் ரழி), 'அவ்விரண்டிற்கும் இடையிலான இடைவெளி ஐம்பதிலிருந்து அறுபது ஆயத்துகள் ஓதுவதற்குப் போதுமானதாக இருந்தது' என்று பதிலளித்தார்கள்.

அனஸ் பின் மாலிக் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
“நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்களும் ஸைத் பின் ஸாபித் (ரழி) அவர்களும் ஸுஹூர் செய்தார்கள். ஸுஹூர் உணவை முடித்த பிறகு நபிகள் நாயகம் (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்கு (ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு) நின்று, தொழுதார்கள்.”
நாங்கள் அனஸ் (ரழி) அவர்களிடம், “அவர்கள் ஸுஹூர் முடித்ததற்கும் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையை ஆரம்பித்ததற்கும் இடையில் எவ்வளவு நேரம் இருந்தது?” என்று கேட்டோம். அதற்கு அவர்கள், “ஒருவர் ஐம்பது வசனங்கள் (ஆயத்துகள்) ஓதும் அளவு” என்று பதிலளித்தார்கள்.

நான் என் குடும்பத்தாருடன் ஸஹூர் உணவை உட்கொண்டு, (உடனடியாக) அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஃபஜ்ர் தொழுகையை (ஜமாஅத்துடன்) அடைவதற்காக விரைந்து செல்வேன்.

ஆயிஷா (ரழி) அறிவித்தார்கள்: ஈமான் கொண்ட பெண்கள் தங்களின் மேலாடைகளால் தங்களைப் போர்த்திக் கொண்டு அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் ஃபஜ்ர் தொழுகையில் கலந்துகொள்வார்கள். பின்னர், தொழுகையை முடித்த பிறகு அவர்கள் தங்களின் இல்லங்களுக்குத் திரும்புவார்கள். அதிகாலை இருள் நீங்காததால் (மங்கலான வெளிச்சத்தின் காரணமாக) எவராலும் அவர்களை அடையாளம் கண்டுகொள்ள முடியாது.

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள், "எவர் ஃபஜ்ர் தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தை சூரிய உதயத்திற்கு முன் அடைந்து கொள்கிறாரோ, அவர் (அந்தக் காலைத்) தொழுகையை (அதன் நேரத்திற்குள்) அடைந்து கொண்டார். மேலும், எவர் அஸர் தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தை சூரியன் மறைவதற்கு முன் அடைந்து கொள்கிறாரோ, அவர் (அந்த அஸர்) தொழுகையை (அதன் நேரத்திற்குள்) அடைந்து கொண்டார்."

அபூ ஹுரைரா (ரழி) அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) கூறினார்கள்: "எவர் ஒரு தொழுகையின் ஒரு ரக்அத்தை (அதன் குறிப்பிட்ட நேரத்திற்குள்) அடைகிறாரோ, அவர் அத்தொழுகையை (முழுமையாக) அடைந்துவிட்டார்."

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: என்னிடத்தில் நம்பிக்கைக்குரிய பல மனிதர்கள் சாட்சியமளித்தனர். அவர்களில் என்னிடத்தில் மிகவும் விருப்பத்திற்குரியவர் உமர் (ரலி) ஆவார். நபி (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் உதயமாகும் வரை தொழுவதையும், அஸ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரை தொழுவதையும் தடை விதித்தார்கள்.

இப்னு அப்பாஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்: (இதே செய்தியை) பலரும் எனக்கு அறிவித்தனர்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'சூரியன் உதயமாகும் நேரத்தையும், சூரியன் மறையும் நேரத்தையும் உங்கள் தொழுகைக்காகத் தேர்ந்தெடுக்காதீர்கள்' என்று கூறினார்கள்."

மேலும் இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், 'சூரியனின் விளிம்பு (கிழக்குத் திசையில்) தென்பட்டால், அது (வானில்) நன்கு உயரும் வரை தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துங்கள்; மேலும், சூரியனின் விளிம்பு (மேற்குத் திசையில்) மறைந்தால், அது (முழுமையாக) மறையும் வரை தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துங்கள்' என்று கூறினார்கள்."

அபூஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் இரண்டு வகையான விற்பனைகளையும், இரண்டு வகையான ஆடைகளையும், இரண்டு தொழுகைகளையும் தடுத்தார்கள்.

ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் உதயமாகும் வரை தொழுவதையும், அஸ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரை தொழுவதையும் (அவர்கள்) தடுத்தார்கள்.

மேலும், "இஷ்திமாலுஸ் ஸம்மா" (தன் கைகளை வெளியே எடுக்க முடியாதவாறு ஒரே ஆடையால் உடலை முழுமையாக மூடிக்கொள்ளும் முறை) மற்றும் ஒரே ஆடையை அணிந்து, மர்ம உறுப்பு வானத்தை நோக்கித் தெரியும் விதமாக முழங்கால்களை மடித்து அமரும் "அல்-இஹ்திபா" எனும் நிலையையும் தடுத்தார்கள்.

மேலும், "முனாபதா" (பொருளை எறிவதன் மூலம் விற்பனையை முடிக்கும் முறை) மற்றும் "முலாமஸா" (பொருளைத் தொடுவதன் மூலம் விற்பனையை முடிக்கும் முறை) ஆகிய (நிச்சயமற்ற) விற்பனை முறைகளையும் தடுத்தார்கள்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், "உங்களில் எவரும் சூரியன் உதிக்கும் போதும் அல்லது சூரியன் மறையும் போதும் (அந்த நேரத்தில்) தொழுவதற்கு (குறிப்பாக) நாட வேண்டாம்" என்று கூறினார்கள்.

அபூ சயீத் அல்-குத்ரீ (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நான் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கூறுவதைக் கேட்டேன்: "ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் (உதித்து ஒரு ஈட்டி அளவு) உயரும் வரை எந்தத் தொழுகையும் இல்லை; மேலும், அஸ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரை எந்தத் தொழுகையும் இல்லை."

முஆவியா (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:
நிச்சயமாக நீங்கள் ஒரு தொழுகையைத் தொழுகிறீர்கள்; நாங்கள் அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களுடன் இருந்திருக்கிறோம். (ஆனால்) அவர்கள் அத்தொழுகையைத் தொழுவதை நாங்கள் கண்டதில்லை. மேலும், அவர்கள் அவ்விரண்டையும் (அதாவது, அஸர் தொழுகைக்குப் பிந்தைய இரண்டு ரக்அத்களை) தடை செய்தார்கள்.

அபூ ஹுரைரா (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள், ஃபஜ்ர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் உதயமாகும் வரையிலும், அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு சூரியன் மறையும் வரையிலும் ஆகிய இரண்டு (தன்னார்வ) தொழுகைகளைத் தடுத்தார்கள்.

இப்னு உமர் (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: "என் தோழர்கள் (நபி (ஸல்) மற்றும் பிற சஹாபாக்கள்) தொழுவதை நான் கண்டவாறே நானும் தொழுகிறேன். சூரியன் உதிக்கும் நேரத்திலும், அது மறையும் நேரத்திலும் (தொழுவதற்காக) நீங்கள் குறிவைக்கக் கூடாது என்பதைத் தவிர, இரவிலோ பகலிலோ ஒருவர் தான் விரும்பியவாறு தொழுவதை நான் தடுப்பதில்லை."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்களின் உயிரை எடுத்துக்கொண்டவன் மீது சத்தியமாக! நபி (ஸல்) அவர்கள் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கும் வரை அந்த இரண்டையும் (தொழுவதை) விட்டதில்லை. தொழுகை அவர்களுக்குப் பாரமாகும் வரை அவர்கள் அல்லாஹ்வைச் சந்திக்கவில்லை; அவர்கள் தமது தொழுகையில் அதிகமானவற்றை அமர்ந்தவாறே தொழுது வந்தார்கள். (அந்த இரண்டு என்பது) அஸ்ருக்குப் பிந்திய இரண்டு ரக்அத்களாகும். நபி (ஸல்) அவர்கள் அவ்விரண்டையும் தொழுவார்கள்; ஆனால், தமது சமுதாயத்திற்குப் பாரமாகிவிடுமோ என்று அஞ்சி மஸ்ஜிதில் அவற்றைத் தொழமாட்டார்கள். அவர்களுக்கு (மக்களுக்கு) லேசானதையே அவர்கள் விரும்புவார்கள்.

ஆயிஷா (ரலி) அவர்கள் கூறியதாவது:
"என் சகோதரியின் மகனே! நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னிடத்தில் அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு இரண்டு ஸஜ்தாக்களை (அதாவது இரண்டு ரக்அத்துகளை) ஒருபோதும் விட்டதில்லை."

ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்: அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் ஃபஜ்ர் தொழுகைக்கு முன்னர் இரண்டு ரக்அத்களையும், அஸர் தொழுகைக்குப் பின்னர் இரண்டு ரக்அத்களையும் வெளிப்படையாகவும் இரகசியமாகவும் ஒருபோதும் தவறவிட்டதில்லை. (எனினும், அஸருக்குப் பிந்தைய இரண்டு ரக்அத்கள் பற்றிய இந்த அறிவிப்பு, நபியவர்கள் அஸருக்குப் பின் தொழுவதைத் தடைசெய்த மற்ற ஆதாரப்பூர்வமான ஹதீஸ்களுடன் முரண்படுகிறது. இது நபியவர்களுக்குரிய சிறப்புச் செயலாகவோ அல்லது ஒரு குறிப்பிட்ட சந்தர்ப்பத்தில் நிகழ்ந்ததாகவோ அறிஞர்களால் விளக்கப்படுகிறது.)

அபூ இஸ்ஹாக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்: அஸ்வத் மற்றும் மஸ்ரூக் (ரஹ்) இருவரும் ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்ததை நான் கண்டேன் (அதாவது, அவர்கள் ஆயிஷா (ரழி) அவர்களின் அறிவிப்பை உறுதிப்படுத்தினர்). ஆயிஷா (ரழி) அவர்கள் கூறினார்கள்: நபி (ஸல்) அவர்கள் அஸர் தொழுகைக்குப் பிறகு எந்த ஒரு நாளிலும் என்னிடம் வந்ததில்லை, இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவதைத் தவிர (அதாவது, அவர்கள் என்னிடம் வரும்போதெல்லாம் இரண்டு ரக்அத்கள் தொழுவார்கள். இது நபி (ஸல்) அவர்களுக்கு மட்டுமே அனுமதிக்கப்பட்ட ஒரு சிறப்புத் தொழுகையாகும்).

அபுல் மலீஹ் அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
"நாங்கள் புரைதா (ரலி) அவர்களுடன் ஒரு மேகமூட்டமான நாளில் இருந்தோம். அப்போது அவர் கூறினார்கள்: 'தொழுகையை அதன் ஆரம்ப நேரத்தில் (அதாவது, அஸ்ர் தொழுகையை அதன் ஆரம்ப நேரத்தில்) தொழுங்கள்! ஏனெனில், நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: 'யார் அஸ்ர் தொழுகையை விட்டுவிடுகிறாரோ, அவருடைய (நல்ல) செயல்கள் அழிந்துவிடும்.'"

அபூ கத்தாதா (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:

நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுடன் ஓர் இரவில் பயணம் செய்தோம். அப்போது மக்களில் சிலர், "அல்லாஹ்வின் தூதரே! (இரவின் இறுதியில்) எங்களுடன் தாங்கள் ஓய்வெடுத்தால் (நன்றாக இருக்குமே!)" என்று கூறினர். அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நீங்கள் உறங்கித் தொழுகையைத் தவறவிட்டு விடுவீர்களோ என நான் அஞ்சுகிறேன்" என்றார்கள். பிலால் (ரழி), "நான் உங்களை எழுப்பி விடுகிறேன்" என்றார்.

ஆகவே அவர்கள் படுத்து(றங்கி)னார்கள். பிலால் (ரழி) தமது வாகனத்தின் மீது முதுகைச் சாய்த்துக் கொண்டார். ஆயினும் அவரைத் தூக்கம் மிகைக்கவே அவரும் உறங்கிவிட்டார். சூரியனின் விளிம்பு உதயமானபோது நபி (ஸல்) அவர்கள் விழித்தார்கள். "பிலாலே! எங்கே உமது சொல்?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு பிலால் (ரழி), "இது போன்ற ஒரு உறக்கம் என்மீது ஒருபோதும் இடப்பட்டதில்லை" என்று கூறினார்.

அதற்கு நபி (ஸல்) அவர்கள், "நிச்சயமாக அல்லாஹ் தான் நாடியபோது உங்கள் உயிர்களைக் கைப்பற்றினான்; மேலும் தான் நாடியபோது அவற்றை உங்களிடம் திருப்பியனுப்பினான். பிலாலே! எழுந்து மக்களுக்காகத் தொழுகைக்கு பாங்கு சொல்வீராக!" என்றார்கள். பிறகு (நபி (ஸல்) அவர்கள்) உளூ செய்தார்கள். சூரியன் (நன்கு) உயர்ந்து பிரகாசமானபோது, அவர்கள் எழுந்து தொழுதார்கள்.

ஜாபிர் பின் அப்துல்லாஹ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அகழ் யுத்தம் (அல்-கந்தக்) நடைபெற்ற நாளில், சூரியன் மறைந்த பிறகு உமர் பின் அல்-கத்தாப் (ரழி) அவர்கள் குறைஷி நிராகரிப்பாளர்களை (போரின் காரணமாக தொழுகையைத் தவறவிட்டதால் ஏற்பட்ட கோபத்தில்) திட்டியவாறு வந்து, "அல்லாஹ்வின் தூதரே! சூரியன் மறைய முற்படும் வரை என்னால் அஸ்ர் தொழ முடியவில்லை" என்று கூறினார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள், "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! நானும் அஸ்ர் தொழுகையைத் தொழவில்லை" என்று கூறினார்கள். பிறகு நாங்கள் 'புத்ஹான்' என்ற இடத்திற்குச் சென்றோம். அங்கு நபி (ஸல்) அவர்கள் தொழுகைக்காக உளூச் செய்தார்கள்; நாங்களும் அதற்காக உளூச் செய்தோம். சூரியன் மறைந்த பிறகு அவர்கள் அஸ்ர் தொழுதார்கள்; அதற்குப் பின் மஃரிப் தொழுதார்கள்.

அனஸ் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறினார்கள்: "யாராவது ஒரு தொழுகையை மறந்துவிட்டால், அவர் அதை நினைவுக்கு வரும்போது தொழ வேண்டும். அதைத் தொழுவதைத் தவிர அதற்கு வேறு பரிகாரம் இல்லை."
(இந்த ஹதீஸை அறிவித்தவர்களில் ஒருவரான) கதாதா (ரஹ்) அவர்கள், 'என் நினைவிற்காகத் தொழுகையை நிலைநிறுத்துவீராக!' (திருக்குர்ஆன் 20:14) என்ற வசனத்தை (இந்த ஹதீஸை அறிவித்த பிறகு) ஓதினார்கள்.

ஜாபிர் (ரழி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
அல்-கந்தக் (அகழ் யுத்தம்) அன்று உமர் (ரழி) அவர்கள் (எதிரிப் படையின்) நிராகரிப்பாளர்களைத் திட்டிக் கொண்டிருந்தார்கள். அப்போது அவர்கள், “சூரியன் மறையும் வரை என்னால் அஸர் தொழுகையைத் தொழ முடியவில்லை” என்று கூறினார்கள். (ஜாபிர் ரழி கூறினார்:) பின்னர் நாங்கள் புத்ஹான் (பள்ளத்தாக்கிற்கு) வந்தடைந்தோம். சூரியன் மறைந்த பிறகு (உமர் ரழி) அஸர் தொழுகையைத் தொழுதார்கள். அதன்பின்னர் மஃரிப் தொழுகையைத் தொழுதார்கள்.

அபுல் மின்ஹால் (ரஹ்) அவர்கள் கூறினார்கள்:

நானும் என் தந்தையும் அபூ பர்ஸா அல்-அஸ்லமீ (ரழி) அவர்களிடம் சென்றோம். என் தந்தை அவரிடம், "அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்கள் கடமையான தொழுகைகளை எவ்வாறு தொழுவார்கள் என்பதை எங்களுக்கு அறிவியுங்கள்" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர் கூறினார்கள்: "அவர்கள் (நண்பகல்) 'ஹஜீர்' தொழுகையை – அதைத் தான் நீங்கள் 'முதல் தொழுகை' (ளுஹர் தொழுகை) என்று அழைக்கிறீர்கள் – சூரியன் (உச்சியிலிருந்து) சாய்ந்ததும் தொழுவார்கள். அஸ்ர் தொழுகையை, எங்களில் ஒருவர் மதீனாவின் கடைக்கோடியில் உள்ள தம் குடும்பத்தாரிடம், சூரியன் (மங்காமல்) பிரகாசமாக இருக்கும்போதே திரும்பிச் செல்லக்கூடிய நேரத்தில் தொழுவார்கள். (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: மக்ரிப் தொழுகையைப் பற்றி அவர் என்ன கூறினார் என்பதை நான் மறந்துவிட்டேன்). மேலும் நபி (ஸல்) அவர்கள் இஷா தொழுகையைத் தாமதப்படுத்துவதை விரும்புவார்கள்; அதற்கு முன் உறங்குவதையும், அதற்குப் பின் பேசுவதையும் வெறுப்பார்கள். மேலும் எங்களில் ஒருவர் தம் அருகில் அமர்ந்திருப்பவரை அடையாளம் கண்டுகொள்ளக்கூடிய நேரத்தில் காலைத் (ஃபஜ்ர்) தொழுகையிலிருந்து அவர்கள் திரும்புவார்கள். மேலும் அதில் அறுபதிலிருந்து நூறு (வசனங்கள்) வரை ஓதுவார்கள்."

குர்ரா பின் காலித் கூறினார்:
"நாங்கள் அல்-ஹஸனுக்காகக் காத்திருந்தோம். அவர் (வழக்கமாகப் புறப்படும் அல்லது அவரது அமர்வின்) நேரம் நெருங்கும் வரை அவர் வரத் தாமதமானது. பின்னர் அவர் வந்து, 'எங்கள் அண்டை வீட்டார் எங்களை அழைத்துவிட்டனர்' என்று கூறினார்.

பிறகு அவர் கூறினார்: அனஸ் (ரலி) அவர்கள் கூறினார்கள்:
'நாங்கள் நபி (ஸல்) அவர்களுக்காக ஒரு இரவில், நள்ளிரவு ஆகும் வரை (அல்லது அதை நெருங்கும் வரை) காத்திருந்தோம். பிறகு அவர்கள் வந்து எங்களுக்குத் தொழுகை நடத்தினார்கள். பிறகு எங்களுக்கு உரை நிகழ்த்தினார்கள்: "அறிந்து கொள்ளுங்கள்! மக்கள் (இஷா) தொழுதுவிட்டு உறங்கிவிட்டார்கள். ஆனால் நீங்கள் தொழுகைக்காகக் காத்திருந்த காலமெல்லாம் தொழுகையிலேயே இருந்தீர்கள்".'

அல்-ஹஸன் கூறினார்: 'மக்கள் நன்மையை எதிர்பார்த்துக் காத்திருக்கும் காலமெல்லாம் அவர்கள் நன்மையிலேயே இருக்கிறார்கள்.'

குர்ரா கூறினார்: "இது நபி (ஸல்) அவர்களிடமிருந்து அனஸ் (ரலி) அறிவிக்கும் ஹதீஸின் ஒரு பகுதியாகும்."

அப்துல்லாஹ் பின் உமர் (ரலி) அவர்கள் அறிவித்தார்கள்:
நபி (ஸல்) அவர்கள் தங்கள் வாழ்வின் இறுதிப் பகுதியில் ‘இஷா’ தொழுதார்கள். ஸலாம் கொடுத்ததும் நபி (ஸல்) அவர்கள் எழுந்து நின்று, "உங்களின் இந்த இரவைப் பற்றி நீங்கள் அறிவீர்களா? (அதாவது, இதன் முக்கியத்துவத்தை உணர்கிறீர்களா?) ஏனெனில், (இந்த இரவிலிருந்து கணக்கிடப்படும்) நூறு ஆண்டுகள் நிறைவடையும்போது, இன்று பூமியின் மேற்பரப்பில் இருப்பவர்களில் எவரும் (உயிருடன்) எஞ்சியிருக்க மாட்டார்கள்" என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் தூதர் (ஸல்) அவர்களின் இக்கூற்றைக் கேட்ட மக்கள், நூறு ஆண்டுகள் குறித்து (மக்கள் மத்தியில்) பேசப்படும் செய்திகள் எனத் தவறாக விளங்கிக்கொண்டனர். ஆனால் நபி (ஸல்) அவர்கள், "இன்று பூமியின் மேற்பரப்பில் இருப்பவர்களில் எவரும் எஞ்சியிருக்க மாட்டார்கள்" என்றே கூறினார்கள். "அந்தத் தலைமுறை (முழுவதும்) அழிந்துவிடும்" என்பதே இதன் மூலம் அவர்களின் கருத்தாக இருந்தது.

அப்துர் ரஹ்மான் பின் அபீ பக்ர் (ரழி) அவர்கள் கூறியதாவது:

அஸ்ஹாபுஸ் ஸுஃப்பா (திண்ணைத் தோழர்கள்) ஏழைகளாக இருந்தனர். நபி (ஸல்) அவர்கள், "யாரிடம் இருவருக்கான உணவு உள்ளதோ அவர் (அவர்களிலிருந்து) மூன்றாமவரை அழைத்துச் செல்லட்டும். யாரிடம் நால்வருக்கான உணவு உள்ளதோ அவர் ஐந்தாமவரை அல்லது ஆறாமவரை அழைத்துச் செல்லட்டும்" என்று கூறினார்கள். அபூ பக்ர் (ரழி) மூன்று பேரை அழைத்து வந்தார்கள். நபி (ஸல்) அவர்கள் பத்து பேரை அழைத்துச் சென்றார்கள்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) கூறினார்: "(அபூபக்கர் வீட்டிலிருந்தவர்கள்) நான், என் தந்தை, என் தாய் ஆகியோர் ஆவர்." (அறிவிப்பாளர் கூறுகிறார்: "என் மனைவியும், எங்கள் இருவர் வீட்டுக்கும் பொதுவான பணியாளரும் இருந்தார்கள் என்று அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) கூறினார்களா என்று எனக்குத் தெரியவில்லை").

அபூ பக்ர் (ரழி) நபி (ஸல்) அவர்களிடத்தில் இரவு உணவு உண்டார்கள். இஷா தொழுகை முடியும் வரை அங்கேயே தங்கினார்கள். பிறகு (மீண்டும் நபி (ஸல்) அவர்களிடம்) திரும்பிச் சென்று, நபி (ஸல்) அவர்கள் இரவு உணவு உண்ணும் வரை அங்கேயே தங்கினார்கள். இரவின் ஒரு பகுதி கழிந்த பின், அல்லாஹ் நாடிய நேரத்தில் அவர் வீட்டுக்கு வந்தார்.

அவருடைய மனைவி அவரிடம், "உங்கள் விருந்தினர்களை விட்டும் - அல்லது விருந்தினரை விட்டும் - உங்களைத் தடுத்தது எது?" என்று கேட்டார். அதற்கு அவர், "நீ அவர்களுக்கு இரவு உணவு அளிக்கவில்லையா?" என்று கேட்டார். அதற்கு மனைவி, "நீங்கள் வரும்வரை அவர்கள் சாப்பிட மறுத்துவிட்டார்கள். அவர்களுக்கு உணவு எடுத்து வைக்கப்பட்டும் அவர்கள் (சாப்பிட) மறுத்துவிட்டனர்" என்று கூறினார்.

அப்துர் ரஹ்மான் (ரழி) கூறினார்: "நான் (பயந்து) சென்று ஒளிந்து கொண்டேன். அபூ பக்ர் (ரழி), 'ஏ குன்ஸர்' (மடையனே) என்று கூப்பிட்டு, சபித்துத் திட்டினார்கள். பிறகு (விருந்தினர்களிடம்) 'உண்ணுங்கள்! இது உங்களுக்கு இன்பமாக இராது' என்று கூறிவிட்டு, 'அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நான் இதை ஒருபோதும் உண்ண மாட்டேன்' என்று கூறினார்கள்.

அல்லாஹ்வின் மீது ஆணையாக! நாங்கள் உணவிலிருந்து ஒரு கவளம் எடுக்கும்போதெல்லாம், அதன் கீழே உணவு அதைவிட அதிகமாகப் பெருகிக்கொண்டே இருந்தது. அவர்கள் வயிறு நிரம்ப உண்டார்கள். (சாப்பிட்ட பிறகு) உணவு முன்பு இருந்ததை விட அதிகமாக இருந்தது.

அபூ பக்ர் (ரழி) உணவைப் பார்த்தார்கள். அது அப்படியே அல்லது அதைவிட அதிகமாக இருந்தது. தன் மனைவியிடம், "பனூ ஃபிராஸ் குலத்துப் பெண்ணே! இது என்ன?" என்று கேட்டார்கள். அதற்கு அவர், "என் கண்ணின் குளிர்ச்சி (என் இன்பம்) மீது ஆணையாக! இது இப்போது முன்பு இருந்ததை விட மூன்று மடங்கு அதிகமாக உள்ளது" என்று கூறினார்.

அபூ பக்ர் (ரழி) அதிலிருந்து சாப்பிட்டுவிட்டு, "இது (உண்ண மாட்டேன் என்று சத்தியம் செய்தது) ஷைத்தானிடமிருந்து ஏற்பட்டது" என்று கூறினார்கள். அதாவது அவர்களின் சத்தியத்தை (குறிப்பிட்டார்கள்). பிறகு அதிலிருந்து ஒரு கவளம் உண்டார்கள். பிறகு அதை நபி (ஸல்) அவர்களிடம் எடுத்துச் சென்றார்கள். அது நபி (ஸல்) அவர்களிடத்தில் காலை வரை இருந்தது. எங்களுக்கும் ஒரு கூட்டத்தாருக்கும் இடையே உடன்படிக்கை இருந்தது. அதன் அவகாசம் முடிவடைந்தது. எங்களைப் பன்னிரண்டு குழுக்களாகப் பிரித்தார்கள். ஒவ்வொருவருடனும் பலர் இருந்தனர். ஒவ்வொருவருடனும் எத்தனை பேர் இருந்தார்கள் என்பதை அல்லாஹ்வே அறிவான். அவர்கள் அனைவரும் அதிலிருந்து உண்டார்கள். அல்லது அவர் கூறியது போல.